Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (1.03 MB, 22 trang )
<span class='text_page_counter'>(1)</span><div class='page_container' data-page=1>
Kinh nghiệm xây dựng thư viện xuất sắc Theo tiêu chuẩn mới của Bộ Giáo
Dục và Đào Tạo về tiêu chuẩn thư viện trường phổ thông (Ban hành kèm theo
Quyết định 01/2003/QĐ/BGD&ĐT ngày 02 tháng 01 năm 2003 của Bộ
trưởng Bộ Giáo Dục và Đào Tạo)
Người thực hiện:
Nguyễn Cơng Hồn, Trường THPT Nguyễn Trãi- Biên Hịa- Đồng Nai.
<b>A. TĨM TẮT ĐỀ TÀI</b>
Thư viện trường THPT Nguyễn Trãi, là một bộ phận trọng yếu không
thể thiếu trong mọi hoạt động giáo dục của nhà trường. Việc tổ chức các hoạt
động thư viện nhằm phát huy vai trị, tác dụng của sách vì sách là một trong
những công cụ thiết yếu và cơ bản của quá trình sư phạm. Hiện nay đứng
trước nhiệm vụ to lớn của công cuộc cải cách giáo dục, nhằm không ngừng
nâng cao chất lượng dạy và học, với phương châm tự học làm chính, nhà
trường rất coi trọng phát triển công tác thư viện. Thư viện trường trang bị đầy
đủ sách giáo khoa, sách giáo viên cho hoạt động giáo dục, tổ chức tốt kho
sách tham khảo rất cần thiết trong việc nâng cao chất lượng học tập, nâng cao
tỉ lệ học sinh khá giỏi. Sách chuyên đề, khu vực tùng thư phong phú, nhằm
phục vụ tốt nhất cho bạn đọc trong các kỳ thi học sinh giỏi, thi máy tính bỏ
túi, thi tìm hiểu về truyền thống Đồn TNCS Hồ Chí Minh, thi tìm hiểu về
lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam…Thư viện đã nối mạng internet, có máy
vi tính, máy in để làm cơng tác quản lý. Số lượt bạn đọc trong các năm học
tăng đáng kể. Thư viện trường trang bị một tủ sách pháp luật các đầu sách luật
cập nhật, xây dựng tủ sách đạo đức, tủ sách lịch sử…Hàng năm nhà trường
chi tiền cho thư viện để mua thêm sách tham khảo mới bổ sung, đặc biệt
trường chú trọng nguồn xã hội hóa giáo dục, nhằm trang bị sách, cơ sở vật
<b>B. GIỚI THIỆU</b>
thực hiện tốt nhiệm vụ mà Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành và còn phát triển
tốt hơn để phục vụ dạy và học. Từ khoa học cho đến thực tiễn minh chứng
một điều: Thư viện đạt chuẩn sẽ tốt hơn thư viện chưa đạt chuẩn, thư viện
xuất sắc sẽ tốt hơn nhiều thư viện đạt tiêu chuẩn tiên tiến. Qua công tác trực
tiếp trong thư viện tôi đúc rút ra những kinh nghiệm tuy cịn ít ỏi nhưng đáng
trân trọng và qúi giá biết bao : đó là cả một chu trình tổ chức khép kín, khoa
học, cần mẫn của người cán bộ thư viện.
<b>C. NỘI DUNG KHOA HỌC ĐỀ TÀI THỰC TẾ</b>
Đứng trước thực trạng và yêu cầu hiện nay là làm thế nào để tổ chức tốt
hoạt thư viện trường học, sự góp sức của thư viện cho giáo dục là bao nhiêu?
Vị trí của thư viện ở đâu trong cấp quản lý nhà trường! phổ biến rộng rãi
những kinh nghiệm tốt trong công tác thư viện là việc làm rất hữu ích. Nền
giáo dục tiên tiến khơng thế thiếu thư viện xuất sắc.
<b>I. GIẢI PHÁP THAY THẾ</b>
<b>Giải pháp thay thế: Sau những năm Thư viện Trường THPT Nguyễn</b>
Trãi đạt danh hiệu Thư viện tiên tiến hoạt động có hiệu quả, tơi tiếp tục xây
dựng Thư viện xuất sắc vì hiệu quả chắc chắn sẽ cao hơn nhiều về 5 tiêu
chuẩn.
Thực hiện mục tiêu của nhiệm vụ năm học, trường THPT Nguyễn Trãi
đã coi trọng việc đẩy nhanh tiến độ xây dựng thư viện trường học từ thư viện
tiên tiến lên xuất sắc: Bởi vì nhà trường đã xác định việc giảng dạy, học tập
của giáo viên- học sinh trong giai đoạn hiện nay, một trong những giải pháp
tốt nhất để nâng cao chất lượng dạy- học là nhất thiết phải đẩy nhanh tiến độ
xây dựng thư viện xuất sắc.
<b>II. LỰA CHỌN THIẾT KẾ</b>
<b>Lựa chọn thiết kế: Sau khi đã xác định mục tiêu xây dựng thư viện</b>
xuất sắc là hướng đi đúng để nâng cao chất lượng phục vụ bạn đọc; nhà
trường chỉ đạo tập trung mọi nguồn lực cho thư viện, tôi trực tiếp thiết kế, thi
<i><b>công dựa vào 5 tiêu chuẩn 01: Thư viện xuất sắc. </b></i>
<b>1.</b> <b>Sách báo và tạp chí </b>
Tổng số sách, tài liệu trong thư viện 11833 bản
a) Sách giáo khoa : 1631 bản.
- Khối 10 : 523 bản.
- Khối 11 : 421 bản.
- Khối 12 : 687 bản.
100% học sinh có đầy đủ sách giáo khoa để học tập.
b) Sách nghiệp vụ giáo viên :
- Tổng số : 645 bản.
- 300 bản sách bồi dưỡng về nghiệp vụ sư phạm, văn bản liên quan đến ngành
100% giáo viên có đầy đủ sách giáo khoa, sách giáo viên để lên lớp.
c) Sách tham khảo : tổng số 9557 bản.
- Trung bình : 6,8 bản sách tham khảo/ 1 học sinh.
- Năm học 2011-2012 thư viện mua thêm 280 cuốn sách mới với tổng kinh
phí trên 11 triệu đồng, chủ yếu là sách giải bài tập mơn Tốn, Lý, Hóa, Sinh,
Ngữ văn, Anh…Sách ơn tập, đề thi trắc nghiệm các mơn học..vvv. Chính vì
vậy mà kho sách của trường rất phong phú, nhiều về số lượng, tốt về nội
dung, sát thực với chương trình học...
- Kho sách đầy đủ về chủng loại. Sách khoa học xã hội, sách khoa học tự
nhiên, từ điển tra cứu, sách viết về các ngày lễ lớn..vvv.
- Trong đó có 3612 sách ban Khoa học Tự nhiên, 3284 sách ban Khoa học Xã
hội, 713 sách ban Khoa học Kỹ thuật, 1948 loại sách khác.
S đ phát tri n kho sách th vi n THPT Nguy n Trãi qua các n m h cơ ồ ể ư ệ ễ ă ọ
Kho sách Năm học
2008-2009
Năm học
2009-2010
Năm học
2010-2011
Năm học
2011-2012
Giáo khoa 750 bản 890 bản 1079 bản 1631 bản
Tham khảo 6200 bản 79050 bản 8563 bản 9557 bản
Đĩa CD-ROM 12 cái 30 cái 76 cái 190 cái
d)
Báo và tạp chí :
- Thư viện đặt báo Nhân dân, báo Giáo dục & Thời đại, báo Đồng Nai, Tài
hoa trẻ cho giáo viên và học sinh đọc hằng ngày ở thư viện.
<b>2.</b> <b>Cơ sở vật chất </b>
<b>Phịng đọc :</b>
- Tổng diện tích phịng đọc : 80 m2, đủ chỗ cho 30 giáo viên, 40 học sinh
ngồi đọc.
- 6 bàn đọc, trang bị 40 ghế.
- Đủ ánh sáng, trang bị 3 quạt trần.
- Có bảng nội quy, bảng hương dẫn sử dụng mục lục, hệ thống danh mục sách
thư viện, sổ mục lục, tủ mục lục chữ cái vv..
- Tủ sách pháp luật : 1
- Tủ sách đạo đức: 1
- Tủ sách cơng đồn: 1
- Khẩu hiệu, sơ đồ phát triển kho sách và thống kê bạn đọc.
<b>Kho sách </b>
- Tổng diện tích kho sách : 40 m2.
- Kho sách chia làm 3 khu vực chính : kho để sách giáo khoa, kho để sách
giáo viện nghiệp vụ, kho sách tham khảo thuận tiện cho việc cấp phát phục vụ
đọc.
- Gồm 14 giá đựng sách, 1 tủ trưng bày sách, 1 tủ đựng tài liệu, trang bị bàn
ghế đầy đủ cho cán bộ thư viện làm việc.
- Thư viện được trang bị máy vi tính nối mạng Internet, áp dụng vi tính vào
quản lí sách đạt hiệu suất cao, 2 máy vi tính nối mạng Internet đặt ở phòng
giáo viên cho cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường tra cứu tài liệu nâng
cao rất nhiều hiệu quả công tác.
<b>3.</b> <b>Công tác nghiệp vụ</b>
- Đầy đủ 6 loại sổ sách thư viện do Bộ GD&ĐT quy định.
- Sách báo trong thư viện được đăng kí vào sổ đúng nghiệp vụ của ngành.
- Ấn phẩm trong thư viện được phân loại, lên phích, in thành danh mục cho
bạn đọc tra cứu.
- Sách tham khảo, giáo viên nghiệp vụ xếp giá theo số cá biệt, sách giáo khoa
- Có tủ phích, phích được mơ tả theo tên tác giả và tên ấn phẩm, xếp theo mục
lục chữ cái. Có bảng hướng dẫn sử dụng mục lục.
a) Vào chương trình “Đăng kí ấn phẩm” :
Sách báo mua về, trước khi nhập kho phải đăng ký sổ sách kịp thời, theo
mẫu của ngành để lưu trữ, theo dõi chất lượng, làm kế hoạch bổ sung cho năm
học tới, để biết được sự phát triển của kho sách và định ra hướng phục vụ bạn
đọc. Đây là cơ sở pháp lệnh không thể thiếu được trong thư viện trường học;
gồm các sổ sách sau:
<i>Vào sổ đăng ký tổng quát : sách tham khảo, sách giáo viên phải đang kí</i>
<b>51</b>
<b>Tốn học</b>
<b>511</b>
<b>Số học</b>
<b>512.51</b>
<b>Số</b>
<b>phức,</b>
<b>số ảo</b>
<b>513</b>
<b>Hình học</b>
<b>512</b>
<b>Đại số</b>
<i>Vào sổ đăng kí cá biệt : phần này mất rất nhiều thời gian, nhưng phải làm</i>
tốt khâu này mới có dữ liệu, cơ sở phục vụ bạn đọc. Để có cơ sở xếp sách lên
giá, lấy sách cho bạn đọc. Đó là phần rất tiện lợi cho việc kiểm kê hàng năm.
Cơ sở để làm mục lục, đưa danh mục phục vụ bạn đọc.
<i>Vào sổ đang kí sách giáo khoa : số lượng tuy khơng nhiều, chủng loại ít</i>
hơn sách tham khảo, nhưng phải ghi chép đầy đủ để tiện theo dõi và cấp sách
cho giáo viên và học sinh.
<i>Sổ thống kê bạn đọc : công việc thống kê phải làm thương xuyên, hằng</i>
ngày vào cuối buổi trực thư viện đều phải thống kê số lượng giáo viên, học
sinh vào đọc để kịp thời chấn chỉnh phương thức làm việc cho buổi sau.
<i>Sổ ghi mượn và trả sách của giáo viên, học sinh : được ghi chép rõ ràng.</i>
Nhờ có sổ sách và ghi chép rõ ràng kịp thời nên tiện lợi cho việc báo cáo,
khâu phục vụ đọc.
b) Phân loại và mô tả ấn phẩm :
Đây là khâu chuyên môn không thể thiếu, phải có trình độ nghiệp vụ nhất
định; mơ tả nhằm giúp bạn đọc nắm được thư viện có những loại sách nào?
Tìm chọn sách cần cho mình? Cơng việc này đòi hỏi cán bộ thư viện phải tỉ
mỷ, khoa học; các yếu tố mơ tả phải chính xác vì trong cả hàng ngàn cuốn
sách, để chọn ra một cuốn mình cần nhất trong thư viện là điều khơng phải dễ
dàng chút nào nếu như thiếu mô tả. Hiện nay thư viện đã áp dụng vi tính vào
khâu quản lí, mơ tả sách, in phích. Các khâu trong chu kỳ khép kín, khơng
tách rời nhau, đặt trong mối quan hệ hữu cơ chặt chẽ, lơgíc. Ví dụ : Khi mơ tả
sách không thể tách rời khâu phân loại sách. Việc chia mơn loại theo từng
Thư viện dùng bảng phân loại Thập tiến để giải quyết số lượng sách ngày
càng nhiều.
Ví dụ : Phân loại thập tiến
Từ nhận thức việc phân loại chính xác một cuốn sách giúp chúng ta khai
thác tốt nội dung của nó; nên tơi ln ln học hỏi, tìm tịi để rút ra những
kinh nghiệm bổ ích : sách mua về phải phân loại ngay, phải dựa trang tên
sách, tác giả, lời giới thiệu cho cuốn sách, đọc thông tin bìa cuối để nắm bắt
xem cuốn sách viết về lĩnh vực nào? Dùng cho cấp học nào?...
thơng tin nhanh chóng, chính xác; địi hỏi cán bộ thư viện cũng thường xun
nâng cao trình độ chun mơn của mình, cải tiến phương pháp làm việc, ứng
dụng cái hay cái mới tiên tiến để nâng cao tính chuyên nghiệp trong thư viện.
c) Tổ chức mục lục : Giống như giới kinh doanh giới thiệu sản phẩm hàng
hóa; người làm công tác thư viện cũng rất chú trọng khâu tổ chức mục lục; vì
đây là danh sách các chủ đề được sắp xếp trong một trật tự nhất định, nó phản
ánh tồn bộ sách có trong thư viện, là cầu nối giữa tác giả, giữa sách và người
đọc, đó là phương tiện quảng bá sách tốt nhất. Nhờ tổ chức tốt mục lục mà
bạn đọc chọn đúng sách của tác giả nào đó, biết nội dung cuốn cuốn sách
mình cần, tạo dựng tốt nề nếp mượn và trả sách. Chính vì vậy mà thư viện đã
có một tủ phích mục lục chữ cái hồn chỉnh, có phích nhơ, phích bổ sung,
phích tham khảo,.. có bảng hướng dẫn sử dụng để bạn đọc tiện bề tra cứu.
Thư viện trường đã nối mạng internet để tìm tin trên mạng.vvv.. Việc bảo
đảm cơ sở vật chất cho thư viện là khâu trọng yếu, tổ chức kho sách một cách
<b>4.</b> <b>Tổ chức thực hiện </b>
- Thủ trưởng nhà trường ra quyết định thành lập “Tổ công tác thư viện” trong
từng năm học. Thầy hiệu trưởng trực tiếp chỉ đạo mọi hoạt động của thư viện.
Cán bộ thư viện chuyên trách, có đại diện của thầy cơ và học sinh.
- Giáo dục tính tự giác, lịng say mê đọc sách cho học sinh là một trong những
nhiệm vụ trọng yếu của thư viện Trường THPT Nguyễn Trãi.
- Ban giám hiệu nhà trường rất quan tâm tới sự nghiệp phát triển thư viện,
chăm lo đầu tư cả con người lẫn vật chất thư viện.
- Trong năm học 2011- 2012 làm được 486 thẻ bạn đọc cho học sinh lớp 10
dùng trong 3 năm học. Tỉ lệ 1/3 học sinh được mượn sách về nhà. 1200 học
sinh tham gia đọc sách, đạt 85%.
- Số lần người đọc là : 29800, trung bình 3310 người đọc /1tháng.
- Tuyên truyền, giới thiệu sách trong năm học được 12 lần dưới cờ, thông qua
giới thiệu sách mới, sách hay để thu hút học sinh vào thư viện; ngồi ra cịn
sử dụng hình thức giới thệu sách phong phú như : lên danh mục sách, in tập
giới thiệu, tủ mục lục…vv.
- Kết hợp với Hội Cựu Chiến binh: Thực hiện buổi tọa đàm “Lịch sử truyền
- Cán bộ thư viện có trình độ, u nghề, nhiệt tâm cơng tác, đã đưa cơng tác
quản lí thư viện lên mức cao hơn : Bằng công nghệ thông tin đạt hiệu suất
công tác cao.
<b>+ Khi tôi giới thiệu cuốn sách Thép đã tơi thế đấy của nhà văn Nga</b>
Ơxtơ rốpxki, tôi diễn giải cho các em biết rằng cuốn sách rất hay, hay ở chỗ
nào? Với lý lẽ sau đây:
Ơxtơ rốpxki là tốp trong 10 nhà văn uy tín nhất thế giới, chỉ thua tác giả
người Anh với tiểu thuyết bộ ba Chúa nhẫn, tác phẩm Thép đã tôi thế đấy
được tái bản 772 lần, bằng 75 ngôn ngữ khác nhau trên thế giới, với tổng số
lượng 56 triệu bản, thật là con số đáng khâm phục, vượt kỷ lục! Nhiều nước
đã dựng thành phim truyền hình nhiều tập để giáo dục lý tưởng sống cho thiếu
niên và thanh niên. Thông qua nhân vật Paven, ta biết được thế hệ con người
Xơ Viết sống có lý tưởng, tình u con người, tổ quốc mãnh liệt; họ không sợ
gian khổ, hy sinh, nguyện cống hiến trọn đời mình cho đất nước XHCN. “Cái
qúy nhất của con người là đời sống. Đời sống chỉ có một lần....”
<b>+ Hay khi tơi giới thiệu cuốn Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ của nhà</b>
văn Nguyễn Nhật Ánh, tôi nấn mạnh:
Nguyễn Nhật Ánh là nhà văn viết chuyện ngắn cho tuổi học sinh rất
hay, với truyện dài trên đã đưa ta về với tuổi thơ, một thế giới hồn nhiên, tươi
đẹp. Giờ đây ai cịn chìm trong game online để đánh mất tuổi thơ của mình
trong thế giới bạo lực, thì thầy mong các em hãy thức tỉnh; sống đẹp là tài sản
quý nhất trên đời. Qua lối kể chuyện dí dỏm, ngơn ngữ giàu hình ảnh, Nguyễn
Nhật Ánh như con tàu đưa ta về miền ký ức tuổi thơ. Cuốn sách rất hay mong
Sức thuyết phục của lời giới thiệu sách rất lớn, buổi học hôm sau các
em đến thư viện rất đông để đọc sách và mượn sách về nhà đọc. Tơi thấy đó
cũng là nghệ thuật mà người giáo viên thư viện cần phải trau dồi kiến thức.
Thông qua Tổ công tác thư viện, để tôi đưa sách về với các em. Khi
nhà trường tổ chức ơn tập cho nhóm học sinh giỏi: Thi giải tốn trên máy tính
bỏ túi. Tơi gọi em học sinh nằm trong Tổ công tác thư viện đến giao nhiệm vụ
cho em, là phải giới thiệu được cho nhóm ơn tập những cuốn sau để các em
làm bài. Thư viện ta có sách: Một số dạng tốn thi học sinh giỏi giải tốn trên
máy tính điện tử của Tạ Duy Phượng do Nhà xuất bản Giáo dục phát hành…
thế là các em đến thư viện mượn, có tài liệu mà học. Tôi rất chú trọng phương
pháp làm việc làm sao cho có hiệu quả cao nhất. Phong trào đọc sách tốt là
nét nổi bật của Thư viện Trường THPT Nguyễn Trãi.
- Sách báo trong thư viện được chọn lọc phù hợp với cấp học, có nội dung tốt,
phục vụ chủ đề các ngày lễ lớn, các cuộc thi, nhất là phục vụ ơn thi học kì, ơn
thi tốt nghiệp, đại học cao đẳng .vv ..
- Có sổ lưu công văn đi đến của ngành, văn bản liên quan đến chế độ chính
sách thư viện…
Năm học 2004-2005 thư viện Trường THPT Nguyễn
Trãi đạt danh hiệu Thư viện chuẩn 01 do Bộ Giáo Dục & Đào Tạo ban hành.
Năm học 2005-2006 đạt danh hiệu Thư viện tiến tiến cấp
ngành.
Năm học 2011-2012 đạt danh hiệu Thư viện xuất sắc cấp
<b>5.</b> <b>Công tác quản lí </b>
Việc quản lí thư viện bằng cơng nghệ thông tin đã nâng cao hiệu suất công
tác bạn đọc rõ rệt. Toàn bộ sách báo trong thư viện Nguyễn Trãi đã được nhập
liệu vào chương trình “Quản lí thư viện” do cán bộ thư viện tự thiết kế và lập
trình. Việc in ấn sổ sách, báo cáo đều theo qui chuẩn do Bộ GD&ĐT ban
hành. Quản lí sách cho mượn, sách đã trả bằng công nghệ thông tin rất tiện
lợi, trong ngày có thể biết được số lượng sách đã mượn, số sách, số lượng
sách đã trả.
- 6 loại sổ sách theo quy định của ngành.
- Sách báo sắp xếp gọn gàng, tổ chức khoa học, thường xuyên có bảo quản
định kì khơng để mất mát hư hỏng.
- Sách, tài liệu được cập nhật vào chương trình, vào sổ kịp thời, xử lí nghiệp
vụ nhanh làm tăng hiệu suất sử dụng, tăng giá trị của sách.
- Hằng năm đều có kiểm kê thư viện vào cuối tháng 12 ghi vào sổ tài sản đơn
vị. Đầu năm học cán bộ thư viện làm dự trù xin nhà trường cấp kinh phí cho
hoạt động thư viện : mua sách mới, sắm trang bị, xử lí sách, bảo quản…vv.
<b>III. ĐO LƯỜNG, THU THẬP VÀ PHÂN TÍCH DỮ LIỆU</b>
Căn cứ vào thực trạng thư viện hiện có, như:
- Tổng số sách báo, cơ sở vật chất thư viện;
- Kiểm tra thực tế của Đồn cơng tác kiểm tra Sở Giáo dục và Đào tạo Đồng
Ta có bảng thu thập dự liệu sau đây:
STT Tên đối chứng
Năm học
2010-2011
(TV Tiến
tiến)
Năm học
2011-2012
(TV Xuất
sắc)
Số lượng
(tăng giảm)
1 Sách tham khảo 8563 9557 1094
2 Trang bị vật chất (giá
sách, bàn ghế)
65 75 10
3 Số lượng bạn đọc 33867 36543 2676
4 Tuyên truyền giới thiệu
sách
10 12 2
5 Sách tham khảo/1học
sinh
5,3 6,8 1,5
6 Mức độ hài lòng của
bạn đọc (khảo sát bằng
phiếu điều tra)
40/43 42/43
O,05
Dùng hàm Correl trong Excel ta tìm được hệ số tương quan:
=Correl(A2:A6,B2:B6) bằng 0.98; như vậy độ ảnh hưởng của việc xây dựng
thư viện xuất sắc là rất khả thi.
<b>IV. KẾT LUẬN- ĐÁNH GIÁ ĐỀ TÀI</b>
Xây dựng thư viện xuất sắc theo Tiêu chuẩn 01 là giải pháp cần thiết để
nâng cao chất lượng công tác với người đọc. Do yêu cầu và tính chất công
việc, người làm công tác thư viện trong nhà trường ngày nay phải được đào
tạo có trình độ cao, hiểu biết rộng chun mơn và cịn phải giỏi vi tính. Giờ
đây, phải thay vào một nhãn quan mới, đó là làm thế nào để phục vụ bạn đọc
tốt nhất, với kinh phí thấp nhất và lấy số lượng độc giả vào thư viện để đánh
giá mức độ thành bại bản thân. Người làm công tác thư viện trường học phải
nắm bắt được thông tin về nhu cầu bạn đọc để chọn lọc sách cho khỏi lạc hậu.
Chất lượng công tác đọc, phản ánh phẩm chất đạo đức của cán bộ thư viện.
<b>Viết chương trình quản lý thư viện theo</b>
<i><b>tiu chuẩn Thư viện 01 của Bộ Giáo Dục và Đào Tạo </b></i>
(Chương trình được nâng cấp bổ sung thêm nhiều chức năng so với trước
đây)
<b>Đặc điểm chương trình : “QUẢN LÝ THƯ VIỆN” được thiết kế</b>
trên chương trình ứng dụng Visual Basic Access 2000, có thể format để
chạy trên access 2007. Vào Tools Database Utilities Convert
Database. Chương trình gọn nhẹ chưa đầy 1.5 MG nhưng đã xử lý hầu hết
công việc của một thư viện như in biểu mẫu, tổng hợp báo cáo; nhất là hệ
thống in phích tra cứu, in danh mục tra cứu đầy đủ và hoàn thiện. Một đặc
điểm nữa là dễ sử dụng, sát thực tế công việc.
<b>I) HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG CHƯƠNG TRÌNH :</b>
Chương trình được viết ra từ cơng việc thực tiễn, khơng mang tính hình
thức, có khả năng ứng dụng cao. Gồm 4 phần chính cho cơng việc.
<b>1) Muốn sử dụng chương trình phải Login máy :</b>
- Khởi động lần đầu cập nhật hệ thống : tạo 1 Shortcut “
Quanly_thuvien” trên Desktop, Dbl Click (nhấn đúp chuột trái), hoặc vào
Explore Tìm đến ổ đĩa và thư mục lưu tập tin Quan ly thu vien.mdb,
rồi nhấn đúp chuột trái lên tập tin để khởi động lần đầu. Về sau mở bình
thường như các tập tin khác.
- Chọn tên đăng nhập và mật khẩu để đăng ký quyền sử dụng, nếu nhập
mật khẩu 3 lần khơng đúng, chương trình sẽ thốt về Windows. Mật khẩu
<b>cung cấp : Tên : QLTV; Mật Khẩu : 123456.</b>
- Nhấn chuột vào “ Đồng Ý” để vào Màn hình chính của chương trình.
- Lưu ý khi <b> Login</b> vào chương trình xong phải tiến hành đổi mật khẩu
<b>2) Giao diện hệ thống ( gồm 6 nhóm chức năng chính) : Hệ </b>
<b>Thống-Tra Cứu- Nhập Liệu- In Biểu Mẫu Số Sách- Quản Lý Bạn Đọc- Công</b>
<b>Tác Kiểm Kê.</b>
<b>2.1. Menu Hệ Thống gồm :</b>
- Đổi mật khẩu :
+ Nhập mật khẩu cũ.
+ Nhập mật khẩu mới.
+ xác nhận mật khẩu mới.
+ Nhấn OK.
+ Nếu muốn giữ nguyên
mật khẩu cũ nhấn vào
Thốt.
- Ngồi ra cịn có chức năng chuyển dữ liệu ra Excel, Word theo ý muốn
của người sử dụng.
- Nhập dữ liệu từ nguồn ngoài vào chương trình như Excel, Foxpro…
<b>2.2. Menu Tra Cứu :</b>
- Gồm có :
Ta chọn phương thức tra
cứu
+ Tra cứu theo tên tác giả.
+ Tra cứu theo số sách (số cá
biệt).
+ Tra cứu theo tên sách.
+ Tra cứu theo môn loại.
+ Lọc tên tác giả có sách trong thư viện bằng cách nhấn vào : Lọc Tên
Tác Giả.
+ Lọc theo tên sách là nhóm lại những sách có cùng tên gọi cùng tác giả.
- Bảng tra cứu thư mục tóm tắt
Ví dụ khi ta Clik chọn : Mơn Địa Lý, sẽ có bảng thư mục của mơn đó, ta
xuất dữ liệu ra Word để lựa chọn, biên soạn thêm nội dung, đóng thành tập
phục vụ giảng dạy và học tập.
- Ngồi ra cịn có Bảng tổng hợp Vật chất được trang bị cho thư viện,
bảng tổng hợp sách giáo viên theo khối lớp từ lớp 1 đến lớp 12, bảng
tổng hợp kho sách.
- Nhập Sách.:
- Nhập CS Vật Chất (trang thiết bị vật chất cho thư viện).
- Vào Sổ Tổng Quát.
- Nhập Danh Sách Học Sinh. (danh sách học sinh có thể lấy từ nguồn
Excel hoặc tập tin cơ sở dữ liệu khác…).
<b>Ví dụ : khi nhập : Ta Click chuột vào Nhập Sách, rồi chọn loại sách cần</b>
nhập trong hộp Combox. Có thể chọn cách nhập dạng bảng hoặc nhập
dạng cột bằng cách Click chuột Buton lựa chọn; tùy thuộc ý thích của
người sử dụng. Với nhập dạng bảng ta có thể Copy dữ liệu để Paste vào
dịng tiếp theo như đã làm trong Excel, nhưng mỗi lần chỉ được Copy 1
dòng và phải sửa lại Số TT bản sách (vì đây là số cá biệt của cuốn sách
khơng được trùng số); nếu trùng số chương trình sẽ báo lỗi (vì khóa chính)
khơng cho nhập tiếp.
Các cột : Số TT bản Sách, Tên tác giả 1, Tên sách bắt buộc phải nhập dữ
liệu, không được để trống; nếu trống chương trình báo lỗi.
<b>2.4. Menu In Biểu Mẫu Sổ Sách :</b>
- In Sổ Cá Biệt (sách tham khảo).
- In Sổ Cá Biệt _GV (sách nghiệp vụ giáo viên).
- Sổ Đăng Kí Sách Giáo Khoa.
- In Phích Mơ tả Theo Tên sách.
- In Phích Mơ Tả Theo Tên Tác Giả.
- In Phích Mơ Tả Nhiều tác Giả (sách có 5 tác giả trở lên).
- In Nhãn Sách.
Phích mơ tả theo tên sách.
Nhãn dán gáy sách<b> . </b>
- Nhập Mượn trả sách
+ Cuốn sách nào được mượn ta Click chuột vào Cho Mượn, nhập Mã
Lớp vào ơ Mã Lớp để chương trình để đưa danh sách về lớp có người đăng
kí mượn sách. Như vậy khỏi mất công cuộn danh sách. Một trường THPT
có 36 lớp có tới hàng nghìn học sinh, việc chọn học sinh trong danh sách
rất mất cơng), Ví dụ : học sinh Hồng Dun Anh lớp 12B01, mượn cuốn
<b>sách có Số cá biệt 6., ta gõ Mã Lớp 12B01 là 31, rồi Click vào hộp</b>
<b>Combox Mã Lớp sẽ có tên Hồng Duyên Anh để ta chọn; khi Click chuột</b>
vào Hoàng Duyên Anh thì tên học sinh và lớp sẽ được cập nhật. Việc chọn
1 cuốn sách trong hàng nghìn tên sách bằng cách nhập số sách vào hộp
Record dưới thanh trượt ngang. Ví dụ một học sinh mượn cuốn sách có số
Cá biệt là 1951. ta nhập 1951 vào hộp Record và Enter là con trỏ sẽ nhảy
về mẩu tin 1951.
- Cập Nhật Bạn Đọc : Nhập liệu giống trong bảng Excel, cập nhật tổng
số bạn đọc trong từng ngày.
<b>01-09-2011</b>
<b>30-09-2011</b>
- Thống Kê Bạn Đọc : có thể thống kê số lượng bạn đọc trong từng tháng
hoặc theo thời gian mà bạn yêu cầu.
<b>Ví dụ : Ta muốn biết số lượng bạn đọc : Tu Ngay </b>
Đến ngày 30-09-2010 :
<b>Den Ngay </b>
Ta có bảng tổng hợp bạn đọc trong tháng 9-2011
<b>2.6. Menu Công Tác Kiểm Kê : Việc đưa sách vào sử dụng chắc chắn</b>
sẽ có hư hao mất mát. Hàng năm thư thư phải đề xuất với ban giám hiệu làm
công tác kiểm kê theo qui định của ngành. Với thư viện trường phổ thông
dưới 10 nghìn cuốn sách tham khảo, 1 năm kiểm kê 1 lần. Thư viện có trên 10
nghìn cuốn sách, 2 năm kiểm kê 1 lần.
- Kiểm Kê Kho Sách : Dùng để kiểm kê sách tham khảo, sách giáo viên,
sách thiếu nhi. Tên sách và số cá biệt đã có sẵn, nếu cuốn nào mất,
hoặc xuất kho ta Clik chuột vào ô Check box, năm kiểm kê, ghi chú
- Kiểm Kê Kho Sách _ GK : tương tự như kiểm kê sách tham khảo và
các loại khác. Chỉ khác ở sách tham khảo kiểm kê theo số cá biệt cịn
sách giáo khoa theo mơn loại để dễ tổng hợp, báo cáo.
- Khi kiểm kê xong chương trình sẽ lưu ra 1 file kiểm kê, số liệu mới sẽ
cập nhật, loại trừ những sách đã xuất kho khi in sổ sách và báo cáo
mới.
- Lưu ý : Tính thống nhất và tồn vẹn dữ liệu :
+ Số liệu trong sổ cá biệt các loại sách phải ăn khớp với số liệu trong sổ
tổng quát;
sau đây là : Số liệu tổng hợp kho sách thư viện Nguyễn Trãi đến ngày
30-06-2011 :
<i><b>b) Số liệu tổng hợp trong sổ tổng quát</b></i>
<b>II)</b> <b>LỜI KẾT :</b>
Chương trình viết ra do nhu cầu cơng tác quản lý thư viện, tuy nhiên
không thể tránh khỏi những sai sót rất mong được sự góp ý của quý cấp
trên và các bạn đồng nghiệp.
Thư viện Trường THPT Nguyễn Trãi