1
Môn hc
2
Ni dung môn hc
Nguyên lý làm vic ca đng c đt trong; cu to ca c cu
thanh truyn - trc khuu, c cu phân phi khí; cu to và hot
đng ca h thng làm mát; cu to và hot đng ca h thng
bôi trn; cu to và hot đng ca h thng cung cp nhiên liu
đng c xng; cu to và hot đng ca h thng cung cp
nhiên liu đng c diezel, các ch đ làm vic và điu chnh tc
đ đng c.
3
Ni dung môn hc
Chng 1. Nguyên lý hot đng ca đng c đt trong
Chng 2. C cu Thanh truyn - Trc khuu
Chng 3. Các chi tit c đnh ca đng c
Chng 4. C cu phân phi khí
Chng 5. H thng làm mát
Chng 6. H thng bôi trn
Chng 7. H thng nuôi dng đng c xng
Chng 9. Các ch đ làm vic và t đng điu chnh tc đ
đng c
4
Tài liu
[1]. Giáo trình
[2]. ng c đt trong. PGS.TS Phm Minh tun.
[3]. Kt cu đng c đt trong. NXB KHKT Hà ni. 1996
5
Đánh giá
iu kin d thi
Sinh viên phi đm bo trên 80% s gi lên lp ca hc phn
k c lý thuyt và tho lun mi đc d thi kt thúc hc phn.
im hc phn
Tho lun: 15%
Thí nghim thc hành: 10%
Thi kim tra gia k: 20%
Thi kt thúc hc phn: 55%
6
7
Khái nim cơ bản
Phân loi đng c đt trong
ng c đt trong là loi đng c đc s dng rng rãi nht
hin nay trên các phng tin vn ti nh ôtô, tu thu, đu máy
xe la và trên các loi xe - máy thi công nh máy xúc, máy i, xe
lu, cn cu t hành,
ng c đt trong là mt dng ca đng c nhit, nó chuyn
hoá nhit nng sinh ra do quá trình đt cháy nhiên liu trong xi
lanh thành c nng đáp ng cho mi hot đng ca xe, máy nh
di chuyn, đào i, san, nâng,
8
Khái nim cơ bản
Nhng chic đng c đt trong đu tiên ra đi cách đây đã
hn 100 nm. Ngày nay đng c đt trong có rt nhiu dng
khác nhau, ta có th phân loi nó theo mt s đc đim nh sau:
Theo s k làm vic:
ng c hai k
ng c bn k;
Theo cách to hn hp cháy (nhiên liu-không khí):
ng c to hn hp ngoài (ch hoà khí và phun xng) và
đng c to hn hp trong (diezel);
Theo loi nhiên liu s dng:
ng c xng, đng c diezel, đng c chy khí ga, ;
9
Khái nim cơ bản
Theo s xi lanh:
ng c 1, 2, 3, 4, 5, 6, 8
và nhiu xi lanh;
Theo b trí xi lanh:
ng c mt dãy (b trí
thng hàng)
ng c hai dãy (b trí
ch V, đi đnh).
ng c nhiu dãy kiu sao,
10
Khái nim cơ bản
Theo phng pháp làm mát:
ng c làm mát bng cht lng và đng c làm mát bng
không khí.
11
Khái nim cơ bản
Chu trình công tác
im cht
Hành trình pít tông: S
K (thì)
Th tích bung cháy (V
c
)
Th tích công tác (V
h
)
S
d
iV
h
4
2
(lít).
Th tích toàn phn (V
a
)
12
Khái nim cơ bản
T s nén:
c
a
V
V
i vi đng c xng, t s nén nm trong khong t 5 10,
còn đi vi đng c diezel- khong 15 18.
có th đt cháy nhanh và trit đ lng nhiên liu trong xi
lanh cn phi hoà trn tht tt nhiên liu vi không khí đ to
thành hn hp khí cháy vi t l chính xác.
13
Khái nim cơ bản
Do vy đ đánh giá cht lng ca hn hp khí cháy (t l
gia lng nhiên liu và lng không khí) ngi ta s dng h
s d không khí .
o
t
l
l
t
l
: khi lng không khí có thc trong hn hp khí cháy to bi
1 kg nhiên liu .
0
l
: khi lng không khí cn thit theo lý thuyt l
o
đ đt cháy
ht 1 kg lng nhiên liu.
.
14
Khái nim cơ bản
Trong các đng c xng, hn hp khí cháy đc đt cháy
bng tia la đin ca bugi, còn trong các đng c diezel thì hn
hp t bt cháy cui k nén do nhit đ cao đt đc nh có
t s nén ln.
15
Cu to đng cơ đt trong
C cu trc khuu thanh truyn
Có nhim v tip nhn áp lc khí do quá trình cháy to nên
trong xi lanh và bin chuyn đng tnh tin ca pít tông thành
chuyn đng quay ca trc khuu.
16
Cu to đng cơ đt trong
C cu phi khí
Có nhim v cp khí np (hn hp khí cháy) vào trong xi lanh
và đy khí thi ra ngoài vào nhng thi đim tuyt đi chính xác
theo chu k làm vic.
17
Cu to đng cơ đt trong
H thng nhiên liu
i vi đng c xng có nhim v hoà trn nhiên liu vi
không khí to thành hn hp cháy, còn đi vi đng c diezel thì
nhiên liu đc hoà trn vi không khí ngay trong xi lanh.
18
Cu to đng cơ đt trong
H thng đánh la
c s dng trong các đng c xng, có nhim v phát tia
la đin trong
bung đt vào
thi đim chính
xác trong chu
trình làm vic
ca đng c đ
đt cháy hn
hp nhiên liu.
19
Cu to đng cơ đt trong
H thng bôi trn
m nhn vic cp du
bôi trn đn tt c các b
mt làm vic ca đng c
nhm mc đích gim ma
sát, thoát nhit và gim mài
mòn cho các chi tit làm
vic.
20
Cu to đng cơ đt trong
H thng làm mát
Có nhim v thoát nhit cho
các chi tit b nóng trong quá
trình làm vic và đm bo ch
đ nhit ti u cho đng c.
21
Cu to đng cơ đt trong
H thng khi đng
Dùng đ khi đng đng
c.
22
Nguyên lý làm vic
ng c bn k:
Là loi đng c hoàn thành mt chu trình công tác sau bn
hành trình pít tông (hai vòng quay trc khuu)
K np
K nén
K cháy giãn n
K thài
23
Nguyên lý làm vic
K np (hút)
Pít tông di chuyn t CT ti
CD.
Xu páp np m (trc TC
góc
), xu páp x đóng. Th tích
ca khoang phía trên pít tông tng
dn to nên đ chân không, nh
đó mà hn hp khí cháy đc hút vào xi lanh qua xu páp np.
K hút kt thúc sau khi pít tông đã đi qua đim cht di và đi
ngc tr li mt đon ng vi góc quay ca trc khuu là
24
Nguyên lý làm vic
K nén.
Pít tông di chuyn t CD lên CT,
các xu páp np và x đu đóng.
Th tích làm vic trong xi lanh gim
xung, áp sut tng lên, do đó nhit đ
ca hn hp khí b nén cng tng lên.
25
Nguyên lý làm vic
Cháy giãn n
Khi pít tông cách CT góc , bugi bt tia
la đin làm hn hp khí bc cháy. Khi pít
tông đi qua đim cht trên thì quá trình cháy
xy ra mãnh lit nht, áp sut trong xi lanh
tng lên đt ngt.
Áp sut khí cháy to áp lc lên đnh pít
tông và đy pít tông đi t CT v CD, đây
chính là quá trình sinh công hu ích.