Tải bản đầy đủ (.docx) (7 trang)

Đề thi và đáp án tham khảo môn sinh học lớp 9 bồi dưỡng 2015 (3)

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (149.78 KB, 7 trang )

Trường THCS Kim Thư ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI LỚP 9
MÔN THI : SINH HỌC
Năm học (2014-2015)
THỜI GIAN : 150 PHÚT (Không kể thời gian phát đề)
Câu 1: (4.0 điểm)
Ở đậu Hà Lan, người ta xét sự di truyền của tính trạng màu sắc và hình dạng
hạt. Mỗi cặp tính trạng được qui định bởi một cặp gen, tính trạng trội là trội hoàn
toàn.
Trong một phép lai giữa 2 bố mẹ thuần chủng thu được F
1
có kiểu hình 100%
hạt màu vàng, vỏ trơn. Cho F
1
tiếp tục thụ phấn với nhau được F
2
có tỉ lệ như sau:
315 hạt màu vàng, vỏ trơn : 101 hạt màu vàng, vỏ nhăn : 108 hạt màu xanh, vỏ
trơn : 32 hạt màu xanh, vỏ nhăn.
a. Giải thích như thế nào để xác định qui luật di truyền của các tính trạng trên?
b. Xác định kiểu gen, kiểu hình của P và viết sơ đồ lai từ P đến F
2
.
c. Nếu F
3
phân li theo tỉ lệ 1 hạt màu vàng, vỏ trơn : 1 hạt màu vàng, vỏ nhăn : 1
hạt màu xanh, vỏ trơn : 1 hạt màu xanh, vỏ nhăn thì 2 cá thể bố mẹ ở F
2
có kiểu
gen, kiểu hình như thế nào?
Câu 2(3,0điểm)
A:Tại sao nói trong cấu trúc dân số ,tỉ lệ nam nữ sấp xỉ 1;1?Nói rằng ,người mẹ


quyết định
Giới tính sủa con là đúng hay sai ?tại sao?
B :Thế nào là nhiễm sắc thể kép ,cặp sắc thể tương đồng ,nhiễm sắc thể thường
.nhiễm sắc thể giới tính ?
C :Nêu ý nghĩa của các quá trình đảm bảo sự ổn định bộ nhiễm sắc thể qua các
thế hệ ở loài lưỡng bội giao phối ?
Câu 3 (3,0điểm)
Tế bào ở một loài sinh vật có bộ NST lưỡng bội được kí hiệu là AaBbDdXX. Từ
5 tế bào sinh dục sơ khai của cá thể này đều trải qua số lần nguyên phân như nhau
đã lấy từ môi trường nội bào 2520 NST đơn. Có 6,25% trong số tế bào tạo ra trải
qua giảm phân và tất cả các tế bào đều được thụ tinh. Biết các quá trình phân bào
diễn ra bình thường.
a. Xác định tên loài và giới tính của loài này.
b. Tính số lần nguyên phân của 5 tế bào trên. Số hợp tử được tạo thành là bao
nhiêu?
c. Các kiểu giao tử có thể có được sinh ra từ tế bào của loài trên được viết như
thế nào?
Câu 4:( 3đ)
a. So sánh sự khác nhau trong cấu trúc của ADN và Prôtêin?
b.Protêin liên quan đến những hoạt động sống nào của cơ thể
c. Trong điều kiện bình thường, cấu trúc đặc thù của Prôtêin ở các thế hệ tế bào
con có bị thay đổi không? Vì sao?
Câu5: ( 3điểm)
Một cặp gen Bb tồn tại trên một cặp nhiễm sắc thể tương đồng. Gen B có chiều dài
5100 A
0
và có hiệu số A - G = 20%. Gen b có 150 chu kì xoắn và có hiệu số T - G
= 300 nuclêôtit.
a. Tính số lượng nuclêôtit mỗi loại của cặp gen Bb
b. Tế bào chứa cặp gen Bb nguyên phân 3 đợt liên tiếp đòi hỏi môi trường nội bào

cung cấp số lượng nuclêôtit mỗi loại là bao nhiêu?
Câu 6: (4 điểm)
a)Hãy cho biết những điểm khác nhau căn bản giữa đột biến và thường biến.
b) Tại sao đột biến gen thường có hại cho bản thân sinh vật? Nêu vai trò và ý
nghĩa của đột biến gen?./.
ĐÁP ÁN VÀ BIỂU ĐIỂM
Câu 1 ( 4điểm)
a/ - Xét riêng từng cặp tính trạng ở F
2
: (Tỉ lệ phân li từng loại tính trạng ở F
2
)
vàng 315 + 101 3 vàng
xanh 108 + 32 1 xanh
(1)

=
trơn 315 +108 3 trơn (0,25đ)
nhăn 101 + 32 1 nhăn
- Xét chung kết quả ở F
2
: (Tỉ lệ phân li các tính trạng ở F
2
)
Tỉ lệ ở F
2
: 315 hạt màu vàng, vỏ trơn : 101 hạt màu vàng, vỏ nhăn : 108 hạt màu
xanh, vỏ trơn : 32 hạt màu xanh, vỏ nhăn

9 vàng, trơn : 3 vàng, nhăn : 3 xanh,

(trơn : 1 xanh, nhăn = (3 : 1) (3 : 1) (0,25đ)
==> Các cặp tính trạng trên di truyền độc lập với nhau.
- Tính trạng màu sắc và hình dạng hạt di truyền theo qui luật phân li độc lập. (0,25đ)
b/ - Từ (1) và (2) Các tính trạng trội là vàng và trơn.
Các tính trạng lặn là xanh và nhăn.
- Qui ước gen: Gen A: vàng Gen a: xanh (0,25đ)
Gen B: trơn Gen b: nhăn
- F
2
có 16 hợp tử. Vậy mỗi cá thể F
1
phải cho ra 4 loại giao tử nghĩa là phải dị hợp
tử 2 cặp gen (AaBb).
 P thuần chủng khác nhau về 2 cặp tính trạng tương phản nên kiểu gen của
P: AABB (vàng, trơn) x aabb (xanh, nhăn)
hoặc P: AAbb (vàng, nhăn) x aaBB (xanh, trơn) (0,5đ)
(Xác định chỉ có 1 trường hợp đạt 0 điểm và không tính điểm phần sơ đồ lai)
- Sơ đồ lai:
+ Trường hợp 1:
P: AABB (vàng, trơn) x aabb (xanh, nhăn)
G: AB ab
F
1
:

100% AaBb (vàng, trơn) (0,5đ)
+ Trường hợp 2:
P: AAbb (vàng, nhăn) x aaBB (xanh, trơn)
G: Ab aB
F

1
:

100% AaBb (vàng, trơn) (0,5đ)
- Cả 2 trường hợp đều cho F
1
như nhau.
F
1
: AaBb (vàng, trơn) x AaBb (vàng, trơn)
G: AB : Ab : aB : ab AB : Ab : aB : ab
F
2
: 1AABB 1AAbb 1 aaBB 1 aabb
2AaBB 2Aabb 2 aaBb
2AABb 3A- bb 3 aaB-
4 AaBb
9A- B-
9 Vàng, trơn : 3 vàng, nhăn : 3 xanh, trơn : 1 xanh, nhăn (0,5đ)
HS có thể lập khung Pennet (không chia nhỏ điểm)
c/ * Tỉ lệ ở F
3
: 1 vàng, trơn : 1 vàng, nhăn : 1 xanh, trơn : 1 xanh, nhăn =
(1 : 1) (1: 1)==> mỗi cặp tính trạng phân li đúng với kết quả trường hợp 2 của phép
lai phân tích.
* Vậy F
2
có kiểu gen là AaBb (vàng, trơn) x aabb (xanh, nhăn)
hoặc Aabb (vàng, nhăn) x aaBb (xanh, trơn) (0,5đ)
(Xác định chỉ có 1 trường hợp đạt 0 điểm và không tính điểm phần sơ đồ lai)

* Sơ đồ lai kiểm chứng:
(2)

=
- Trng hp 1:
F
2
: AaBb (vng, trn) x aabb (xanh, nhn)
G: AB : Ab : aB : ab ab
F
3
: AaBb : Aabb : aaBb : aabb
1 vng, trn : 1 vng, nhn : 1 xanh, trn : 1 xanh, nhn (0,25)
- Trng hp 2:
F
2
: Aabb (vng, nhn) x aaBb (xanh, trn)
G: Ab : ab aB : ab
F
3
: AaBb : Aabb : aaBb : aabb
1 vng, trn : 1 vng, nhn : 1 xanh, trn : 1 xanh, nhn 0,25)
HS cú th lp lun theo cỏch khỏc ỳng v phự hp l t im.
Cõu 2 (3,0im)
a.Cơ chế xác định giới tính ở ngời:
Nam: XX, Nữ: XY,Nam cho 2 loại giao tử X,Y có tỉ lệ ngang nhau ,Nữ cho 1 loại
giao tử X qua quá trình thụ tinh trên qui mô lớn, tỉ lệ nam/nữ xấp xỉ 1:1(0,5)
(Học sinh có thể giải thích bằng lời vẫn cho điểm tối đa)
- Nói ngời mẹ quyết định giới tính của con là sai, vì giao tử mang NST Y để tạo hợp
tử XY (phát triển thành con trai) đợc hình thành từ ngời bố.(0,5)

b) - NST kép là NST đã tự nhân đôi gồm 2 crômatit (2 nhiễm sắc tử chị em), một
tâm động chung, chứa hai phân tử ADN giống hệt nhau. (0,25)
- NST tơng đồng là các NST giống nhau về hình dạng, kích thớc, trình tự các gen. ở
thể lỡng bội mỗi cặp NST tơng đồng gồm một chiếc có nguồn gốc từ bố, một chiếc
có nguồn gốc từ mẹ. (0,25 )
- NST thờng là những NST mang gen quy định tính trạng thờng, giống nhau ở giới
đực và giới cái, chiếm phần lớn số lợng trong bộ NST.(0,25)
- NST giới tính là những NST khác nhau giữa giới đực và giới cái, chủ yếu mang
các gen quy định giới tính, thờng có một cặp.(0,25 im)
c) - Giảm phân: Làm cho số lợng NST trong giao tử giảm còn một nửa so với bộ
NST lỡng bội, tạo tiền đề cho sự khôi phục số lợng NST qua thụ tinh.
- Thụ tinh: Sự kiện quan trọng nhất là sự tổ hợp 2 bộ NST đơn bội của giao tử đực
và cái, tạo thành bộ NST lỡng bội của hợp tử.(0,5)
- Nguyên phân: Là cơ sở của sự sinh trởng và phát triển, trong đó bộ NST của hợp
tử đợc sao chép nguyên vẹn qua các thế hệ tế bào. (0,5 im)
Cõu 3(3,0im)
a/ Loi rui gim (0,25 ); Con cỏi.( 0,25 )
b/ 1.5(im) - Gi k l s ln nguyờn phõn ca 1 t bo (k>0), 2
k
l s t bo to ra t 1
t bo.
a.(2
k
1). 2n

5. (2
k
1).8 = 2520



2
k
= 2520 : 40 + 1


2
k
= 64 = 2
6


k = 6
- Tng s t bo to ra: 5. 2
6
= 320 (t bo)
- S t bo tham gia gim phõn: 320. 6,25% = 20 (t bo
- S trng c to thnh qua gim phõn: 20.1 = 20 (trng)
- Số hợp tử được tạo thành bằng số trứng được thụ tinh: 20 hợp tử.
c/ Các kiểu giao tử có thể có: (1,0điểm) (Viết 2 kiểu đạt 0,25 điểm)
ABDX AbDX ABdX aBDX
abDX aBdX AbdX abdX
Câu 4.( 3,0điểm)
a 1,0(Mỗi ý đúng được 0,5đ)
So sánh sự khác nhau trong cấu trúc của ADN và Prôtêin:
ADN Prôtêin
-Có cấu trúc xoắn kép gồm 2 mạch đơn.
Giữa hai mạch của phân tử ADN các
cặp nucleotit liên kết với nhau theo
NTBS bằng các liên kết Hiđrô.
- Được cấu tạo từ 4 loại đơn phân.

- ADN được cấu tạo bởi 5 nguyên tố hóa
học: C, H. O, N. P.
- Mỗi phân tử AND gồm nhiều gen
- Khối lượng lớn
- ADN quy định cấu trúc của protein
tương ứng
- Protein có cấu trúc xoắn, mức độ xoắn
tùy thuộc vào mức độ cấu trúc như bậc
1, 2, 3, 4.
- Cấu tạo từ hơn 20 loại axit amin.
-Protein được cấu tạo bởi 4 nguyên tố
hóa học: C, H. O, N.
- Mỗi phân tử Proteein gồm nhiều chuỗi
pôlipeptit
- Khối lượng nhỏ
- Cấu trúc của Protein phụ thuộc vào cấu
trúc hóa học của ADN.
b Tổng điểm= 1.
Protein liên quan đến hoạt động sống của cơ thể như:
- Trao đổi chất: (0,5đ)
+ Enzim mà bản chất là Protein có vai trò xúc tác cho các quá trình TĐC,
thúc đẩy các phản ứng sinh hóa xảy ra nhanh chóng.
+ Hoocmon mà phần lớn là Protein có vai trò điều hòa các quá trình TĐC.
- (0,5đ) Ngoài ra Protein còn tham gia vào sự vận động của cơ thể, là
kháng thể để bảo vệ cơ thể hoặc cung cấp năng lượng khi cơ thể cần.
C -Tổng điểm= 1đ.
Không(0,5đ)
Lí do: (0,5đ)
Nhờ sự tự nhân đôi đúng mẫu, ADN giữ vững cấu trúc đặc thù của nó qua
các thế hệ tế bào, Protein được tổng hợp trên khuôn mẫu của ADN nên

Protein cũng giữ vững cấu trúc đặc thù của nó.
Câu 5: ( 3,0điểm )
a. Số nuclêootit của cặp gen Bb:
+ Số lượng nuclêootit của gen B là: (5100x2):3,4=3000nu (0.25điểm)
Theo nguyên tắc bổ sung và đề bài ta có hệ phương trình:
A + G = 50% (1)
A - G =20% ( 2)
(1) + (2) ta được 2A = 70%
A = T =35%
G = X =15%
+ Số lượng từng loại nuclêootit của gen B:
A = T = 35% x 3000 = 1050 ( nu) (0.25điểm)
G = X = 15% x 3000 = 450 ( nu) (0.25điểm)
+ Số lượng nuclêootit của gen b là: 150 x 20 =3000 ( nu ) (0.25điểm)
Theo nguyên tắc bổ sung và đề bài ta có hệ phương trình:
T - G = 300 (1)
T + G = 3000 : 2 ( 2)
( 1) + (2) ta được 2T = 1800
T = A = 900(nu) (0.25điểm)
G = X = 600(nu) (0.25điểm)
+ Số lượng nuclêootit mỗi loại của gen Bb là:
A = T = 1050 + 900 = 1950 (nu) (0.5điểm)
G = X = 450 + 600 = 1050 (nu)
b.Số lượng nuclêootit mỗi loại mà môi trường nội bào phải cung cấp khi cặp gen
Bb nguyên phân 3 lần liên tiếp là:
A = T = 1950 x ( 2
3
- 1) = 13650 (nu) (0.5điểm)
G = X = 1050 x ( 2
3

- 1) = 7350 (nu) (0.5điểm)

Câu 6 (4,0 điểm)
a.Những điểm khác nhau căn bản giữa đột biến và thường biến.
Đột biến Thường biến Điểm
- Là những biến đổi ở cơ sở vật chất di
truyền(ADN, NST)
- Xuất hiện với tần số thấp một cách
ngẫu nhiên.
- Do tác động của môi trường ngoài
hay rối loạn trao đổi chất trong TB cơ
thể, ảnh hưởng đến vật chất di truyền.
- Thường có hại cho sinh vật.
- Có di truyền: là nguyên liệu cho tiến
- Là những biến đổi KH phát
sinh trong đời cá thể dưới ảnh
hưởng trực tiếp của môi trường.
- Thường phát sinh đồng loạt
theo cùng một hướng, tương
ứng với điều kiện của môi
trường, có ý nghĩa thích nghi
- Do tác động trực tiếp của môi
trường.
- Thường có lợi cho SV, giúp
SV thích nghi.
- Không di truyền: không có ý
0.5đ
0.5đ
0.5đ
0.5đ

hóa và chọn giống. nghĩa đối với tiến hóa và chọn
giống.
0.5đ
b, Đột biến gen thường có hại cho bản thân sinh vật vì:
chúng phá vỡ sự thống nhất hài hòa trong kiểu gen đã qua chọn lọc tự nhiên và duy
trì lâu đời trong điều kiện tự nhiên, gây ra những rối loạn trong quá trình tổng hợp
prôtêin. (1điểm)
Vai trò và ý nghĩa của đột biến gen:
- Đột biến gen đa số là có hại cho bản thân sinh vật, số ít có lợi hoặc trung tính.
- Đột biến gen di truyền được nên là nguyên liệu của chọn giống và tiến hóa
(0.5điểm)

×