Tải bản đầy đủ (.pdf) (28 trang)

SKKN: Một số trò chơi giúp học sinh lớp một Trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi học tốt môn Toán theo sách giáo khoa mới

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (806.35 KB, 28 trang )

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ TRÒ CHƠI GIÚP HỌC SINH
LỚP MỘT TRƯỜNG TIỂU HỌC NGUYỄN
VĂN TRỖI HỌC TỐT MƠN TỐN THEO
SÁCH GIÁO KHOA MỚI


LỜI MỞ ĐẦU
Trong các m ôn học của học sinh tiểu họ c cù ng với mô n Tiếng Việt
và các mơn học khác, mơn Tốn cũng có một vị trí rất quan trọng. Các kiến
thức kĩ năng của mơn Tốn ở tiểu học có nhiều ứng d ụng trong đời sống.
Để góp phần tích cực vào việc nâng cao kiến thức và kĩ năng học Toán cho
học sinh tiểu học tôi xin giới thiệu với các anh chị, em đồng nghiệp một
sáng kiến trong dạy - học Môn To án ở trường tiểu học đ ó là đề tài: “ Một
số trò chơi giúp học sinh lớp Một Trường Tiểu học Nguyễn Vă n Trỗ i học
tốt m ôn Tốn theo sách giáo khoa mới”. Mơn To án giúp học sinh nhận biết
được mối quan hệ về số lượng và hình dạng khơng gian của thế giới hiện
thực. Muốn cho các em tính to án nhanh, đúng và chính xác phát triển trí
thơng minh, cách suy nghĩ đ ộc lập, linh hoạt sáng tạo. Mơn Tốn góp p hần
rất quan trọng trong việc rèn luyện phương pháp suy nghĩ, p hương pháp
suy luận, phương p háp giải q uyết vấn đề và hình thành phẩm chất cần thiết
của người lao động như: cần cù, cẩn thận có ý chí vượt khó khăn, làm việc
có kế hoạch, có nề nếp, có khoa học. Muốn lơi cuốn các em thích thú các
trị chơi khơ ng p hải là mộ t sớm một chiều mà đò i hỏi p hải lâu d ài.
Với đ ề tài trên đây là việc làm rất cần thiết đối với bản thân tơi. Cần
phải tìm tịi các trò chơi cho phù hợp từng bài, từng tiết họ c. Là người giáo
viên đang dạy lớp Một của chương trình đ ổi mới sách giáo khoa, tơi ln
ln áp dụng các trò chơi thật phù hợp với lứa tuổ i các em lớp Một. Tôi
phải biết cách tổ chức các trị chơi sao cho hợp lí và hấp dẫn để lô i cuố n tất
cả học sinh tham gia chơi tích cực, sơi nổ i mà vẫn đảm bảo được kĩ luật lớp


học. Đó là lí do lớn nhất của tôi khi quyết định chọn đề tài này để áp d ụng
trong giảng dạy mơn Tốn lớp Một hiện nay.
Với sáng kiến của tôi, chắc chắn khô ng thiếu phần thiếu sót. Tơi rất
mong bạn đọc gó p ý x ây dựng b ài viết của tô i hoàn thiện hơn.


A/ ĐẶT VẤN ĐỀ:
Vào lớp Một, lần đầu tiên được tiếp xúc với Tốn học với tư cách là
một mơn họ c. Cụ thể hơn, học sinh sẽ tiếp xúc với các đố i tượng to án học,
các quan hệ toán học, các phép to án ... ban đầu làm nền tảng cho q trình
học mơn Tốn sau này. Đ ặc biệt lần đầu tiên học sinh được làm quen và rèn
luyện với các thao tác tu duy tro ng dạy học Tốn như là quan sát, so sánh,
phân tích, tổng hợp, chứng m inh...Những điều này dễ làm cho các tiết học
trở nên khó khăn, nhàm chán, học sinh dễ căng thẳng và mệt mỏ i.
Ngồi ra chương trình mơn Tốn lớp Một là b ộ p hận của chương
trình mơn To án ở tiểu học, chương trình này kế thừa và phát triển những
thành tựu về d ạy học Toán lớp Một ở nước ta, khắc p hục một số tồn tại của
việc dạy Toán lớp Một trong giai đoạn vừa qua.
- Chương trình Tốn tiểu họ c mới có nhấn m ạnh hơn đến việc cung
cấp cho học sinh những kiến thức kĩ năng cơ bản, thiết thực, có hệ thống
trong sự hồn chỉnh tương đối các kiến thức và kỹ năng. Đ ặc b iệt chương
trình này q uan
tâm đú ng mức hơn đ ến việc rèn luyện khả năng diễn đạt ứng xử, giải
quyết các
tình huống có vấn đề, phát triển năng lực tư duy, xây dựng phương p háp
dạy
học Toán theo hướng tập trung vào học sinh, giúp các em biết cách tự học
Toán có hiệu quả.
Phấn đấu để d ạy tố t các mơn học nói chung và mơ n Tốn nói riêng là
nguyện vọng tha thiết của đội ngũ giáo viên tiểu học. Như chú ng ta đã biết,

toán học là khoa học suy d iễn trừu tượng nhưng toán học ở tiểu học lại
mang tính trực quan, cụ thể bởi vì mục tiêu của mơ n Tốn học ở tiểu họ c là
hình thành những b iểu tượng tốn học ban đầu và rèn luyện kĩ năng toán
cho học sinh, tạo cơ sở phát triển tư duy và phương pháp toán học cho học
sinh sau này. Một mặt khác toán học cịn có tính thực tiễn. Các kiến thức


toán học đều bắt nguồ n từ cuộc sống. Mỗi m ơ hình tốn học là khái q t từ
nhiều tình huố ng trong cuộc sống. Dạy học tốn học ở tiểu học là hồn
thiện những gì vốn có trong học sinh, cho học sinh làm và g hi lại m ột cách
chính thức các kiến thức tốn học bằng ngơn ngữ và các kí hiệu tốn học.
Mỗi tiết học là dịp để học sinh hình thành những kiến thức và kĩ năn g mới,
vận dụng m ột cách sáng tạo nhất, thơng minh nhất trong việc họ c tốn và
cuộ c số ng sau này. Chính vì vậy, người giáo viên cần b iết phát huy tính
tích cực, trí thông minh của học sinh thông qua giờ học To án.
Với những đặc điểm trên, giáo viên dạy chương trình Toán lớp Một
cần xác đ ịnh phải đ ạt được những yêu cầu sau tro ng mộ t tiết To án:
- Cung cấp kiến thức mới cho học sinh;
- Hoàn thành tất cả các bài tập trên lớp;
- Đảm bảo thực hiện các hình thức tổ chức học tập p hong phú, sinh
động, phù hợp với việc đ ổi phương pháp, giúp học sinh lĩnh hội kiến thức
một cách nhẹ nhàng, tự nhiên, có hiệu quả.
Phấn đấu đạt được các yêu cầu này là điều các giáo viên dạy lớp Một
luôn trăn trở. Làm thế nào để vừa đ ảm bảo kiến thức học tập, vừa tổ chức
được các hình thức dạy họ c sinh động, hấp dẫn, lôi cuốn - chủ yếu là những
trò chơi học tập mà vẫn vừa đảm bảo được thời gian dạy học trong một tiết
theo quy định, đòi hỏi giáo viên phải dành nhiều thời gian, cơng sức cho
việc thiết kế bài dạy. Chính vì vậy mà tơi chọ n đ ề tài sáng kiến kinh
nghiệm : “ Một số trò ch ơi giúp học sinh lớp Mộ t Trường Tiểu họ c Nguyễn
Văn Trỗi học tố t mơn Tốn theo sách giáo khoa mới”.


B/ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:
1/Mục đích nghiên cứu :
“G iúp học sinh lớp Một thích thú tham gia vào cá trị chơi để học tốt
mơn Tốn thao sách giáo khoa mới”.
2 / Nội dung nghiên cứu :
Học sinh nắm chắc chắn tên trò chơi - cách chơi - luật chơi.


3 / Tà i liệu nghiên cứu :
Trong thực tế, đ ể có được các hình thức dạy học đa d ạng, giáo viên
đã phải đầu tư suy nghĩ, sáng tạo rất nhiều; nhưng không p hải lúc nào cũng
thể hiện thành công trong tiết dạy.
Một thực tế khác nữa, đ ó là khi củng cố bài họ c, giáo viên thường
so ạn ra một số b ài tập tương tự sách giáo khoa , sau đó sáng tạo ra các hình
thức trị chơi nhằm mục đ ích khắc sâu kiến thức cho học sinh một cách
sinh độ ng.
Giáo viên phải dành nhiều thời gian chuẩn b ị, soạn thêm b ài tập, mơ
hình, q n bài, bơng hoa…để tổ chức trò chơi. Tham khảo thêm các trò
chơi ở tạp chí giáo d ục về mơ n Tốn. Thường xun dự giờ để học hỏi bạn
đồng nghiệp cách tổ chức trị chơi có nhiều hiệu quả tro ng tiết dạy.

I. Cơ sở lí luận :
Tổ chức các trị chơi nhằm giúp học sinh lớp Mộ t :
- Bước đầu có mộ t số kĩ năng giao tiếp, tự tin, nhanh nhẹn, sáng tạo,
thơng minh.

II. Cơ sở trị chơi học Tốn :
Nội d ung các trò chơi được p hối hợp chặt chẽ, đồng đều và phù hợp.
Chuẩn b ị một số trị chơi để học Tốn lớp Một.

+ Giới thiệu các mơ hình.
+ Hình thành nề nếp họ c sinh khi tham gia trị chơi.
+ Tìm hiểu trình độ học sinh.
Q ua phân tích thực tế và xác đ ịnh nguyên nhân như trên, là người giáo
viên trực tiếp giảng dạy Lớp Một nhiều năm tôi nghĩ, nên chăng giáo viên
cần đầu tư thiết kế một số trò chơi phù hợp cho môn To án, áp dụng cho
từng dạng bài tập thực hành, chuyển một số bài tập thực hành trong sách
giáo khoa thành d ạng trò chơi để vừa luyện tập, vừa củng cố, làm phong
phú các hình thức tổ chức học tập , gây hứng thú, phát huy tính tích cực, tự
giác học tập của học sinh, giúp học sinh tự chiếm lĩnh tri thức mà không


gây quá tải. Q ua các trò chơi sẽ giúp các em tạo được tâm lý dạn d ĩ, tự tin,
hồ đồng cùng với các thầy cơ giáo và bạn bè .Bên cạnh đó, thơ ng qua các
trị chơi, họ c sinh sẽ hứng thú học tập, góp phần làm cho tiết học sinh động,
kích thích được trí tưởng tượng, trí nhớ ... của học sinh.
Q trình tổ chức các trị chơi góp phần vào việc hình thành kĩ năng,
kiến

thức học tập và làm việc tích cực của họ c sinh.
Từ suy nghĩ này, tôi đã áp dụng vào thực tế giảng dạy, bước đầu đã

có những kết quả khả quan. X in được phép trình b ày trong nội d ung đ ề tài
sáng kiến kinh nghiệm : “MỘT SỐ TRÒ CHƠI GIÚP HỌC SINH LỚP MỘT
TRƯỜNG TIỂU HỌC NGUYỄN VĂN TRỖI HỌC TỐT MƠN TỐN TH EO
SÁCH GIÁO KHOA MỚI”.

III. Một số biện pháp :
Theo tôi nghĩ muốn những biện pháp giáo dục đặt ra và thực hiện đạt
kết q uả thì p hải cần có sự kết hợp nhiệt tình từ phía gia đ ình, sự nỗ lực,

phấn đấu của bản thân học sinh và sự giúp đỡ tận tình của b ạn học trong
lớp, nhất là đôi b ạn học tập. N hưng yếu tố quyết định nhất trong sự thành
công của những biện pháp giáo d ục này chính là vai trị chủ đạo của
người giáo viên. Giáo viên chủ nhiệm phải biết đặt ra những kế ho ạch
linh hoạt, sáng tạo và cũng rất thiết thực cụ thể nhất đối với tình hình lớp
để thực hiện đều đặn, xuyên suốt cả năm học. Tôi xin nêu ra đây một số
biện pháp cụ thể đã và đang được áp dụng tại lớp mình.
* B iện pháp thứ nhấ t : Phối hợp với cha mẹ học sinh:
Đ ể góp phần giúp các em học tốt mơn Tốn sau khi nghiên cứu kỹ sách
giáo khoa, sách bài soạn, tôi nghĩ ngay đến việc phối hợp cùng hội cha mẹ
học sinh bàn đến biện pháp nâng cao chất lượng dạy và học thông qua cuộc
họp đầu năm. Tôi đã được tất cả các phụ huynh trong lớp ủng hộ nhiệt tình.
Tơi soạn bảng kiến thức cần ghi nhớ như:
- Bảng cộ ng, trừ tro ng phạm vi 3.
- Bảng cộ ng, trừ tro ng phạm vi 4.


- Bảng cộ ng, trừ tro ng phạm vi 5.
- Số 0 trong phép cộng, phép trừ.
- Bảng cộ ng, trừ tro ng phạm vi 6.
- Bảng cộ ng, trừ tro ng phạm vi 7.
- Bảng cộ ng, trừ tro ng phạm vi 8.
- Bảng cộ ng, trừ tro ng phạm vi 9.
- Bảng cộ ng, trừ tro ng phạm vi 10...
Học sinh dán ngay ở góc học tập hoặc nơi nào trong nhà mà các em hay
qua lại nhất, nhìn nhiều thành ra thuộc. Cha m ẹ sẽ kiểm tra các em hằng
ngày. Tôi dành từ 5 đến 10 p hút truy b ài đầu giờ hoặc kiểm tra miệng nhất
là các học sinh trung bình, yếu kém đã được p hân lo ại và kịp thời động
viên khuyến khích khi các em có tiến bộ .Vì sao vậy? Bởi vì đối với To án ở
tiểu học tính viết là chủ yếu, xong cũng khơng nên coi nhẹ tính miệng vì

trong khi làm tính nếu các em gặp các phép tính tro ng bảng các em có thể
ghi kết quả nhanh hơn và chính x ác hơn mà khơ ng phải không cần đếm tay
nếu các em thuộc bảng cộng ,trừ này.
* B iện pháp thứ hai: Tôi sẽ lồng ghép một số trò chơi vào trong những
giờ học tốn. K hi thiết kế và tổ chức các trị chơi học tập tơi ln chú ý trị
chơi p hải đảm bảo các yêu cầu: Mỗi trò chơi học tập p hải góp phần vào
việc thực hiện mục tiêu dạy học, phải được chuẩn bị chu đáo và phù hợp
với các đối tượng học sinh, p hải tổ chức sao cho tất cả các học sinh trong
lớp đều đ ược tham gia, không để thời gian chơi kéo dài, ảnh hưởng đến giờ
học hoặc làm trễ mất đi hứng thú, giáo viên l n quan tâm, khích lệ, đ ộng
viên, tun dương, tránh làm cho những học sinh khơng hồn thành nhiệm
vụ lú ng tú ng khi chơi.
Sau đây là m ột số hình thức trị chơi để giúp họ c sinh lớp Một học tốt
mơn Tốn. Để giải quyết vấn đề đặt ra, tôi đã tập trung thiết kế một hệ
thống các hình


thức tổ chức luyện tập , thực hành dưới dạng các trò chơi tương ứng, d ành
riêng cho từng loại b ài tập thực hành to án, bao gồm các hình thức như sau:
- Hình thức 1: Trị chơi “ Đốn ơ chữ” dành cho các dạng Tốn tính
theo cộ t dọc.
- Hình thức 2: Trị chơi “Truyền điện” dành cho các dạng Tốn tính
nhẩm nêu kết quả.
- Hình thức 3: Trò chơi “Tiếp sức” dành cho các dạng To án đ iền số,
điền dấu.
- H ình thức 4: Trị chơi “ Kết bông hoa ” dành cho các dạng Tốn
tìm kết quả dãy tính.
- Hình thức 5: Trị chơi : “Ai về đích sớm nhất ”dành cho các d ạng
Tốn có nhiều ơ trống liên tiếp .
- Hình thức 6: Trò chơi “Xếp đúng thứ tự ” dành cho các dạng toán

so sánh thứ tự các số trong phạm vi 10.
- H ình thức 7: Trị chơi “Điền nhanh số thích hợp” d ành cho các
dạng tốn nhanh để điền số thích hợp.
- Hình thức 8: Trị chơi “Là m theo lệnh ” d ành cho các dạng Toán
xem đồng hồ.
- H ình thức 9: Trị chơi “Ai nhanh hơn” dành cho các dạng Toán
diễn đạt ngày trong tuần, ngày tro ng tháng, tên tháng đ ược ứng dụng trong
đời sống.
- Hình thức 10: Trị chơi “Xếp hình theo mẫu” dành cho các d ạng
Tốn nhận dạng về hình tam giác, hình trịn.
- H ình thức 11: Trị chơi “Hái hoa đầu xuân” d ành cho các d ạng
Toán luyện tập và giải tốn bằng một phép tính cộng ,trừ.
- Hình thức 12: Trị chơi “Tập làm giơng” dành cho các dạng Tốn
tính nhẩm .
- Hình thức 13: Trị chơi “Tìm bạn cùng nhóm” dành cho các dạng
Tốn tính nhẩm , tính nhanh, kết hợp luyện cho tinh mắt.


- H ình thức 14: Trị chơi “Thi đua giải toán” dành cho các d ạng
Toán luyện tập để giải thành thạo kiểu bài tốn “ thêm ”, “bớt”.
Những hình thức tổ chức luyện tập này đ ược mô tả cụ thể và chi
tiết như sau:
1 . HÌNH THỨC 1 : ĐỐN Ơ CHỮ
* Mục đích:
Hình thức này áp dụng cho các bài có dạng bài tập tính theo cộ t dọc.
* Chuẩn bị:
Trị chơi đ ược trình bày trên b ảng phụ: Giáo viên ghi các phép tính
vào bảng p hụ và viết kết quả đúng vào dưới mỗi phép tính, sau đó d ùng
những thẻ giấy ơ vng ghi các chữ a, b , c, d, đ … đính vào che các kết quả
lại, các thẻ giấy này được giữ lại để dùng nhiều lần (như mẫu dưới)

Ví d ụ bài: Phép trừ 17 – 3 (Trang 110)
Giáo viên chuyển dò ng 2 của bài tập 1 sang trò chơi.
18
-

7

a

18
-

1

b

15
-

4

c

-

15

12

3


- 2

d

đ

* Cách tiến hành:
+ Trò chơi được thực hiện lần lượt với từng phép tính theo cách: giáo
viên nêu ô chữ, đề nghị học sinh cho biết kết quả tương ứng.
Câu hỏi: Ô chữ … được thay thế bởi số nào ?
+ Mỗi phép tính hỏ i từ 3 đến 5 học sinh.
+ Khi họ c sinh nêu kết quả, giáo viên khơng có nhận xét ngay, mà
chỉ tổng hợp những ý kiến học sinh đã nêu, sau đó đề nghị cả lớp tập trung
xem kết quả khi lật ơ chữ đ ể biết bạn mình đú ng hay sai.
+ Từ kết quả này, giáo viên có nhận xét kỹ năng tính tốn của học
sinh, kịp thời đ iều chỉnh những thiếu sót về kiến thức cho các em .


- Lưu ý:
+ Nếu trong dãy phép tính có các bài trùng kết quả (như ơ chữ a, c
trong ví d ụ), giáo viên có thể phát huy trí lực họ c sinh bằng cách nêu câu
hỏi: Trong các ô chữ cịn lại có ơ chữ nào có cùng kết quả với ơ chữ này?
+ Trị chơi này có thể được thực hiện linh ho ạt d ưới dạng trắc
nghiệm: giáo viên nêu kết quả của phép tính, đ ề nghị học sinh tìm ơ chữ
tương ứng.
- Tác dụng:
- Đảm bảo được thời gian, giáo viên chủ đ ộng.
- Tạo hứng thú, khai thác được trí lực học sinh, tạo điều kiện cho các
em độc lập suy nghĩ và bảo vệ ý kiến, lập trường của mình.

Hình thức này cũng được áp dụng cho d ạng bài tập sau:
Ví d ụ:
10

9

8

7

6

5

5

a

b

c

d

đ

8

e


g

h

i

k

-4

+2

Cách tiến hành: G iáo viên lần lượt nêu kết quả ở dò ng 2 đ ể họ c sinh tìm
ra, đo án đú ng các ơ chữ a, b, c, d, đ . Sau đó mới tiếp tục nêu và đốn kết
quả ở các ơ chữ e, g, h, I, k của dòng 3 .
Cách nêu tương tự như bài cột dọc trên.
2. HÌNH THỨC 2: TRUYỀN ĐIỆN
* Mục đích:
Hình thức này áp dụng cho tất cả các bài tập dạng tính nhẩm - nêu kết
quả.


* Chuẩn bị:
Sử dụng sách giáo khoa
Ví d ụ: Phép trừ trong phạm vi 3 (Trang 54)
Bài tập 1/54 : Tính
2–1=

3–1=


1+1=

1+2=

3–1=

3–2=

2–1=

3–2=

3–2=

2–1=

3–1=

3–1=

* Cách tiến hành:
Giáo viên nêu p hép tính thứ nhất - G ọi 1 học sinh trả lời. Nếu học
sinh này trả lời đ úng thì sẽ được nêu lên một phép tính tiếp theo và gọi tên
một bạn học sinh khác tro ng lớp. Em được gọi tên p hải đứng lên trả lời,
nếu trả lời đúng lại được nêu một p hép tính tiếp theo và được gọi tên một
bạn khác đứng lên trả lời. Cứ như vậy cho đến hết bài tập trên.
- Lưu ý:
Với những em nêu sai hoặc chậm sẽ bị mất quyền chỉ định bạn khác.
Giáo viên sẽ là người gọi tên em tiếp theo cho trị chơi.
- Tác dụng:

Rèn kỹ năng tính nhẩm nhanh cho nhiều đối tượng học sinh trong
một khoảng thời gian ngắn.
Thu hút được sự tập trung cao của học sinh.
Yêu cầu học sinh phải luôn luôn động não, rèn luyện tính nhanh
nhẹn, nhạy bén, mạnh dạn.
3. HÌNH THỨC 3: TIẾP SỨC
* Mục đích:
Hình thức này áp dụng cho tất cả các bài tập dạng điền số, điền d ấu
(>, <,

+, -, =) và nố i phép tính với kết quả.

* Chuẩn bị:


Trò chơi được thể hiện trên bảng phụ, học sinh d ùng p hấn màu để
ghi.
Ví d ụ: Phép cộng tro ng phạm vi 4: (Trang 47)
Bà i tập 3 / 47: Đ iền dấu (>, <, =)
2 + 1 ……3

4 ….. 1 + 2

1 + 3 ……3

4 …...1 + 3

1 + 1 ..…..3

4 ….2 + 2


* Cách tiến hành:
Mỗi đội 3 em, mỗi đ ội 1 cột của b ài toán. Giáo viên giao p hấn cho
hai đ ội, yêu cầu lần lượt từng em của mỗi đ ội điền dấu (>, <, =) vào một
phép tính. Em này điền xong mang phấn về đưa cho em tiếp theo của đội
mình tiếp tục điền p hép tính tiếp theo. Đội nào hồn thành trước, kết quả
đúng thì đội đó thắng cuộc. Đội nào chậm sẽ không thắng cuộc.
- Lưu ý:
Cị n thời gian thì giáo viên tổ chức nhiề u lượt để nhiều em được
tham gia.
- Tác dụng:
Rèn kỹ năng tính nhẩm, so sánh các số.
Rèn kỹ năng phối hợp họ c tập trong nhóm nhỏ, tạo tinh thần thi đua
học tập , xây dựng tinh thần cộng đồng trách nhiệm, tinh thần đồng đội.
4. HÌNH THỨC 4: K ẾT BƠN G HOA
* Mục đích:
Hình thức này áp dụng cho các d ạng bài tập tìm kết quả của dãy tính.
* Chuẩn bị:
Giáo viên làm nhiều bơng hoa bằng giấy xố p da, mỗi bơng hoa có 5
cách rời nhau và 1 nhuỵ. Mục đích sử d ụng của cánh và nhuỵ được quy
định như sau:
+ Các cánh ho a được ghi số và dấu của dãy tính.
+ Các nhụỵ hoa (ở giữa) được gắn kết quả của dãy tính.


Những bơng hoa này được dán lên giấy bìa cứng khổ lớn cỡ kho ảng
60 x 80 nhưng khô ng đầy đủ (có thể thiếu một số cánh hoa ho ặc nhụỵ hoa
thuỳ theo yêu cầu của bài tập). Số cánh và nhuỵ còn lại giáo viên gài lên
bảng da của bộ đồ dùng dạy học để học sinh chọ n kết tiếp vào những bơng
hoa chưa hồn chỉnh có sẵn trên giấy bìa thành bơng hoa hồn chỉnh; làm

sao để trên những cánh hoa và nhụỵ hoa thể hiện đ úng kết quả bài tập theo
yêu cầu của sách giáo khoa.

* Cách tiến hành:
Có hai trường hợp xảy ra:
+ Trường hợp 1: Nếu trong bài tập, các dãy tính có cùng kết quả thì
u cầu họ c sinh đ i tìm cách ho a thích hợp.
+ Trường hợp 2: Nếu trong bài tập, các dãy tính có kết q uả khác
nhau thì yêu cầu học sinh đi tìm nhụy ho a thích hợp.
Với trường hợp 1, giáo viên gắn sẵn nhuỵ cho các bông ho a ghi số và
dấu của dãy tính. u cầu học sinh tìm cánh hoa ghi số còn lại đ ể ghép vào.
Với trường hợp 2, giáo viên gắn sẵn đ ầy đ ủ cánh hoa của phép tính.
u cầu học sinh đi tìm nhuỵ hoa thích hợp để gắn vào.
Cách làm như sau:
Ví dụ 1 : Bà i: Phép cộng trong phạm vi 6 (Trang 65 )
Bài tập 3 / 65: Tính :
4 + 1+1 =

5 + 1 +0 =

2 +2 +2 =


Giáo viên sẽ làm hai vườn hoa trên giấy rô ki (m ẫu 1 ) và một số cánh
hoa rời đặt trên bảng gài. Mẫu 1:
Đội A

+

1

+

1

+

6

6
4

+

6

1

2

+

+

5

0

6

+


1

+

2
+

6

1

+

6

5

4

Đội B

2

+

2

+


0

2

2

1

Chọn hai đội, mỗi độ i 3 em. K hi nghe hiệu lệnh “bắt đ ầu” lần lượt
từng em của mỗi đội sẽ tìm cánh ho a tương ứng ghép vào bơng hoa làm
thành bơng hoa hồn chỉnh. Nếu đội nào ghép đúng, nhanh, đ ẹp sẽ thắng.

Ví dụ 2: Bà i phép trừ trong phạm vi 6 (tra ng 66 )
Bà i 3 / 66: Tính:
6 - 4 - 2 =

6 - 2 - 1 =

6 - 2 - 4 =

6 - 1 - 2 =

Giáo viên làm hai vườn hoa trên giấy rô ki (mẫu 2) và một số cánh hoa rời
như sau: Mẫu 2:

Đội A

-

6


6

4

2

1

- -

2
1

-


-

-

Đội B

6

3

6
1


2

3

-

0

0

-

3

3

Cách tiến hành: Chọn hai đội, mỗ i đội 3 em. Khi nghe hiệu lệnh “bắt
đầu” lần lượt từng em của m ỗi độ i sẽ tìm nhuỵ hoa tương ứng ghép vào
mỗi b ông hoa. Em này xo ng sẽ đ ến em tiếp theo. Cứ như vậy cho đến khi
hồn thành xong bức tranh. Nhóm nào làm đúng, nhanh và đẹp sẽ thắng.
- Lưu ý:
+ Hình thức này cũng có thể áp dụng được cho các dạng bài tập hình
thành các số có hai chữ số.
Ví dụ bài: Bảng các số từ 1 đến 100 (trang 145)
a. Các số có 1 chữ số
b. Các số trịn chục
c. Các số có 2 chữ số giống nhau
Giáo viên cù ng làm hai vườn hoa như sau: Mẫu 3:
Đội A


4

50

9
1

20

3

88
22

10

11

40

70

2
9

99

66



Đội B

6

50

11

60

8

77

40

5

7

60

90

9
66

1
44


55

30

80

22

33

Tiến hành : tương tự như tên. V í dụ: Khi thấy nhụy hoa 1, họ c sinh sẽ
chọ n cánh hoa có số 5, 7 để gắn vào, thể hiện sự nhận b iết của mình về số
có 1 chữ số. Hoặc khi thấy nhị hoa 10, học sinh sẽ chọ n các cánh hoa có số
trịn chục để tạo thành hoa trịn chục.
Khi thấy cánh hoa có số là số có 2 chữ số giống nhau, học sinh sẽ
chọ n nhuỵ hoa là những số cấu tạo tương tự đ ể dán vào.
+ Giáo viên phải chuẩn bị dán sẵn keo hai mặt để học sinh thao tác
được nhanh và thuận lợi.
- Tác dụng:
Học sinh rất thích thú, tiết học sinh động. Kỹ năng tư duy toán học
của học sinh được hình thành thơng q ua các hình tượng cụ thể vui mắt kiến
thức được khắc sâu, thu hút và lơi cuốn được tồn bộ lớp họ c tham gia.
5. HÌNH THỨC 5: A I VỀ ĐÍCH SỚM NHẤT:
* Mục đích:
Hình thức này áp dụng cho các bài tập d ạng 1 dãy ô trố ng
* Chuẩn bị;


Giáo viên trình bày bài tập ở bảng phụ. Học sinh dù ng phấn để thực
hiện bài tập.

Ví dụ bài: Phép cộ ng trong phạm vi 10
Bà i tập 2: Đ iền số (tra ng 81 )

+5

+0

-2

-1

2

+1

+4

2

+1

-1

* Cách tiến hành :
Hai đội lên bảng, mỗi đội chọn 1 số em tuỳ theo ô trống trong bài
tập.
Giáo viên giao p hấn cho hai đội, yêu cầu lần lượt từng em của mỗi
đội tính nhẩm lấy số của ơ trống trước cộng ho ặc trừ theo dấu mũi tên để
tìm kết quả và ghi số vào ô trố ng tiếp theo. Em tiếp theo sẽ lấy kết quả ở ô
trống bạn vừa tìm được cộng hoặc trừ theo dấu mũi tên để tìm kết quả và

ghi số vào ơ trống tiếp theo. Cứ như vậy, lần lượt cho đến hết. N hóm nào
điền đúng, nhanh sẽ thắng.
- Lưu ý:
Để khắc sâu kiến thức cho học sinh, cùng với việc cung cấp kiến
thức, ngay trước khi bắt đầu trò chơi, giáo viên cần nhấn mạnh cho học
sinh rõ trình tự tính tốn để khắc phục tình trạng các em sẽ điền kết quả bất
kỳ, không đúng theo thứ tự, gây mất thời gian.
- Tác dụng :
Củng cố kỹ năng tính nhẩm, tạo tinh thần đồng đội, gây hứng thú và
tạo tinh thần thi đua trong học tập.
6 . HÌNH THỨC 6 : XẾP ĐÚNG THỨ TỰ


* Mục đích:
Củng ccố về so sánh thứ tự các số trong phạm vi 10
* Chuẩn bị:
Mỗi học sinh chuẩn b ị 5 tấm bìa trên đó ghi các số ví dụ: 9, 5, 1, 7, 2
(dạng quân bài).

* Cách tiến hành :
Mỗi bạn để sẵn các tấm bìa trên bàn .Giáo viên ra hiệu lệnh : “ H ãy
xếp các số đó theo thứ tự từ bé đến lớn hoặc theo thứ tự từ lớn đến bé.
Mỗi b ạn xếp lại các quân b ài theo hiệu lệnh của giáo viên. Ai làm
xong trước và đúng sẽ thắng cuộc.

7 . HÌNH THỨC 7 : ĐIỀN NHAN H SỐ THÍCH HỢP
* Mục đích:
Củng cố tính chất giao hốn của p hép cộng và tính chất của số 0 , ứng
dụng nhanh để đ iền số thích hợp.
* Chuẩn bị :

Giáo viên chuẩn bị hai b ảng viết sẵn như sau:


5 + ... = 3 + ....

7 + ... = ... + 4

0 + ... = 2 + ....

15 + ... = 3 + ....

9 - .... = .... - 0

20 - 0 = 0 + ....

* Cách chơi :
Lớp chia làm hai đội, mỗi đội 6 b ạn tham gia chơi, khi giáo viên hơ bắt đầu
và tính giờ thì hai đội bắt đầu tìm, rồi điền số thích hợp vào chỗ chấm . Khi
một đội xong trước thì hơ xong, đội kia phải dừng lại. Gíáo viên cù ng các
bạn tro ng lớp kiểm tra lại Đội nào hơ xong và kiểm tra kết quả hồn tồn
đúng thì đội đó thắng cuộc. N ếu đội nào hơ xong m à kết quả kém hơn đội
kia thì độ i đó vẫn b ị thua.
8. HÌNH THỨC 8 : LÀM THEO LỆNH
* Mục đích:
Củng cố về xem đồ ng hồ .
Biết đầu có hiểu biết về thời gian gắn với sinh hoạt hằng ngày của học
sinh.
* Chuẩn bị :
Mỗi họ c sinh chuẩn bị một mơ hình đồng hồ .
* Cách chơi : Chơi theo từng cặp hai bạn , cử mộ t bạn làm trọng tài để

chấm đ iểm .
Một bạn nó i chẳng hạn : “ Tơi dậy lúc 6 giờ ” , bạn kia phải xo ay đồng
hồ của m ình chỉ đúng 6 giờ , rồi q uay lại nói với bạn mình , chẳng hạn : “
Cả nhà tôi ăn trưa lúc 12 giờ ”, bạn này lại phải xoay kim đ ể đồng hồ của
mình chỉ đúng 12 giờ.
9. HÌNH THỨC 9 : A I NHANH HƠN
* Mục đích: Rèn luyện kỹ năng diễn đạt ngày trong tuần , ngày trong
tháng , tên tháng được ứng d ụng tro ng đời số ng.
* Chuẩn bị :
Giáo viên chuẩn bị hai bảng kẻ sẵn như sau :
Hôm qua
Thứ

N gày

Hôm nay
Tháng

Thứ

Ngày

N gày mai
Tháng

Thứ

Ngày

Tháng



N ăm


31

1

4

3
Sáu

2

4

* Cách chơi : Lớp chọn hai đội, mỗi đội 3 bạn chơi theo kiểu tiếp sức.
Khi giáo viên bắt đầu tính giờ thì treo hai bảng kẻ sẵn và yêu cầu mỗi đội
cử lần lượt từng b ạn lên, đ iền thơng tin vào từng hàng cho hồn chỉnh trong
vòng 5 phút, nếu độ i nào xo ng trước và điền đúng hết các hàng thì thắng
cuộ c, ở dưới lớp không được nhắc, nếu bên nào nhắc thì b ị trừ điểm . Bạn ở
trên chưa về chỗ thì bạn ở dưới khơ ng được chạy lên, nếu chạy lên bị p hạm
vi và bị trừ đ iểm.
10. HÌNH THỨC 10 : XẾP HÌNH TH EO MẪU
* Mục đích:
Củng cố về nhận dạng hình tam giác , hình trịn.
Rèn khả năng quan sát , nhận xét quy luật của dãy hình.
* Chuẩn bị :

Mỗi học sinh lấy sẵn các hình trị n , hình tam giác đ ặt lên bàn.

* Cách chơi:
Giáo viên đính các hình m ẫu cho cả lớp quan sát trong một thời
gian ngắn ( có thể đếm từ 1 đến 10 ) sau đó cất đi.
K hi giáo viên ra hiệu lệnh, học sinh dùng các hình đã chuẩn bị sẵn
của mình để xếp thành dãy hình theo đúng m ẫu của giáo viên yêu cầu.
Trong khoảng thời gian qui định, những học sinh nào xếp đúng,
đẹp được thưởng.


1 1. HÌNH TH ỨC 11 : HÁ I HOA ĐẦU XN
* Mục đích:
Luyện tập và giải bài tốn bằng một phép tính cộ ng, trừ.
* Chuẩn bị :
Đ ặt một chậu cảnh lên bục giảng.Trên cây cảnh giáo viên treo sẵn
các bơ ng hoa tro ng đó ghi các phép tính cộng, trừ, chẳng hạn:
65 + 3 , 19 - 6 ( bút chì )

1 0 + 7, 17- 3 ( cây )

28 - 5 , 25 - 2 ( nhãn vở )

10 + 8 , 18 - 8 ( cm )

24 + 5 , 38 - 4 (quả cam )

25 + 4 , 29 - 5 (con gà)....

* Cách chơi :

H ai tổ cùng chơi dưới sự điều khiển của giáo viên. Mỗi tổ cử ra một
đội 6 người đại diện cho tổ.
H ai đội thay phiên nhau chơi. Người của đội này chơi xo ng, thì
người của đội kia chơi tiếp.
1 2. HÌNH TH ỨC 12 : TẬP LÀM GIƠ N G
* Mục đích:
Rèn luyện khả năng tính nhẩm của học sinh
* Chuẩn b ị :
K hoảng 1 0 mảnh giấy có ghi các p hép tính nhẩm.
N hững điều trên lại được ghi lại ở 10 tấm bảng con để cả lớp có thể
đọc được.
D ạy trẻ học thuộc b ài đồng d ao “ Tập làm giông ”.
* Cách chơi :
Cô giáo giơ cao từng tấm bảng có ghi các p hép tính cho cả lớp đọ c
thầm rồi cất các tấm bảng co n đó đi.
Sau đ ó, cơ giáo gấp nhỏ các m ảnh giấy và trộn đều. Cô b ốc một
mảnh giấy nắm trong bàn tay. Cô cho cả lớp đọc bài :“ Tập làm giông ”.
Tập làm giông . Tay không tay có
Tập làm gió .

Tay có, tay khơng


Tập làm giơng . Tay khơng tay có
Tập làm gió .
Có tính gì ?

Tay nào có
Ai tính được đây ?


Cơ gọi một em đốn xem tay nào của cơ có mảnh giấy .Nếu em đó
đốn đú ng ,cơ mở mảnh giấy ra và cho học sinh đọc phép tính đó
( Ví d ụ : 5 + 4 = ? ). Trong 1 giây em đó phải nói được kết quả ( ví dụ : 9
). Nếu tính sai cơ cho học sinh đốn lại lần thứ hai. Em nào tính đúng được
cả lớp hoan hô và được thay cô làm chủ trò.
Trò chơi lại tiếp tục đến mảnh giấy khác. Chơi cho đến khi hết
mảnh giấy có phép tính.
13. HÌNH THỨC 13 : TÌM BẠN CÙNG NH ĨM
* Mục đích:
Luyện về tính nhẩm ,tính nhanh , kết hợp với luyện cho tinh mắt.
* Chuẩn bị :
Mỗi học sinh trong lớp chuẩn b ị một số thẻ hình chữ nhật nộp
cho giáo viên. G iáo viên ghi các phép tính trên từng thẻ.
Nếu có 3 họ c sinh , giáo viên có thể ghi các thẻ đó như sau ,
chẳng hạn :


0

3-3

6-2-1

8-5-3

6-4

10-4-3

9-0

4-2

7-6+4

8+0+2

6+4-3

9-5-3

7-3-4

10-5-1

9+1

9-3-1

7-7+2

1+8-2

4+4

9-5-1

8-6+3

9-3-1


2+8-4

4+5

10-3-1

8-5+4

6+2

6-2+3

4-4+3

8-8+4

7+2

7-3+4

5-1+5

8-6+8

5+5

7-4+3

2+0


5+5-3

* Cách chơi :
Giáo viên phát cho mỗ i học sinh mộ t thẻ. Học sinh đ eo thẻ của
mình trước ngực, mặt có p hép tính q uay ra ngồi. Mỗ i em tính nhẩm các
phép tính trên thẻ của mình để tìm ra kết quả, rồi tim người có kết quả
giống mình rủ nhau đ ứng thành một nhóm. Nhó m nào tập hợp nhanh và
đúng thì được tuyên dương. Cá nhân nào tính sai và đ ứng sai nhóm thì bị
nhảy lị có một vịng.
14. HÌNH THỨC 14 : TH I Đ UA GIẢ I T OÁN
* Mục đích:
Luyện tập để giải thành thạo kiểu bài to án : “ Thêm ”, “Bớt”.
* Chuẩn b ị :
Giáo viên chuẩn bị trước 4 tóm tắt đề to án về bài toán dạng “
Thêm ”, “Bớt” m ỗi đề viết trên một tờ giấy nhỏ. Chẳng hạn:


Tổ 1 : 10 tranh
Tổ 2 : 12 tranh
Hai tổ : .... tranh ?


Ba y đi
Cịn lại

: 8 co n chim
: 2 con chim
:…con chim ?



: 4 con
Vịt
: 6 con
Tất cả : .... con ?


: 36 cái thuyền
Cho bạn : 12 cá i thuyền
Còn lại : .... cái thuyền?

Mỗi đ ề to án đ ược chép thành hai bản.
* Cách chơi :
H ai tổ cùng chơi , mỗi tổ cử ra một độ i 4 người thi đua giải toán
dưới sự đ iều khiển của giáo viên.
Giáo viên phát cho m ỗi đội một bộ 4 đề , các đội viên phải nhanh
chó ng giải đề tốn mà mình nhận được , rồ i nộp kết quả cho giáo viên.


Giáo viên chấm các bài giải theo tiêu chuẩn : Đúng , đẹp và nhanh.
Chấm xong, cộng điểm , đội nào được tổng số điểm cao hơn thì đội
đó thắng cuộ c.

C/ KẾT QUẢ THỰC HIỆN:
Qua thực hiện cách chuyển một số bài tập trong tiết họ c toán sang hình
thức trị chơi, tơi thấy:
- Thao tác của giáo viên thành thạo, ho ạt động của thầy và trò được
phố i hợp nhịp nhàng do học sinh nắm vững cách thực hiện; nhờ đó thời
gian học tập ln đảm bảo theo yêu cầu.
- Học sinh nắm vững kiến thức b ài học sâu sắc.
- To àn bộ các bài tập thực hành được thực hiện ngay tại lớp, không

phải giao về nhà cho học sinh.
- Khỏ i mất thời gian đ ưa bài tập ở ngồi vào để làm trị chơi, dẫn đến
quá tải cho học sinh.
- Khô ng tốn kém, đồ dùng chỉ cần làm một lần, có thể sử dụng được
nhiều lần.
- Kết q uả họ c tập của của học sinh có những chuyển biến rõ rệt tạo
nên khơng khí học tập vui chơi, hào hứng, kích thích được sự tư duy cá
nhân, hăng hái học tập tạo ra đ ược sự say mê đối với môn học, dẫn dắt học
sinh vào giờ học một cách tho ải m ái và nhẹ nhàng.
* Kết quả đạt được qua 2 năm:
- Năm họ c 2008-2009.
- Cuối họ c kỳ 1 năm học 2009-2010.
V ới các hình thức tổ chức trò chơi, qua thực tế áp dụng vào việc dạy
Toán cho học sinh lớp Một trường Tiểu h ọc Nguyễn Văn Trỗi, riêng đối
với các em yếu - khó khăn về học tập vẫn tham gia chơi cùng các bạn đạt
hiệu quả cao.


×