Tải bản đầy đủ (.doc) (11 trang)

VIENG LANG BAC-chị Thanh YB gửi Nhạn

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (2.81 MB, 11 trang )

Lê Thị Duy Thanh THCS Thanh Lơng-Văn Chấn-Yên Bái 0975374079
Ngày soạn: Ngày dạy:
Tiết 117



Viễn Phơng
A.Mục tiêu cần đạt:
Học xong bài thơ này, HS có đợc :
- Viếng lăng Bác là bài thơ ghi lại cảm xúc sâu sắc của nhà thơ và bài thơ cũng là tình cảm
chung của nhân dân Nam Bộ, nhân dân cả nớc đối với Bác.
-Tích hợp với những bài thơ văn viết về Bác đã học, với Tiếng Việt và Tập làm văn.
-Rèn đọc, hiểu thơ trữ tình, phân tích các hình ảnh ẩn dụ.
B, Chuẩn bị:
ảnh chân dung nhà thơ Viễn Phơng và tranh ảnh về lăng Bác.
C.Tổ chức các hoạt động dạy và học
1-Ôn định tổ chức:
2 -Kiểm tra bài cũ: (
3. Bài mới
Em đã đợc học ,đợc hát những bài hát ,bài thơ nào về Bác?
Các em hãy lắng nghe một đoạn bài hát: Mở băng BH một tình yêu bao la
GV: Có lẽ hơn một thế kỉ qua những vần thơ hay nhất,đẹp nhất,những lời ngợi ca thành
kính nhất của tất cả các nghệ sĩ đều dành cho Bác Hồ kính yêu của chúng ta-Ngời là hiện
thân của đất trời hoa trái cho mãi muôn đời sau.Ngời mất đi là một tổn thất vô cùng to lớn
của dân tộc ta và cho cả nhân loại .Vẫn nằm trong mạch cảm xúc ấy nhà thơ Viến Phơng
đã rất thành công với bài thơ Viếng Lăng Bác bởi đã nói lên đ ợc tất cả cảm xúc của ngời
dân VN đối với Bác Hồ kính yêu.
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung
GV treo chõn dung t/g
Quan sỏt chõn dung t/g.
-hs quan sát chân dung


-hs c ct*
-Rút ra những ý chính
- Là một trong những cây bút có
mặt sớm nhất của lực lợng văn
nghệ giải phóng ở miền Nam
trong thời kì kháng chiến chống
Mỹ.
I.Tìm hiểu chung
1/Tỏc gi
- Tờn tht Phan Thanh
Vin, (sinh 1 / 5/1928
ti An Giang, mt
ngy 21 / 12 / 2005 ti
Thnh ph H Chớ
Minh),
- Thơ ông thờng nhỏ
nhẹ , giàu tình cảm và
đậm chất thơ mộng.
Lê Thị Duy Thanh THCS Thanh Lơng-Văn Chấn-Yên Bái 0975374079
?Em hóy nờu nhng nột
chớnh v c,sn ca nh th?
-
Vin Phng sinh ti xó Bỡnh c, huyn Chõu Thnh, tnh An Giang (thi ú thuc tnh Long
Xuyờn), quờ gc huyn Tõn Chõu, tnh An Giang. Khi Cỏch mng thỏng Tỏm n ra, ụng hot ng
trong phong tro hc sinh, sinh viờn ri tham gia V quc quõn chng Phỏp ng bng Nam B.
Trong thi gian ny ụng bt u sỏng tỏc th ng bỏo Ting Sỳng Khỏng éch ca Khu 9 Nam B.
Trng ca Chin thng Hũa Bỡnh ca ụng c xp gii nhỡ v th Nam B v sau ú Vin Phng
c bu vo Ban chp hnh Chi hi Vn ngh Nam B. Nm 1954, ụng c phõn cụng li hot
ng ti Si gũn. Si gũn, ụng dy hc, lm thuờ kim sng nhng cụng vic ch yu vn l sỏng
tỏc vn th vi bỳt danh Vin Phng ng trờn mt s t bỏo Si Gũn nh Nhõn loi, Hng sỏng,

Cụng lý. Nm 1960, ụng b chớnh quyn Si Gũn bt giam. Sau khi ra tự nm 1962, Vin Phng
chin u C Chi. Sau khi t nc thng nht, ụng l Ch tch Hi Vn ngh Gii phúng Thnh
ph H Chớ Minh, Ch tch Liờn hip cỏc hi Vn hc Ngh thut Thnh ph H Chớ Minh, phú ch
tch y ban ton quc Liờn hip cỏc Hi Vn hc Ngh thut Vit Nam, y viờn Ban chp hnh Hi
Nh vn Vit Nam. Vin Phng c tng Gii thng Nh nc v Vn hc ngh thut nm 2001.
Tỏc phm chớnh
Chin thng Hũa Bỡnh (trng ca, 1952)
Mt sỏng hc trũ (th, 197 0)
Nh li di chỳc (trng ca, 1972)
Nh mõy mựa xuõn (th, 1978)
Phự sa quờ m (th, 1991).
Th vi tui th. (th thiu nhi, 2002)
Giú lay hng qunh (th, 2005).

?Em hãy nêu hoàn cảnh
sáng tác bài thơ?
GV mở băng về các hình
ảnh khi xây Lăng
-hs nêu trong sgk
2/Văn bản
* Hoàn cảnh ra đời :
tháng 4- 1976 , in
trong tập Nh mây
mùa xuân
Lê Thị Duy Thanh THCS Thanh Lơng-Văn Chấn-Yên Bái 0975374079
Đây là những h/a về Lăng CTHCM-nơi đặt thi hài của Ngời .Công trình đợc khởi công
ngày 2/9/1973 trên nền cũ của toà lễ đài giữa quảng trờng Ba Đình,nơi HCM đã chủ trì
các cuộc mít tinh lớn và đọc bản tuyên ngôn độc lập khai sinh ra nớc VNDCCH.Lăng
đợc xây theo kiến trúc nguyên bản Lăng Lê-nin và khánh thành vào ngày 29/8/1975 để
từ đó Lăng Bác luôn rộng mở đón chào những ngời con từ khắp mọi miền đến viếng

Bác.nhà thơ đã cùng những ngời con u tú của đất MN thành đồng TQ ra thủ đô HN
viếng lăng Bác
?Em đã đợc đến viếng lăng Bác cha?nêu cảm nhận của em?
Giáo viên hớng dẫn học sinh
đọc bài Yêu cầu đọc: giọng
nhỏ nhẹ, thành kính, dạt dào
cảm xúc, đoạn cuối tha thiết.
Chú ý nhấn mạnh điệp từ, điệp
ngữ
-hs đọc theo y/c-nhận xét
Nhìn vào hình thức, em cho cô
biết b i th c sáng tác theo
thể thơ nào?
Nhng phng thc biu t
no c s dng trong vn
bn? Phng thc no l
chớnh?
-hs trả lời
-Thể thơ: 8 chữ
-Phng thc: Biu
cm + miờu t
Mch cm xỳc, tõm trng ca
nh th c din t theo trỡnh
t no?
Tìm bố cục bài thơ?
Em cú nhn xột gỡ v b cc
ca bi th?
- Trỡnh t khụng gian v thi gian
on 1: Cm xỳc ca tỏc gi khi
ng trc lng Bỏc. (kh 1v 2)

on 2: Cm xỳc ca tỏc gi khi
vo trong lng. (kh 3)
on 3: Cm xỳc trc khi ri
lng. (kh 4)
-Bố cục: 3 phần
=> B cc n
gin, t nhiờn m
hp lớ.
Đọc khổ thơ thứ nhất
? n thm lng Bỏc tỏc gi ó
xng hụ nh th no? Em nhn
xột gỡ v cỏch xng hụ ú? í
ngha?
-hs đọc
-hs nêu :con-bác
- Xng hụ thõn mt, gn gi, cm
ng -> by t tỡnh cm thành
kính thiêng liêng với Bác
II.Phân tích:
1.Cảm xúc tr ớc
lăng Bác
- Xng hụ thõn
mt, gn gi
Ti sao nhan bi th l
Ving lng Bỏc nhng cõu m
u li ra thm lng Bỏc? ý
ngha ca cỏch núi ú?
-hs thảo luận
- Ving: chia bun vi thõn nhõn
ngi ó mt.

- Thm : l gp g trũ chuyn vi
ngi ang sng.
- Nhan : th hin s trang trng
v khng nh s tht Bỏc ó ra
i Cõu th dựng t thm ng
ý núi gim i. Bỏc nh cũn sng
mói vi nhõn dõn Vit Nam ->
Có thể nói t/c giữa NDMN với BH luôn là t/c ruột thịt nhớ thơng sâu nặng Bác nhớ MN
Lê Thị Duy Thanh THCS Thanh Lơng-Văn Chấn-Yên Bái 0975374079
nỗi nhớ nhàmong cha từ đáy lòng ngời con đến thăm cha gi s thnh kớnh xỳc ng
nghn ngo.
Đến lăng Bác, tác giả miêu tả
những gì? Hng tre c tỏc
gi miờu t qua hỡnh nh no?
-Hàng tre bát ngát
xanh xanh Việt Nam.
Bão táp ma sa đứng thẳng hàng
Trong quá trình xây lăng ND ta đã đa các loài cây từ khắp mọi miền đ/n về trồng quanh
nơi yên nghỉ của Bác : 2 bên cạnh cửa chính là 2 cây hoa đại màu hồng,phía trớc và
sau có 79 cây vạn tuế ,2 bên phía Nam và Bắc là 2 rặng tre xanh tốt lấy giống từ Cao
Bằng
Tác giả dùng bp nghệ thuật gì?
Những hình ảnh đó có ý nghĩa
nh thế nào?
?Ta còn gặp h/a tre biểu tợng
cho những phẩm chất nào của
con ngời VN?(qua các tp đã
học)
->Hỡnh nh n d, tng trng
c ỏo -> biu tng cho sc

sng bn b, kiờn cng, bt
khut ca dõn tc vit Nam.
-hs nêu :Tre VN,Cây tre VN
-Bin phỏp ngh
thut n d
?Qua khổ thơ 1 cảm xúc nào
của nhà thơ đợc bộc lộ?
-hs nhận xét
Cm xỳc bi hi, xỳc ng
-Nỗi xúc động bồi
hồi,lòng biết ơn
cảm phục tự hào về
Bác
ng trc lng Bỏc nh th
tip tc cú nhng dũng cm
xỳc no kh th th hai ?
-Ngày ngày mặt trời đi qua trên
lăng
Thấy một mặt trời trong lăng
rất đỏ
Hỡnh nh mt tri Trong cõu
th th nht cú ý ngha gỡ?
-hs thảo luận phân tích
+ Mt tri i qua trờn lng l
mt tri thc, mt tri ca thiờn
nhiờn v tr mang li ỏnh sỏng s
Lª ThÞ Duy Thanh –THCS Thanh L¬ng-V¨n ChÊn-Yªn B¸i 0975374079
ý nghÜa cđa h×nh ¶nh “mỈt trêi”
thø hai lµ g×?
Tác giả đã sử dụng nghệ thuật

đặc sắc gì trong câu thơ này?
CLV ®· viÕt BH ch¼ng“
baogiê v¾ng B¸c/B¸c lµ mỈt
trêi mçi s¸ng mäc lªn……
sống cho mn lồi
=> Nghệ thuật ẩn dụ : so sánh
ngầm Bác với mặt trời, ca ngợi
sự vĩ đại, cơng lao trời biển của
Bác đối với dân tộc.
Bác cũng như vầng mặt trời soi
đường chỉ lối cho dân tộc, đem
lại cuộc sống ấm no hạnh phúc
cho nhân dân
- Hình ảnh nhân
hóa, ẩn dụ -> ca
ngợi sự vĩ đại,
trường tồn của Bác
Lời thơ:
“Ngày ngày dòng người đi
trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bẩy mươi
chín mùa xn”
Gợi lên một cảnh tượng như
thế nào? ChØ ra NT ?
-HS tr¶ lêi
+ “Trµng hoa”,“ 79 mùa xn”
Hốn dụ
Ẩn dụ,®iƯp ng÷ ->
Cuộc đời của Bác đẹp như
những mùa xn

+ Dòng người như vơ tận về
thăm Bác, dòng người đi trong
một khơng gian đặc biệt, đó là đi
trong tình thương nỗi nhớ. Kết
những tấm lòng thành tràng hoa
dâng lên Người. Nhµ th¬ béc lé
lßng thµnh kÝnh ®èi víi B¸c.
-BP Èn dơ ®Đp,s¸ng
t¹o ,®iƯp ng÷,ho¸n dơ
Víi nhÞp th¬ chËm. Theo bíc ch©n cđa dßng ngêi mµ theo thèng kª hµng tn cã)15.000 c¸ nh©n ,tËp thĨ víi ®đ
s¾c téc ,®đ mäi løa ti trong vµ ngoµi níc vỊ ®©y lỈng lÏ ®I trong suy tëng ,bao trim mét kh«ng khÝ th¬ng nhí
B¸c kh«ng ngu«I ,mçi ngêi lµ mét b«ng hoa kÕt thµnh trang hoa d©ng lªn 79 MX cđa ngêi
Đứng trước lăng cảm xúc bao
trùm trong lòng nhà thơ là gì?
-hs ph¸t biĨu kh¸i qu¸t
=>ThĨ hiƯn Tấm
lòng thµnh kÝnh, sự
ngưỡng vọng, tình
cảm tha thiết biết
ơn vơ hạn của nhân
dân đối với Bác.
L¨ng lµ n¬i ®Ỉt thi hµi cđa ngêi
qu¸ cè, nhng ngêi con th¨m
l¨ng B¸c l¹i cã mét h×nh dung
nh thÕ nµo vỊ B¸c?
Giấc ngủ bình n của Bác là
giấc ngủ như thế nào?
Cảm nhận “ Bác đang ngủ”
còn diễn tả điều gì trong suy
nghĩ, tâm hồn tác giả?

-hs ®äc 2 c©u th¬:
-B¸c n»m trong giÊc ngđ b×nh
yªn
Gi÷a mét vÇng tr¨ng s¸ng dÞu
hiỊn
=>B¸c ®ang trong giÊc ngđ
yªn,giÊc ngđ thanh b×nh vµ vÜnh
h»ng cđa mét con ngêi ®· cèng
hiÕn trän ®êi cho cc sèng b×nh
yªn cđa nh©n d©n , ®Êt níc.
ðSự yên tónh , trang nghiêm ,
ánh sáng nhẹ trong trẻo của
2. C¶m xóc trong
l¨ng B¸c
-h/a Èn dơ ->biĨu
hiƯn tÊm lßng thµnh
Lª ThÞ Duy Thanh –THCS Thanh L¬ng-V¨n ChÊn-Yªn B¸i 0975374079
?H/a B¸c vµ tr¨ng gỵi sù liªn t-
ëng nµo?
Chó ý: vÇng tr¨ng dÞu
hiỊn,nhÞp ®iƯu ,giäng ®iƯu th¬?
không gian trong lăng
+ T©m hån B¸c, trong s¸ng,
hiỊn hoµ, bao dung .
+ T×nh yªu tr¨ng , yªu thiªn
nhiªn cđa B¸c .
-Giäng ®iƯu th¬ thµnh kÝnh,trang
träng
kÝnh yªu th¬ng m·i
m·i cđa toµn dt ®èi

víi B¸c ,B¸c vÜnh
cưu trong lßng mäi
ngêi
Chóng ta cßn lu ý c¸ch dïng tõ cđa t/g :Më ®Çu bµi th¬ dïng c¸ch nãi gi¶m nãi tr¸nh:
viÕng-th¨m ,khi nãi vỊ sù ra ®i cđa B¸c ,t/g vÉn dïng bp ®ã: ®i vµo giÊc ngđ nh»m lµm
gi¶m bít nçi ®au trong lßng
Nhìn thấy Bác, cảm xúc của
nhà thơ trào dâng như thế nào?
Em hãy phân tích hai câu thơ
này? T×m h×nh ¶nh Èn dơ?
?
Tõ nµo trong lêi th¬ “mµ sao
nghe nhãi ë trong tim” cã søc
biĨu c¶m lín? “nhãi” nghÜa lµ
g×? t¸c gi¶ béc lé c¶m xóc nh
thÕ nµo?
(më ®o¹n b¨ng “LƠ Qc
tang CT HCM“)
Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim.
-> Ở đây có sự mâu thuẫn giữa lí
trí và tình cảm.
+ Tình cảm: An ủi,Bác như trời
xanh kia còn mãi
+ Lí trí: Lại mách bảo Bác ra đi
vĩnh viễn
+ Hình ảnh: “ Trời xanh ” còn là
biện pháp tu từ ẩn dụ muốn ngợi
ca cơng ơn trời bể sự vĩnh hằng,
sự bất tử của Bác.

“nhãi”:§au ®ét ngét, qn th¾t
+ cảm xúc trào dâng “ nghe nhói
ở trong tim”. Đây là một biện
pháp ẩn dụ chuyển đổi cảm giác
diễn tả một cảm xúc đau đớn
buốt nhói nơi trái tim mình.
-BP Èn dơ,dïng tÝnh
tõ chØ tr¹ng th¸i
Những lời thơ viếng lăng Bác
đã bộc lộ nỗi niềm nào của tác
giả?
-hs nªu c¶m nhËn
=> Nỗi niềm đau
đớn, tiếc thương
khơn ngi tríc sự
ra đi của Bác.
->C«ng ®øc cđa B¸c ®èi víi mäi ngêi lµ cao ®Đp, cc ®êi B¸c vèn cao ®Đp nh thÕ
trong c¶m nhËn cđa mäi ngêi.=>§©y lµ nçi ®au tinh thÇn, t¸c gi¶ tù c¶m nhËn nçi ®au
mÊt m¸t trong ®¸y s©u t©m hån m×nh vỊ sù ra ®i cđa B¸c.
- Em hãy đọc khổ thơ cuối
của bài thơ.
tác giả mới chỉ nghĩ đến ngày
mai xa Bác thì cảm xúc đã bộc
lộ như thế nào?
Trong niềm “thương trào nước
mắt” ấy nhà thơ có ước nguyện
gì?
-Th¬ng trµo níc m¾t
- Ước nguyện:
con chim -> để

dâng tiếng hót
+ Muốn làm: đố
3.C¶m xóc khi rêi
l¨ng B¸c
Lê Thị Duy Thanh THCS Thanh Lơng-Văn Chấn-Yên Bái 0975374079
Bin phỏp ngh thut no c
s dng cõu th ny?Nhận
xét giọng điệu câu thơ?
Tỏc dng ca bin phỏp ngh
thut?
hoa -> dõng hng sc
cõy tre -> trung hiu
=>Điệp ngữ muốn làm nhấn
mạnh Ba hình ảnh ẩn dụ: chim,
hoa, tre thể hiện những niềm ớc
muốn, những tình cảm thành
kính, thiêng liêng.
,ý thơ thiết tha, chân thành,
giọng thơ sâu lắng, bồi hồi.
-Sử dụng điệp
ngữ,giọng thơ tha
thiết,bồi hồi ,ngôn
ngữ bình dị cô đúc
Vic lp li hỡnh nh cõy tre
kh th cui cú ý ngha gỡ?
-H/a AD -Nhân dân Việt Nam
mong muốn đợc ở bên Bác,
canh giấc ngủ cho Ngời.
GV: giới thiệu bài hát Chúng
con canh giấc ngủ cho Ngời

T ú tỡnh cm no ca nh
th c bc l ?
-> Nguyn c chõn thnh, gin
d v tỡnh cm lu luyn nh
thng, bit n sõu sc i vi
Bỏc.
NT nhân hoá,ẩn
dụ -Nói lên ơn
ngha chõn thnh
v sõu nng i vi
Bỏc.Khao khỏt
c bờn Ngi.
GV cho hs giải ô chữ bí mật
Sau đó khái quát nội dung nghệ
thuật bài
-hs giải ô chữ trên bảng phụ
III. Tổng kết:
*Ghi nhớ:
Lê Thị Duy Thanh THCS Thanh Lơng-Văn Chấn-Yên Bái 0975374079
Ô chữ hàng dọc: ?Gồm 9 chữ cái: Đây là từ chỉ tấm lòng của nhà thơ và của nhân dân ta
đối với Bác kính yêu
HàNG NGANG:
1/Tên khai sinh của tác giả?
2/Bài thơ đợc viết theo thể thơ này?
3/Hình ảnh đầu tiên tác giả bắt gặp khi mới đến Lăng?
4/Biện pháp nghệ thuật đợc tác giả sử dụng nhiều nhất và sáng tạo trong bài?
5/Cách xng hô con với Bác thể hiện tình cảm này?
6/Hình ảnh dòng ngời vào viếng Bác đợc tả nh thế này ?
7/ Bác Hồ mất năm bao nhiêu tuổi?
8/Động từ chỉ trạng thái diễn tả nỗi đau xót vô hạn trớc sự ra đi của Bác?

9/Phẩm chất của cây tre đợc nói tới ở cuối bài?
4/Củng cố:
GV khái quát :nhắc lại nghệ thuật ,nội dung
-gọi 1 hs đọc diễn cảm bài
?Em đã làm gì để thể hiện lòng kính yêu Bác?
-Theo em vì sao bài thơ Viếng lăng Bác đợc phổ nhạc?
(Tình cảm trong bài thơ cao quý, tha thiết, chân thành, lắng đọng và nói lên đợc tình cảm
của nhiều ngời đối với Bác)
-Mở băng hoặc gv hát minh hoạ bài hát đợc nhạc sĩ Hoàng Hiệp phổ nhạc
5/Dặn dò:
Hc thuc lũng bi th Ving Bỏcv tp phõn tớch cỏc hỡnh nh n d trong bi.
-Son bi Sang thu. Chỳ ý: Cm nhn tinh t ca tỏc gi khi t tri vo thu c th
hin qua cỏc kh th nh th no?
Lª ThÞ Duy Thanh –THCS Thanh L¬ng-V¨n ChÊn-Yªn B¸i 0975374079
Lª ThÞ Duy Thanh –THCS Thanh L¬ng-V¨n ChÊn-Yªn B¸i 0975374079
Lª ThÞ Duy Thanh –THCS Thanh L¬ng-V¨n ChÊn-Yªn B¸i 0975374079

×