Tải bản đầy đủ (.pdf) (13 trang)

Hướng dẫn quản lý chất lượng nước trong ao nuôi tôm sú dành cho người nuôi trồng thủy sản ppt

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (192.85 KB, 13 trang )

PHÁT TRIN NUÔI TRNG THU SN VEN BIN
 ÁN VIE/97/030
NG DN QUN LÝ CHT LNG
C TRONG AO NUÔI TÔM SÚ DÀNH
CHO NGI NUÔI TRNG THU SN
HÀ NI 7/2004
 THU SN
CHNG TRÌNH PHÁT TRIN LHQ  CHC LNG NÔNG
TH GII
2
C LC
C LC 2
1. GII THIU 3
1.1. i ta 3
1.2. Cách thu mu nc trong ao nuôi 3
1.3. Các yu t cn theo dõi và tn sut thu mu 3
1.4. Chn m thu mu nc trong ao nuôi 4
2. CÁCH THEO DÕI CÁC THÔNG S MÔI TRNG NC 5
2.1. Nhit  5
2.2.  pH 5
2.3.  mn (S
0
/
00
) 5
2.4. Ô xy hoà tan (DO) 6
2.5.  trong 6
2.6.  sâu 7
2.7. Màu nc 7
2.8. Amonia (NH
3


), Hydrosul fide (H
2
S),  kim 7
3. T S LU Ý KHI S DNG THUC HOÁ CHT TRONG AO NUÔI TÔM SÚ 8
4. TÀI LIU THAM KHO 10
5. PH LC 11
3
1. GII THIU
1.1. i ta
Hin nay nuôi tôm ang là mt ngành sn xut em li li nhun cao và
thu hút nhiu h nông dân tham gia.  khu vc Bc Trung B, phn ln bà
con tham gia NTTS là nhng ngi ít kinh nghim chuyn t nông nghip
hoc các ngh khác sang. Do ó, hiu bit v s sinh trng, phát trin và các
yêu cu v cht lng môi trng nc cho tôm tôm ca bà con có nhiu hn
ch. u này ã dn n ô nhim, dch bnh, hiu qu kinh t thp hoc tht
i  nhiu ni.
Nhm to u kin cho bà con cng c nhng hiu bit c bn v qun
lý cht lng nc, nâng cao k thut nuôi, bo v môi trng và trin n
nh sn xut chúng tôi biên son cun tài liu "Hng dn qun lý cht
ng nc trong ao nuôi tôm sú" này. ây là kt qu nghiên cu th nghim
"Qun lý môi trng trong NTTS ven bin Bc Trung B" c tin hành
trong 2 nm trên 20 mô hình, 800 h nuôi tôm ca d án VIE/970/30. Bên
nh ó, chúng tôi cng ã tham kho các tài liu có uy tín ca các chuyên gia
 tôm trong và ngoài nc. Do u kin ao m ca tng vùng có th rt
khác nhau nên vic áp dng tài liu này cn phi linh ng cho phù hp vi
u kin tng ao nuôi  tng thi m c th. Cun sách này có th giúp bà
con hiu c tm quan trng và các bin pháp duy trì cht lng nc trong
ao nuôi  có c s khc phc khi môi trng bin ng theo chiu hng bt
i cng nh rút kinh nghim cho các v nuôi sau.
1.2. Cách thu mu nc trong ao nuôi

1.3. Các yu t cn theo dõi và tn sut thu mu
• o các các thông s cht lng nc bng các máy móc thit b, cho
t qu chính xác.
• Các yu t thông thng nh Nhit , Oxy, pH,  mui,  trong,
c nc nên o 2 ln/ngày (lúc 5-6 h sáng và 2-3 h chiu).
• Các yu t NH
3
, H
2
S,  kim, COD o nh k 2 ln/tháng (nu có
u kin).
•  liu o c cng nh các hin tng quan sát c cn phi ghi
chép vào s theo dõi (nht ký nuôi tôm).
4
1.4. Chn m thu mu nc trong ao nuôi
Chn ra 3 v trí trong khu nuôi  thu mu gm ao lng cha nc, ao nuôi và
ao x lý cht thi hoc kênh thi. m o và ly nc phân tích nên cách b
khong 2m, ni có  sâu trung bình.
Chú ý:
trc khi th tôm, hoc trc khi cp nc vào ao nuôi tôm cn kim
tra, thu mu phân tích nc  mng cp u vào.
Hình 1:
S mt chn m thu mu trong mt khu (tri tôm) nuôi
tôm
H×nh 2
C¸c ®iÓm thu mÉu n-íc trong 1 ao nu«i t«m
Ao
cha
ng
Ao nuôi 1

Ao x
lý cht
thi
Ao nuôi 2
Ao nuôi 3
ng cp
ng thi
5
2. CÁCH THEO DÕI CÁC THÔNG S MÔI TRNG
C
2.1. Nhit 
o bng nhit k thu ngân. Tuy vy, các máy o Oxy hay pH cng thng
o luôn c nhit .
Chú ý
: khi o cn  toàn b nhit k ngp trong nc, u nhit k cách mt
ao 30cm, hi nghiêng sao cho có thc kt qu (xem hình 2).
Hình 2
: Thao tác nhit k và máy pH khi s dng o trong ao nuôi tôm
Nhit  cho phép trong ao nuôi tôm sú là 26-33
0
C, tt nht là 28-30
0
C.
Nhit  trong mt ngày dao ng không quá 5
0
C. Nu nhit  qua cao, nên
tin hành thay bt 10-30% nc. ào ao và duy trì  sâu mc nc 1,2-1,8m
 nhit  nc ít dao ng. Chú ý kim tra các thông s khác nh pH, NH
3
,

H
2
S trc khi thay hoc thêm nc trong quá trình nuôi.
2.2.  pH
• Máy o pH: Phi hiu chnh máy trc khi o và ra sch u o bng
c ngt sch và lau bng vi mm sch sau khi s dng.
• o pH bng b Test phi theo hng dn s dng cho tng loi Test c
th. Nu không có máy thì s dng gy quì. Tuy vy giy qu cho kt qu
không chính xác lm.
 pH cho phép trong ao nuôi tôm sú là 7.5-8.5, tt nht là 7.8-8.2. Có th
dùng vôi  nâng pH nu pH trong ao thp, c bit là sau nhng t ma
n. Ao có nhiu to có th làm pH cao. Trong trng hp này, thay nc hay
dùng ng, axit axetic  làm gim pH.
2.3.  mn (S
0
/
00
)
Có hai cách o  mn ph bin là dùng máy hay dùng t trng k.
• Dùng T trng k: Múc nc ao vào xô nha, dùng cc thu tinh sch 
y vào ng ong ca máy. Th t t phn  ca máy (phn có cha các
tinh th) cho nc tràn ra t t. Chn khi ct c n nh (không còn
dao ng) thì ta có giá tr mn cn o. c kt qu và ghi vào s theo
dõi sau ó ra máy bng nc sch và y np li.
5ocm
6
• Dùng máy o  mn: Kim tra máy bng nc ct hay nc ngt ri hiu
chnh  mn v 0 trc khi o. Múc nc ao vào xô nha, ly 1 git nh
lên u c, y np, a lên mt hng lên phía có ánh sáng mt tri.
c kt qu và ghi vào s theo dõi sau ó ra u u c bng nc sch

và y np li.
2.4. Ô xy hoà tan (DO)
Dùng máy o Oxy (Oxy Meter) theo các bc sau:
1. Khi ng, hiu chnh máy theo hng dn ca nhà sn xut.
2. Nhúng u o xung v trí cn o.
3. Rê u o trong nc cho ti khi các s trên màn hình n nh (không
nhp nháy) thì dng li.
4. c kt qu và ghi vào s nht ký, sau ó ra u o bng nc sch,
y np.
Hàm lng ô xy hoà tan cho phép trong ao nuôi tôm sú là 3-12 mg O
2
/l, tt
nht là 4-7 mgO
2
/l. Trong ao nuôi bán thâm canh hay thâm canh, cn có máy
qut nc  khi nng  Oxy thp hn 3mg/l thì phi chy máy qut, c
bit là khi thi tit âm u, vào cui v nuôi hay vào lúc gn sáng.
2.5.  trong
 trong có thc do bng hai cách sau:
Dùng a: Sechhi o  trong có hình tròn gm 2 na en trng ng kính
20 cm, gia móc xuyn nh (hoc inh) ni vi dây treo (hoc gy).
1. Khi o, tha theo phung thng ng cho ti khi không phân bit
c 2 màu en/trng trên mt a.
2. c kt qu trên dây hoc thc-ó chính là  trong ca nc ao (n
 là cm).
Hình 3
: dng c xác nh  trong (a sechii)
o bng tay:
1. Xoè bàn tay ra sao cho bàn tay vuông góc vi c tay.
2. n bàn tay t t xung nc cho ti khi không nhìn thy các ngón tay.

Khong cách t mt nc n bàn tay chính là  trong ca ao (cm).
7
2.6.  sâu
 sâu o bng thc chia vch:
1. óng thc (bng nha hoc g) cao 2.0-2.5 m, rng 10-15cm trên có
các vch o c ánh du rõ ràng bng sn màu sao cho dc xung
áy ao  v trí sao cho phn ánh mc nc trung bình trong ao.s
2. Hàng ngày quan sát  sâu (khong cách t mt nc n áy ao) t
các vch sn này (n v cm).
2.7. Màu nc
Múc nc ao  t t vào l thu tinh 200-250ml cho ti 90% dung tích l.
a lên ngang tm mt quan sát xác nh màu trên nn trng và so sánh theo
dãy màu sau:
Hình 5
: ng so sánh màu nc trong ao nuôi tôm
Chú ý: Màu nc thng do to và các cn vn trong ao mang li. Nu ao có
màu xanh quá m do to thì phi ngng bón phân hay thay nc. Có th
dùng mt s hoá cht hay CPSH  làm kt ta các cht cn vn.
u nc có màu sc hay mùi l phi có bin pháp thay nc hay x lý bng
ch phm sinh hc (CPSH) hay hoá cht phù hp.
2.8. Amonia (NH
3
), Hydrosul fide (H
2
S),  kim
 dng các loi Test này theo hng dn ca nhà sn xut. Khi mua
Test nhà sn xut s cung cp cho bà con hng dn cho tng ch tiêu c th.
Giá ca mi loi Test dao ng t 90.000-200.000 .
• Xanh m
• Nâu m

• Vàng nâu
• Vàng t
• Trong
• c phù sa
8
3. T S LU Ý KHI S DNG THUC HOÁ CHT
TRONG AO NUÔI TÔM SÚ.
 nguyên tc, chúng tôi khuyn cáo tt nht là hn ch thp nht vic s
ng thuc hoá cht trong qun lý môi trng ao nuôi tôm sú. Nên áp dng
các bin pháp k thut nh thit k ao cha lng,  sâu ao trên 1m, duy trì
màu nc, bón vôi nh k vv và s dng các ch phm sinh hc  qun lý
môi trng. Bt c d mi phi s dng hoá cht, hn ch thp nht s dng
hoá cht ngay trong ao nuôi.
Trong nhng trng hp bt kh kháng, d án khuyn cáo cán b ch nên s
ng vôi (các loi), Formol, Zeolite, Chlorinre, BKC, ng cát, Thuc tím
(KMnO
4
), H
2
O
2
ây là nhng ch phm s dng khá hiu qu và không gây
nhiu nguy him cho tôm, môi trng và sc khe ngi s dng. Tuy nhiên
khi s dng hoá cht, cn tham kho ý kin ca cán b k thut, hoc ch c
 bán sn phm, ngi s dng có kinh nghim. Nghe hng dn cn thn
trc khi s dng tránh nh hng n sc kho, tôm nuôi và môi trng.
Riêng vi các loi bnh vi khun, cán b ch nên s dng kháng sinh vào các
ngày nuôi th 20-30 và trc khi thu tôm 30 ngày. Sau ó không c dùng
a vì có th lô tôm ó s không c xut khu, nh hng n uy tín tôm
nuôi Vit Nam trên th trng th gii.

Hin nay có rt nhiu thuc, ch phm sinh hc (men vi sinh) c khuyn
cáo s dng  phòng tr bnh, c bit là bnh do virus nhm trng, u
vàng vv các ch phm x lý áy và qun lý môi trng. Tuy nhiên ây còn
ang là  tài c nghiên cu nhiu và không phi ai, lúc nào cng dùng
c vì chúng có tính 2 mt (tích cc và tiêu cc) và s rt nguy him nu
qun lý và s dng không úng cách. Hin ti chúng tôi ch khuyn cáo cán
 nên s dng BRF
2
, Aqucbac, Baccilus 1070, Power pack hoc Pond
Clearer. ây là các ch phm này ã c các nông h tham gia th nghim
i d án nm 2002, cho kt qu tt.
Có môt thc t là các tài liu hng dn nuôi tôm hin ti u s dng các ký
hiu ppm ch nng  các loi thuc hoá cht s dng. u này gây khó
khn cho cán b vì không ghiu các n v qui i. Chúng tôi xin hng dn
n gin nh sau:
9
ng 4: Hng dn c các ký hiu ppm trong các tài liu tp hun.
ng dn s dng
Tài liu ghi
ng lng ng rn (bt)
Có ngha là 10 ml Chlorine
hoà tan trong 1 m
3
nc ao
nuôi tôm.
Có ngha là 10 mg
Chlorine hoà tan trong 1 lít
c ao nuôi tôm.
Hoc 10 lít Chlorine hoà
tan trong 1000 m

3
nc ao
nuôi tôm.
Hoc là 10 g Chlorine hoà
tan trong 1 m
3
nc ao
nuôi tôm.
 dng Chlorine 10
ppm
Hoc 100 lít Chlorine hoà
tan trong 10.000 m
3
nc
ao nuôi tôm (ao sâu 1 m,
din tích 1 ha).
Có ngha 10 kg dùng cho
1000 m
3
nc ao, hay 100
kg Chlorine dùng cho
10.000 m
3
( din tích 1 ha,
sâu 1 m)
10
4. TÀI LIU THAM KHO
1. V Th Tr, 1994. i tin k thut nuôi tôm ti Vit Nam. Nhà xut bn nông
nghip, Hà Ni (202 trang).
3. V Ngh Cá-B Thu sn, 1999. i áp v môi trng và bnh tôm nuôi. NXB

Nông nghip, Hà Ni (36 trang).
4. Ponlerd Chanratchackool et al, 1999. Qun lý sc kho trong ao nuôi tôm. Bn dch
a Nguyn Anh Tun và ctv. Khoa Thu sn i Hc Cn Th, Cn Th (153 trang).
5. Nguyn c Hi, 2000. Qun lý cht lng nc trong nuôi trng thu sn, Vin
nghiên cu NTTS I. Bc Ninh (40 trang).
7. Nguyn Vn Ho và ctv, 2001.  thut nuôi tôm sú, Vin nghiên cu nuôi trng thu
n II. TP H Chí Minh (42 trang-tài liu tp hun D án VIE97030).
9. Cc Môi trng, 2001.  tay hng dn quan trc và phân tích nc bin (d tho).
 Khoa hc Công ngh và Môi trng, Hà Ni (74 trang).
10. Trn Th Vit Ngân, 2002. i và áp v k thut nuôi tôm sú, NXB nông nghip,
TP H Chí Minh (191 trang).
14. Công ty TNHH thc n chn nuôi C.P, 2002. Vit Nam.  thut nuôi tôm sú, ng
Nai (51 trang).
15. Li Thng Dng, 2002.  thut nuôi tôm nc mn. Trung tâm nghiên cu và phát
trin Vùng-B KHCN và MT, Hà Ni (60 trang).
11
5. PH LC
Ph lc: Mu báo cáo phn hi thông tin môi trng nc ca nông dân cho
a phng và các c quan liên quan.
ng Hoà xã Hi ch Ngha Vit Nam
c lp-T do-Hnh phúc
Ngày.tháng nm 200
Giy phn hi thông tin cht lng nc
Kính gi: ông ch tch UBND xã A, ch tch HXT Nuôi trng thu sn A
Tên tôi là :Nguyn vn X.
a ch Xóm B, huyn C, tnh D.
Xin thông báo mt s vn  sau:
Vào hi gi ngày tháng… nm 2003, sau khi quan sát ao tôm thuc a bàn xã
tôi phát hin màu nc tôm ni u, có du hiu Tôi ã xác nh mt s yu
 môi trng nc và nhn thy: nhit  , pH,  mn  trong màu

c NH
3
, H
2
S,  kim (kèm bng theo dõi kt qu phân tích cht lng
c)
 ngh HTX b trí hoc liên h vi c quan thu sn vv c cán b k thut
xung xem xét, thông báo cho nhng ngi nuôi khác và bàn bin pháp giúp 
gia ình gii quyt.
Tôi xin chân thành cm n !
Nguyn Vn X
Ký tên
12
t sa ch liên hc h tr và gii áp các vng
c
1. Trung Tâm quan trc và cnh báo môi trng và dch bnh
thu sn. Vin Nghiên cu Nuôi trng Thu sn I
a ch: ình Bng - T Sn - Bc Ninh
n thoi: 04 – 8780102, Fax: 04 – 8785748
Trung tâm thc hin các dch v v theo dõi môi trng và dch bnh.
Trc khi th ging hay trong khi nuôi, bà con có th gi mu tôm  kim
các bnh m trng, MBV và bnh u vàng
3. Chi Cc Bo v Ngun li Thanh Hoá
a ch: 103 Nguyn Trãi, Thành ph Thanh Hoá
n thoi: 037 – 852895, Fax: 037-851361
4.  Thu sn Ngh An, Thành ph Vinh
n thoi: 038-
Trc khi th ging hay trong khi nuôi, bà con có th gi mu tôm  kim
các bnh m trng, MBV và bnh u vàng
5. Phân vin Nghiên cu Nuôi trng thu sn Bc Trung b

a ch: Th xã Ca Lò, Ngh An
n thoi: 038 – 951343
6. Chi Cc Bo v Ngun li Hà Tnh
a ch: 113 ng Hà Huy Tp, phng Nam Hà, th xã Hà Tnh, tnh Hà
nh
n thoi: 039 – 855746, Fax: 039 - 859983
7. Chi Cc Ngun li Thu sn Qung Bình
a ch: S 2 Lê Thành ng, Th xã ng Hi, tnh Qung Bình
n thoi: 052 824028
8. Chi Cc Ngun li Thu sn Qung Tr
a ch: 63 Trn Hng o, th xã ông Hà, tnh Qung Tr
n thoi: 053 – 850075, Fax: 053 - 852527
9.  Thu sn Tha Thiên Hu, Thành ph Hu
a ch: 53 ng Nguyn Hu, thành ph Hu
n thoi: 054- 825552, Fax: 054-822411
1
Ch tiêu
m thu mu
Nhit

pH 
n

trong

sâu
ô
xy
NH3 H2S 
kim

Màu
c
áy
ao
Tình trng
tôm
Thi
tit
Ghi
chú
Ao nuôi
Ao cha
Kênh thi (ao
 lý thi)
Kênh cp
(sông)
Tui tôm c tôm con/kg Ngày tháng nm 200…
ng s liu này bà con cn gi li, so sánh vi tiêu chun ngng cho tôm  có bin pháp qun lý thích hp ng thi
khi gp cán b k thut có th hi  x lý, làm c súc rút kinh nghim cho v sau.

×