Đọc kết nối chủ điểm:
Văn bản: BỨC THƯ GỬI CHÚ LÍNH CHÌ DŨNG CẢM
(Li-xơ bớt Đao-mon-tơ)
Hoạt động 1: Khởi động
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới
I. TRẢI NGHIỆM CÙNG VĂN BẢN
- Thể loại: Văn nghị luận
- Xuất xứ: Trích Những bức thư đạt giải UPU lần thứ 34, NXB Bưu Điện Hà Nội
2005
- Phương thức biểu đạt: Nghị luận (kết hợp tự sự và biểu cảm)
- Bố cục
+ Phân 1 (tư đầu đến "(Hans Christian Andersen)": Tình cảm của
người viết đối với nhân vật chú lính chì
+ Phân 2 (tiếp đến "chi với một chân duy nhât"): Bài hoc chú lính
chì gợi ra cho tac giả
+ Phân 3 (con lại): Suy nghĩ về kết thúc của truyện “Chú lính chì
dũng cảm”
II. SUY NGẪM VÀ PHẢN HỒI
HĐ của GV VÀ HS
Sản phẩm dự kiến
?Cậu bé viết bức thư này để làm gì? 1. Tình cảm của người viết đối với nhân
- Viết thư để bày tỏ tình cảm đối với vật chú lính chì
- Tac giả khâm phục, ngưỡng mộ chú lính
nhân vật u thích của mình: chú
chì →Một chú lính chì có trái tim ấp ám,
lính chì
bản lĩnh dũng cảm ln sẵn sàng đối mặt và
?Vì sao tác giả bức thư lại thích câu vượt qua mọi hiểm nguy.
chuyện về chú lính chì dũng cảm?
- Chân thực, ý nghĩa, dũng cảm
?Theo tác giả bức thư vì sao chú lính
chì lại là nhân vật dũng cảm?
+ Dù chú chi có một chân nhưng
khơng hề lùi bước trước bât kì mối
đe doa nào.
+ Chú vẫn vui vẻ cùng người anh
em của mình sống trong ngơi nhà,
được “cậu chủ u mến” và “cô vũ
nữ ba lê bằng giây” yêu thương.
+ Trai tim của chú đã chiến thắng
nỗi sợ “tên phù thủy” trong hộp lo
xo, vượt qua moi hiểm nguy chú
phải đối mặt trong “long cống” tối
om.
+ Thử thach lớn nhât là chú phải
vượt qua lũ chuột hôi ham và có ca
đã nuốt chửng chú.
+ Sau này, may mắn con ca ây lại
bị đưa về chính nhà cậu chủ, chị
bếp nhà cậu chủ đã phat hiện ra
chú khi đem ca ra làm bữa.
+ Cuối cùng, tât cả moi người đều
bị thiêu trụi nhưng chú lính vẫn
ln giữ mãi trong tim phút giây
hạnh phúc của tình yêu lãng mạn.
?Trước sự dũng cảm của chú lính
chì tác giả bức thư đã bày tỏ tình
cảm gì?
-
2. Bài học chú lính chì gợi ra
- Bài hoc về long dũng cảm, can đảm, dam
đương đầu với những khó khăn, thử thach để
vươn lên trong cuộc sống.
“Con người có thể bị hủy diệt nhưng
khơng thể bị đánh bại”
3. Suy nghĩ về kết thúc của truyện “Chú
lính chì dũng cảm”
- Tac giả của bức thư đã cảm ơn nhà văn
An-đéc-xen vì ơng đã khơng viết cai kết có
hậu cho truyện “Chú lính chì dũng cảm” vì:
+ Theo tac giả của bức thư: Trẻ em
chúng ta đang sống trong thế giới thực
chứ khơng phải cổ tích, một thế giới
thực vẫn tồn tại chiến tranh, đau thương,
tệ nạn ma túy, đói nghèo, …
+ Kết thúc khơng có hậu của
An-đec-xen sẽ giúp moi người nhìn
nhận được những mặt trai của cuộc sống
thực. Tư đó, chúng ta sẽ tìm cach giải
quyết vân đề có hiệu quả và xây dựng
một thế giới tươi đẹp hơn.
Ý nghĩa truyện Chú lính chì dũng cảm
Chú lính chì dũng cảm được nhà văn Andersen người Đan Mạch sáng tác, kể về cuộc phiêu lưu nghẹt thở của một chú lính
chì đồ chơi bị mất một chân, trở về nhà với cuộc sống hạnh phúc.
Thay vì chỉ biết ngồi than vãn với những nỗi bất hạnh trong cuộc sống, hãy dũng cảm đối mặt với chúng một cách hiên ngang
như chú lính chì trong câu chuyện. Sau khi giơng bão qua đi, chúng ta sẽ tìm thấy hạnh phúc. Đó chính là ý nghĩa truyện
Chú lính trì dũng cảm mà Andersen muốn gửi gắm cho các bạn nhỏ.
Chú lính chì dũng cảm
Ngày xưa, có hai mươi lăm chú lính chì, tất cả đều là anh em, vì cùng đúc từ một chiếc môi cũ ra. Các chú bồng
súng, mắt nhìn thẳng phía trước, mặc đồng phục màu xanh và đỏ, trông tuyệt đẹp.
Những lời đầu tiên các chú được nghe trên đời này, khi người
ta mở nắp hộp đựng các chú ra, là:
– Chà! Các chú lính chì nom ốch q!
Ấy là lời một cậu bé vừa vỗ tay vừa reo lên; cậu vừa
được tặng hộp lính chì nhân ngày sinh của cậu. Cậu xếp các
chú lính chì trên bàn; chúng hồn tồn giống nhau, trừ một
chú, đúc sau cùng. Vì thiếu chì, chú chỉ có một chân; nhưng
chú đứng oai vệ chẳng kém gì các chú lính chì khác có đủ
hai chân, và chính chú lại có những chuyện phiêu lưu đáng
được kể lại.
Trên bàn, ngồi tốn lính chì ra, cịn có nhiều đồ chơi
khác, nhưng đáng chú ý nhất là một toà lâu đài mỹ lệ làm
bằng bìa cứng. Trước lâu đài là một lối đi có trồng cây và dẫn
đến một cái gương trịn, tượng trưng cho một cái hồ trên đó
một đàn thiên nga bằng sáp đang bơi lượn. qua các cửa sổ
người ta nhìn thấy bên trong có những căn phịng trang trí
lộng lẫy. Nhưng đáng chú ý hơn cả những kỳ công nghệ thuật
ấy là một cô gái xinh đẹp đang đứng ở phịng ngồi. Cơ nàng
cũng bằng bìa cứng, nhưng mặc một chiếc áo bằng vải phin
mỏng và mịn, quấn một dải lụa xanh biếc quanh cổ, khốc
một khăn chồng màu hồng trên vai và cài trên tóc một bơng hồng tuyệt đẹp làm bằng vải vàng. Cô đang uốn tay
thành hình vịng; cơ nàng chả là vũ nữ mà! Cô đang tập một động tác múa, duỗi một chân ra đằng sau. Chú lính chì
lại cứ tưởng cơ nàng cũng chỉ có một chân như chú, và có lẽ điều đó làm cho chú thích cơ nàng nhất. Chú tự nhủ:
– Ta phải lấy người vợ như thế mới xứng! Nhưng nàng cao quý, sang trọng quá, chắc chẳng ưng lấy ta đâu. Nhà nàng
là cả một toà lâu đài, còn nhà ta chỉ là một cái hộp gỗ trắng tồi tàn mà tất cả hai mươi lăm anh em đều chui rúc
vào, thật không xứng đáng với nàng chút nào. Dù sao, ước gì ta được làm quen với nàng!
Khi cậu bé đặt chú lính chì nhà ta lên một cái hộp to gần toà lâu đài, chú mừng rỡ khơn kể xiết. Từ đó, chú
tha hồ ngắm cô nàng xinh đẹp, vẫn can đảm đứng một chân mà khơng mất thăng bằng.
Đến tối, khi cất tốn lính chì vào hộp, cậu bé bỏ
qn chú lính chì một chân. Mọi người đều đã đi ngủ cả.
Khoảng nửa đêm, đến lượt các đồ chơi muốn tiêu
khiển tí chút. Con rối máy lưng gù bụng phệ nhảy nhót một
cách điên cuồng. Chú quay tít vù, chừng như muốn phá phách
tất cả. Các chú lính chì cũng vùng vẫy trong hộp, như muốn
nhảy ra ngoài tham dự cuộc vui, nhưng, than ôi! Các chú
không mở nổi nắp hộp! Cái thế giới tí hon ấy làm ồn ào đến
nỗi con chim kim tước phải thức giấc và cất tiếng hót, đến
là vui!
Riêng có chú lính chì và nàng vũ nữ là khơng động đậy. Nàng vẫn đứng kiễng một bên đầu ngón chân, tay
vẫn uốn vịng, cịn chú lính chì vẫn đứng một chân, mắt không rời cô láng giềng.
Kìa! Đồng hồ quả lắc đã điểm mười hai giờ đêm!
Xoạch! Nắp cái hộp to bật lên, và một con quỷ lùn to tướng
nhơ ra. Thì ra cái hộp ấy có lắp lị xo bên trong.
Chú lính chì ta bị hất xuống, nhưng lại rơi chân
xuống trước, nên lại cứ đứng vững để ngắm nàng vũ nữ như
trước. Con quỷ lùn nói:
– Thằng nhóc con què quặt kia, sao lại dám nhìn những con
người ở địa vị cao quý, hơn hẳn địa vị hèn mọn của mày thế?
Chú lính chì vẫn đứng trơ trơ chẳng nói chẳng rằng.
– Được, được, quân trẻ người dại dột kia, đến mai mày sẽ
biết!
Sáng ra, mọi người đều dậy. Chị giúp việc trong nhà đến dọn dẹp căn buồng và đặt chú lính chì lên bậc cửa
sổ. Vừa đúng lúc ấy có một luồng gió rất mạnh, có lẽ do con quỷ lùn phù phép tạo ra, làm cánh cửa sổ ập sập vào rồi
bật ra, thế là chú lính chì ta bị hất ra từ trên gác ba, đầu lao xuống trước. Thật là kinh khủng! Chú đâm thẳng vào
cái kẽ giữa hai viên gạch lát đường phố; mũ lưỡi trai, lưỡi lê và cả thân người chú đều biến mất, không trông thấy
nữa, chỉ còn thấy mỗi cái chân của chú duỗi thẳng lên trời một cách ngạo nghễ. Chị giúp việc và cậu bé xuống tìm
chú.
Cậu bé khơng nom thấy, st dẫm phải chân
chú. Chú định kêu lên: “Có tơi”, nhưng sực nhớ đến điều
lệnh của quân đội, cấm nói khi đang bồng súng, chú lại
im bặt. Một trận mưa rào đổ xuống làm trôi phăng bụi
bặm. Mưa tạnh, trời lại nắng. Chợt có hai đứa trẻ đi qua.
Một đứa nói:
– A ha! Bắt được chú lính chì một chân, chắc là cu cậu
đi trận về đây! Cho nó vào chiếc thuyền của chúng mình,
mày nhé!
Hai đứa đã làm chiếc thuyền bằng một tờ báo cũ. Chúng đặt chú lính chì vào và thả thuyền xuống rãnh. Dòng
nước đưa thuyền đi và hai đứa trẻ vừa chạy theo vừa vỗ tay reo mừng.
Rãnh mỗi lúc một rộng ra, nước chảy xiết, sóng mới to làm sao! Chiếc thuyền giấy chịng chành dữ dội, thỉnh
thoảng lại chao đi. Một cơn lốc cuốn thuyền đi, trơng như thuyền có thể lật úp đến nơi.
Chú lính chì lo chết đi được, nhưng chú vẫn điềm nhiên; vốn dũng cảm, chú vẫn bồng súng với một vẻ kiên
cường. Chiếc thuyền chui vào một đoạn cống ngầm tối đen như mực. Lính ta nghĩ bụng:
– Cũng chẳng tốt gì hơn trong chiếc hộp của ta. Tương lai mình sẽ ra sao đây? Chính con quỷ lùn gớm ghiếc ấy đã
dùng bùa phép hãm hại mình. Chà! Nếu có cơ nàng xinh đẹp trong lâu đài ở bên ta thì dẫu có tối đen hơn nữa ta cũng
chẳng cần.
Một con chuột cống to tướng, sống trong một lỗ đào ở
thành cống, bỗng nhơ ra và hỏi:
– Có giấy thơng hành khơng? Mau mau đưa trình đây!
Lính ta im lặng. Với địa vị chú, chú muốn tránh mọi quan
hệ với con vật kinh tởm ấy.
Thuyền lại trôi nhanh. Chuột cống đuổi theo, nghiến răng
và kêu gọi các mảnh gỗ, rơm rạ và rác rưởi bập bềnh trên dòng
nước giữ thuyền lại!
– Dừng lại! Dừng lại! Giữ thuyền lại! Nó khơng chịu trình giấy thơng hành!
Nhưng dòng nước vẫn cứ cuốn thuyền đi, và sau cùng, chú lính chì lại được ra chỗ sáng. Bất thình lình có
tiếng động mạnh rất khủng khiếp, tựa như tiếng sấm. Ai mà thản nhiên được? Các bạn thử tưởng tượng xem; vừa chui
qua đoạn cống ngầm, nước rãnh đổ ngay vào một con sông, tạo thành một cái thác.
Vèo! Thế là thuyền lao xuống. Nhưng trong giây phút khủng khiếp ấy, chú lính chì dũng cảm vẫn bình tĩnh.
Lao xuống thác, chiếc thuyền chịng chành, xoay tít bốn vòng, rồi nước tràn vào làm đắm thuyền, chỉ còn trơng thấy
cái lưỡi lê và cái đầu chú lính chì. Ngay lúc ấy, giấy bục tung ra, cả thuyền lẫn chú lính chì đều chìm xuống đáy sơng
đào.
Chú lính chì tội nghiệp nghĩ tới nàng vũ nữ xinh đẹp
mà chú sẽ khơng cịn trơng thấy nữa; chú sắp sửa chết mà
chẳng tham dự một trận chiến đấu nào, chẳng nổi danh vì một
hành động anh dũng nào. Chú tự nhủ: Cái chết này thật không
xứng với một đấng anh hùng!
Chú sắp sửa chìm xuống đáy sơng đầy bùn và vĩnh
viễn khơng cịn ở trên đời nữa thì một con cá to, tưởng chú là
cá bống con, đớp lấy chú.
Trời, trong bụng con cá măng ấy, sao mà tối thế (con
cá to ấy đúng là một con cá măng). Còn chật chội hơn trong
hộp! Nhưng chú lính chì dũng cảm đã quen đứng gác, nên cứ
bồng súng đứng im.
Cá măng bơi lung tung tứ phía, ngoi lên mặt nước, đột
nhiên cong mình quằn quại, rồi im bặt.
Vài giờ sau, chú lính chì thấy một tia sáng l lên như
ánh chớp, đó là ánh mặt trời rực rỡ. Có tiếng reo:
– Chú lính chì!
Thì ra câu chuyện là như thế này: người ta đánh được
cá măng rồi đem ra chợ bán. Một chị đầu bếp đã mua về, lấy con dao to ra mổ cá. Chị ta thấy chú lính chì ở trong
bụng cá, nhấc chú ra và đem vào buồng cho lũ trẻ con. Cả bọn xúm lại xem cái anh chàng giang hồ đã trải qua nhiều
cuộc phiêu lưu và đã từng sống trong bụng một con cá.
Đối với chú lính, cái việc kỳ quặc ấy chả lấy gì làm thích thú, chẳng qua chỉ do một tai hoạ gây nên và chú
là nạn nhân.
Chị bếp đặt chú lên bàn.
Thật là kỳ lạ! Đơi khi, có những trường hợp ngẫu nhiên khó mà tưởng tượng được!
Chú lính chì dũng cảm lại trở về đúng căn phòng mà chú đã từ giã ra đi tiến hành cuộc chu du lớn, ai cũng
nhận ra chú, nhờ cái chân độc nhất của chú.
Chú lại được thấy cái hộp đựng các anh em chú,
lại được thấy cảnh tượng mê hồn của toà lâu đài mỹ lệ
bằng bìa cứng với nàng vũ nữ xinh đẹp vẫn dũng cảm đứng
một chân như chú. Chú nghẹn ngào cảm động st khóc,
nhưng lại thơi, vì nếu khóc thì nước mắt sẽ là những giọt
chì và như vậy sẽ không nghiêm chỉnh.
Đột nhiên, một cậu bé vồ lấy chú lính chì, ném
chú vào lị sưởi, nhanh đến nỗi khơng ai ngăn kịp. Về sau,
cậu bé nói rằng cậu muốn thử xem chú lính chì có chịu được lửa như chú đã chịu được nước hay không.
Về phần tôi, tôi cho rằng hành động độc ác ấy là do con quỷ lùn độc địa xúi giục.
Lửa đã làm xấu chú lính chì. Bộ qn phục của chú mất cả màu sắc đẹp đẽ.
Lúc ấy, chú ngước mắt về phía vũ nữ xem thái độ nàng ra sao.
Nàng vẫn tiếp tục nhìn chú với một vẻ đáng yêu.
Một lát sau, chú cảm thấy chì bắt đầu chảy, nhưng khơng vì thế mà chú bng tay súng. Bỗng nhiên, một
cơn gió thổi tung cánh cửa và cuốn theo nàng vũ nữ, đưa nàng bay trong không gian như một tiên nữ và rơi vào lò
sưởi ngay cạnh chú lính chì. Nàng bắt lửa và tiêu tan, chàng thì tiếp tục chảy đến giọt chì cuối cùng. Hơm sau, chị
giúp việc trong nhà tìm thấy di hài chú trong đám tro tàn, kết lại thành một trái tim xinh xắn.
-Chú lính chì dũng cảm – Truyện cổ Andersen/ Nguyễn Minh Hải và Vũ Minh Toàn dịch-
TRẢ LỜI CÂU HỎI SAU
Câu 1: Hãy sắp xếp các bức tranh sau theo trình tự câu chuyện?
Bức tranh 1
Bức tranh 2
Bức tranh 3
người ta đánh được cá măng. Một
chị đầu bếp thấy chú lính chì ở
trong bụng cá
chú lính chì bị ném vào lị sưởi
Gặp 1 con chuột cống địi giấy
thơng hành
Bức tranh 4
Bức tranh 5
Bức tranh 6
chú lính chì ta bị hất ra từ trên
gác ba, đầu lao xuống trước
Hai cậu bé đặt chú lính chì vào
thuyền và thả xuống rãnh.
Chú lính chì gặp một cơ vũ nữ
đứng một chân bên ngồi lâu đài
Bức tranh 7
Bức tranh 7
Bức tranh 8
Nửa đêm, các đồ chơi muốn tiêu
khiển tí chút. Chú lính chì bị con
rối máy bắt nạt
Câu 2: Hãy rút ra bài học từ câu chuyện trên
Thuyền đắm, chú lính chì bị con
cá nuốt vào bụng
Chú lính chì được đúc sau cùng.
Vì thiếu chì, chú chỉ có một chân