Tải bản đầy đủ (.pdf) (9 trang)

skkn hướng dẫn học sinh ôn thi tốt nghiệp môn địa lý

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (339.33 KB, 9 trang )


















S GIÁO DC VÀ ÀO TO LÀO CAI
TRNG THPT S 2 TP LÀO CAI























Tên sáng kin:
















NG QUANG VINH



Lào Cai, nm 2011




A. PHN M U.
I. LÍ DO CHN  TÀI:
Xut phát t thc t ging dy đa lí lp 12, đc bit là vic hng dn hc
sinh ôn tp và thi tt nghip THPT môn đa lí trong nhng nm qua còn đt hiu
qu cha cao, có th thy rõ qua kt qu thng kê đim thi môn đa lí khi THPT
nm 2010 nh sau:

Thng kê đim thi môn a lí nm 2010 ca Lào Cai khi THPT
im s con đim im s con đim
0 0 5 770
0.5 0 5.5 772
1 1 6 631
1.5 15 6.5 592
2 19 7 326
2.5 64 7.5 226
3 125 8 96
3.5 251 8.5 46
4 434 9 8
4.5 534 9.5 0
10 0

1443 3467

29,4%



Tng 4910


Biu thông kê trên cho thy t l hc sinh di trung bình chim gn 1/3
(29,4%), đây là mt t l cao mc dù môn đa lí vn đc coi là môn d hc.
im trên trung bình phn ln  mc t 5,0 đn 6,5 đim, s hc sinh đt đim
loi gii t 8,0 tr lên còn ít, không có hc sinh đt t 9,5 đn 10 đim. Ti sao
mt b môn vn đc coi là không khó, có th đt đim cao khi thi li có kt qu
nh vy, đó là lí do cp thit khin tôi chn đ tài này.

II. TÌNH HÌNH NGHIÊN CU:
Trong quá trình ging dy đa lí  lp 12, các giáo viên đu quan tâm đn
vn đ hng dn hc sinh cách ôn tp đ thi tt nghip đt kt qu cao. ây là
mt vn đ khó, trong nhiu hi tho chuyên môn theo chuyên đ ôn thi tt
nghip THPT đã đc S Giáo dc và ào to t chc, các giáo viên thng ch
đ cp đn nhng gii pháp c th đ giúp hc sinh ôn tp và thi tt nghip, nh:
Rèn luyn k nng khai thác Atlat đa lí Vit Nam; k nng v biu đ; k nng
khai thác bng s liu; k nng vn dng kin thc đ gii thích nhng vn đ đa
lí t nhiên, kinh t -xã hi ……… Tuy nhiên cha có s tng kt chung, đ rút
ra nhng kinh nghim mang tính tng th v các bin pháp hng dn hc sinh




ôn thi và làm bài thi môn đa lí nh th nào đ đt kt qu tt nht. Do vy vic
tng kt nhng kinh nghim chung đã nêu  trên là vn đ có ý ngha quan trong
v lí lun và thc tin cp bách, nhm gíup hc sinh d ôn tp, đ mt thi gian,
công sc nhng vn đt đim cao khi thi tt nghip môn đa lí.


III. MC ÍCH CA SÁNG KIN KINH NGHIM:
- Hng dn hc sinh nm đc các k nng đa lí cn có nh: K nng khai thác
Atlat đa lí Vit Nam, k nng v biu đ, k nng khai thác bng s liu, k nng
vn dng kin thc đ gii thích nhng vn đ đa lí t nhiên, kinh t -xã hi
………
- Hng dn hc sinh cách hc đ nm vng nhng kin thc-k nng c bn ti
thiu (chun kin thc-k nng đa lí) v lí thuyt ca môn đa lí
- Giúp hc sinh d ôn tp, đt kt qu tt hn khi làm bài thi đa lí tt nghip
THPT cng nh thi vào các trng đa hc và cao đng khi C.

IV. I TNG VÀ PHM VI NGHIÊN CU:
1. í tng nghiên cu:
- Giáo viên trong ging dy đc bit là trong vic dy hc sinh ôn tp.
- Hc sinh trong ôn tp và làm bài thi môn đa lí.
2. Phm vi nghiên cu:
- Chng trình đa lí lp 12, liên quan ti thi tt nghip THPT và thi đi hc.
- Gii hn trong các phng pháp dy hc sinh nm chc các k nng và kh
nng vn dng các k nng: Khai thác Atlat đa lí Vit Nam, k nng v biu đ,
k nng khai thác bng s liu, k nng vn dng kin thc đ gii thích nhng
vn đ đa lí t nhiên, kinh t -xã hi ……… đc bit là k nng hc và nm
nhng kin thc lí thuyt đa lí c bn ti thiu vào vic làm bài thi đa lí.

V. PHNG PHÁP NGHIÊN CU.
- S dng các phng pháp dy hc tích cc, giúp hc sinh nm vng và vn
dng thành tho các k nng đa lí trong quá trình ôn tp và làm bài thi.
- Hng dn hc sinh hc cách hc đ nm nhng kin thc lí thuyt c bn và
ti thiu ca môn đa lí.
- Xây dng h thng câu hi và bài tp cho hc sinh rèn luyn các k nng ôn
tp, qua đó đánh giá kt qu nghiên cu va đ tài.
- Tng kt thành chuyên đ chung v dy hc sinh ôn tp và làm bài thi tt

nghip môn đa lí đ có th giúp các đng nghip làm tt nhim v ôn tp cho
hc sinh khi phi thi môn đa lí.



B. NI DUNG SÁNG KIN KINH NGHIM





I. NHNG VN  CHUNG:

- Trong quá trình hng dn hc sinh ôn tp môn đa lí, giáo viên cn nhn thc
đc nhng k nng đa lí hc sinh cn có đ ôn tp và làm bài thi đa lí cho tt
là nhng k nng sau:
+ K nng s dng và khai thác Atlat đa lí Vit Nam trong quá trình ôn tp và
làm bài thi.
+ K nng chn và v các dng biu đ hình ct, biu đ hình tròn, biu đ
đng, biu đ min, biu đ kt hp ct và đng, …….
+ K nng phân tích, khai thác thông tin t các bng s liu đ rút ra nhng vn
đ v đa lí t nhiên, đa lí kinh t-xã hi Vit Nam.
- Hng dn hc sinh cách hc đ nm vng nhng kin thc-k nng c bn ti
thiu (chun kin thc-k nng đa lí) v lí thuyt ca môn đa lí, đây là mt vn
đ còn ít đc giáo viên quan tâm, mt phn cng do thi gian cho ôn tp môn
đa lí không nhiu thng tp trung vào giai đon t sau khi đã thông báo môn
thi tt nghip.
- Hng dn hc sinh cách vn dng kin thc, k nng và Atlat đa lí Vit Nam
vào làm bài thi, trong thi gian 90 phút nh th nào đ đt kt qu cao nht theo
kh nng ca tng hc sinh.


II. NI DUNG C TH CA SÁNG KIN KINH NGHIM:

1. K nng s dng và khai thác Atlat đa lí Vit Nam.
- Atlat đa lí Vit Nam là tài liu quan trng mà hc sinh đc phép s dng
trong khi thi tt nghip môn đa lí. Bit s dng Atlat giúp hc sinh đ phi ghi
nh máy móc, có th tái hin li nhng kin thc đa lí cn thit đ làm bài thi.
 khai thác đc Atlat hc sinh phi bit cách s dng Atlat: Nm đc cu
trúc ca Atlat ngay  trang bìa có phn kí hiu chung, ni dung ca Atlat đc
sp xp theo trình t sách giáo khoa vi 3 phn: a lí t nhiên, đa lí kinh t-xã
hi, đa lí vùng kinh t.
Bit khai thác các biu đ, các bng s liu và lc đ có trong Atlat đ trình
bày v tình hình phát trin và phân b ca các s vt hin tng đa lí t nhiên,
đa lí kinh t - xã hi Vit Nam.
Bit s dng s trang bn đ Atlat cn thit đ gii quyt các câu hi khác
nhau. Ví d:  đánh giá tim nng t nhiên cho phát trin công nghip ch yu
khai thác trang khoáng sn; nhng đánh giá tim nng t nhiên cho phát trin
nông nghip cn khai thác nhiu trang nh: Trang đa hình, đt đai, khí hu, sông
ngòi, nhng không cn trang khoáng sn.

2. K nng phân tích và nhn xét bng s liu thng kê.
Trc khi phân tích bng s liu hc sinh phi nm vng tên bng s liu,
các tiêu đ ca bng, đn v tính, yêu cu c th ca bài tp.




Nguyên tác chung khi khai thác bng s liu là:
- Không đc b sót d kin. Ging nh khi gii toán, các d kin đc đa vào
bng s liu đu đc chn lc, có ý đ t trc. Bi vy vic b sót có th dn

đn ct ngha sai, hoc nêu không đ nhng nhn xét cn thit.
- Nu bng s liu là các s các s liu tuyt đi (ví d: Triu tn, tkw/h ….), thì
cn tính toán ra mt s đi lng tng đi ( ví d t trng ca ngành trong c
cu, tc đ tng trng ………), nhng khi phân tích phi s dng linh hot các
ch tiêu tuyt đi và các ch tiêu tng đi.
- Phân tích các s liu có tm tng quát cao (phân tích khái quát), sau đó mi đi
sâu vào các thành phn chi tit (hoc các yu t) c th.
- Phân tích các mi liên h gia các s liu theo ct và theo hàng, chú ý đn các
giá tr ni bt nh giá tr ln nht, nh nht, giá tr trung bình, nhng đim đt
bin (tng, gim đt ngt). Chú ý so sánh c s liu tuyt đi và tng đi.
- Khi nhn xét nên theo trình t t khái quát đn c th, t chung đn riêng, t
cao xung thp, …… bám sát các yêu cu ca câu hi và kt qu x lí s liu.
Mi nhn xét cn có dn chng c th đ tng tính thuyt phc.

3. K nng chn và v các dng biu đ:
3.1 K nng chn dng biu đ thích hp nht đ v: Trong đa lí có rt nhiu
loi biu đ khác nhau, trc ht hc sinh cn bit cn c vào yêu cu ca bài thi
đ chn các dng biu đ phù hp, nu câu hi cha nêu rõ phi v loi biu đ
gì.
- Nu câu hi yêu cu v biu đ th hin tình hình tng trng, phát trin thì
dng biu đ thích hp là biu đ hình ct, biu đ đng.
- Nu câu hi yêu cu v biu đ th hin tc đ tng trng, thì dng biu đ
thích hp biu đ đng.
- Nu câu hi yêu cu v biu đ th hin c cu thì dng biu đ thích hp là
biu đ hình tròn, biu đ min (vi s liu t 4 nm tr lên).
- Nu câu hi yêu cu v biu đ th hin tình hình tng trng, phát trin vi 2
đi tng đa lí có s khác nhau v đn v tính, thì dng biu đ thích hp là kt
hp 2 loi biu đ hình ct, biu đ đng.
- Cn lu ý có trng hp phi x lí bng s liu trc khi v biu đ, nu bng
s liu cho trc cha thích ng vi kiu biu đ cn v.


3. 2 K nng v biu đ :
- V biu đ phi đm bo đc các yêu cu sau:
+ Có tên biu đ, đm bo tng đi chính xác, s liu đc ghi trên biu đ,
biu đ phi đm bo tính thm m.
+ Nu có các trc tung, trc hoành thì ti các đu trc phi có chú dn, ví d
triu tn, hoc nm ………
+ Trên biu đ nu có kí hiu cho các đi tng đa lí khác nhau, thì phi có
bng chú gii đ gii thích các kí hiu đó.





4. Cách hc đ nm vng nhng kin thc-k nng c bn ti thiu v lí
thuyt ca môn đa lí:
- Các kin thc lí thuyt cn có ca môn đa lí đ thi tt nghip THPT, đc th
hin trong các bài hc ca chng trình đa lí lp 12, vi gn 40 tit hc trong c
nm hc. S lng kin thc cn nh không nh, nht là vi nhng hc sinh hc
trung bình và yu.  hc sinh nm chc đc nhng kin thc này, trong quá
trình dy hc giáo viên cn bám sát các chun kin thc và k nng môn hc đ
ging dy, làm sao giúp hc sinh ch cn ghi nh nhng kin thc c bn nht 
tng bài.
- Khi hng dn hc sinh ôn tp đ thi tt nghip, giáo viên nên tham kho các
tài liu ôn tp khác nhau đ giúp hc sinh làm đ cng, h thng đc nhng
kin thc lí thuyt cn thit. Không nên vit dài dòng, nan mam, mà phi nêu
ra đc các ý chính t đó có th suy ra các ý khác.
- Trong quá trình ôn tp cn lu ý hc sinh cách t duy liên h, đ tái hin li
kin thc trong mi liên h gia các bài, các chng và trong ngay trong tng
bài, có nh vy các em mi gim đc thi gian ôn ôn tp, d nh và d tái hin

li kin thc khi làm bài.

5. Hng dn hc sinh cách vn dng kin thc, k nng và Atlat đa lí Vit
Nam vào làm bài thi.
- Khi làm bài thi đa lí hc sinh cn bit s dng kt hp gia Atlat đa lí và vn
kin thc đã hc. Da vào Atlat đa lí s thy đc nhng kin thc v s phân
b c th, mi quan h v không gian lãnh th ca các s vt hin tng đa lí
và các em đ phi mt công ghi nh máy móc.
- Nhng nu ch da vào Atlat đa lí thì nhiu kin thc v tình hình phát trin,
nguyên nhân phát trin, v đng li, chính sách, kinh nghim và truyn thng
sn xut ca dân c …. không đc đ cp mt cách đy đ và hp lí.
- Khi làm bài cn phân chia thi gian hp lí cho tng câu, tng phn trong câu;
trc ht cn lp dàn ý s lc ca bài làm đ khi làm bài khi sót ý. Trong quá
trình làm bài phi b sung nhng ý còn quên vào dàn ý, đ bài làm đc hoàn
thin không thiu ý so vi đáp án.
- Trong quá trình hc cng nh làm bài thi đa lí, vi các câu hi gii thích cn
lu ý đây là nhng câu hi theo dng ngun lc.  gii thích bt c mt hin
tng đa lí nào đó ta đu phi cn c vào các ngun lc t nhiên, kinh t-xã hi.
Các ngun lc t nhiên đó là: V trí đa lí, các điu kin t nhiên và tài nguyên
thiên nhiên (đa hình, khoáng sn, đt đai, ngun nc …… ); điu kin kinh t-
xã hi (dân c, lao đng, đng li, chính sách, ngun vn, c s vt cht k
thut, th trng ……….). Tuy nhiên vic vn dng c th vào gii thích tng
câu hi c th có s khác nhau. Ví d khi gii thích s phát trin và phân b
công nghip khai thác thì nhân t khoáng sn phi đc quan tâm, nhng vi
phát trin và phân b nông nghip thì không cn đa vào.






III ÁNH GIÁ KT QU THC HIN CA  TÀI:
- Trong nhiu nm qua, trong quá trình ging dy ca mình tôi đã áp dng sáng
kin này đ rèn luyn k nng cho hc sinh và giúp các em làm bài kim tra, làm
bài thi môn đa lí. Tôi nhn thy vic áp dng sáng kin này đã mang li hiu
qu thit thc.
- Vi s hng dn ca tôi các em đã đ mt nhiu thi gian ghi nh kin thc
máy móc, nm chc và thành tho các k nng chn dng, v các dng biu đ; k
nng hc ôn các kin thc lí thuyt, k nng vn dng kin thc vào làm bài
kim tra đt kt qu cao.
- Các lp 12 hc sinh tôi đc phân công ging dy, các em đu nm đc
nhng kin thc c bn ca môn đa lý và nhng k nng c bn trong s dng
bn đ, Atlat…… C th là: 100% hc sinh lp 12 tôi ging dy đu bit chn
dng biu đ thích hp, bit v các dng biu đ khác nhau. Có th s dng
thành tho Atlat đ làm bài thi tt nghip THPT, và bit cách s dng các ng
dng ca bn đ, bit cách vn dng các kin thc đa lí đã hc vào gii quyt
các vn đ trong cuc sng thc tin hàng ngày.
- Trong kì thi th tt nghip đu tháng 04 nm 2011, mc dù thi gian ôn tp
cha nhiu nhng kt qu t l hc sinh đt đim t trung bình tr lên khá cao,
trong đó có nhiu hc sinh đt kt qu khá, gii. Tôi hi vng trong kì thi tt
nghip này nh áp dng sáng kin kinh nghim trên, kt qu thi tt nghip ca
các lp 12 s tt hn, t l hc sinh đt đim khá, gii môn đa lí s cao hn nm
hc trc.




C. - KT LUN VÀ KIN NGH
I . KT LUN CHUNG:
Trong quá trình ging dy đa lí  lp 12, đc bit là trong vic hng dn
hc sinh ôn thi tt nghip môn đa lí, vic rèn luyn các k nng ht sc cn thit

đ hc sinh đt kt qu cao trong các kì thi là:




+ K nng s dng và khai thác Atlat đa lí Vit Nam trong quá trình ôn tp và
làm bài thi.
+ K nng chn và v các dng biu đ hình ct, biu đ hình tròn, biu đ
đng, biu đ min, biu đ kt hp ct và đng, …….
+ K nng phân tích, khai thác thông tin t các bng s liu đ rút ra nhng vn
đ v đa lí t nhiên, đa lí kinh t-xã hi Vit Nam.
+ K nng hc và nm vng nhng kin thc-k nng c bn ti thiu (chun
kin thc-k nng đa lí) v lí thuyt ca môn đa lí.
+ K nng vn dng kin thc, k nng và Atlat đa lí Vit Nam vào làm bài thi,
trong thi gian 90 phút nh th nào đ đt kt qu cao nht theo kh nng ca
tng hc sinh.
Trong quá trình áp dng sáng kin tôi đã thu đc nhng kt qu đáng mng,
qua kt qu bài thi tt nghip ca hc sinh. T đó có th thy ràng trong quá
trình ging dy đa lí  lp 12 vic rèn luyn cho hc sinh các k nng đa lí v
biu đ, Atlat, k nng v ôn tp các kin thc lí thuyt và vn dng vào làm bài
thi là \vic làm rt quan trng.

II. KIN NGH
- i vi giáo viên ging dy đa lí cn to mi điu kin v thi gian trên lp đ
hng dn cho hc sinh các k nng cn thit s dng bn đ, Atlat đ khai thác
kin thc; k nng v biu đ, k nng ôn tâp và vn dng kin thc k nng vào
làm bài thi môn đa lí.
- Nhà trng cn đu t mua thêm mt s bn đ còn thiu và b sung thêm
cun Atlat mi đ to điu kin cho giáo viên ging dy đa lí đt kt qu cao.
- Trên đây là toàn b nhng ni dung sáng kin kinh nghim ca cá nhân tôi, rt

mong ý kin đóng góp b sung ca các đng nghip, đ sáng kin có giá tr tt
hn đi vi công tác ging dy hng dn hc sinh ôn tp thi tt nghip, thi đi
hc và cao đng môn đa lí.





TÀI LIU THAM KHO CHÍNH

1. Hng dn ôn tp và tr li câu hi đa lí – Lê Thông.
2. Ôn tp đa lí theo ch đim - Nguyn Vit thnh.
3. Tuyn chn nhng bài ôn luyn k nng thc hành môn đa lí -  Ngc Tin




4. a lớ kinh t Vit Nam Lờ Thụng
5. Những vấn đề chung về đổi mới giảng dạy trung học phổ thông môn địa lí
Nhà xuất bản Giáo dục.
6. Atlat địa lí Việt Nam.
7.Hng dn thc chun kin thc, k nng mụn a lớ - B Giỏodc v o to.
8. Hng dn ụn tp thi tt nghip mụn a lớ - Phm Th Sen

×