Tải bản đầy đủ (.pdf) (10 trang)

tiểu luận đường lối cách mạng của đcsvn chuyên đề “mối quan hệ giữa đảng và nhà nước trong hệ thống chính trị thời kỳ đổi mới”

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (226.52 KB, 10 trang )


TR NG Đ I H C NÔNG NGHI P HÀ N IƯỜ Ạ Ọ Ệ Ộ
KHOA LÝ LU N CHÍNH TR - XÃ H IẬ Ị Ộ
TI U LU NỂ Ậ
Đ NG L I CÁCH M NG C AƯỜ Ố Ạ Ủ
ĐCSVN
Chuyên đề: “M i quan h gi a Đ ng và Nhà n c trong h th ng chínhố ệ ữ ả ướ ệ ố
tr th i kỳ đ i m i”ị ờ ổ ớ
Gi ng viên h ng d n : ả ướ ẫ T Quang Gi ngạ ả
Mã l p h c ph n : ớ ọ ầ K54PTNT
Nhóm : 24
Nhóm sinh viên th c hi n : ự ệ Nhóm 2
STT H Tênọ Mã SV L pớ
1
Nguy n Minh Đ tễ ạ
(NT)
533252
CNSH53
2 Tr n Ti nầ ế Đ tạ 542383 K54PTNT
3 Đào Minh Đ cứ 533046 K53QTKDC
4 Phan Đình Đ cứ 542385 PTNT-K54
5 Đào Ng c Hàọ 540825 K54KHCTB
6 Nguy n Th Thu Hàễ ị 532220 K53MTA
7 Phan Th H iị ả 530309 BVTVA-K53
8 T ng Th H iố ị ả 540649 KDNNK54
9 Nguy n Th H nhễ ị ạ 542389 K54PTNT
10 Văn Th Thanh Hàoị 540652 K54KDNN
1

Hà N i – 5/2011ộ
M C L CỤ Ụ


1. Đ t v n đặ ấ ề 3
2. M c tiêu nghiên c uụ ứ 3
3. Ph ng pháp nghiên c uươ ứ 3
II. N i dungộ 3
1. H th ng chính tr ệ ố ị 4
2. M i quan h gi a Đ ng và Nhà n c trong h th ng chính tr n c ta th i kỳố ệ ữ ả ướ ệ ố ị ở ướ ờ
tr c đ i m i (1945 – 1986)ướ ổ ớ 4
2.1. S l c quá trình hình thành và phát tri n quan h gi a Đ ng và Nhà n cơ ượ ể ệ ữ ả ướ 4
2.2. Nh ng u đi m, h n ch trong m i quan h gi a Đ ng và Nhà n c th i kỳữ ư ể ạ ế ố ệ ữ ả ướ ờ
tr c đ i m iướ ổ ớ 5
3. H th ng chính tr Vi t Nam th i kỳ đ i m iệ ố ị ệ ờ ổ ớ 8
3.1. B n ch t c a h th ng chính tr n c ta hi n nayả ấ ủ ệ ố ị ở ướ ệ 8
3.2. Đ c đi m c a h th ng chính tr n c ta hi n nayặ ể ủ ệ ố ị ở ướ ệ 8
3.3. M c tiêu, quan đi m và ch tr ng xây d ng h th ng chính tr ụ ể ủ ươ ự ệ ố ị 10
3.4. Ch tr ng xây d ng Đ ng và ch tr ng xây d ng Nhà n c pháp quy n Xãủ ươ ự ả ủ ươ ự ướ ề
h i ch nghĩaộ ủ 11
4. M i quan h gi a Đ ng và Nhà n c trong h th ng chính tr th i kỳ đ i m iố ệ ữ ả ướ ệ ố ị ờ ổ ớ 14
4.1 Vai trò lãnh đ o c a Đ ng đ i v i Nhà n c ạ ủ ả ố ớ ướ 14
4.2. Vai trò qu n lý c a nhà n c d i s lãnh đ o c a Đ ng ả ủ ướ ướ ự ạ ủ ả 16
4.3. Nh ng khuy t đi m, h n ch trong m i quan h Đ ng-Nhà n c-nhân dân ữ ế ể ạ ế ố ệ ả ướ . 18
4.4. Cách kh c ph c nh ng khuy t đi m, h n ch trong m i quan h Đ ng-nhàắ ụ ữ ế ể ạ ế ố ệ ả
n c-nhân dân. ướ 19
5. Đoàn viên, thanh niên c n làm gì đ xây d ng h th ng chính tr ầ ể ự ệ ố ị 21
III. K t lu nế ậ 22
IV. Tài li u tham kh oệ ả 22
I. M đ uở ầ
2

1. Đ t v n đặ ấ ề
M t yêu c u khách quan, b c xúc đó chính là v n đ đ i m i h th ngộ ầ ứ ấ ề ổ ớ ệ ố

chính tr n c ta hi n nay, bao g m vi c đ i m i và hoàn thi n tr c h t quanị ở ướ ệ ồ ệ ổ ớ ệ ướ ế
h gi a Đ ng, Nhà n c và các t ch c chính tr - xã h i. Đó là n i dung chệ ữ ả ướ ổ ứ ị ộ ộ ủ
y u và căn b n c a đ i m i h th ng chính tr n c ta và là v n đ có t mế ả ủ ổ ớ ệ ố ị ở ướ ấ ề ầ
quan tr ng chi n l c.ọ ế ượ
Trong h th ng chính tr n c ta hi n nay, m i quan h gi a Đ ng và Nhàệ ố ị ướ ệ ố ệ ữ ả
n c đã và đang gi vai trò ch đ o. Th c ch t m i quan h gi a Đ ng, Nhàướ ữ ủ ạ ự ấ ố ệ ữ ả
n c và các t ch c chính tr - xã h i là quan h v i nhân dân, v i xã h i. Tướ ổ ứ ị ộ ệ ớ ớ ộ ư
t ng l y dân làm g c là căn c quan tr ng nh t đ xác l p và gi i quy t quanưở ấ ố ứ ọ ấ ể ậ ả ế
h n i t i gi a các t ch c chính tr , tr c h t là Đ ng và Nhà n c. Trongệ ộ ạ ữ ổ ứ ị ướ ế ả ướ
đi u ki n Đ ng c m quy n, quan h ch y u gi a Đ ng v i nhân dân ch y uề ệ ả ầ ề ệ ủ ế ữ ả ớ ủ ế
thông qua Nhà n c, M t tr n T qu c và các đoàn th nhân dân.ướ ặ ậ ổ ố ể
Nh m gi i quy t v n đ ằ ả ế ấ ề “m i quan h ố ệ gi a Đ ng và Nhà n c trong hữ ả ướ ệ
th ng chính tr th i kỳ đ i m iố ị ờ ổ ớ ”, bài ti u lu n xin đ c trình bày v b n ch t vàể ậ ượ ề ả ấ
đ c đi m c b n c a h th ng chính tr , m i quan h gi a Đ ng và Nhà n cặ ể ơ ả ủ ệ ố ị ố ệ ữ ả ướ
qua các th i kỳ tr c đ i m i đ so sánh v i vai trò c a Đ ng và Nhà n cờ ướ ổ ớ ể ớ ủ ả ướ
trong h th ng chính tr th i kỳ đ i m i. Qua đó nh m n i b t và nêu m t sệ ố ị ờ ổ ớ ằ ổ ậ ộ ố
h ng ch đ o hi n nay trong vi c tăng c ng vai trò lãnh đ o c a Đ ng vàướ ủ ạ ệ ệ ườ ạ ủ ả
nâng cao hi u l c qu n lý c a Nhà n c.ệ ự ả ủ ướ
2. M c tiêu nghiên c uụ ứ
- Nh ng hi u bi t c b n v h th ng chính trữ ể ế ơ ả ề ệ ố ị
- Phân tích m i quan h ố ệ Đ ng và Nhà n c trong h th ng chính tr th iả ướ ệ ố ị ờ
kỳ đ i m i.ổ ớ
- Tìm hi u v n đ tăng c ng vai trò lãnh đ o c a Đ ng và nâng cao hi uể ấ ề ườ ạ ủ ả ệ
l c qu n lý c a Nhà n c trong th i kỳ đ i m i.ự ả ủ ướ ờ ổ ớ
3. Ph ng pháp nghiên c uươ ứ
D a trên nh ng tài li u thu th p đ c trên internet, sách báo đ t ng h p,ự ữ ệ ậ ượ ể ổ ợ
phân tích m i quan h ố ệ Đ ng và Nhà n c trong h th ng chính tr th i kỳ đ iả ướ ệ ố ị ờ ổ
m i; tìm hi u v n đ tăng c ng vai trò lãnh đ o c a Đ ng và nâng cao hi uớ ể ấ ề ườ ạ ủ ả ệ
l c qu n lý c a Nhà n c d i s lãnh đ o c a Đ ng trong th i kỳ đ i m i.ự ả ủ ướ ướ ự ạ ủ ả ờ ổ ớ
Qua đó làm n i b t vai trò lãnh đ o c a Đ ng đ i v i nhà n c và vai trò qu nổ ậ ạ ủ ả ố ớ ướ ả

lý c a nhà n c đ i v i xã h i d i s lãnh đ o c a Đ ng.ủ ướ ố ớ ộ ướ ự ạ ủ ả
II. N i dungộ
3

1. H th ng chính tr ệ ố ị
Theo nghĩa r ngộ : H th ng chính tr là khái ni m dùng đ ch toàn bệ ố ị ệ ể ỉ ộ
lĩnh v c chính tr c a đ i s ng xã h i, v i t cách là m t h th ng bao g m cácự ị ủ ờ ố ộ ớ ư ộ ệ ố ồ
t ch c, các ch th chính tr , các quan đi m, quan h chính tr , h t t ng vàổ ứ ủ ể ị ể ệ ị ệ ư ưở
các chu n m c chính tr .ẩ ự ị
Theo nghĩa h pẹ : H th ng chính tr là khái ni m dùng đ ch h th ngệ ố ị ệ ể ỉ ệ ố
các t ch c, các c quan th c hi n ch c năng chính tr trong XH nh các đ ngổ ứ ơ ự ệ ứ ị ư ả
chính tr , các c quan nhà n c, các t ch c chính tr -xã h i có m i quan hị ơ ướ ổ ứ ị ộ ố ệ
tr c ti p hay gián ti p v i quy n l c chính tr . ự ế ế ớ ề ự ị
H th ng chính tr c a ch nghĩa xã h iệ ố ị ủ ủ ộ đ c quan ni m là h th ngượ ệ ệ ố
các t ch c chính tr - xã h i mà nh đó nhân dân lao đ ng th c thi qu n l c c aổ ứ ị ộ ờ ộ ự ề ự ủ
mình trong xã h i. H th ng chính tr này bao trùm và đi u ch nh m i quan hộ ệ ố ị ể ỉ ọ ệ
chính tr gi a các giai c p, t ng l p xã h i; gi a các dân t c trong c ng đ ng xãị ữ ấ ầ ớ ộ ữ ộ ộ ồ
h i; gi a các y u t trong xã h i, t p th và cá nhân v v n đ quy n l c, vộ ữ ế ố ộ ậ ể ề ấ ề ề ự ề
ho ch đ nh đ ng l i, ch tr ng chính sách phát tri n xã h i.ạ ị ườ ố ủ ươ ể ộ
H th ng chính tr Vi t Nam hi n nay bao g m Đ ng, Nhà n c, M tệ ố ị ở ệ ệ ồ ả ướ ặ
tr n T qu c và 5 đoàn th chính tr - xã h i, và các m i quan h gi a các thànhậ ổ ố ể ị ộ ố ệ ữ
t trong h th ng.ố ệ ố
2. M i quan h gi a Đ ng và Nhà n c trong h th ng chính tr n c ta th iố ệ ữ ả ướ ệ ố ị ở ướ ờ
kỳ tr c đ i m i (1945 – 1986)ướ ổ ớ
2.1. S l c quá trình hình thành và phát tri n quan h gi a Đ ng và Nhàơ ượ ể ệ ữ ả
n cướ
Giai đo n 1945-1954, khi ch a có chính quy n, Đ ng đã lãnh đ o nhânạ ư ề ả ạ
dân đ ng lên giành chính quy n. Khi đã có chính quy n, Đ ng ta tr thành Đ ngứ ề ề ả ở ả
c m quy n lãnh đ o nhà n c, b o v s t n t i c a nhà n c. Đ th c hi nầ ề ạ ướ ả ệ ự ồ ạ ủ ướ ể ự ệ
t t nhi m v chính tr là huy đ ng s c m nh toàn dân t c ti n hành th ng l iố ệ ụ ị ộ ứ ạ ộ ế ắ ợ

cu c kháng chi n ch ng th c dân Pháp và can thi p M , vai trò lãnh đ o c aộ ế ố ự ệ ỹ ạ ủ
Đ ng đ i v i Nhà n c và toàn b h th ng chính tr đ c th c hi n theoả ố ớ ướ ộ ệ ố ị ượ ự ệ
ph ng châm lãnh đ o tr c ti p, tuy t đ i và toàn di n. M i quan h gi aươ ạ ự ế ệ ố ệ ố ệ ữ
Đ ng và Nhà n c đ c đ t trong h th ng chính tr dân ch nhân dân.ả ướ ượ ặ ệ ố ị ủ
Giai đo n 1954-1975, giai đo n này, chúng ta ph i đ i m t v i âm m uạ ạ ả ố ặ ớ ư
chia c t đ t n c lâu dài c a đ qu c M , do đó, ph ng châm lãnh đ o tr cắ ấ ướ ủ ế ố ỹ ươ ạ ự
ti p, tuy t đ i và toàn di n c a Đ ng đ i v i Nhà n c và xã h i v n đ cế ệ ố ệ ủ ả ố ớ ướ ộ ẫ ượ
th c hi n trong giai đo n này. Quan h gi a Nhà n c v i Đ ng lúc này đ cự ệ ạ ệ ữ ướ ớ ả ượ
4

th c hi n theo nguyên t c “hai trong m t” hay “m t mà hai” và đã phát huy đ cự ệ ắ ộ ộ ượ
tính hi u qu trong ho t đ ng lãnh đ o cũng nh trong qu n lýệ ả ạ ộ ạ ư ả xã h i.ộ
Giai đo n 1975-1986, n c ta đang trong c ch t p trung và bao c p,ạ ướ ở ơ ế ậ ấ
theo đó, Đ ng cũng t p trung và bao c p đ i v i Nhà n c và xã h i. Nh ng khiả ậ ấ ố ớ ướ ộ ư
c n c b c vào th i kỳ hòa bình, xây d ng thì c ch lãnh đ o và qu n lý cũả ướ ướ ờ ự ơ ế ạ ả
không còn phù h p. Nh ng h n ch và y u kém trong lãnh đ o và qu n lýợ ữ ạ ế ế ạ ả c aủ
Đ ng và Nhà n c ngày càng b c l rõ ràng và quy t li t h n.ả ướ ộ ộ ế ệ ơ
M i quan h gi a Đ ng và Nhà n c t năm 1986 tr l i đây đã có số ệ ữ ả ướ ừ ở ạ ự
thay đ i, đ i m i chính tr và h th ng chính tr . Nh n th c v ch c năng, v tríổ ổ ớ ị ệ ố ị ậ ứ ề ứ ị
và vai trò c a Nhà n c ngày càng đúng đ n và rõ ràng h n; phân đ nh rõ ch củ ướ ắ ơ ị ứ
năng qu n lý c a Nhà n c và ch c năng lãnh đ o c a Đ ng; Nhà n c th cả ủ ướ ứ ạ ủ ả ướ ự
hi n đúng ch c năng và nhi m v là c quan qu n lý c a Nhà n c đ i v i xãệ ứ ệ ụ ơ ả ủ ướ ố ớ
h i; v trí vai trò và tr c t c a Nhà n c trong h th ng chính tr đ c xác đ nhộ ị ụ ộ ủ ướ ệ ố ị ượ ị
rõ ràng h n và đ c c ng c v ng ch c h n. Đ ng và Nhà n c ta ch tr ngơ ượ ủ ố ữ ắ ơ ả ướ ủ ươ
đ i m i và hoàn thi n m i quan h gi a Đ ng và Nhà n c đáp ng yêu c uổ ớ ệ ố ệ ữ ả ướ ứ ầ
phát tri n kinh t th tr ng đ nh h ng xã h i ch nghĩa; yêu c u dân ch hóa,ể ế ị ườ ị ướ ộ ủ ầ ủ
xây d ng nhà n c pháp quy n và xã h i công dân; đáp ng yêu c u h i nh pự ướ ề ộ ứ ầ ộ ậ
v i th gi i.ớ ế ớ
2.2. Nh ng u đi m, h n ch trong m i quan h gi a Đ ng và Nhà n cữ ư ể ạ ế ố ệ ữ ả ướ
th i kỳ tr c đ i m iờ ướ ổ ớ

2.2.1 u đi mƯ ể
- Đ ng C ng s n Vi t Nam v i s đúng đ n ngay t đ u v đ ng l i,ả ộ ả ệ ớ ự ắ ừ ầ ề ườ ố
v ng vàng v t t ng chính tr , ch t ch v t ch c, dám x thân vì đ c l pữ ề ư ưở ị ặ ẽ ề ổ ứ ả ộ ậ
dân t c; v i b n lĩnh chính tr kiên c ng đã v t qua s đàn áp kh c li t c aộ ớ ả ị ườ ượ ự ố ệ ủ
k thù, đ c qu n chúng h t lòng tin yêu, che ch và ng h .ẻ ượ ầ ế ở ủ ộ
- Ngay sau khi chính quy n dân ch nhân dân đ c thành l p, trong hoànề ủ ượ ậ
c nh muôn vàn khó khăn ph c t p, Đ ng ta và Ch t ch H Chí Minh v n quy tả ứ ạ ả ủ ị ồ ẫ ế
tâm lãnh đ o xây d ng m t b máy Nhà n c ki u m i, làm cho chính quy nạ ự ộ ộ ướ ể ớ ề
th c s là c a dân, do dân, vì dân, đ c nhân dân ng h và b o v .ự ự ủ ượ ủ ộ ả ệ
- Đ ng, Nhà n c và các t ch c chính tr xã h i đ u là thành viên c a hả ướ ổ ứ ị ộ ề ủ ệ
th ng chính tr Vi t Nam, đ c t ch c r ng kh p, ch t ch theo nguyên t cố ị ệ ượ ổ ứ ộ ắ ặ ẽ ắ
t p trung dân ch ; có đ a v pháp lý v ng ch c, có tính g n k t, th ng nh t caoậ ủ ị ị ữ ắ ắ ế ố ấ
v ý chí và hành đ ng, có nh ng b c ti n c b n v dân ch , có ti m năngề ộ ữ ướ ế ơ ả ề ủ ề
5

sáng t o d i dào. Đó là quan h ch đ o, n n t ng trong h th ng chính tr Vi tạ ồ ệ ủ ạ ề ả ệ ố ị ệ
Nam.
2.2.2. H n chạ ế
H n ch , khuy t đi m ch y u c a Đ ng v m t t t ng còn m c b nhạ ế ế ể ủ ế ủ ả ề ặ ư ưở ắ ệ
r p khuôn, máy móc ( u trĩ, t khuynh), ch quan duy ý chí, nôn nóng, mu n đ tậ ấ ả ủ ố ố
cháy giai đo nạ . V m t t ch c còn ch m tr , trì tr trong công tác cán b . Về ặ ổ ứ ậ ễ ệ ộ ề
tác phong, l l i làm vi c v a bao bi n, làm thay chính quy n, v a buông l ngề ố ệ ừ ệ ề ừ ỏ
lãnh đ o Nhà n c v nhi u m t. K lu t Đ ng còn l ng l o, không th c hi nạ ướ ề ề ặ ỷ ậ ả ỏ ẻ ự ệ
đúng nguyên t c t p trung dân chắ ậ ủ
V i nh n th c r p khuôn, máy móc và kinh vi n, chúng ta đã ph i tr giáớ ậ ứ ậ ệ ả ả
ngay trong th c ti n cao trào 1930-1931 và Xô viêt Ngh Tĩnh. ‘Trí, phú, đ a,ự ễ ệ ị
hào, đào t n g c, tr c t n r ” mà Ch th thanh Đ ng c a X y Trung Kỳ đ aậ ố ố ậ ễ ỉ ị ả ủ ứ ủ ư
ra đã đem l i h u qu Đ ng b kh ng b tr ng. B c vào th i kỳ c n cạ ậ ả ả ị ủ ố ắ ướ ờ ả ướ
th ng nh t đi lên ch nghĩa xã h i, chúng ta cũng m c ph i nhi u sai l m,ố ấ ủ ộ ắ ả ề ầ
khuy t đi m, th hi n rõ nh t là t p trung quan liêu, duy ý chí. Đ c bi t là thi uế ể ể ệ ấ ậ ặ ệ ế

dân ch , vi c xác đ nh ph ng h ng phát tri n, m c tiêu, nhi m v c th ,ủ ệ ị ươ ướ ể ụ ệ ụ ụ ể
bi n pháp th c hi n còn ch a chính xác, thi u căn c khoa h c. phong cách lãnhệ ự ệ ư ế ứ ọ
đ o, l l i làm vi c c a Đ ng th i kỳ này còn mang n ng d u n c a th iạ ề ố ệ ủ ả ờ ặ ấ ấ ủ ờ
chi n.ế
Hi u l c c a nhà n c ch a đ c phát huy m nh mệ ự ủ ướ ư ượ ạ ẽ. Pháp ch XHCNế
còn l ng l o, k c ng xã h i b buông l ng. B máy c a nhi u c p chínhỏ ẻ ỷ ươ ộ ị ỏ ộ ủ ề ấ
quy n còn c ng k nh, quy n h n và trách nhi m ch a rành m ch; l i làm vi cề ồ ề ề ạ ệ ư ạ ố ệ
quan liêu, xa qu n chúng, xa th c t . Tình tr ng phân tán, c c b , đ a ph ngầ ự ế ạ ụ ộ ị ươ
b n v còn khá ph bi n. Lòng tin c a nhân dân v i Đ ng, Nhà n c gi m sút:ả ị ổ ế ủ ớ ả ướ ả
- Hi u l c c a b máy nhà n c, nh t là ph ng di n th c hi n ch cệ ự ủ ộ ướ ấ ươ ệ ự ệ ứ
năng chuyên chính ch a đ c phát huy m nh m , b i còn r t nhi u v n đ cònư ượ ạ ẽ ở ấ ề ấ ề
b t c p (s “lùng nhùng” gi a lu t và l , s nh m l n gi a hai ch c năng xãấ ậ ự ữ ậ ệ ự ầ ẫ ữ ứ
h i-chính tr và xã h i-dân s )ộ ị ộ ự
- T ch c b máy c a c quan chính quy n các c p phình to ra quá l n,ổ ứ ộ ủ ơ ề ấ ớ
nhi u t ng l p trung gian ( c p trung ng th i kỳ 1981-1985 có 26 b , 8 yề ầ ớ ở ấ ươ ờ ộ ủ
ban và c quan ngang b , g n 20 t ng c c,…)ơ ộ ầ ổ ụ
-Đ i ngũ cán b công ch c ch a đ c đào t o và b i d ng m t cách cộ ộ ứ ư ượ ạ ồ ưỡ ộ ơ
b n và có h th ng, còn “ch p vá” nên h ch a thành th o k năng qu n lý đi uả ệ ố ắ ọ ư ạ ỹ ả ề
6

hành, x lý công vi c ch y u d a vào ch nghĩa kinh nghi m và t duy c mử ệ ủ ế ự ủ ệ ư ả
tính.
2.3. Nguyên nhân, bài h c kinh nghi m và ý nghĩa đ i v i vi c đ i m iọ ệ ố ớ ệ ổ ớ
quan h gi a Đ ng và Nhà n c trong h th ng chính tr n c taệ ữ ả ướ ệ ố ị ở ư ớ
2.3.1. Nguyên nhân c a nh ng h n ch , y u kémủ ữ ạ ế ế
* Nguyên nhân khách quan
- Thói quen, truy n th ng l c h u và nh ng di h i c a ch đ phong ki n,ề ố ạ ậ ữ ạ ủ ế ộ ế
th c dânự
- Chi n tranh gi i phóng và b o v T qu c kéo dài 30 năm chi ph i m iế ả ả ệ ổ ố ố ọ
lĩnh v c kinh t , văn hóa, xã h i, con ng i.ự ế ộ ườ

* Nguyên nhân ch quanủ
- Do c ch t p trung quan liêu bao c p và ph ng th c lãnh đ o hànhơ ế ậ ấ ươ ứ ạ
chính, m nh l nh kéo dài đã kìm hãm s phát tri n kinh t -xã h i và m i lĩnhệ ệ ự ể ế ộ ọ
v c ho t đ ng khác c a đ i s ng xã h i.ự ạ ộ ủ ờ ố ộ
- Quan h gi a Đ ng lãnh đ o, Nhà n c qu n lý, nhân dân làm ch ch aệ ữ ả ạ ướ ả ủ ư
đ c c th hóa thành th ch , m i thành viên ch a th c hi n t t ch c năngượ ụ ể ể ế ỗ ư ự ệ ố ứ
c a mình. S ph i h p gi a các b ph n ch a ch t ch , nh p nhàng thông su tủ ự ố ợ ữ ộ ậ ư ặ ẽ ị ố
trên tinh th n h p tác xã h i ch nghĩa.ầ ợ ộ ủ
- Nh ng sai l m, khuy t đi m c a Đ ng là nguyên nhân làm h n chữ ầ ế ể ủ ả ạ ế
quan h gi a Đ ng, Nhà n c và các t ch c chính tr - xã h i. Trong đó, Đ ngệ ữ ả ướ ổ ứ ị ộ ả
và Nhà n c ta đã ph m m t s sai l m v ch đ o chi n l c và t ch c th cướ ạ ộ ố ầ ề ỉ ạ ế ượ ổ ứ ự
hi n. T n t i tình tr ng quan liêu hóa, hành chính hóa, xa dân và s gi m sút vaiệ ồ ạ ạ ự ả
trò lãnh đ o c a Đ ng, Nhà n c và các t ch c chính tr xã h i; m t s cán b ,ạ ủ ả ướ ổ ứ ị ộ ộ ố ộ
đ ng viên thoái hóa bi n ch t làm gi m uy tín c a Đ ng và Nhà n c đ i v iả ế ấ ả ủ ả ướ ố ớ
nhân dân; công tác qu n chúng c a Đ ng còn nhi u y u kém, b t c p.ầ ủ ả ề ế ấ ậ
2.3.2. Bài h c kinh nghi m và ý nghĩa đ i v i vi c đ i m i quan h gi a Đ ng,ọ ệ ố ớ ệ ổ ớ ệ ữ ả
Nhà n c và các t ch c chính tr - xã h i n c ta hi n nayướ ổ ứ ị ộ ở ướ ệ
Th nh tứ ấ , quán tri t t t ng “l y dân làm g c”, th c hi n và phát huyệ ư ưở ấ ố ự ệ
ngày càng đ y đ h n quy n làm ch c a nhân dân lao đ ng.ầ ủ ơ ề ủ ủ ộ
7

Th haiứ , quan tâm và gi i quy t th a đáng l i ích chính đáng, h p phápả ế ỏ ợ ợ
c a ng i lao đ ng và các giai t ng xã h i, b o đ m công b ng xã h i.ủ ườ ộ ầ ộ ả ả ằ ộ
Th baứ , m i ch tr ng, đ ng l i c a Đ ng ph i xu t phát t th c t ,ọ ủ ươ ườ ố ủ ả ả ấ ừ ự ế
tôn tr ng quy lu t khách quan; ph i phòng và ch ng nh ng nguy c l n: sai l mọ ậ ả ố ữ ơ ớ ầ
v đ ng l i, b nh quan liêu, xa r i qu n chúng và s thoái hóa bi n ch t c aề ườ ố ệ ờ ầ ự ế ấ ủ
cán b , đ ng viên.ộ ả
3. H th ng chính tr Vi t Nam th i kỳ đ i m iệ ố ị ệ ờ ổ ớ
3.1. B n ch t c a h th ng chính tr n c ta hi n nayả ấ ủ ệ ố ị ở ướ ệ
D i s lãnh đ o c a Đ ng C ng s n Vi t Nam, đ i tiên phong c a giai c pướ ự ạ ủ ả ộ ả ệ ộ ủ ấ

công nhân Vi t Nam, nhân dân ta đã đ ng lên làm cách m ng, giành l y quy nệ ứ ạ ấ ề
l c và t ch c ra h th ng chính tr c a mình. Vì v y, h th ng chính tr n cự ổ ứ ệ ố ị ủ ậ ệ ố ị ở ướ
ta có nh ng b n ch t sau:ữ ả ấ
M t là, h th ng chính tr n c ta mang b n ch t c a giai c p công nhânộ ệ ố ị ở ướ ả ấ ủ ấ ,
nghĩa là các t ch c trong h th ng chính tr đ u đ ng v ng trên l p tr ngổ ứ ệ ố ị ề ứ ữ ậ ườ
quan đi m c a giai c p công nhân. T đó đã quy đ nh ch c năng, nhi m v ,ể ủ ấ ừ ị ứ ệ ụ
ph ng h ng ho t đ ng c a toàn b h th ng chính tr , đ m b o quy n làmươ ướ ạ ộ ủ ộ ệ ố ị ả ả ề
ch c a giai c p công nhân và nhân dân lao đ ng.ủ ủ ấ ộ
Hai là, b n ch t dân ch c a h th ng chính tr n c taả ấ ủ ủ ệ ố ị ở ướ th hi n tr c h t ể ệ ướ ế ở
ch : Quy n l c thu c v nhân dân v i vi c Nhà n c c a nhân dân, do nhânỗ ề ự ộ ề ớ ệ ướ ủ
dân và vì nhân dân, d i s lãnh đ o c a Đ ng – đ i tiên phong c a giai c pướ ự ạ ủ ả ộ ủ ấ
công nhân, đ i bi u trung thành l i ích c a giai c p công nhân, nhân dân laoạ ể ợ ủ ấ
đ ng và c a c dân t c, thi t l p s th ng tr c a đa s nhân dân v i thi u sộ ủ ả ộ ế ậ ự ố ị ủ ố ớ ể ố
bóc l t.ộ
Ba là, b n ch t th ng nh t không đ i kháng c a h th ng chính tr n c taả ấ ố ấ ố ủ ệ ố ị ở ướ .
B n ch t đó d a trên c s ch đ công h u v t li u s n xu t ch y u, vả ấ ự ơ ở ế ộ ữ ề ư ệ ả ấ ủ ế ề
s th ng nh t gi a nh ng l i ích căn b n c a giai c p công nhân, nhân dân laoự ố ấ ữ ữ ợ ả ủ ấ
đ ng và toàn th dân t c.ộ ể ộ
3.2. Đ c đi m c a h th ng chính tr n c ta hi n nayặ ể ủ ệ ố ị ở ướ ệ
H th ng chính tr n c ta hi n nay có nh ng đ c đi m c b n sau:ệ ố ị ở ướ ệ ữ ặ ể ơ ả
8

M t làộ , các t ch c trong h th ng chính tr n c ta đ u l y ch nghĩa Mác-ổ ứ ệ ố ị ở ướ ề ấ ủ
Lênin, t t ng H Chí Minh làm n n t ng t t ng và kim ch nam cho hànhư ưở ồ ề ả ư ưở ỉ
đ ng. Các quan đi m và nguyên t c c a ch nghĩa Mác-Lênin, t t ng H Chíộ ể ắ ủ ủ ư ưở ồ
Minh đ u đ c t ch c trong h th ng chính tr n c ta v n d ng, ghi rõề ượ ổ ứ ệ ố ị ở ướ ậ ụ
trong ho t đ ng c a t ng t ch c.ạ ộ ủ ừ ổ ứ
Hai là, h th ng chính tr n c ta đ t d i s lãnh đ o c a Đ ng C ng s nệ ố ị ở ướ ặ ướ ự ạ ủ ả ộ ả
Vi t Nam. Đ ng là m t t ch c trong h th ng chính tr nh ng có vai trò lãnhệ ả ộ ổ ứ ệ ố ị ư
đ o các t ch c trong h th ng chính tr . Trong đi u ki n c th n c ta, doạ ổ ứ ệ ố ị ề ệ ụ ể ở ướ

nh ng ph m ch t c a mình – Đ ng là đ i bi u cho ý chí và l i ích th ng nh tữ ẩ ấ ủ ả ạ ể ợ ố ấ
c a các dân t c; do truy n th ng l ch s mang l i và do nh ng thành t u r t toủ ộ ề ố ị ử ạ ữ ự ấ
l n đ t đ c trong ho t đ ng th c ti n cách m ng Vi t Nam d i s lãnh đ oớ ạ ượ ạ ộ ự ễ ạ ệ ướ ự ạ
c a Đ ng… làm cho Đ ng ta tr thành Đ ng chính tr duy nh t có kh năng t pủ ả ả ở ả ị ấ ả ậ
h p đông đ o qu n chúng lao đ ng đ th c hi n lý t ng c a Đ ng, nhân dânợ ả ầ ộ ể ự ệ ưở ủ ả
t nguy n đi theo Đ ng, th a nh n vai trò lãnh đ o c a Đ ng trong th c t .ự ệ ả ừ ậ ạ ủ ả ự ế
Đây là đ c tr ng c b n c a h th ng chính tr n c ta.ặ ư ơ ả ủ ệ ố ị ở ướ
Ba là, h th ng chính tr n c ta đ c t ch c và ho t đ ng theo nguyên t cệ ố ị ở ướ ượ ổ ứ ạ ộ ắ
t p trung dân ch . Nguyên t c này đ c t t c các t ch c trong h th ng chínhậ ủ ắ ượ ấ ả ổ ứ ệ ố
tr n c ta th c hi n.ị ở ướ ự ệ
Vi c quán tri t và th c hi n nguyên t c t p trung dân ch là nhân t c b nệ ệ ự ệ ắ ậ ủ ố ơ ả
đ m b o cho h th ng chính tr có đ c s th ng nh t v t ch c và hành đ ngả ả ệ ố ị ượ ự ố ấ ề ổ ứ ộ
nh m phát huy s c m nh đ ng b c a toàn h th ng cũng nh c a m i t ch cằ ứ ạ ồ ộ ủ ệ ố ư ủ ỗ ổ ứ
trong h th ng chính tr .ệ ố ị
B n làố , h th ng chính tr b o đ m s th ng nh t gi a b n ch t giai c p côngệ ố ị ả ả ự ố ấ ữ ả ấ ấ
nhân và tính nhân dân, tính dân t c r ng rãi.ộ ộ
Đây là đ c đi m khác bi t căn b nặ ể ệ ả c a h th ng chính tr n c ta v i hủ ệ ố ị ở ướ ớ ệ
th ng chính tr c a các n c t b n ch nghĩa, th hi n tính u vi t c a ch đố ị ủ ướ ư ả ủ ể ệ ư ệ ủ ế ộ
xã h i ch nghĩa, s th ng nh t l i ích gi a giai c p công nhân, nhân dân laoộ ủ ự ố ấ ợ ữ ấ
đ ng cũng nh c dân t c, vì m c tiêu dân giàu, n c m nh, xã h i công b ng,ộ ư ả ộ ụ ướ ạ ộ ằ
dân ch , văn minh.ủ
9

3.3. M c tiêu, quan đi m và ch tr ng xây d ng h th ng chính trụ ể ủ ươ ự ệ ố ị
3.3.1. M c tiêu: ụ
- M c tiêu ch y u c a đ i m i h th ng chính tr là nh m th c hi n t t h nụ ủ ế ủ ổ ớ ệ ố ị ằ ự ệ ố ơ
dân ch xã h i ch nghĩa, phát huy đ y đ quy n làm ch c a nhân dân. Toànủ ộ ủ ầ ủ ề ủ ủ
b t ch c và ho t đ ng c a h th ng chính tr n c ta trong giai đo n m i làộ ổ ứ ạ ộ ủ ệ ố ị ở ướ ạ ớ
nh m xây d ng và hoàn thi n n n dân ch xã h i ch nghĩa, b o đ m quy nằ ự ệ ề ủ ộ ủ ả ả ề
l c thu c v nhân dân. ự ộ ề

3.3.2. Quan đi m: ể
-M t làộ , k t h p ch t ch ngay t đ u đ i m i kinh t v i đ i m i chính tr , l yế ợ ặ ẽ ừ ầ ổ ớ ế ớ ổ ớ ị ấ
đ i m i kinh t làm tr ng tâm, đ ng th i t ng b c làm đ i m i chính tr , l yổ ớ ế ọ ồ ờ ừ ướ ổ ớ ị ấ
đ i m i kinh t làm tr ng tâm, đ ng th i t ng b c đ i m i h th ng chính tr . ổ ớ ế ọ ồ ờ ừ ướ ổ ớ ệ ố ị
Xét trên t ng th , Đ ng ta b t đ u công cu c đ i m i v t duy chính tr trongổ ể ả ắ ầ ộ ổ ớ ề ư ị
vi c ho ch đ nh đ ng l i và các chính sách đ i n i, đ i ngo i. Không có sệ ạ ị ườ ố ố ộ ố ạ ự
đ i m i đó thì không có s đ i m i khác. Song, Đ ng ta đã đúng khi t p trungổ ớ ự ổ ớ ả ậ
tr c h t vào vi c th c hi n th ng l i nhi m v đ i m i kinh t , kh c ph cướ ế ệ ự ệ ắ ợ ệ ụ ổ ớ ế ắ ụ
kh ng ho ng kinh t - xã h i, t o ti n đ c n thi t v v t ch t và tinh th n đủ ả ế ộ ạ ề ề ầ ế ề ậ ấ ầ ể
gi v ng n đ nh chính tr , xây d ng, c ng c ni m tin c a nhân dân, t o đi uữ ữ ổ ị ị ự ủ ố ề ủ ạ ề
ki n thu n l i đ đ i m i các m t khác c a đ i s ng xã h i. ệ ậ ợ ể ổ ớ ặ ủ ờ ố ộ
- Hai là, đ i m i t ch c và ph ng th c ho t đ ng c a h th ng chính trổ ớ ổ ứ ươ ứ ạ ộ ủ ệ ố ị
không ph i là h th p ho c thay đ i b n ch t c a nó, mà là nh m tăng c ngả ạ ấ ặ ổ ả ấ ủ ằ ườ
vai trò lãnh đ o c a Đ ng, hi u l c qu n lý c a Nhà n c, phát huy quy n làmạ ủ ả ệ ự ả ủ ướ ề
ch c a nhân dân, làm cho h th ng chính tr ho t đ ng năng đ ng h n, có hi uủ ủ ệ ố ị ạ ộ ộ ơ ệ
qu h n, phù h p v i đ ng l i đ i m i toàn di n, đ ng b đ t n c; đ c bi tả ơ ợ ớ ườ ố ổ ớ ệ ồ ộ ấ ướ ặ ệ
là phù h p v i yêu c u c a n n kinh t th tr ng đ nh h ng xã h i ch nghĩa,ợ ớ ầ ủ ề ế ị ườ ị ướ ộ ủ
c a s công nghi p hoá hi n đ i hoá g n v i kinh t tri th c, v i yêu c u h iủ ự ệ ệ ạ ắ ớ ế ứ ớ ầ ộ
nh p kinh t qu c t . ậ ế ố ế
-Ba là, đ i m i h th ng chính tr m t cách toàn di n, đ ng b , có k th a, cóổ ớ ệ ố ị ộ ệ ồ ộ ế ừ
b c đi, hình th c và cách làm phù h p. ướ ứ ợ
-B n làố , đ i m i m i quan h gi a các b ph n c u thành c a h th ng chínhổ ớ ố ệ ữ ộ ậ ấ ủ ệ ố
tr v i nhau và v i xã h i, t o ra s v n đ ng cùng chi u theo h ng tác đ ng,ị ớ ớ ộ ạ ự ậ ộ ề ướ ộ
thúc đ y xã h i phát tri n; phát huy quy n làm ch c a nhân dân. ẩ ộ ể ề ủ ủ
10

×