1
2
S TÁI SINH CA RÁC THI
(Xây dng Nhà máy x lý rác thi và ch to phân hu c cht lng cao t
rác hu c)
NHÓM TÁC GI:
1. oàn Th Kiu Tiên
- Sinh ngày: 15/07/87
- n v hc tp: Bo v Thc vt (K32) – Khoa Nông nghip - HCT
- a ch: 154 Mu Thân – Xuân Khánh – Ninh Kiu – Tp. Cn Th
- Email:
2. Nguyn Th Thy Tiên
- Sinh ngày: 31/08/87
- n v hc tp: Thông tin – Th vin (K31) – Trung tâm Hc liu - HCT
- a ch: 56 đng 3/2 – P. Xuân Khánh – Ninh Kiu – Tp. Cn Th
- Email:
3. Trn Hoàng Khánh
- Sinh ngày: 29/06/87
- n v hc tp: Thông tin – Th vin (K32) – Trung tâm Hc liu - HCT
- a ch: Trung tâm Hc liu - HCT – Tp. Cn Th
- Email:
3
I. IM XUT PHÁT Ý TNG - T IM TÌNH HÌNH Ý TNG:
1. im xut phát ý tng:
Trong cuc sng xã hi hin đi ngày nay, con ngi luôn bn rn trong
vic làm giàu và đi đi, h c phát minh ra hàng lot máy móc k thut và trang
thit b hin đi đ gim bt sc lao đng con ngi. Nhng đng thi, h cng
cho ra đi hàng tr
m tn rác thi mà không ngh v nhng hu qu do nó gây ra.
Ngày càng có nhiu bnh tt xut hin cùng vi nhng thm ha do ô
nhim môi trng gây ra nhng con ngi c làm ng không bit mà h không
nhn thc đc rng “rác thi” chính là “con sâu làm su ni canh”, nó là nguyên
nhân gây ra mi th. Chúng tôi đã nhn thc đc tm quan trng v thit hi do
“rác thi” gây ra đc bit là ni chúng tôi đang sinh s
ng, TP. Cn Th. Bn phn
là con dân ca thành ph, chúng tôi bit đc bãi rác “Tân Long” (xã Tân Long,
huyn Phng Hip) đang trong tình trng nguy ngp: ngi dân đây thm chí
cách đó 4-5km vn phi hít th mùi hôi thi đ sng; mt s ngi dân khác có
rung lúa xung quanh phi chu cnh tht mùa vì nhiu tác đng t bãi rác gây ra;
mt s ngi khác m quán n thì phi đóng ca vì chng có khách nào dám
ti nên nhóm chúng tôi đã thành lp mt d án “Xây dng Nhà máy x lý rác
thi và ch to phân hu c cht lng cao t rác hu c ti bãi rác Tân
Long” đ ci to môi trng. ây là mt mô hình mi áp dng gia công ngh k
thut hin đi và hình thc x lý sinh hc.
4
Ghi chú: Bãi rác Tân Long ch mi đi vào hot đng tháng 9-2005, quy mô ca
bãi rác Tân Long rng 202.531 m
2
. lng rác s là 200-400 tn/ngày.
(6/13/2007, Báo Hu Giang)
2. Mt s tiêu chí ca ý tng:
a. Công ngh x lý rác trc tiên phi đm bo kh thi v mt môi trng:
- Không đc phát sinh ra các cht thi th cp có kh nng gây ô nhim và
tác đng đn môi trng. iu này chng t rng, công ngh x lý rác thi phi
bao hàm tt c gii pháp k thut và công ngh h tr nh
m x lý trit đ và tha
mãn các quy đnh hin hành v bo v môi trng đi vi các cht thi th cp
sinh ra trong sut các quá trình vn chuyn, tp kt, phân loi và x lý rác nh:
+ Nc rác
+ Khí thi
+ Mùi hôi
+ Cn bùn t h thng x lý nc r rác và các loi nc thi khác
+ Tro t các lò đt rác
+ Bi thu hi t các h thng lc bi (khi dùng công ngh
đt)
- Không đc đ cho nc rác thm xung đt gây ô nhim các tng nc
ngm.
5
- Hn ch đn mc thp nht s phát sinh các loài gm nhm, rui nhng,
côn trùng, vi trùng và các mm bnh.
- Không gây ra các tác hi lâu dài v mt gen và di truyn hc.
b. Công ngh x lý đc chn phi đm bo tính kh thi v mt k thut:
- Các yêu cu v mt k thut ca công ngh x lý phi đc đáp ng đy
đ trong sut quá trình thi công, xây dng và vn hành khu x
lý rác.
- Công ngh x lý phi đm bo kh nng cung cp, bo dng và sa cha
các trang thit b kèm theo. CB-CNV qun lý và vn hành khu x lý rác phi làm
ch đc công ngh.
c. Công ngh x lý đc chn phi đm bo tính kh thi v mt kinh t:
- Chi phí đu t mc có th chp nhn đc. i vi phn ln các công
ngh x lý rác, sut đu t tính bình quân trên mt đn v khi lng rác thng
gim dn theo quy mô đu t (tc quy mô càng ln thì sut đu t đn v càng
thp). Tuy nhiên, mt s công ngh x lý ch có hiu qu kinh t khi khi lng
rác thi phi đt đn mt mc đ ti thiu nào đó.
- Chi phí vn hành toàn b h thng x lý rác (bao gm các chi phí vn hành
các công trình ph
tr) không quá đt đ đm bo thi hn hoàn vn chm nht
cng không vt quá thi gian sng ca d án trong điu kin mc phí dch v thu
gom x lý rác đc cng đng chp nhn.
d. Công ngh x lý đc chn phi đm bo tính kh thi v mt xã hi hc:
- c s ng h và đóng góp ca dân chúng đa ph
ng cng nh các c
quan ban ngành…
- m bo tính an toàn và hn ch đn nhng ri ro, tác hi đi vi sc khe
ca nhng ngi trc tip vn hành h thng x lý đn mc thp nht.
Hin nay ti bãi rác Tân Long đang thc hin phng án x lý rác thi là
đt rác thi và chôn lp nhng phn tha còn li. Mc dù phng án này có th
gii quy
t tm thi v vn đ x lý rác thi nhng vn gây tác đng xu cho môi
trng trong quá trình thc hin (bi khói và mùi hôi trong quá trình thiêu hy rác)
và tn rt nhiu chi phí khi mua nguyên liu đt. Và nu đem phng pháp x lý
rác hin nay vi phng pháp ch bin phân rác t công ngh ch bin phân rác
ca ý tng thì chúng ta s thy đc mt s điu kin thun li và bt li ca 3
phng thc x lý rác thi trên:
6
Xét theo kh nng tn dng li cht thi:
TT Ch s đánh giá Ch bin
phân rác
t rác Chôn lp
hp v
sinh
1 Kh nng tn dng li các
thành phn hu c trong
rác thi.
80% 98% 20%
2 Kh nng tn dng li
bùn t hoi.
100% 90% 50%
3 Loi sn phm có kh
nng bán ra ngoài th
trng.
Phân hu
c cht
lng cao
- Phân rác
hn tp
4 Kh nng tiêu th sn
phm ngoài th trng.
100% - 60%
7
Xét theo kh nng đáp ng các yêu cu k thut:
TT Ch s đánh giá Ch bin
phân rác
t rác Chôn lp
hp v
sinh
1 Tính phù hp vi các điu
kin t nhiên ti khu vc x
lý rác.
Cao Thp Trung
bình
2 Kh nng đáp ng nhu cu
v mt bng.
Khá Rt cao Trung
bình
3 Tính chc chn v hiu qu
x lý rác.
Khá Cao Thp
4 Kh nng đáp ng yêu cu v
c s h tng.
Khá Cao Cao
5 Kh nng đáp ng yêu cu v
máy móc thit b sn có
trong nc.
Trung
bình
Thp Cao
6 Kh nng đáp ng các yêu
cu trong vic thi công xây
dng công trình.
Cao Thp Trung
bình
7 Tính phc tp trong vic vn
hành và qun lý.
Trung
bình
Cao Thp
8 Yêu cu v cán b có trình
đ chuyên môn.
Trung
bình
Cao Thp
9 Kh nng đáp ng yêu cu v
cht lng sn phm đu ra.
Khá - Thp
8
Mc đ an toàn đi vi môi trng ca các phng án công ngh đ xut
đc đánh giá s b nh sau:
TT Ch s đánh giá Ch
bin
phân
rác
t
rác
Chôn lp
hp v
sinh
1 Liên quan đn ô nhim nc
mt
Trung
bình
Cao Thp
2 Liên quan đn ô nhim nc
ngm
TB Cao Thp
3 Liên quan đn phát thi các
cht khí ô nhim
TB Thp Cao
4 Liên quan đn mùi hôi
Thp Cao TB
5 Liên quan đn các mm bnh
TB Cao Thp
6 Liên quan đn các hiu ng
ph khi s dng ch phm sinh
hc
Thp - Thp
7 Cn bùn phát sinh do vic x
lý nc rác
TB Cao Thp
8 Tro đáy lò đt
- Thp -
9 Bi thu hi t h thng lc bi
khí thi (tro bay)
- Thp -
10 S si còn li sau khi phân
TB - TB
9
u khuyt đim ca 3 công ngh x lý rác:
PA công
ngh
trin
vng
u đim chính Khuyt đim chính Tính phù hp
vt tri
Ch bin
phân rác
Tn dng đc ngun
rác thi đ sn xut ra
phân bón phc v nông
nghip, tit kim đt đai
cho vic chôn ct cht
thi v lâu dài.
òi hi phi phân
loi rác trit đ, chi
phí đu t ban đu
và vn hành khá
cao, yêu cu k
thut phc tp.
Phù hp vi ngun
rác thi có nhiu
thành phn hu c,
cho phép kt hp x
lý c phân hm cu
và mt s loi bùn
cn t các h thng
thoát nc đô th.
t rác Hn ch đn mc thp
nht các vn đ môi
trng liên quan đn
nc rác, mùi hôi cho
phép x lý đng thi
nhiu loi rác thi có
ngun gc khác nhau,
tit kim đt đai cho
vic chôn cht thi v
lâu dài.
Chi phí đu t và
vn hành cao, hn
ch trong vic km
soát khí thi có cha
dioxin.
Phù hp vi rác
công nghip, rác y
có nhiu thành ph
n
nguy hi.
Chôn
lp hp
v sinh
Chi phí đu t và vn
hành thp.
òi hi din tích
mt bng ln, khó
kim soát vn đ rò
r nc rác gây ô
nhim nc ngm.
Phù hp vi nhng
khu vc có mt
bng đ rng, mc
nc ngm thp,
kh nng tài chính
hn hp.
10
II. K HOCH T CHC VÀ THC HIN Ý TNG:
1. Không gian thc hin ý tng:
Chúng tôi s tn dng khong 3500m
2
ti bãi rác Tân Long p Thnh Li
1, xã Tân Long (Phng Hip – Hu Giang) cách thành ph Cn Th 18 km dành đ
làm nhà máy vì điu đó s gim đc khon chi phí ln v thi gian gii ta và bi
thng mt bng.
u tiên chúng tôi s s dng công ngh CDW (Compact Device for Waste
processing) đ phân loi rác thi. Bc 2 là s dng ngun rác hu c t công
ngh CDW đ ch to thành “Phân hu c cht lng cao” t Rui “Lính đen”.
A. Công ngh x lí rác sinh hot CDW (Compact Device for Waste
processing):
u đim:
H thng x lý rác hiu qu cao nhng phn din tích mt bng dành cho
dây chuyn không nhiu, tùy theo nhu cu đa phng có s lng rác ln hay nh
(20 tn rác trong ngày ch cn 300m
2
mt bng và khong 20 - 30 công nhân cho
vic thu gom, vn hành dây chuyn). CDW linh
hot trong vic di chuyn, nâng, h tn sut d
dàng mà không nh hng đn tin đ x lý rác.
Tin đu t cho h thng x lý rác CDW rt
linh hot, t 3 - 5 t đng cho trm công sut 20
tn mt ngày.
có đ rác cho h thng x lý trong thi
gian t 2- 4 ting (tng đng nm tn rác th
i).
khi nhng xe rác đc cu lên máy sàng lc ch
trong khong 10 phút rác đc lc ra thành nhiu
loi khác nhau nh đt, đá, kim loi, cao su.
Tóm tt công ngh CDW:
Công ngh x lý rác thi sinh hot CDW là mt s kt hp gia phng
pháp qun lý và x lý cht thi ngay gn ngun thi ca tng khu vc dân c.
Vi mt s đc đim nh sau:
1. Xã hi hóa trong gii pháp thu gom, vn chuyn có đnh hng. To mi
quan h hu c gia ch ngun thi và đn v thu gom, x
lý rác thi. Hn
ch phát tán ô nhim và chi phí vn chuyn rác thi.
2. Công ngh và thit b phân loi, x lý rác thi tinh gn. B trí hp lý, liên
kt nhiu thit b trong không gian hình tháp. Hn ch đn thp nht ô nhim
th cp (mùi hôi, nc r rác, cht thi rn và khí thi) ti ni x lý. Ít tn
din tích và rút ngn khong cách gii hn vi khu vc dân c.
11
3. t trng tâm vào các công ngh x lý môi trng. Chun hóa m đ rác
thi đu vào. Phân loi các thành phn tái ch, tái s dng vi đ ln tp
cht rt thp đ to nguyên liu cho các c s tái ch các đa phng. Tn
dng các tài nguyên t rác thi sinh hot.
4. Kt hp các gii pháp c khí và sinh hc (MBT: Mechanic Bio Treatment)
trong toàn b công ngh và thit b ca dây chuyn x lý rác thi sinh hot
CDW. To ra phng pháp x lý đn gin, d qun lý, vn hành. Tính an
toàn k thut ca h thng thit b và lao đng, môi trng cao.
Nguyên lý phân loi rác thi sinh hot – Công ngh CDW:
12
B. Rui “Lính đen”:
Tóm tt c ch hot đng ca Rui “Lính đen”:
Rui này có sn trong môi trng thiên nhiên nc ta. Con trng thành
có màu đen, dài 12-20 mm, có hình dng trông d ln ln vi loài ong. Vòng đi
ca Rui “Lính đen” kéo dài khong hn 1 tháng. Phi qua 5 giai đon bin thái,
sâu non mi hóa nhng. Con trng thành sng khong 3-5 ngày, không n ung,
sng di bóng cây. Mi con cái đ khong 900 trng ri cht.
u đim Rui “Lính đen”:
c chn lc t nhiu loài rui có ích đ x lý rác là do chúng không vào
nhà. Có vào, chúng cng nhanh chóng tìm cách thoát ra. Con trng thành cng
không mang mm bnh, do vy chúng không là tác nhân truyn bnh cho ngi và
vt nuôi.
Kh nng phân hy hu c cao: th nghim cho thy, sâu non ca rui lính
đen có th phân hy hu ht các cht hu c nh phân gia cm, gia súc, cht thi
thc phm t các trang tri, các c s ch bin thc phm, rác sinh hot gia đình
đn cht thi t cng rãnh. Quá trình phân hy din ra rt nhanh, ph thuc vào
13
loi rác. Rác thi t thc n tha, rau ci h… đc phân hy trong 10-12 gi. Vi
cht thi có thành phn cellulose cao nh giy vn, rm, lá chui cn đn 10-15
ngày.
u đim ca quá trình x lý này:
Không gây ra mùi hôi, không to ra ngun nc thi, không to ra hiu ng
nhà kính, li làm gim th tích cht thi đn 90 %. iu lý thú na là sâu non ca
Rui “Lính đen” còn tit ra cht pheromone c ch s sinh sn ca rui nhà, góp
phn gim s phát trin ca qun th rui nhà.
Sâu non là thc n hp dn đ nuôi gà, vt, cá… Phn rác còn li sau khi
phân hy đc dùng làm phân bón cho cây trng ho
c dùng đ nuôi trùn đt.
1 tn rác hu c có th cho ra 200kg phân hu c + 200 sâu non.
Xét trên thc t ti bãi rác Tân Long:
Rác thi: 200 – 300 tn/ngày (S rác hu c chim 40% trên tng s rác
thi, ngha là khong 50 – 75 tn rác hu c).
Giá thành ca sâu non: 1000đ/1kg và phân hu c cht lng cao
150.000đ/tn.
Nu tính trên thc t thì mi ngày chúng ta s thu đc khong 10.000-
15.000kg phân hu c + 10.000-15.000kg sâu non. 1 ngày chúng ta s thu li đc
khong 15 – 20 triu đng.
Thi gian hoàn vn: 9 – 10 nm (S tin hoàn vn ch da vào l
i nhun t
sn phm làm ra là phân hu c và sâu non).
2. Thi gian thc hin ý tng:
Chia làm 2 giai đon:
Giai đon 1:
o Gii phóng mt bng đ xây dng nhà máy phân loi rác thi.
Giai đoan 2:
o Xây dng nhà máy phân loi rác và ni ch to “Phân rác cht lng cao”
bng Rui “Lính đen”.
14
3. Phân b kinh phí thc hin ý tng:
Giai
đon
Ni dung công vic Chi Phí Din
tích
Thi
gian
Ghi chú
1
S dng 20 nhân công lao
đng + máy móc ph tr
(Cn cu, máy i đt…)
thu gom rác làm vic trong
vòng 3 tháng đ ly
khong 3500m
2
din tích
t bãi rác Tân Long.
450 triu
å 500
triu VND
_
3 tháng
To công n
vic làm cho
khong 20
ngi/3
tháng (Tn
dng công
nhân đang
nht rác ti
bãi rác)
2
a. Xây dng nhà máy phân
loi rác CDW
35 t VND
3000m
2
2 nm
(T
2009-
2011)
Xây dng
theo công
ngh CDW
Công sut
200-300
tn/ngày
b. Xây dng hm x lý
ca Rui “Lính đen”
500 triu
å 600
triu VND
500m
2
Chi phí này
bao gm
Xây dng
hm x lý +
Tin vn
mua Rui
ban đu
Tng kinh phí thc hin: 36 t VND
Tng thi gian thc hin:
2 nm 3 tháng
Nm bt đu và kt thúc:
u nm 2009 - đu nm 2012
15
III. KH NNG NG DNG THC TIN
Kh nng ng dng thc tin ca ý tng này là tng đi rt ln vì:
- Công ngh CDW (Compact Device for Waste processing) đc coi là mt
trong nhng công ngh x lý rác thi hin đi nht Vit Nam hin nay.
- Chng ô nhim và bo v môi trng khi mi ngày có vài chc đn hàng
trm tn rác đc thi ra t thành ph Cn Th và tnh Hu Giang.
- To ra mt ngun phân bón hu c cht lng cao “khng l” thay th cho
phân Urê hay phân NPK mà chúng ta phi nhp t
nc ngoài. ây cng là
mt hình thc ch to phân bón không gây ô nhim môi trng.
- To công n vic làm cho khong 50 đn 100 công nhân, h đc hng
dn x lý rác bng nhng công ngh hin đi mc dù trc đây ch là ngi
nht rác mu sinh qua ngày (bnh tt và nguy him luôn rình rp h).
- Gii phóng s lng rác thi hàng nm ca Tp. Cn Th và tnh H
u Giang
mà không gây nh hng nhiu đn môi trng.
- Kinh phí cho ý tng là tng đi thp so vi chi phí dành cho k hoch xây
dng bãi rác Tân Long (hn 40 t đng) ca thành ph Cn Th và tnh Hu
Giang. (1)
- V mt kinh t: mt ngày chúng ta s thu li đc khong 15 – 20 triu
đng t vic bán sâu non và phân hu c cht lng cao. ây chính là
ngun li nhm thu hi li vn và giúp cho quy trình x lý rác tr nên khép
kín, không cn phi tn thêm chi phí x lý rác sau này.
IV. GII PHÁP LÂU DÀI CHO TÍNH BN VNG CA Ý TNG
o ý tng vn hành tt thì cng cn phi có ý thc ca ngi dân trong
vic phân loi rác th cp.
o Ngoài ra, vic tn dng các cht thi rn đ ch to thành bê tông cng đang
đc nghiên cu đn giai đon cui. iu này giúp cho chu trình x
lý rác
thi càng thêm khép kín.
o a th trng lnh ca “Phân hu c cht lng cao” tr v th trng
nóng.
16
V. KT LUN
Ý tng ca chúng tôi đã đa ra là mt k hoch khá chi tit và hoàn thin
t chi phí thc hin cho ti kh nng ng dng thc tin… Không riêng gì thành
ph chúng ta mà còn có nhiu ni khác trên đt nc Vit Nam cng đang tràn
ngp trong bin rác, ngi dân phi đi mt vi nhiu nguy c v bnh tt và vn
đ ô nhim môi trng nghiêm trng (đc bit là nhng n
i có đông dân c sinh
sng. Ví d: Tp. H Chí Minh, Hà Ni…).
Vì vy, nu d án thành công, chúng tôi s m rng phm vi hot đng
các tnh ng Bng Sông Cu Long, thm chí là c nc nu vic xây dng nhà
máy đc công nhn có th đem li li ích cho xã hi. Xây dng Nhà máy x lý
rác thi và ch to phân hu c cht lng cao t rác hu c không ch gi
m
bt tình trng ô nhim môi trng mà còn mang li li ích kinh t cho thành ph.
Nó giúp ngi dân có ý thc hn v vic gi gìn môi trng và to cho ngi nht
rác có đc công vic làm n đnh. T nhng yu t trên to nên nét vn minh v
rác và dn thay đi đc thói quen vt rác “ba bãi” ca ngi dân. T đó, chúng
ta có th to nên mt thành ph “Xanh-Sch-p”.
17
MC LC
Trang
I. t đim tình hình ý tng - đim xut phát ý tng 2
1. im xut phát ý tng 2
2. Mt s tiêu chí ca ý tng 3
II. K hoch t chc và thc hin ý tng 9
1. Không gian thc hin ý tng: 9
A. Công ngh x lí rác sinh hot CDW 9
(Compact Device for Waste processing)
B. Rui “Lính đen” 11
2. Thi gian thc hin ý tng 12
3. Phân b kinh phí thc hin ý tng 13
III. Kh nng ng d
ng ca thc tin 14
VI. Gii pháp lâu dài cho tính bn vng ca ý tng 14
V. Kt lun 15
18
TÀI LIU THAM KHO
Website:
www.cesti.gov.vn
(Mng Thông tin Khoa hc và Công ngh Tp. H Chí Minh)
www.yeumoitruong.com
www.vnexpress.net (Báo Tin nhanh Vit Nam)
www.laodong.com.vn
(Báo Lao ng - C quan ca Tng Liên đoàn Lao đng
Vit Nam)
www.vastvietnam.org
(Hi Khoa hc & K thut Vit Nam)
www.kinhtenongthon.com.vn
(Báo đin t Kinh t nông thôn) (16/04/08) ;
ISSN 1859-2465
(Báo đin t Hu Giang)
(Báo Tài nguyên và Môi trng) (1)
Tài liu khác:
Mt s hình nh đc chp trong vic kho sát thc t ti bãi rác Tân Long.
Lun vn Thc s:
S dng mô hình toán trong nghiên cu hot đng và vòng đi ca rui lính
đen (Hermetia illucens Linnaeus) cho ti u hóa x lý rác thi hu c : (Chuyên
ngành khoa hc môi trng) / Võ Th L Hòa ; Ngô Ngc Hng, Nguyn Vn
Hunh giáo viên hng dn Cn Th : Trng i hc Cn Th , 2007 63
tr. ; minh ha, 27 cm - B giáo dc và đào to. Trng i hc Cn Th