Tải bản đầy đủ (.ppt) (89 trang)

Bài giảng Nguyên nhân và cơ chế gây bệnh ung thư môn Ung bướu

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (2.31 MB, 89 trang )

Nguyên nhân và cơ chế gây
bệnh ung thư


NGUYÊN NHÂN
UNG THƯ


Virus

Hóa học

Di truyền

Vật lý


• Virus: tích hợp vào bộ gen Tế
bào vật chủ

• Hóa chất : liên kết

• Tia xạ: làm gẫy DNA


Hóa chất sinh gây ung thư
o Là những chất gây ra ung thư được kiểm chứng qua
thực nghiệm
o Phần lớn ung thư xuất hiện do tác động của nhiều yếu
tố
o Chất gây ung thư hiện biết rất ít, ước tính 95% chất gây


ung thư chưa được chứng minh


Chất gây UT được xác định như thế nào?
o NC dịch tễ học xác định mối liên quan giữa ung thư trong dân
số với các hóa chất.
o Thử nghiệm lâm sàng trên động vật => kiểm định giả thuyết.


Các nhóm hóa chất sinh ung thư?
o Epoxides

Ethylene oxide
Propylene oxide

o Halogen hữu cơ

Vinyl chloride
Carbon tetrachloride
Chloroform
Hexachlorobenzene
Trichloroethylene
o Hydrazines

Hydrazine
1,2-Dimethylhydrazine

o

Hợp chất N-Nitroso

N-Nitrosodimethylamine

o

Amine vòng thơm
Benzidine Aniline oAnisidine
o-Toluidine

o

Hydrocarbon thơm
Benzene Benzo anthracene
Benzo pyrene


Chất vô cơ

Hợp chất hữu cơ khác
Formaldehyde
Acetaldehyde

Beryllium và hợp

chất Cadmium và hợp chất

2-Nitropropane

chất
Nickel và hợp chất


Styrene

Selenium sulfide

Thioacetamide

Crôm và hợp

chất.
Thorium dioxide

Dioxine

Thiourea

Arsenic và hợp chất

Chì và hợp


Xâm nhập cơ thể?

Thực quản
Gan
Ruột non

Dạ dày
Đại tràng



Những cơ quan bị tấn công ?


Thuốc lá


Thuốc lá gây ung thư
• Các nghiên cứu dịch tễ học đã chứng minh rằng
những người hút thuốc lá có nguy cơ mắc các
ung thư phổi, thanh quản, khoang miệng, thực
quản và bàng quang.
• Những ung thư này ít gặp ở những người khơng
hút thuốc lá.
• Quan sát cũng nhận thấy một số ung thư khác
cũng đang gia tăng ở những người hút thuốc lá:
ung thư tụy, thận, mũi họng, dạ dày và ung thư
máu.


Thuốc lá gây ung thư


Thuốc lá gây ung thư
• Có trên 4000 hóa chất có trong khói thuốc lá trong đó 43
chất gây ung thư đã được nhận biết.
+ Các hydrocarbon thơm đa vòng: được tạo ra đốt cháy
thuốc lá khơng hồn tồn hay trong các khói và bụi cơng
nghiệp.
+ Nitrosamine: là chất gây ung thư mạnh nhất ở động vật
thí nghiệm và có vai trò chủ yếu trong ung thư phổi, thực

quản, tụy, miệng khi hút thuốc
+ Hydrocarbon dị vịng: có trong nhựa thuốc lá là những
chất gây biến dị mạnh và sinh ung thư ở nhiều cơ quan
khác nhau như gan, phổi….
+ Benzene
+ Polonium-210 có hoạt tính phóng xạ


Ung Thư nghề nghiệp
Năm

Bệnh

Ngun nhân

1775

Ung thư da bìu

Bồ hóng

1822

Ung thư da

Thạch tín

1895

Ung thư bàng quang


Thuốc nhuộm

1914

Ung thư da thực nghiệm trên thỏ

Nhựa than


Bồ hóng
• 1775 Percivall Pott phát hiện mối liên
quan giữa bồ hóng với ung thư da bìu
• 1915 – phát hiện ung thư da trên thỏ
điều trị bằng nhựa than
• 1930 – chiết xuất được hydro carbon
thơm đa vòng từ nhựa than
• Hiện nay: thuốc lá và q trình oxy hóa
khơng hồn tồn các hợp chất hữu cơ.



Asbestos (Amiăng)

Amiăng

Mesothelioma–ung thư màng phổi


“Amiăng” có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp cổ với ý nghĩa “không

thể bị phá huỷ”
Amiăng được sử dụng từ hơn 2000 năm trước
Amiăng sử dụng trong chế tạo máy hơi nước.
Amiăng ứng dụng phổ biến trong Thế chiến 2
3000 loại sản phẩm chứa sợi amiăng


Dinh dưỡng
• Rất ít bằng chứng về mối liên quan giữa dinh dưỡng và
ung thư, trừ khi phát hiện chất gây ung thư
• Một số mối lên quan
o Chế độ ăn ít xơ – ung thư đại tràng
o Ăn nhiều chất béo - ung thư vú
o Ăn trầu – ung thư khoang miệng
• Yếu tố bảo vệ: β-carotene; Vitamin C, E; Selenium




Tác nhân vật lý
– Bao gồm
o Tia cực tím
o Tia X
o Phóng xạ

– Cơ chế gây ung thư
o Tác động trực tiếp đến DNA
o Hoạt hóa oncogene



Tia cực tím

• Ngun nhân của ung thư
da TB vảy, TB đáy, hắc tố
• Nhạy cảm hơn ở người
da trắng, người già
• Gây đứt gẫy liên kết đơi
của phân tử DNA


Tia X
• Gây UT da, bệnh BC, UT giáp
• Xạ trị có thể gây UT 10-30 năm
• XQ chẩn đốn không gây UT


×