Tải bản đầy đủ (.doc) (10 trang)

TÌM HIỂU VỀ CODEIN docx

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (146.93 KB, 10 trang )

1. Lịch sử ra đời
- Codein là một ankaloic có trong cây thuốc phiện, thường có nguồn gốc thực vật. Có
nhiều trong các cây họ Cà, họ Thuốc phiện,vv. Trong thực vật A thường tồn tại ở
dạng muối của các axit (vd. axit nitric, malic, sucxinic).
- Thuốc phiện đã được trồng và sử dụng trong suốt lịch sử phát triển của con người
cho một loạt các tính chất dược (thuốc giảm đau thuộc về chứng ho, chống tiêu
chảy) và thôi miên liên quan đến các thành phần hoạt động của nó, trong đó bao
gồm morphine, codeine và papaverine.
- Codein lần đầu tiên được phát hiện như một thành phần tự nhiên của thuốc phiện ở
nồng độ rất nhỏ, khoảng 0,2% - 1.2% trọng lượng. Hầu hết codeine tìm thấy trong
các sản phẩm dược phẩm hiện nay là được sản xuất bằng cách methyl hóa
morphine.
- Tên của codeine có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp kodeia (κώδεια) nghĩa là "đầu thuốc
phiện".
- Codein lần đầu tiên được phân lập vào năm 1830 tại Pháp bởi Pierer Robiquet, một
nhà hóa học và dược sĩ Pháp đã nổi tiếng với việc phát hiện ra màu đỏ để nhuộm,
phổ biến các chất nhuộm màu đỏ, trong khi làm việc trên các quy trình chiết xuất
tinh chế morphine.
- Codein hiện là dạng thuốc phiện được sử dụng rộng rãi nhất trên thế giới, và có lẽ
là loại thuốc thường được sử dụng theo nhiều báo cáo của các tổ chức bao gồm Tổ
chức Y tế Thế giới và Liên đoàn của người tiền nhiệm của cơ quan quốc gia và
những người khác. Nó là một trong những loại thuốc giảm đau hiệu quả nhất và có
một biên độ an toàn rộng. Sức mạnh của nó bằng khoảng 8-12% của morphine
trong hầu hết cơ thể mọi người.
- Đến năm 1972, những tác động của chiến tranh Nixon trên thuốc đã gây ra tình
trạng thiếu thuốc trên toàn bang và các nhà nghiên cứu đã được giao nhiệm vụ tìm
ra cách tổng hợp codeine và các dẫn xuất của nó. Họ nhanh chóng thành công bằng
cách sử dụng xăng dầu hoặc nhựa than đá và một quá trình phát triển tại Viện Y tế
Quốc gia Hoa Kỳ.
2. Cấu tạo hóa học
- Công thức phân tử: C


18
H
21
O
3
N
- Công thức cấu tạo:

- Công thức dạng 3D
3. Danh pháp
- Danh pháp thay thế: Methylmorphine hay Morphin monomethyl
- Danh pháp IUPAC: (5α, 6α)-7, 8-didehydro-4, 5-epoxy-3-methoxy-17
methylmorphinan-6-ol
- Danh pháp thương mại: Empirin, Tylenol.
- Danh pháp hay dùng: Codeine
4. Tính chất vật lý
- Codeine là dạng bột tinh thể màu trắng, vị đắng, ổn định trong điều kiện thường.
- Trọng lượng phân tử: 299,37
- Nhiệt độ nóng chảy: 154
0
C – 156
0
C
- Nhiệt độ sôi: 250
0
C
- Tỷ trọng: 1.23
- Điểm chớp: 75
0
C

- Độ hòa tan trong nước thấp: + ở 25
0
C

1g/120ml nước
+ ở 80
o
C 2g/120ml nước
- Hòa tan tốt trong rượu, axit loãng.
5. Tính chất hóa học
- Dị vòng của Codeine nguyên tử Nitơ không có liên hợp liên kết Л nên nó biểu hiện
tính chất của một amin Tính bazơ (do Nitơ còn cặp electron chưa liên kết)
- Ngoài ra do trong phân tử có nhóm –OH nên có phản ứng ankyl hóa.
5.1 Tính bazơ
- Tác dụng với axit: HCl, HNO
3
, H
2
SO
4

O
CH
2
N
CH
2
CH
3
H

3
CO
OH
+
HCl
O
CH
2
N
+
CH
2
H
H
3
CO
OH
CH
3
Cl
-
- Tác dụng với tác nhân electrophin như: RX, R-CO-Cl,SO
3

O
CH
2
N
CH
2

CH
3
H
3
CO
OH
+
O
CH
2
N
+
CH
2
COR
H
3
CO
OH
CH
3
Cl
-
RCOCl

R là gốc hidrocacbon như: -CH
3
, -C
2
H

5
5.2 Phản ứng ankyl hóa:
O
CH
2
N
CH
2
CH
3
H
3
CO
OH
+
RBr
O
CH
2
N
CH
2
H
3
CO
RO
CH
3
A l C l
3

+
HBr
R là gốc hidrocacbon như: -CH
3
, -C
2
H
5
5.3Phản ứng khử ở vòng không no
O
CH
2
N
CH
2
CH
3
H
3
CO
OH
O
CH
2
N
CH
2
H
3
CO

OH
CH
3
H
2
P t
5.4 Phản ứng oxi hóa
O
CH
2
N
CH
2
CH
3
H
3
CO
OH
O
CH
2
N
CH
2
H
3
CO
OH
COOH

3 [ O ]
+
OH
2
5.5 Phản ứng thế ái điện tử:
O
CH
3
H
OH
H
N
CH
3
O
+
HNO
3
O
H
OH
H
N
CH
3
O
O
2
N
+

H
2
O
6 Phương pháp sản xuất
- Được tổng hợp trực tiếp từ cây thuốc phiện.
- Vì hàm lượng codein trong cây thuốc phiện nhỏ nên codein chủ yếu được tổng hợp
từ morphine bằng cách methyl hóa nhóm 3-hydroxyl của morphin như sau:
O
CH
2
N
CH
2
CH
3
OH
OH
+
CH
3
OH
O
CH
2
N
CH
2
CH
3
CH

3
O
OH
+
H
2
O
H
2
S O
4
1 4 0
0
C
7 Ứng dụng
7.3Dùng làm thuốc chữa bệnh
- Codein có thể được tìm thấy trong nhiều sản phẩm dược phẩm
trên toàn thế giới, nó được tìm thấy trong nhiều hình thức bao
gồm viên nén, viên nang, xirô, vv . Các muối phosphate và
sulphate được sử dụng thường xuyên nhất trong y học.
- Codein thường được dùng uống như một thành phần trong xi-rô
để làm giảm ho, do tác dụng trực tiếp lên trung tâm gây ho ở
hành não, codein làm khô dịch đường hô hấp và làm tan độ
quánh của dịch tiết phế quản.
- Codein làm giảm nhu động ruột nên là loại thuốc rất tốt trong điều trị ỉa chảy cho
bệnh nhân thần kinh đái tháo đường, nhưng không được dùng trong trường hợp bị
ỉa chảy cấp và ỉa chảy do nhiễm khuẩn.
- Cdein kết hợp với thuốc giảm đau không gây nghiện (ví dụ như pracetamol, aspirin,
ibuprofen, và những loại khác) thì tác dụng giảm đau tăng, nhưng nó mất tác dụng
khi kết hợp với quinidin. Một số sản phẩm có sẵn trên thị trường, nhưng chúng

thường chứa một lượng giới hạn của codeine (ví dụ 10mg). Sản phẩm có chứa một
lượng cao hơn của codeine thì phải cần toa bác sĩ.
- Codein có thể được dùng đường uống (PO), tiêm dưới da (SC), tiêm bắp (IM) và
trực tràng (PR). Trực tràng được coi là hiệu quả hơn đường uống (lên đến 125%).
- Codein là trong một nhóm thuốc gọi là thuốc giảm đau gây ngủ, có tác dụng giảm
đau nhẹ và vừa (do sự biến đổi 10% liều dùng thành Morphin, việc chuyển đổi
codeine thành morphine xảy ra trong gan và được xúc tác bởi enzyme cytochrome
P450 CYP2D6 ).
- Có thể nói Codein là thuốc có hai mặt, một mặt là dùng làm thuốc giảm đau nhưng
mặt trái lại gây tác hại mạnh đến sức khỏe con người nên khi dùng thuốc cần lưu ý:
+ Codein có thể gây nghiện và chỉ nên được sử dụng theo sự quy định của bác sĩ.
Không bao giờ chia sẻ Codeine với người khác, đặc biệt là người có tiền sử lạm dụng
thuốc hoặc nghiện ma túy. Giữ thuốc cẩn thận, không được để người khác uống nhầm.
+ Không uống rượu khi đang uống thuốc codein. Tác dụng phụ nguy hiểm hoặc tử
vong có thể xảy ra khi rượu được kết hợp với thuốc giảm đau gây ngủ. Kiểm tra thực
phẩm và nhãn thuốc để chắc chắn các sản phẩm này không chứa cồn. Codein có thể
làm giảm suy nghĩ hoặc phản ứng, hãy cẩn thận nếu đang lái xe hoặc làm bất cứ điều
gì mà đòi hỏi bạn phải được tỉnh táo.
+ Không bao giờ dùng codeine với số lượng lớn hơn, hoặc lâu hơn so với khuyến
cáo của bác sĩ. Thực hiện theo các hướng dẫn trên nhãn thuốc của bạn.
+ Không nên dùng codeine với bất kỳ thuốc giảm đau gây ngủ khác, thuốc an thần,
thuốc ngủ, relaxers cơ, hoặc các loại thuốc khác có thể làm cho bạn buồn ngủ hoặc
làm chậm hơi thở của bạn. Có thể dẫn đến tác dụng phụ nguy hiểm .
- Ngoài ra khi dùng Codein không đúng cách thì đối với một số người sẽ bị dị ứng và
gây ra các tác dụng phụ như:
Tác dụng phụ nghiêm trọng như:
• Làm chậm nhịp tim, mạch yếu, ngất xỉu, thở nông.
• Nhầm lẫn, kích động, ảo giác, suy nghĩ hay hành vi bất thường.
• Cảm giác hạnh phúc hay nỗi buồn cùng cực.
• Co giật (co giật).

• Vấn đề với đi tiểu.
Ít nghiêm trọng codeine tác dụng phụ bao gồm:
• Cảm thấy chóng mặt hoặc buồn ngủ.
• Buồn nôn, nôn, đau dạ dày.
• Táo bón.
• Đổ mồ hôi, hoặc ngứa hoặc phát ban.
7.4Dùng để giải trí
- Codein có thể được sử dụng như một loại thuốc giải trí, tuy nhiên nếu lạm dụng quá
thì nó cũng gây nghiện và gây các tác dụng phụ nguy hiểm như trên.
8. Tài liệu tham khảo
[1] Đặng văn Liễu - Trần Quốc Sơn, Giáo trình cơ sở hóa học hữu cơ tập 2, NXB đại
học sư phạm, 2005.
[2] Hoàng Trọng Yêm, Hóa học hữu cơ tập 3, NXB khoa học và kỹ thuật Hà Nội,
2000.
[3] Giáo trình hóa hữu cơ hợp chất hữu cơ đơn chức và đa chức tập 2, NXB y học Hà
Nội, 2006
[4] Võ Kim Thành, Bài giảng hóa hữu cơ 4, Đại học sư phạm Đà Nẵng, 2004.
[5] Trang web: www.drugs.com



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay
×