Tải bản đầy đủ (.doc) (66 trang)

Đầu tư xây dựng cơ bản và cơ sở để tổ chức thực hiện quản lí chi đầu tư xây dựng cơ bản đối với ngành thủy lợi

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (314.39 KB, 66 trang )

Website: Email : Tel : 0918.775.368
Chơng 1
đầu t xây dựng cơ bản và cơ sở để tổ chức thực hiện quản
lý chi đầu t xây dựng cơ bản đối với ngành thuỷ lợi
1.Những vấn đề chung về đầu t xây dựng cơ bản:
1.1Một số khái niệm cơ bản:
1.1.1Khái niệm đầu t xây dựng cơ bản :
Đầu t xây dựng cơ bản là quá trình sử dụng các nguồn lực vào hoạt động
sản xuất giản đơn và tái sản xuất mở rộng tài sản cố định, nhằm từng bớc tăng c-
ờng và hoàn thiện cơ sở vật chất kỹ thuật cho nền kinh tế.
1.1.2.Khái niệm vốn đầu t xây dựng cơ bản:
Vốn đầu t xây dựng cơ bản thuộc ngân sách nhà nớc là vốn của ngân sách
nhà nớc đợc cân đối trong dự toán ngân sách nhà nớc hàng năm từ các nguồn
thu trong nớc, nớc ngoài (bao gồm vay nớc ngoài của chính phủ và vốn viện trợ
của nớc ngoài cho chính phủ, các cấp chính quyền và các cơ quan nhà nớc) để
cấp phát và cho vay u đãi về đầu t xây dựng cơ bản.
1.1.2.1 Vốn đầu t xây dựng cơ bản của ngân sách Nhà nớc đợc hình thành từ
các nguồn sau:
+ Một phần tích luỹ trong nớc từ thuế, phí, lệ phí
+ Vốn viện trợ theo dự án của chính phủ, các tổ chức phi chính phủ, các tổ chức
liên hợp quốc và các tổ chức Quốc Tế khác.
+ Vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) của tổ chức Quốc tế và các Chính phủ
hỗ trợ cho Chính phủ Việt Nam.
+ Vốn thu hồi nợ của ngân sách đã cho vay u đãi các năm trớc
1
+ Vốn vay của Chính phủ dới các hình thức trái phiếu kho bạc nhà nớc phát hành
theo quyết định của Chính phủ
+ Vốn thu từ tiền giao quyền sử dụng đất theo quy định của Chính phủ
+ Vốn thu từ tiền bán, cho thuê tài sản thuộc sở hữu Nhà nớc
1.1.3 Khái niệm chi đầu t xây dựng cơ bản của Ngân sách Nhà n ớc:
Chi đầu t xây dựng cơ bản của NSNN là quá trình sử dụng một phần vốn


tiền tệ đã đợc tập trung vào NSNN nhằm thực hiện tái sản xuất giản đơn và tái
sản xuất mở rộng tài sản cố định, từng bớc tăng cờng hoàn thiện cơ sở vật chất kĩ
thuật cho nền kinh tế .
1.1.3.1. Phân loại chi đầu t xây dựng cơ bản :
Thứ nhất: dựa theo tính chất tái sản xuất tài sản cố định, chi đầu t XDCB
cho ngành thuỷ lợi đợc chia thành:
- Chi đầu t xây dựng công trình thuỷ lợi mới:
Đây là khoản chi để xây dựng mới các công trình thuỷ lợi, sở thuỷ lợi, viện
nghiên cứu, trung tâm khoa học mới ... Khoản chi này đòi hỏi vốn đầu t lớn, thời
gian xây dựng kéo dài. Do đó Nhà nớc phải xem xét đầu t vào những công trình,
dự án mang tính chất cấp bách, trọng điểm, chấm dứt tình trạng đầu t phân tán dàn
trải. Khoản chi này cần đợc quan tâm hơn cả trong chi đầu t XDCB cho ngành thuỷ
lợi
- Chi đầu t cải tạo, mở rộng, nâng cấp các công trình thuỷ lợi, trạm bơm.
Khoản chi này do thời gian sử dụng lâu dài nên các công trình thuỷ lợi th-
ờng là đã xuống cấp, do thiên tai, địch hoạ gây ra, trong khi đó nhu cầu sử dụng lại
không ngừng tăng lên. Đòi hỏi phải đầu t để nâng cấp, mở rộng và cải tạo lại. Hiện
2
nay các khoản chi này vẫn giữ một vị trí quan trọng, đảm bảo tiết kiệm mà đáp ứng
đợc một số nhu cầu đáng kể
Thứ hai: Dựa vào cơ cấu công nghệ của vốn đầu t, chi đầut XDCB
cho ngành thuỷ lợi đợc phân thành:
- Chi xây lắp: là các khoản chi để xây dựng, lắp đạt các thiết bị vào vị trí nh
trong thiết kế. Tuy nhiên, ngành thuỷ lợi là ngành phi sản xuất nên chi phí lắp đặt
chiếm tỷ lệ ít. Do vậy, chi về xây lắp của ngành thuỷ lợi chủ yếu là chi phí về xây
dựng
- Chi về máy móc thiết bị: Là khoản chi để mua sắm máy móc thiết bị phục
vụ cho ngành thuỷ lợi nh các máy bơm, máy tính, dụng cụ sửa chữa ... Đối với các
khoản chi này chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng chi đầu t XDCB.
- Chi về XDCB khác: là các khoản chi có liên quan đến tất cả qúa trình xây

dựng nh việc kiểm tra, kiểm soát để làm luận chứng kinh tế kỹ thuật và các chi phí
có liên quan đến việc chuẩn bị mặt bằng thi công, chi phí tháo dỡ vật kiến trúc, chi
phí đền bù hoa màu đất đai di chuyển nhà cửa ... khoản chi này chiếm tỷ trọng nhỏ
nhng rất cần thiết.
1.1.3.2.Phạm vi sử dụng vốn ngân sách Nhà nớc cho cấp phát đầu t xây dựng cơ
bản
Vốn của ngân sách nhà nớc chỉ đợc cấp phát cho các dự án đầu t thuộc đối t-
ợng sử dụng vốn ngân sách Nhà nớc theo quy định của luật ngân sách Nhà nớc và
quy chế quản lý đầu t và xây dựng. Cụ thể vốn ngân sách nhà nớc chỉ đợc cấp phát
cho các đối tợng sau:
- Các dự án kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, quốc phòng an ninh không có
khả năng thu hồi vốn và đợc quản lý sử dụng theo phân cấp về chi ngân sách Nhà
nớc cho đầu t phát triển .
3
- Hỗ trợ các dự án của các doanh nghiệp đầu t vào các lĩnh vực cần có sự
tham gia của Nhà nớc theo quy định của pháp luật
- Chi cho công tác điều tra, khảo sát, lập các dự án quy hoạch tổng thể phát
triển kinh tế - xã hội vùng, lãnh thổ, quy hoạch xây dựng đô thị và nông thôn khi
đợc Thủ tớng Chính phủ cho phép
- Các doanh nghiệp Nhà nớc đợc sử dụng vốn khấu hao cơ bản và các khoản
thu của Nhà nớc để lại để đầu t (đầu t mở rộng, trang bị lại kỹ thuật)
Tóm lại, chi đầu t XDCB của NSNN đó là những khoản chi lớn của nhà nớc
đầu t vào việc xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng kinh tế xã hội không có khả
năng thu hồi vốn trực tiếp và nó đợc thực hiện bằng chế độ cấp phát không hoàn trả
từ ngân sách Nhà nớc. Chi đầu t XDCB là một khoản chi trong chi đầu t phát triển
và hiện nay chi đầu t phát triển chiếm khoảng 20% tổng chi NSNN(6- 7% GDP).
Hiện nay quan điểm của Đảng ta là không sử dụng tiền đi vay cho tiêu dùng mà
chỉ dùng vào mục đích đầu t phát triển và phải có kế hoạch thu hồi vốn vay và chủ
động trả nợ khi đến hạn, đồng thời trớc khi đầu t cần phải nghiên cứu kỹ nhằm
đẳm bảo mỗi đồng vốn đầu t bỏ ra đều mang lại hiệu quả cao.

1.2.Trình tự đầu t xây dựng của một dự án:
*Khái niệm:
Trình tự đầu t và xây dựng là thứ tự theo thời gian tiến hành những công
việc của quá trình đầu t để nhằm đạt đợc mục tiêu đầu t.
*Các giai đoạn của trình tự đầu t và xây dựng:
Theo chế độ hiện hành thì trình tự đầu t và xây dựng đợc chia làm 3giai
đoạn:
- Chuẩn bị đầu t
4
- Thực hiện đầu t
- Kết thúc xây dựng, đa công trình vào khai thác sử dụng
1.2.1.Giai đoạn chuẩn bị đầu t :
Giai đoạn này đợc bắt đầu từ khi nghiên cứu sự cần thiết đầu t cho đến khi
có quyết định đầu t của cấp có thẩm quyền.
Nội dung của giai đoạn này bao gồm:
- Nghiên cứu về sự cần thiết phải đầu t và qui mô đầu t
- Tiến hành tiếp xúc thăm dò thị trờng trong nớc hoặc nớc ngoài nớc để tìm
nguồn cung ứng vật t thiết bị hoặc tiêu thụ sản phẩm. Xem xét khả năng có thể huy
động các nguồn vốn để đầu t và lựa chọn các hình thức đầu t
- Tiến hành điều tra khảo sát và chọn địa điểm xây dựng
- Lập dự án đầu t
- - Gửi hồ sơ dự án và văn bản trình đến ngời có thẩm quyền quyết đinh đầu t, tổ
chức cho vay vốn đầu t và cơ quan thẩm định dự án đầu t. Nh vậy giai đoạn chuẩn
bị đầu t là là cơ sở để thực hiện các nội dung tiếp theo của quá trình thực hiện đầu
t, và kết thúc xây dựng đa dự án vào khai thác sử dụng, đây cũng là giai đoạn quyết
định sự thành công hay thất bại của công cuộc đầu t trong tơng lai
1.2.2.Giai đoạn thực hiện đầu t :
Giai đoạn này đợc bắt đầu từ khi có quyết định đầu t, công trình đợc ghi vào
trong kế hoạch chuẩn bị thực hiện đầu t cho đến khi xây dựng xong toàn bộ công
trình.

Nội dung của giai đoạn này:
- Xin giao đất hoặc thuê đất theo quy định của Nhà nớc
- Chuẩn bị mặt bằng xây dựng
5
- Tổ chức tuyển chọn t vấn khảo sát thiết kế, t vấn giám định kỹ thuật chất l-
ợng công trình
- Thẩm định thiết kế, tổng dự toán công trình: Tất cả các dự án đầu t xây
dựng thuộc mọi nguồn vốn và thành phần kinh tế đều phải đợc cơ quan chuyên
môn thẩm định thiết kế trớc khi xây dựng. Nội dung thẩm định trên một số mặt: sự
tuân thủ các tiêu chuẩn, qui phạm trong thiết kế kiến trúc, công nghệ, kết cấu
- Tổ chức đấu thầu mua sắm thiết bị, thi công xây lắp
- Xin giấy phép xây dựng: Tất cả các công trình xây dựng mới, cải tạo sửa
chữa, thay đổi chức năng hoặc mục đích sử dụng phải xin giấy phép xây dựng
- Kí kết hợp đồng với các nhà thầu để thực hiện dự án
- Thi công xây lắp công trình
- Theo dõi kiểm tra việc thực hiện hợp đồng
- Quyết toán vốn đầu t xây dựng sau khi hoàn thành xây lắp đa dự án vào
khai thác sử dụng: Việc quyết toán vốn đầu t xây dựng đợc tiến hành hàng năm
trong thời gian xây dựng. Khi dự án hoàn thành thì chủ đầu t phải báo cáo quyết
toán vốn đầu t cho cơ quan cấp phát hoặc cho vay vốn và cơ quan quyết định đầu t-
.
khi quyết toán phải qui đổi vốn đầu t đã thực hiện về mặt bằng giá trị thời
điểm bàn giao đa vào vận hành
1.2.3. Kết thúc xây dựng đ a dự án vào khai thác sử dụng .
Giai đoạn này đợc bắt đầu từ khi công trình xây dựng xong toàn bộ, vận
hành đạt thông số đề ra trong dự án đến khi thanh lý dự án.
Nội dung của giai đoạn này bao gồm:
- Bàn giao công trình
- Thực hiện việc kết thúc xây dựng công trình
- Vận hành công trình và hớng dẫn sử dụng công trình

6
- Bảo hành công trình
- Quyết toán vốn đầu t
- Phê duyệt quyết toán
2. Vai trò của ngành Thuỷ lợi đối với sự phát triển kinh tế ở nớc ta
2.1.Khái niệm:
Theo thống kê điều tra ngày 1/4/1999 dân số nớc ta là 76.324.753 ngời
trong đó có 37.519.754 nam (chiếm 49,2%)và 38.804.999 nữ (chiếm 50,8%). Số
ngời sống ở nông thôn là 58.407.770(chiếm 76,5%) và ở thành thị là 17.916.983
ngời (chiếm 23,5%) với tỷ lệ tăng dân số bình quân là 2,1% từ năm 1979-1989 và
là 1,7% từ năm 1989-1999. Hiện nay vấn đề phát triển nông thôn đâng là mối quan
tâm hàng đầu ở các nớc trên thế giới nói chung và ở Việt Nam nói riêng cũng nh
thu hút đợc sự chú ý của nhiều nhà khoa học. Để tạo điều kiện cho sự phát triển
toàn diện, đáp ứng đợc yêu cầu trong đời sống của nhân dân, đòi hỏi nông thôn
phải có một cơ sở hạ tầng đảm bảo, mà trớc hết là thuỷ lợi - một lĩnh vực cơ bản có
tính chất quyết định. Thuỷ lợi đáp ứng các yêu cầu về nớc một trong những điều
kện tiên quyết để tồn tại và phát triển cuộc sống cũng nh các loại hình sản xuất.
Đồng thời thuỷ lợi góp phần không nhỏ cho sự nghiệp phát triển bền vững của đất
nớc, không ngừng nâng cao đời sống cả về kinh tế và văn hoá - xã hội .
Các nguồn nớc trong thiên nhiên (nớc mặt ,nớc ngầm) và ma phân bố không
đều theo thời gian, không gian. Mặt khác yêu cầu về nớc giữa các vùng cũng rất
khác nhau, theo mùa, theo tháng, thậm chí theo giờ trong ngày .
Nh vậy có thể nói : Thuỷ lợi là biện pháp điều hoà giữa yêu cầu về nớc với
lợng nớc đến của thiên nhiên trong khu vực; đó cũng là sự tổng hợp các biện
pháp nhằm khai thác, sử dụng và bảo vệ các nguồn nớc, đồng thời hạn chế
những thiệt hại do nớc có thể gây ra.
7
2.2. Vai trò của Thuỷ lợi đối với việc phát triển kinh tế xã hội của đất nớc ta
2.2.1.Những ảnh hởng tích cực:
Nền kinh tế của đất nớc ta là nền kinh tế nông nghiệp, độc canh lúa nớc. Vì

vậy nền kinh tế nớc ta phụ thuộc rất nhiều vào thiên nhiên, nếu nh thơi tiết khí hậu
thuận lợi thì đó là môi trờng thuận lợi để nông nghiệp phát triển nhng khi gặp
những thời kỳ mà thiên tai khắc nghiệt nh hạn hán, bão lụt thì sẽ gây ảnh hởng
nghiêm trọng đối với đời sống của nhân dân ta đặc biệt đối với sự phát triển của
cây lúa, bởi vì lúa là một trong những mặt hàng xuất khẩu quan trọng của nớc ta.
Vì vậy mà hệ thống thuỷ lợi có vai trò tác động rất lớn đối với nền kinh tế của đất
nớc ta nh:
- Tăng diện tích canh tác cũng nh mở ra khả năng tăng vụ nhờ chủ động về
nớc, góp phần tích cực cho công tác cải tạo đất.
Nhờ có hệ thống thuỷ lợi mà có thể cung cấp nớc cho những khu vực bị hạn
chế về nớc tới tiêu cho nông nghiệp đồng thời khắc phục đợc tình trạng khi thiếu
ma kéo dài và gây ra hiện tợng mất mùa mà trớc đây tình trạng này là phổ biến.
Mặt khác nhờ có hệ thống thuỷ lợi cung cấp đủ nớc cho đồng ruộng từ đó tạo ra
khả năng tăng vụ, vì hệ số quay vòng sử dụng đất tăng từ 1,3 lên đến 2-2,2 lần đặc
biệt có nơi tăng lên đến 2,4-2,7 lần. Nhờ có nớc tới chủ động nhiều vùng đã sản
xuất đợc 4 vụ. Trớc đây do hệ thống thuỷ lợi ở nớc ta cha phát triển thì lúa chỉ có
hai vụ trong một năm. Do hệ thống thuỷ lợi phát triển hơn trớc nên thu hoạch trên
1 ha đã đạt tới 60-80 triệu đồng, trong khi nếu trồng lúa 2 vụ chỉ đạt trên dới 10
triệu đồng. Hiện nay do có sự quan tâm đầu t một cách thích đáng của Đảng và
Nhà nớc từ đó tạo cho ngành thuỷ lợi có sự phát triển đáng kể và góp phần vào vấn
đề xoá đói giảm nghèo, đồng thời cũng tạo ra một lợng lúa xuất khẩu lớn và hiện
8
nay nớc ta đang đứng hàng thứ hai trên thế giới về xuất khẩu gạo Ngoài ra, nhờ
có hệ thống thuỷ lợi cũng góp phần vào việc chống hiện tợng sa mạc hoá .
- Tăng năng xuất cây trồng, tạo điều kiện thay đổi cơ cấu nông nghiệp,
giống loài cây trồng, vật nuôi, làm tăng giá trị tổng sản lợng của khu vực
- Cải thiện chất lợng môi trờng và điều kiện sống của nhân dân nhất là
những vùng khó khăn về nguồn nớc, tạo ra cảnh quan mới
- Thúc đẩy sự phát triển của các ngành khác nh công nghiệp, thuỷ sản, du
lịch ...

- Tạo công ăn việc làm, góp phần nâng cao thu nhập cho nhân dân, giải
quyết nhiều vấn đề xã hội, khu vực do thiếu việc làm, do thu nhập thấp. Từ đó góp
phần nâng cao đời sống của nhân dân cũng nh góp phần ổn định về kinh tế và
chính trị trong cả nớc
- Thuỷ lợi góp phần vào việc chống lũ lụt do xây dựng các công trình đê
điều ... từ đó bảo vệ cuộc sống bình yên của nhân dân và tạo điều kiện thuận lợi
cho họ tăng gia sản xuất .
Tóm lại thuỷ lợi có vai trò vô cùng quan trọng trong cuộc sống của nhân dân
nó góp phần vào việc ổn định kinh tế và chính trị tuy nó không mang lại lợi nhuận
một cách trực tiếp nhng nó cũng mang lại những nguồn lợi gián tiếp nh việc phát
triển ngành này thì kéo theo rất nhiều ngành khác phát triển theo. Từ đó tạo điều
kiện cho nền kinh tế phát triển và góp phần vào việc đẩy mạnh công cuộc CNH-
HĐH đất nớc.
3 2.2.2.Những ảnh hởng tiêu cực :
- Mất đất do sự chiếm chỗ của hệ thống công trình, kênh mơng hoặc do
ngập úng khi xây dựng hồ chứa, đập dâng lên.
9
- ảnh hởng đến vi khí hậu khu vực, làm thay đổi điều kiện sống của ngời,
động thực vật trong vùng, có thể xuất hiện các loài lạ, làm ảnh hởng tới cân bằng
sinh thái khu vực và sức khoẻ cộng đồng
- Làm thay đổi điều kiện địa chất, địa chất thuỷ văn gây ảnh hởng tới thợng,
hạ lu hệ thống, hoặc có thể gây bất lợi đối với môi trờng đất, nớc trong khu vực
- Trực tiếp hoặc gián tiếp làm thay đổi cảnh quan khu vực, ảnh hởng tới lịch
sử văn hoá trong vùng
3. Các yếu tố ảnh hởng tới công tác thuỷ lợi :
Sự phát triển của thuỷ lợi ở các quốc gia trên thế giới không đồng đều mà
phụ thuộc vào rất nhiều nhân tố khác nhau. Nếu xem xét một cách tổng quát thì có
thể thấy nó phụ thuộc vào các yếu tố cơ bản sau :
- Điều kiện tự nhiên của quốc gia
- Tập quán sản xuất, cơ cấu cây trồng cũng nh nhu cầu về nớc

- Mức độ phát triển kinh tế xã hội và khoa học kỹ thuật
4. Nội dung báo cáo nghiên cứu khả thi các dự án thuỷ lợi :
Báo cáo nghiên cứu khả thi dự án thuỷ lợi là hồ sơ pháp lý đảm bảo rằng
công trình đã hội đủ các điều kiện tối u và hiện thực để có thể tiến hành đầu t xây
dựng .
Đây là yêu cầu bắt buộc và vì thế đòi hỏi nghiên cứu khả thi phải:
- Tuân thủ luật tài nguyên nớc và các nghị định, quy định kèm theo
- Phù hợp quy hoạch tổng thể và quy hoạch chuyên ngành của khu vực
- Tơng ứng với trình độ khoa học - công nghệ trong xây dựng và quản lý
kinh tế
- Có giải pháp xử lý hậu quả các ảnh hởng tới xã hội và môi trờng
10
- Các tài liệu điều tra tính toán phải theo tiêu chuẩn hiện hành, đủ tin cậy
1.Các văn bản pháp lý cần thiết :
Để xem xét phê duyệt, những hồ sơ sau là cần thiết:
- Tờ trình của UBND địa phơng xin đầu t dụ án
- Trích lợc các quy hoạch, nghiên cứu đã đợc duyệt
- Các văn bản có liên quan đến dự án của các ngành
2.Các báo cáo nghiên cứu khả thi:
Bao gồm :
+ Báo cáo tổng hợp chi tiết có đủ biểu đồ, bản vẽ minh hoạ
+ Báo cáo tóm lợc các biểu đồ, bản vẽ chủ yếu kèm theo
3.Các chuyên đề, bảng biểu trong phụ lục:
+ Báo cáo thuỷ văn
+ Báo cáo địa hình
+ Báo cáo địa chất, địa chất thuỷ văn thổ nhỡng
+ Nhiệm vụ dự án: thuỷ điện thuỷ nông, phục vụ các ngành khác
+Thiết kế sơ bộ
+ Thiết kế thi công và dự toán
+ Thiết kế tổ chức và quản lý khai thác

+ Đền bù, di dân tái định c ,bảo vệ môi trờng
+ Đánh giá hiêu quả kinh tế dự án
+ Đánh giá tác động của môi trờng của dự án và biện pháp xử lý
5. Sự cần thiết phải tăng cờng việc quản lý chi đầu t XDCB từ NSNN cho
ngành thuỷ lợi.
Từ khi đất nớc ta chuyển sang nền kinh tế thị trờng thì yêu cầu về quản lý
chi cho đầu t XDCB cũng có sự thay đổi nhằm phù hợp với nền kinh tế mới. Hiện
11
nay ở bất cứ quốc gia nào trên thế giới thì yêu cầu về quản lý tài chính nói chung
và yêu cầu về việc quản lý một cách chặt chẽ các khoản chi đầu t xây dựng cơ bản
đối với ngành thuỷ lợi nói riêng phải đảm bảo đúng mục đích, đúng kế hoạch,
đúng định mức, tiết kiệm và sử dụng nguồn vốn một cách có hiệu quả là hết sức
quan trọng.Tuy nhiên việc quản lý các khoản chi không bị thất thoát là một vấn đề
hết sức nan giải bởi vì trong thực tế hiện tợng tham ô, tham nhũng thì vẫn không
thể loại bỏ đợc hết .Vì vậy mà việc tăng cờng công tác quản lý chi đầu t XDCB từ
NSNN cho ngành thuỷ lợi ở nớc ta hiện nay xuất phát từ những lý do sau:
Thứ nhất: Xuất phát từ thực trạng của công tác quản lý vốn đầu t XDCB:
Hiện nay cơ chế quản lý tài chính ở nớc ta có nhiều thay đổi nhằm đáp ứng
với yêu cầu thực tiễn của nớc ta hiện nay khi mà đất nớc đang trong quá trình
chuyển sang nền kinh tế thị truờng .Tuy nhiên cơ chế quản lý vốn đầu t XDCB trớc
đây trở nên kém hiệu quả và không còn phù hợp với tình hình mới do vậy mà ảnh
hởng lớn đến việc sử dụng kinh phí của ngân sách nhà nớc. Vì vậy mà nhà nớc đã
ban hành nghị định số 52 của Chính phủ nay bổ xung nghị định số 12 của Chính
phủ về việc ban hành Quy chế Quản lý đầu t và xây dựng nhằm quản lý một cách
chặt chẽ hơn các khoản chi của Nhà nớc cho đầu t và xây dựng
Mặt khác do cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý tài chính chồng chéo nhiều khi
hiệu quả quản lý không cao. Ngoài ra các cơ chế chính sách nhiều khi không chặt
chẽ cũng tạo ra các kẽ hở trong quản lý vốn đầu t, trong khi đó nguồn vốn dùng
cho chi đầu t XDCB nhiều khi là nguồn vốn đi vay, có thể là vay trong nớc hoặc
vay nớc ngoài vì đất nớc ta còn nghèo mà khả năng thu thì không thể đáp ứng cho

nhu cầu chi vì vậy mà yêu cầu sử dụng nguồn vốn một cách có hiệu quả là rất cần
thiết
Đối với các đơn vị sử NSNN cho đầu t XDCB thì thiếu chủ động trong việc
sử dụng kinh phí đợc cấp do cha nắm sát đợc thực tế nhu cầu chi tiêu, nhiều đơn vị
12
đã dùng mọi cách để sử dụng hết kinh phí đợc cấp và họ không quan tâm đến việc
chi đúng định mức, đơn giá, đợc duyệt
Thứ hai: xuất phát từ vai trò của công tác quản lý vốn đầu t XDCB đối với
ngành thuỷ lợi
Thực hiện tốt công tác quản lý vốn đầu t XDCB nói chung và đối với ngành
thuỷ lợi nói riêng thì có ý nghĩa quan trọng trong việc thực hành tiết kiệm. Để từ
đó tập chung mọi nguồn lực tài chính để phát triển kinh tế, ổn định và lành mạnh
nền kinh tế quốc gia, chống các hiện tợng tiêu cực, lãng phí, góp phần ổn định tiền
tệ và kiềm chế lạm phát
Ngoài ra thực hiện công tác này còn đảm bảo cho các công trình thuỷ lợi
của nhà nớc đợc đáp ứng đầy đủ nguồn vốn và sử dụng nguồn vốn một cách có
hiệu quả để hoàn thành tiến độ thi công công trình theo đúng kế hoạch, nâng cao
trách nhiệm của các cơ quan tài chính, cơ quan cấp phát cũng nh các chủ đầu t
trong quá trình đầu t xây dựng
Thông qua công tác quản lý một cách chặt chẽ thì cũng hạn chế đợc những
tiêu cực trong quá trình thi công công trình. Từ đó cũng thấy đợc những mặt còn
yếu kém trong công tác quản lý để từ đó có những biện pháp hoặc những chính
sách để bổ xung kịp thời nhằm làm hoàn thiện hơn công tác quản lý .
Thứ ba : Xuất phát từ đặc điểm của các công trình ngành thuỷ lợi: Nhằm
đảm bảo cho chất lợng của công trình thuỷ lợi thì cần phải tăng còng công tác quản
lý bởi vì ngành thuỷ lợi có ý nghĩa rất quan trọng cho sản xuất nh tới tiêu, hệ thống
thoát nớc, thoát lũ Đặc biệt là đối với các công trình đê điều. Nếu công trình đê
điều không làm tốt, làm theo đúng kế hoạch đợc duyệt thì khi có lũ có thể gây ra
hậu quả nghiêm trọng.Vì vậy mà cần phải tăng cờng công tác quản lý vốn đầu t
XDCB từ NSNN đối với ngành thuỷ lợi, việc tăng cờng công tác quản lý này vừa

13
nhằm đảm bảo đồng vốn đợc sử dụng đúng mục đích lại vừa đảm bảo đợc chất l-
ợng công trình nh thiết kế đã đợc duyệt.
Xuất phát từ những lý do trên mà việc hoàn thiện, đổi mới cơ chế quản lý
NSNN nói chung và việc tăng cờng công tác quản lý vốn đầu t XDCB từ NSNN
cho ngành thuỷ lợi nói riêng là hết sức cần thiết. Mặt khác việc quản lý vốn đầu t
XDCB từ NSNN đối với ngành thuỷ lợi một cách có hiệu quả thì sẽ nâng cao đợc
trách nhiệm cũng nh phát huy đợc vai trò của các cấp các ngành các đơn vị có liên
quan đến công tác quản lý, sử dụng NSNN và vốn vay của nhà nớc, từ đó góp phần
lập lại kỷ cơng tài chính của đất nớc
6. Nguyên tắc quản lý cấp phát vốn đầu t XDCB :
6.1. Điều kiện cấp phát vốn đầu t XDCB :
Để đảm bảo cho công tác XDCB tiến hành đúng trình tự, đảm bảo các
nguyên tắc cấp phát vốn đầu t XDCB, các dự án đầu t thuộc đối tợng cấp phát của
Ngân sách nhà nớc muốn đợc cấp phát vốn đầu t XDCB phải có đủ các điều kiện
sau :
Thứ nhất : phải có đầy đủ thủ tục đầu t và xây dựng .
Thủ tục đầu t và xây dựng là những quyết định văn bản ... của cấp có thẩm
quyền cho phép đợc đầu t dự án theo chơng trình phát triển kinh tế xã hội của đất
nớc. Nó là kết quả của các bớc chấp hành trình tự đầu t và xây dựng. Chỉ khi nào
hoàn tất các thủ tục đầu t và xây dựng nh quyết định của cấp có thẩm quyền cho
phép tiến hành công tác chuẩn bị đầu t, báo cáo nghiên cứu khả thi và quyết định
đầu t của cấp có thẩm quyền, thiết kế dự toán đợc duyệt thì dự án mới đ ợc phép
ghi vào kế đầu t XDCB và mới đợc phép cấp phát vốn theo kế hoạch, thiết kế dự
toán đợc duyệt
14
Thứ hai : Công trình đầu t phải đợc ghi vào kế hoạch vốn đầu t XDCB năm .
Khi công trình đợc ghi vào kế hoạch đầu t nghĩa là dự án đã đợc tính toán về
hiệu quả kinh tế mang lại cho nền kinh tế quốc dân, tính toán về phơng án đầu t về
nguồn vốn đầu t và đã cân đối đợc khả năng cung cấp nguyên vật liệu, khả năng thi

công dự án. Chỉ khi nào dự án đợc ghi trong kế hoạch đầu t XDCB mới đảm bảo về
mặt thủ tục đầu t, xây dựng và mới có nguồn vốn của NSNN đảm bảo cho việc cấp
phát vốn đầu t XDCB đợc thực hiện
Thứ ba : phải có ban quản lý công trình đợc thành lập theo quyết định của
cấp có thẩm quyền
Các công trình đầu t cần thiết phải có bộ phận quản lý dự án để thực hiện
các thủ tục đầu t và xây dựng; để quản lý sử dụng và quyết toán vốn đầu t của dự
án, để kiểm tra giám sát quá trình đầu t xây dựng dự án, đảm bảo sử dụng vốn
đúng kế hoạch và có hiệu quả. Vì vậy chỉ khi có ban quản lý dự án đợc thành lập
thì các quan hệ về phân cấp thanh toán mới đợc thực hiện, nên đảm bảo đúng chế
độ Nhà nớc quy định
Thứ t : Đã tổ chức đấu thầu tuyển chọn t vấn mua sắm vật t thiết bị, xây lắp
theo quy định của chế độ đấu thầu (trừ những dự án đợc phép chỉ định thầu)
Để thực hiện dự án đầu t, các ban quản lý dự án, chủ đầu t phải tuyển chọn
thầu để thực hiện thi công xây lắp, mua sắm vật t thiết bị theo yêu cầu đầu t của dự
án. Trong cơ chế thị trờng việc đấu thầu để tuyển chọn thầu là hết sức cần thiết.
Mục đích của việc tổ chức đấu thầu là để chọn đợc những đơn vị thi công xây lắp
có trình độ quản lý tốt, tổ chức thi công nhanh hợp lý đảm bảo chất lợng và giá
thành hợp lý. Sau khi đã chọn thầu các đơn vị chủ đầu t phải kí kết hợp đồng thi
công về mua sắm máy móc thiết bị; các chủ đầu t theo dõi quản lý và tổ chức
15
thanh toán cho các đơn vị nhận thầu theo những điều đã kí kết trong hợp đồng. Vì
vậy nếu không có đấu thầu để chọn thầu thi công thì việc xây dựng dự án không
thể đợc thực hiện và việc cấp vốn đầu t không thể có
Thứ năm: Các công trình đầu t chỉ đợc cấp phát khi có khối lợng cơ bản
hoàn thành đủ điều kiện đợc cấp vốn thanh toán hoặc đủ điều kiện đợc cấp vốn tạm
ứng
Sản phẩm XDCB do các đơn vị thi công xây lắp (đơn vị trúng thầu hoặc chỉ
định thầu) thực hiện thông qua quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp
xây lắp theo hợp đồng đặt hàng của các chủ đầu t (chủ công trình). Chính vì vậy

khi nào có khối lợng xây dựng cơ bản hoàn thành (sản phẩm XDCB hoàn thành -
Bộ phận công trình, hạng mục công trình, công trình hoàn thành của đơn vị xây lắp
bàn giao theo đúng những điều đã ghi trong hợp đồng (đã đợc nghiệm thu - có
trong kế hoạch thiết kế, dự toán) thì chủ đầu t mới đợc thanh toán cho khối lợng
hoàn thành đó .
Đối với việc mua sắm máy móc thiết bị và đối với phần thi công xây lắp đấu
thầu, để đảm bảo nhu cầu vốn cho việc mua sắm thiết bị, dự trữ vật t ... thì các đơn
vị mua sắm thi công đợc tạm ứng trớc (cấp phát tạm ứng) nhng phải đảm bảo các
điều kiện của tạm ứng đã quy định để đảm bảo sử dụng vốn đúng mục đích và có
hiệu quả
6.2. Nguyên tắc quản lý cấp phát vốn đầu t xây dựng cơ bản
Để đảm bảo tính kế hoạch và hiệu quả kinh tế cao của vốn đầu t, đồng thời
đảm bảo phù hợp với sự vận động của vốn đầu t thì việc cấp vốn đầu t xây dựng cơ
bản phải đảm bảo những nguyên tắc sau :
16
Thứ nhất:
Cấp phát vốn đầu t XDCB phải trên cơ sở thực hiện nghiêm chỉnh trình tự
đầu t và xây dựng, đảm bảo đầy đủ các các tài liệu thiết kế, dự toán
Trình tự đầu t và xây dựng bao gồm 3 giai đoạn :
+ Chuẩn bị đầu t
+ Thực hiên đầu t
+ Kết thúc xây dựng đa công trình vào khai thác sử dụng
Mỗi giai đoạn của trình tự thể hiện kết quả của việc thực hiện chủ trơng, kế
hoạch đầu t xây dựng cơ bản theo kế hoạch phát triển kinh tế ở tuừng thời kỳ phát
triển kinh tế của đất nớc
- Giai đoạn chuẩn bị đầu t là giai đoạn thể hiện chủ trơng đầu t. Sự cần thiết
đầu t dự án, lập dự án đầu t (dự án tiền khả thi, dự án khả thi) xét duyệt và quyết
định đầu t dự án là những nội dung của công việc chuẩn bị đầu t. Chỉ khi có quyết
định đầu t dự án đợc cấp có thẩm quyền phê duyệt thì dự án mới đợc ghi vào trong
kế hoạch đầu t xây dựng cơ bản của nhà nớc và mới đợc cấp phát vốn đầu t xây

dựng cơ bản
- Giai đoạn thực hiện đầu t : là giai đoạn thực hiện những công tác chuẩn bị
xây dựng và thực hiện công tác đâu t xây dựng dự án. Trong giai đoạn này các tài
liệu về thiết kế dự toán, hợp đồng thi công đ ợc hoàn thành. Chất lợng lập duyệt
cũng nh đảm bảo cung cấp kịp thời các tài liệu thiết kế dự toán có ý nghĩa quyết
định trong trong việc sử dụng hợp lý vốn đầu t xây dựng cơ bản. Trên cơ sở những
tài liệu thiết kế dự toán đợc duyệt thì việc thi công xây lắp công trình mới đợc thực
hiện và vốn đầu t xây dựng cơ bản mới đợc chi ra cho việc thực hiện các khối lợng
xây lắp đó
- Giai đoạn kết thúc xây dựng đa công trình vào khai thác và sử dụng: là giai
đoạn khánh thành nghiệm thu bàn giao và quyết toán vốn đầu t. Số thực chi cấp
17
phát vốn đầu t cho dự án chỉ đợc thực hiện đúng theo báo cáo quyết toán vốn đầu t
đợc duyệt .
Từ những điều phân tích trên cho thấy một trong những nguyên tắc cơ bản
của cấp phát vốn đầu t xây dựng cơ bản là phải đảm bảo các tài liệu thiết kế dự
toán, tuân thủ đúng trình tự đầu t và xây dựng. Chỉ có đảm bảo nguyên tắc này thì
tiền vốn cấp ra mới đúng kế hoạch, có hiệu quả theo đúng chủ trơng đầu t xây
dựng của Nhà nớc
Thứ hai : Việc cấp phát vốn đầu t XDCB phải đảm bảo đúng mục đích
đúng kế hoạch .
Thứ ba: Việc cấp phát vốn đầu t xây dựng cơ bản chỉ đợc thực hiện theo
mức độ thực tế hoàn thành kế hoạch, trong phạm vi giá dự toán đợc duyệt.
Thứ t: Việc cấp vốn đầu t xây dựng cơ bản đợc thực hiên bằng 2 phơng
pháp: cấp phát không hoàn trả và cho vay có hoàn trả
Thứ năm: Cấp phát vốn đầu t xây dựng cơ bản phải thực hiện kiểm tra
bằng đồng tiền đối với việc sử dụng đúng mục đích có hiệu quả vốn đầu t .
6.3. Hình thức cấp phát thanh toán:
Cấp phát, thanh toán vốn đầu t XDCB bao gồm 2 khâu:
- Cấp phát và thu hồi tạm ứng

- Thanh toán khối lợng hoàn thành
6.3.1. Cấp phát tạm ứng nhằm đảm bảo vốn cho các đơn vị trong việc thực hiện thi
công, xây lắp, mau sắm thiết bị, thuê t vấ, đền bù giải phómh mặt bằng. Khi cha có
18
khối lợng hoàn thành về những công việc này tạo điều kiện cho các đơn vị thực
hiện đợc kế hoạch đầu t cơ bản và hoàn thành dự án đúng kỳ hạn.
6.3.2. Cấp phát khối lợng xây dựng cơ bản hoàn thành là nội dung chính của cấp
phát vốn đầu t XDCB. Vì lúc này tiền vốn mới thực sự đợc cấp ra cho việc thực
hiện đầu t xây dựng dự án, là khâu có tác dụng quyếtđịnh đảm bảo cấp phát đúng
thiết kế, đúng kếhoạch và dự toán đợc duyệt.
Trong quá trình cấp phát thanh toán cần phối hợp với các ngành chủ quản,
tăng cờng kiểm tra giám sát để quản lý hoạt động đầu t có hiệu quả hơn.
* Công tác quyết toán vốn đầu t XDCB:
Quyết toánvốn đầu t là toàn bộ chi phí hơp pháp đã thực hiện trong quá
trình đầu t để đa dự án vào khai thác sử dụng. Chi phí hợp pháp là chi phí theo
đúng hợp đồng đã ký kết và thiết kế dự toán đợc phê duyệt, bảo đảm đúng tiêu
chuẩn, định mức, đơn giá, chế độ tài chính - kế toán và những quy định hiện hành
của Nhà nớc có liên quan. Quyết toán vốn đầu t trong giới hạn tổng mức nếu có.
Quyết toán vốn đầu t XDCB cho ngành thuỷ lợi là khâu công việc cuối
cùng trong cả quá trình quản lý chi ngân sách đầu t XDCB cho ngành thuỷ lợi. Nó
là quy trình kiểm tra rà soát chỉnh lý lại số liệu đã đợc phản ánh sau một kỳ hạch
toán và tìn hình chấp hành dự toán chi nhằm phân tích kết quả thực hiện dự toán
chi đầu t để rút ra kinh nghiệm, bài học cần thiết trong thực hiện chi và quản lý chi
đầu t ở kỳ sau.
19
20
Chơng II
thực trạng của việc quản lý vốn đầu t xây dựng cơ bản
đối với ngành thuỷ lợi trong thời gian qua
1. Khái quát về tình hình thuỷ lợi ở nớc ta hiện nay:

Việt nam có 2360 con sông, trong đó có 9 hệ thống sông lớn có diện tích lu
vực trên 10.000km2. Tổng lợng nớc mặt trung bình hàng năm 835 tỷ m3, trong đó
có 313 tỷ m3 sản sinh trên lãnh thổ và 522 tỷ m3 từ lãnh thổ các nớc khác đổ vào.
Tài nguyên nớc dới đất có trữ lợng động thiên nhiên toàn lãnh thổ khoảng
1.500m3/s. Nguồn tài nguyên nớc thoạt nhìn dờng nh đợc u đãi, nhng so với các n-
ớc trên thế giới thì lợng nớc sản sinh trong nớc vào loại trung bình thấp
(4200m3/ngời)
Trong những năm qua Nhà nớc và nhân dân ta đã đầu t xây dựng nhiều công
trình thuỷ lợi. Theo tài liệu điều tra cả nớc đã có 8625 công trình các loại, trong đó
có 743 hồ chứa loại vừa và lớn (cha kể hàng nghìn hồ đập nhỏ ), 1017 đập dâng,
4712 cống tới tiêu loại vừa và lớn, gần 200 trạm bơm điện các loại. Tổng giá trị
đầu t theo trị giá hiện tại ớc tính trên 100.000 tỷ đồng (cha kể 5700 km đê sông,
2000 km đê biển cùng với hệ thống cống và hàng nghìn km bờ bao chống lũ ở
đồng bằng sông Cửu Long). Số vốn vốn đầu t này đã đa diện tích đợc thuỷ lợi hoá
tằng từ 4 triệu ha năm 1980 đến 5 triệu ha vào năm 1990 và 6 triệu ha vào năm
2000. Tuy nhiên khả năng ngăn chặn những thiệt hại do bão lũ gây ra rất kém, vì
vậy một vùng đất nông nghiệp vẫn nằm trong tình trạng bị ngập mặn.
Tính đến đầu năm 1996 các hệ thống thuỷ lợi ở nớc ta mới chỉ phục vụ tới đ-
ợc cho 5,6 triệu ha gieo trồng lúa (khoảng hơn 3 triệu ha đất canh tác/tổng diện
tích đất nông nghiệp khoảng 7 triệu ha), 60 vạn ha rau màu và cây công nghiệp,
21
tiêu úng cho 92 vạn ha và cải tạo 70 vạn ha đất ven biển. Hàng năm thuỷ lợi còn
cung cấp hơn 2 tỷ m3 nớc cho công nghiệp, dân dụng thuỷ sản ...Tài sản cố định
của các hệ thống thuỷ lợi ớc tính khoảng hơn 20.000 tỷ đồng (theo thời giá năm
1992).
Phục vụ cho sự nghiệp phát triển thuỷ lợi ở nớc ta trớc đây có bộ Thuỷ lợi,
nay là ngành thuỷ lợi thuộc bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Đến nay
ngành Thuỷ lợi đã có đủ năng lực để hoàn chỉnh các khâu từ Quy hoạch, Khảo sát
thiết kế, thi công và quản lý khai thác các hệ thống thuỷ lợi, kể cả các công trình
và hệ thống lớn, phức tạp, ngang tầm với trình độ khoa học của thế giới. Tham gia

vào công tác thuỷ lợi, còn có sự đóng góp không nhỏ của các ngành khác nh Xây
dựng, Điện lực...
Đối với vùng đồng bằng, trung du phía bắc các hệ thống thuỷ lợi đã cấp nớc
tới tiêu (chủ động hoặc tạo nguồn), tạo điều kiện cho nông dân sản xuất trên phần
lớn diện tích canh tác. Đồng bằng Bắc bộ đã có khoảng 84% đất nông nghiệp đợc
thuỷ lợi hoá, đa hệ số sử dụng đất lên xấp xỉ 2 lần. Mặc dù những hệ thống thuỷ lợi
này do xây dựng đã lâu, công tác duy tu bảo dỡng trong những năm qua còn nhiều
khó khăn nên chất lợng cũng nh hiệu quả phục vụ cha cao .
ở đồng bằng phía nam, đặc biệt tại các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long, tình
hình thuỷ lợi còn rất nhiều hạn chế. Tại các tỉnh này hệ thống thuỷ lợi vẫn thiếu và
cha đồng bộ, ngập lụt thờng xuyên xảy ra, sản xuất nông nghiệp vì thế nên bị
động, phụ thuộc nhiều vào thiên nhiên
2. Quy trình quản lý thanh toán vốn đầu t XDCB đối với ngành Thuỷ lợi tại
Vụ Đầu t .
2.1. Quy trình chung :
22
2.1.1. Hoạt động đầu t tuân thủ theo một quy trình vì vậy cũng phải tuân theo một
chu trình của dự án
- Trong quá trình thanh toán có nhiều văn bản đầu t để chứng minh và thụ lý
hồ sơ, phù hợp với từng điều kiện cụ thể
- Trớc khi cấp phát phải kiểm tra tính pháp lý:
+ Tính hợp pháp
+ Về giá trị phải phù hợp với từng thời kỳ
+ Đề xuất giá trị cấp phát
2.1.2.Quy trình quản lý theo kế hoạch:
- Thụ lý hồ sơ
- Kiểm tra toàn bộ hồ sơ pháp lý của dự án
+ Quyết định bằng văn bản quy hoạch
+ Quyết định giao nhiệm chủ nhiệm đầu t đề tài nghiên cứu khoa học
+ Dự án đợc cấp có thẩm quyền phê duyệt về nội dung

- Văn bản chỉ định thầu
- Hợp đồng giao nhận thầu
- Thẩm tra về giá trị thực hiện quy hoạch
+ Kiểm tra tính pháp lý của nội dung thực hiện quy hoạch
+ Kiểm tra về mặt khối lợng thực tế và kế hoạch đợc duyệt
+ Xác định khối lợng thực tế của công việc thực hiện
* Căn cứ vào kết quả của hai nội dung trên đề xuất cấp phát thanh toán cho chủ
đầu t
2.1.3.Quy trình quản lý dự án
* Quản lý ở giai đoạn chuẩn bị đầu t
- Kiểm tra chủ trơng đầu t
+ Quyết định đầu t
+ Quyết định trúng thầu
23
+ Hợp đồng kinh tế
+ Biên bản nghiệm thu tài liệu
+ Quyết định dự án đầu t
- Kiểm tra về mặt giá trị hợp đồng
- Kiểm tra về mặt pháp lý
- Các biên bản nghiệm thu và khảo sát kỹ thuật
+ Xác định khối lợng
+ Xác định giá trị
Căn cứ hồ sơ pháp lý đã kiểm tra đề xuất cấp phát thanh toán
* Quản lý ở giai đoạn thực hiện đầu t
- Pháp lý : hợp đồng kinh tế,thiết kế ,biên bản bàn giao nghiệm thu thiết kế
- Khối lợng :xác định khối lợng thực hiện ,quy trình thiết kế ,biên bản phát
sinh, biên bản bàn giao
- Về giá trị: căn cứ vào khối lợng thực hiện, đơn giá đề xuất thanh toán
* Giai đoạn thực hiện dự án
- Về pháp lý :

+ Hồ sơ mời thầu
+ Quyết định trúng thầu
- Khối lợng xây lắp
+ Căn cứ vào khối lợng nhà thầu đã thực hiện, biên bản phát sinh, xác định
khối lợng thực hiện
Căn cứ khối lợng thực hiện và đánh giá để đề xuất thanh toán
* Về thiết bị : căn cứ vào hợp đồng cung cấp thiết bị giữa nhà thầu và chủ đầu t với
khối lợng thực hiện để đề xuất thanh toán với chủ đầu t
* Giai đoạn kết thúc
- Xác định chi phí khác của dự án
+ Nghiệm thu khánh thành bàn giao, chạy thử
24
+ Chi ban quản lý, đề xuất biện pháp cấp phát thanh toán cho đơn vị
3. Thực trạng của việc quản lý chi đầu t xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà n-
ớc cho ngành Thuỷ lợi trong thời gian qua:
3.1. Thực trạng hệ thống thuỷ lợi ở nớc ta hiện nay:
Do các công ty quản lý thuỷ nông phải trả những chi phí cơ bản nh lơng,
hành chính, tiền điện, nên thiếu tiền vận hành bảo dỡng dẫn đến việc duy tu kém
và sử dụng dới mức công suất hiện có. Mặt khác chất lợng công trình rất thấp, có
nơi vừa xây dựng đã bị phá huỷ do lũ quét và do các tác động khác của thời tiết,
khí hậu, bị bồi lấp, huỷ liệt. Một số công trình xây dựng xong không có nớc phải
trờ nớc trời. Mới khoảng 40% xã nghèo đã có công trình thuỷ lợi. Thuỷ lợi ở các
vùng nghèo xã nghèo còn chậm phát triển, một mặt do nhà nớc cha đủ sức đầu t
vốn vào các vùng này vì quá tốn kém, mặt khác do sản xuất cha phát triển, các
cộng đồng dân c cha có thói quen canh tác có thuỷ lợi. Vì vậy nhìn chung các vùng
nghèo xã nghèo đều cha có hệ thống công trình thuỷ lợi thích hợp .
Theo tài liệu thống kê các tỉnh miền núi phía bắc đã có trên 12000 công
trình thuỷ lợi song chủ yếu là công trình thuỷ lợi nhỏ, đợc xây dựng từ lâu. Đặc
biệt là có 10-20% công trình tạm chỉ phục vụ tới mùa khô, mùa lũ bị phá trôi, phải
làm đi làm lại rất tốn kém.

Theo Ngân hàng Thế giới(năm 1996), trong số 4 triệu ha canh tác lúa
(chiếm 60% quỹ đất nông nghiệp), 3 triệu ha là đợc tới tiêu ở mức độ nhất định.
Song do hệ thống không đồng bộ, do khiếm khuyết trong quy hoạch và thiết kế,
xuống cấp, thiếu nớc và vận hành kém, nên chỉ có 2 triệu ha là thực sự đợc tới tiêu
đầy đủ. Việc sử dụng công suất ở miền núi và vùng xa là đặc biệt thấp và thu hồi
chi phí cũng thấp hơn so với những nơi khác trong cả nớc .
25

×