Tải bản đầy đủ (.doc) (24 trang)

Một số biện pháp giúp trẻ 5 – 6 tuổi làm quen với chữ cái ở trường mầm non xuân phương a

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (4.7 MB, 24 trang )

Đề tài: Một số biện pháp giúp trẻ 5 – 6 tuổi làm quen với chữ cái ở trường MN Xuân Phương A

Mục lục

SKKN 2012 – 2013

MN Xuân Phương A

1


Đề tài: Một số biện pháp giúp trẻ 5 – 6 tuổi làm quen với chữ cái ở trường MN Xuân Phương A

I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Trong những năm gần đây bậc học mầm non đang tiến hành đổi mới
chương trình giáo dục trẻ mầm non, trong đó đặc biệt coi trong việc tổ chức các
hoạt động phù hợp với sự phát triển của từng cá nhân trẻ kích thích trẻ hoạt
động một cách chủ động, tích cực, hồn nhiên, vui tươi đồng thời tạo cơ hội cho
giáo viên phát huy khả năng sáng tạo trong việc lựa chọn và tổ chức các hoạt
động chăm sóc giáo dục trẻ một cách linh hoạt, mềm dẻo, thực hiện phương
châm “học bằng chơi, chơi mà học”, đáp ứng mục tiêu phát triển trẻ một các
toàn diện về mọi mặt.
Một con người từ khi sinh ra cất tiếng khóc chào đời đầu tiên đến giai
đoạn trưởng thành và rồi trở thành một con người hoàn thiện phải trải qua rất
nhiều giai đoạn thay đổi về tâm sinh lý, phương pháp giáo dục… Giống như
một ngôi nhà để hoàn thiện và sử dụng được phải trải qua rất nhiều công đoạn,
bắt đầu từ đặt móng, xây tường, lợp mái rồi đến khâu trang trí, chỉnh sửa… Trẻ
mầm non cũng vậy, đây là giai đoạn trẻ tiếp thu nền giáo dục đầu tiên giống
như việc đặt viên gạch nền móng cho một công trình, những viên gạch đầu tiên
có vững vàng, chắc chắn thì công trình đó mói bền vững, đảm bảo lâu dài. Như
vậy việc giáo dục trẻ ở lứa tuổi mầm non ở các trường mầm non đóng một vai


trò quan trọng trong việc phát triển sau này của trẻ.
Là giáo viên mầm non trực tiếp chăm sóc và nuôi dạy trẻ tôi nhận thấy
được tầm quan trọng trong việc chăm sóc – giáo dục trẻ mầm non, thấy được
vai trò và nhiệm vụ cao cả của mình, trong việc phát triển những mầm non
tương lai của đất nước, góp phần xây dựng sự nghiệp giáo dục nói riêng và đất
nước nói chung ngày càng tốt đẹp, tiến bộ xã hội, xứng đáng với lời dạy của
Bác:
“ Vì lợi ích mười năm phải trồng cây
Vì lợi ích trăm năm phải trồng người”
Bắt nguồn từ những tầm quan trọng trên, nên là một giáo viên mầm non
tôi luôn tìm tòi đưa ra những phương pháp giảng dạy sao cho lượng kiến thức
trẻ tiếp thu được đạt kết quả cao, trẻ hứng thú, sôi nổi tích hợp được nhiều nội
dung vào giảng dạy để giờ học phong phú hơn, tạo sự lôi cuốn đối với trẻ và
phù hợp với điều kiện trường mình đang công tác. Đối với trẻ mầm non hoạt
động làm quen với chữ cái là một trong những hoạt động quan trọng trong việc
phát triển toàn diện của trẻ, nó có tầm quan trọng rất lớn trong việc phát triển
vốn từ, phát triển ngôn ngữ, khả năng phát âm – đọc chuẩn tiếng việt, để phát
triển các giác quan và hoàn thiện các nhân cách cho trẻ.
SKKN 2012 – 2013

MN Xuân Phương A

2


Đề tài: Một số biện pháp giúp trẻ 5 – 6 tuổi làm quen với chữ cái ở trường MN Xuân Phương A

Từ những nghiên cứu trên tôi thấy rằng việc cho trẻ làm quen với chữ
cái cho trẻ 5 – 6 tuổi là rất quan trọng tạo tiền đề cho trẻ vào lớp 1. Chính vì vậy
tôi chọn đối tượng nghiên cứu là 54 trẻ ở lớp MGL A1 Trường Mầm Non Xuân

Phương A.
Với tầm quan trọng của việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ nhất là việc cho
trẻ làm quen với chữ cái tôi nhận thấy cần phải sử dụng rất nhiều phương pháp
nghiên cứu: Phương pháp nghiên cứu lý luận, phương pháp nghiên cứu thực
tiễn bao gồm các phương pháp: phương pháp quan sát, phương pháp điều tra
giáo dục, phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động giáo dục, phương pháp
toán thống kê, sử dụng các phương pháp để quan sát hoạt động của trẻ trong
quá trình thực hiện các nội dung hàng ngày, kết hợp với trò chuyện với trẻ.
Nghiên cứu sản phẩm của cô như: chủ đề, kế hoạch qua đó biết được việc thực
hiện nội dung, phương pháp như thế nào, có phù hợp với trẻ hay không. Tạo
môi trường cho trẻ phát triển ngôn ngữ có tốt hay không. Nghiên cứu sản phẩm
hoạt động của trẻ, mức độ phát triển ngôn ngữ của trẻ đến đâu, trẻ phát âm có
chuẩn tiếng Việt hay không. Nghiên cứu kế hoạch chỉ đạo của nhà quản lý. Sử
dụng bảng biểu để đánh giá khả năng nghe, nói, đọc, viết của trẻ.
Từ những nguyên nhân trên tôi nhận thấy được tầm quan trọng của hoạt
động phát triển ngôn ngữ cho trẻ mầm non đặc biệt là hoạt động cho trẻ làm
quen với chữ cái, nên tôi đã chọn đề tài nghiên cứu “ Một số biện pháp giúp trẻ
5 – 6 tuổi làm quen với chữ cái ở trường MN Xuân Phương A”.

SKKN 2012 – 2013

MN Xuân Phương A

3


Đề tài: Một số biện pháp giúp trẻ 5 – 6 tuổi làm quen với chữ cái ở trường MN Xuân Phương A

II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Cơ sở lý luận

Ngôn ngữ có vai trò rất lớn trong cuộc sống của con người. nhờ có ngôn
ngữ mà con người có thể trao đổi với nhau những hiểu biết, truyền cho nhau
những kinh nghiệm, tâm sự với nhau những nỗi niềm thầm kín.
Bác Hồ của chúng ta đã dạy: “ Tiếng nói là thứ của cải vô cùng lâu đời và
vô cùng quí báu của dân tộc chúng ta phải giữ gìn và bảo vệ nó ” ( Ngôn ngữ và
lý luận văn học – Tài liệu dùng trong các trường sư phạm mẫu giáo)
Trong công tác giáo dục trẻ mầm non cho đất nước, chúng ta càng thấy rõ
vai trò của ngôn ngữ đối với việc giáo dục trẻ thơ. Ngôn ngữ góp phần đào tạo
các cháu trở thành con người phát triển toàn diện.
Ngôn ngữ là công cụ giáo tiếp, nhờ có ngôn ngữ mà con người có thể
hiểu được nhau, cùng nhay hành động vì mục đích chung: lao động, đấu tranh,
xây dựng và phát triển xã hội. Ngôn ngữ chính là một trong những phương tiện
thúc đẩy trẻ trở thành một thành viên của xã hội. Ở trẻ nhỏ nhu cầu giáo tiếp
của trẻ càng lớn. Ngôn ngữ là công cụ hữu hiệu để trẻ có thể bày tỏ nguyện
vọng của mình từ khi còn rất nhỏ để người lớn có thể chăm sóc.
Ngôn ngữ còn là công cụ để phát triển tư duy, nhận thức: Usinxki đã
nhận định “ tiếng mẹ đẻ là cơ sở của mọi sự phát triển, là vốn quí của mọi tri
thức”. Ngôn ngữ là phương tiện giúp trẻ nhận thức thế giới xung quanh. Trẻ
dùng ngôn ngữ để diễn tả những suy nghĩ, mong muốn tìm hiểu sự vật hiện
tượng xung quanh. Trẻ hiểu được lời chỉ dẫn của người lớn thì trẻ có thể tích
cực tham gia mọi hoạt động, kích thích trẻ tìm hiểu.
Quá trình trưởng thành của đứa trẻ bên cạnh thể chất là trí thức công cụ
để phát triển tư duy trí thức chính là ngôn ngữ. Ngôn ngữ là công cụ để trẻ học
tập và vui chơi những hoạt động chủ yếu của trường mầm non. Ngôn ngữ được
trong tất cả các loại hình giáo dục, ở mọi nơi, mọi lúc, như vậy, ngôn ngữ cần
cho tất cả các hoạt động và ngược lại mọi hoạt động tạo cơ hội cho ngôn ngữ trẻ
phát triển .
Chính vì vậy, ngôn ngữ còn là phương tiện để giáo dục trẻ một cách
toàn diện về 5 mặt giáo dục, đức, trí, lao thể mỹ.
Phát triển ngôn ngữ cho trẻ có rất nhiều các nội dung khác nhau như

phát âm và dùng ngữ điệu đúng, thích hợp khi sử dụng tiếng mẹ đẻ, phát triển
vốn từ và nói đúng ngữ pháp.
Vậy bộ môn làm quen với chữ cái là một phần, một bộ phận của việc
phát triển ngôn ngữ trong chương trình chăm sóc giáo dục trẻ 5 - 6 tuổi, do đó
làm quen với chữ cái nó có ý nghĩa quan trọng việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ.
SKKN 2012 – 2013

MN Xuân Phương A

4


Đề tài: Một số biện pháp giúp trẻ 5 – 6 tuổi làm quen với chữ cái ở trường MN Xuân Phương A

Trước hết làm quen với chữ cái là rèn luyện cho trẻ khả năng nghe , khả
năng phát âm, đọc, viết khả năng hiểu ngôn ngữ tiếng việt .
Thông qua việc làm quen với chữ cái cung cấp thêm vốn từ về thế giới
xung quanh. Cho trẻ làm quen với chữ cái còn giúp trẻ hiểu được mối quan hệ
giữa ngôn ngữ nói với ngôn ngữ viết, trẻ hiểu thế nào là đọc và viết sau này ở
trường phổ thông, thông qua viêc tìm kiếm các chữ cái khác nhau ở các vị trí
khác nhau của từ giúp trẻ phát triển óc quan sát, ghi nhớ có chủ định
Cho trẻ làm quen với chữ cái còn góp phần kích thích phát triển tư duy
và hình thành tính tích cực của trẻ, nó giúp trẻ định hướng trong không gian,
giúp trẻ điều khiển những hoạt động của các giác quan. Làm quen với chữ cái
còn giáo dục tình cảm, mở rộng hiểu biết cho trẻ, chuẩn bị tích cực cho trẻ vào
trường tiểu học. Như vậy làm quen với chữ cái là không thể thiếu được trong
nội dung phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 - 6 tuổi.
2. Thực trạng của vấn đề
Nhằm đáp ứng được những yêu cầu phát triển ngôn ngữ cho trẻ đặc biệt là
giúp trẻ làm quen với chữ cái, tôi đã gặp những thuận lợi và khó khăn sau:

a. Thuận lợi
- Được kiến tập chuyên đề do Phòng Giáo Dục tổ chức, được sự quan
tâm, giúp đỡ của Ban giám hiệu về phương pháp giảng dạy, sinh hoạt chuyên
môn: được Ban giám hiệu nhà trường bồi dưỡng môn làm quen chữ cái; Lên kế
hoạch làm đồ dùng đồ chơi theo từng chủ điểm phù hợp với chác chữ cái học
trong chủ điểm; Hướng dẫn làm các tranh, các góc chữ cái để trẻ được làm quen
ở mọi nơi mọi lúc.
- Giáo viên tích cực làm đồ dùng dạy học, xây dựng bài giảng điện tử,
trang trí môi trường chữ trong lớp phong phú
- Đa số phụ huynh quan tâm đến việc học của con nhất là việc làm quen
với chữ cái của trẻ.
- Đa số trẻ yêu thích đến trường, có ý thức hứng thú tham gia các hoạt
động của lớp.
b. Khó khăn
- Bên cạnh những thuận lợi trên, tôi cũng gặp không ít khó khăn như sau:
+ Trẻ nói tiếng địa phương, phụ huynh dạy trước nên trẻ phát âm sai giáo
viên khó sửa
+ Các cháu tuy cùng độ tuổi nhưng khả năng nhận thức không đồng đều.
+ Đồ dùng phục vụ cho việc tổ chức hoạt động còn thiếu.

SKKN 2012 – 2013

MN Xuân Phương A

5


Đề tài: Một số biện pháp giúp trẻ 5 – 6 tuổi làm quen với chữ cái ở trường MN Xuân Phương A

+ Nhiều phụ huynh rất nóng lòng trong việc cho con mình học đọc, học

viết. Bên cạnh đó một số phụ huynh chưa quan tâm đúng mức đến việc học của
con em mình.
+ Phụ huynh hay cho con nghỉ học ở nhà.
Trước những khó khăn và thuận lợi trên, ngay từ đầu năm học khi được
phân công dạy lớp 5- 6 tuổi, tôi đã xây dựng những kế hoạch, khảo sát khả năng
của trẻ về các kỹ năng nghe, nói, đọc, viết để tìm ra những biện pháp thiết thực
làm sao có thể tổ chức cho trẻ học mà trẻ cứ nghĩ mình đang chơi, và tuy chơi
nhưng lại mang hiệu quả tích cực.
Kết quả khảo sát trên 54 trẻ như sau: ( 100% trẻ được khảo sát)
ST
Nội dung
Tốt
Khá
Đạt
Chưa đạt
SL
%
SL
%
SL
%
SL
%
T
1
Nghe
10
23,3
12
27,9 15

34,9
6
14
2
Nói
8
18,6
6
8,6
14
30,2
16
37,2
3
Đọc
10
23,3
15
34,9 12
27,9
6
14
4
Viết
4
9,3
7
16,3 9
20,9
23

53,5
Nhìn vào bảng khảo sát học sinh:
+ Tôi thấy trẻ còn yếu. Tuy trẻ đã biết cách sử dụng ngôn ngữ song trẻ diễn
đạt, phát âm còn kém, khả năng đọc được từ và cầm bút viết của trẻ còn nhiều
trẻ chưa đạt yêu cầu nên cần phải củng cố nhiều.
3. Các biện pháp giải quyết vấn đề
a. Trong giờ hoạt động chung
Thực hiện theo phương pháp bộ môn xong hoạt động làm quen chữ cái
là hoạt động tương đối khô khan so với các hoạt động khác, vì thế để giúp trẻ
hứng thú tham gia vào các hoạt động do cô tổ chức một cách tích cực và để
khắc sâu những kiến thức vừa học, tôi đã lồng ghép phương pháp “Học bằng
chơi, chơi mà học” vào bài dạy.
Áp dụng cụm từ “bí mật” đồ chơi đẹp, hấp dẫn như một thủ thuật để kích
thích sự tập trung chú ý của trẻ:
Trẻ ở lứa tuổi mầm non vốn rất hiếu động, thích tìm hiểu, muốn biết hết
mọi thứ xung quanh mình, trẻ thích được tự mình khám phá ra những điều mới
lạ. Vì vậy, mọi vấn đề trẻ đều mang tính “bí mật”.
VD: Tổ chức cho trẻ chơi trò chơi “Chiếc túi kỳ lạ”. Cô có một chiếc túi,
bên trong có nhiều loại đồ chơi có gắn các chữ cái đã học. Cô yêu cầu trẻ lên
khám phá “chiếc túi kỳ lạ” xem bên trong có những gì? trẻ lần lượt lên lấy đồ
chơi trong túi ra và đọc tên đồ vật đó và tên chữ cái gắn trên đồ vật.

SKKN 2012 – 2013

MN Xuân Phương A

6


Đề tài: Một số biện pháp giúp trẻ 5 – 6 tuổi làm quen với chữ cái ở trường MN Xuân Phương A


Cô có thể nói bằng lời: “Ôi trong túi này có những gì vậy? Bây giờ ai giỏi
có thể giúp cô khám phá ra những điều bí mật trong chiếc túi này đây”.
Sau đó cô cho một trẻ lên đầu tiên và yêu cầu trẻ đọc câu thần chú:
“Úm ba la, túi ơi mở ra”, sau đó cho trẻ kéo miệng túi ra và nhặt một đồ
chơi giơ cao lên và đọc tên đồ vật, tên chữ cái gắn trên đồ vật đó.

VD: Ở chủ điểm Thế giới động vật, tiết làm quen với chữ: i, t, c thay vì
chỉ đơn giản gắn tranh có chứa từ: Gà mái, con vịt, cá chép … thì tôi tìm những
hình ảnh động trong máy vi tính Gà mái, vịt bơi, cá chép,… Sau đó cho trẻ gọi
tên các con vật và trẻ trả lời chúng đang làm gì. Hình ảnh “động” trẻ được quan
sát trên máy sẽ làm trẻ thích thú và dẫn đến việc trẻ tập trung cao hơn, tiếp theo
cô khéo léo đặt những câu hỏi và dẫn đưa trẻ vào bài cách say mê, nhẹ nhàng.

Tranh minh họa
Bên cạnh đó, tôi luôn quan sát, theo dõi kỹ năng nghe, nói, đọc, viết khác
nhau của từng trẻ để dẫn dắt trẻ vào hoạt động làm quen chữ cái mà không làm
trẻ cảm thấy nặng nề.

SKKN 2012 – 2013

MN Xuân Phương A

7


Đề tài: Một số biện pháp giúp trẻ 5 – 6 tuổi làm quen với chữ cái ở trường MN Xuân Phương A

Sử dụng nghệ thuật sân khấu vào tiết học như một sự lôi kéo diễn viên
đến với nhân vật. Ở lứa tuổi mẫu giáo, trẻ đã có một số vốn kinh nghiệm sống

phong phú, nên trẻ rất yêu thích các nhân vật trong các câu chuyện, bài thơ, bài
hát, vở kịch ....
Trẻ rất thích được chơi với các nhân vật đó và được cách điệu như: “Thỏ
anh, “Thỏ em”, “Nhím con”, “Sóc nâu”, “Mèo con”, “Dê đen”.... Bằng những
vai diễn đơn giản, nhẹ nhàng, cũng lôi kéo sự tập trung chú ý, lòng ham học hỏi
của trẻ.
VD: Tổ chức cho trẻ chơi trò chơi; “Gọi tên các chú thỏ đáng yêu”.
Cô chuẩn bị một số mũ thỏ có gắn các chữ cái ôn luyện, cô gọi một số trẻ
lên đóng vai thỏ “đội mũ thỏ” (Có gắn các thẻ chữ cái đã học) lên đầu. Những
chú thỏ lần lượt ra giới thiệu tên bằng chữ cái đã mang trên đầu. Sau đó cô gọi
từng trẻ ở dưới lớp nhắc lại tên các bạn mèo như là: “ tôi là chú thỏ chữ e, ê, ô,
ơ ..”. Qua đó sẽ kết hợp tích hợp được toán (trẻ đếm) ....

Học một cách say sưa với các nhân vật kịch tí hon với những hành
động ngộ nghĩnh đã giúp trẻ học tốt một cách nhẹ nhàng và thoải mái, không
căng thẳng, không ép buộc, phù hợp với sự phát triển tâm sinh lý của từng
lứa tuổi.
Song song với việc làm quen với mặt chữ còn phải hướng dẫn trẻ cách
cầm sách đúng chiều, cách mở sách, lật trang, xem tranh nhận biết phần mở
đầu, phần kết thúc của cuốn sách.

SKKN 2012 – 2013

MN Xuân Phương A

8


Đề tài: Một số biện pháp giúp trẻ 5 – 6 tuổi làm quen với chữ cái ở trường MN Xuân Phương A


Hình ảnh minh họa
Thực hiện việc này tuy đơn giản nhưng phải có nghệ thuật. Nét mặt, cử
chỉ của cô khi hướng dẫn trẻ phải linh hoạt tạo sự gần gũi với trẻ, giải thích rõ
ràng, không ê a kéo dài, cô luôn ý thức làm mẫu các thao tác đều phải chuẩn
như tư thế, giọng nói, phát âm…. để trẻ bắt chước và làm đúng theo cô. Việc
này không chỉ thực hiện trên giờ hoạt động chung làm quen với chữ cái mà còn
trên các hoạt động học khác và mọi nơi mọi lúc.
b. Thông qua hoạt động mọi lúc mọi nơi
* Hoạt động góc
Để khắc sâu những chữ cái đã học, tôi tổ chức cho trẻ được chơi,
trải nghiệm với các chữ cái đã được làm quen với các hoạt động tô, nặn những
chữ cái qua những đường nét cơ bản, vẽ bằng phấn trên sân trường, hoặc dùng
dây mềm để bẻ, gấp các đường nét của chữ cái đó, tạo chữ cái bằng bàn tay
(VD: Tạo dáng chữ o, ô… trẻ chơi theo nhóm, kết hợp với nhau.)

Để tạo môi trường ngôn ngữ nói phong phú, tôi xây dựng những nhóm
bạn nhỏ trong lớp có cháu yếu, cháu giỏi để các cháu cùng chơi, nói chuyện với
nhau, vì cháu hay bắt chước nên các cháu yếu sẽ bắt chước các cháu giỏi. Từ đó
ngôn ngữ mạch lạc sẽ được phát triển nhanh ở trẻ.
SKKN 2012 – 2013

MN Xuân Phương A

9


Đề tài: Một số biện pháp giúp trẻ 5 – 6 tuổi làm quen với chữ cái ở trường MN Xuân Phương A

Một số trẻ khác cho chơi trực tiếp trên mảng tường, các bé phân loại
các loại dụng cụ của các nghề nghiệp khác nhau


Hình ảnh minh họa
- Ở góc chơi “ Gia đình” tôi ghi chú các đồ dùng dụng cụ để trẻ dễ dàng lấy
cất đồ dùng và giúp trẻ làm quen với các chữ cái đã học và sắp học và tạo ấn
tượng để phục vụ cho tiết học làm quen chữ cái.
Dưới mỗi đồ vật, vật dụng trong lớp tôi đều làm các thẻ chữ, những từ,
những câu có liên quan đến nội dung để mở rộng tầm hiểu biết và làm quen với
mặt chữ.

SKKN 2012 – 2013

MN Xuân Phương A

10


Đề tài: Một số biện pháp giúp trẻ 5 – 6 tuổi làm quen với chữ cái ở trường MN Xuân Phương A

Hình ảnh minh họa
Ở góc chơi như góc phân vai, trẻ chơi trò chơi bán hàng, bác sĩ… cho trẻ
dùng viết ghi tên mặt hàng, hay tên bệnh nhân, tên thuốc .. . nét chữ của trẻ còn
nguyệch ngoạc nhưng qua đó giúp trẻ ghi nhớ, tưởng tượng lại kí hiệu của chữ.
Từ đó giúp trẻ nhận dạng được 1 cách chính xác chữ cái, nhận được chữ cái
trong tập hợp các chữ cái tạo ra trong từ, câu. Cho trẻ phát âm chữ cái đó, hoặc
điền chữ cái còn thiếu trong tên của mình

Hình ảnh minh họa
Tôi còn có một thư viện sách nho nhỏ trong góc lớp, có rất nhiều chuyện
tranh hấp dẫn, cháu lựa chọn theo ký tự cô đã làm sẵn.


SKKN 2012 – 2013

MN Xuân Phương A

11


Đề tài: Một số biện pháp giúp trẻ 5 – 6 tuổi làm quen với chữ cái ở trường MN Xuân Phương A

Cô hướng dẫn các cháu kỹ năng lật, giở sách, cách xem tranh, cách đọc
chữ cái theo thứ tự từ trên xuống và từ trái qua phải … Trẻ cùng làm sách, làm
các nhân vật trong câu chuyện và có ghi tên của từng nhân vật

SKKN 2012 – 2013

MN Xuân Phương A

12


Đề tài: Một số biện pháp giúp trẻ 5 – 6 tuổi làm quen với chữ cái ở trường MN Xuân Phương A

Hình ảnh minh họa
Mỗi chủ điểm, tôi viết các bài thơ treo ở góc lớp, các câu chuyện trong
chủ điểm gắn trên mảng tường và cho trẻ tô màu vào các chữ cái đã học…
Đặc biệt tôi quan tâm nhất đến góc học tập, ở góc này trẻ được tiếp xúc
với các chữ cái nhiều nhất. Trẻ được chơi các trò chơi giúp trẻ làm quen với các
chữ cái một cách nhanh nhất và tạo ấn tượng sâu sắc nhất đến với trẻ.

SKKN 2012 – 2013


MN Xuân Phương A

13


Đề tài: Một số biện pháp giúp trẻ 5 – 6 tuổi làm quen với chữ cái ở trường MN Xuân Phương A

Và tôi luôn chú ý đến các đồ chơi tại các góc, luôn gắn tên của các đồ
chơi, trước khi chơi tôi giới thiệu đồ chơi mói và tên có gắn ở dưới giúp trẻ
nhận tạo ấn tượng sâu sắc.

SKKN 2012 – 2013

MN Xuân Phương A

14


Đề tài: Một số biện pháp giúp trẻ 5 – 6 tuổi làm quen với chữ cái ở trường MN Xuân Phương A

* Hoạt động ngoài trời
Tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi dân gian có đọc đồng dao như trò chơi
“Rồng rắn lên mây” trong lúc đọc các từ “Rồng rắn, lúc lắc …” các cháu được
luyện tập phát âm chữ r, l. Hoặc chơi trò chơi: bật qua rãnh, nhảy lò cò, bật
chụm tách chân vào các ô có chứa chữ cái rồi và trẻ được luyện phát âm thong
qua các trò chơi, vì thế trẻ sẽ hứng thú và nhớ lâu hơn.

Hình ảnh minh hoa
Trong sân trường ở mỗi cây đều có bảng chữ tên của cây đó, khi đi dạo

cô giới thiệu cho trẻ tên và công dụng từng loại cây, cho trẻ đọc theo và tập
đánh vần các chữ cái đã học.

Hình ảnh minh họa

SKKN 2012 – 2013

MN Xuân Phương A

15


Đề tài: Một số biện pháp giúp trẻ 5 – 6 tuổi làm quen với chữ cái ở trường MN Xuân Phương A

Hình ảnh minh họa
Cho trẻ tập nhận ra các chữ cái viết thường, chữ in, chữ hoa trên các biểu
bảng trong sân trường như bảng nội quy, bảng thông tin …Giờ hoạt động ngoài
trời tôi cũng cho các cháu chơi để ôn lại chữ cái đã học
* Trong giờ đón - trả trẻ
Tôi cho trẻ đọc các bài thơ, nhìn tranh kể lại truyện, bài thơ để luyện cách
đọc cho trẻ được lưu loát, mạch lạc và nhận ra các chữ cái đã học trong bài thơ, câu
chuyện
VD: Trong chủ điểm “ Nước và các hiện tượng thiên nhiên”, tôi lựa chọn
bài thơ có chứa các chữ cái g, y đang học ví dụ “ Mưa, Cầu vồng, …”.
Trong các bài thơ tôi thấy có chữ cái “ n, l ”, nhiều trẻ còn phát âm sai nên
tôi hướng dẫn trẻ phát âm thông qua việc trẻ đọc thơ. Ngoài ra khi nêu gương cuối
tuần, tôi cho trẻ tự lấy cờ cài vào ô có chữ cái của mình trên bảng bé ngoan.
Tôi thường xuyên trao đổi quan tâm tới các cháu còn yếu trong lớp nhưng
đối với những cháu nói ngọng và nói tiếng địa phương thì tôi có phần đặc biệt chú
ý hơn.

VD: Hôm nay tôi cho trẻ học chũ cái “ i, t, c”, tôi trao đổi với phụ huynh về
bài học của trẻ, hay dặn trẻ về tìm các hình ảnh, dụng cụ trong gia đình mình có
chứa chữ cái đó cho bố mẹ xem.
c. Tạo môi trường chữ viết
Để củng cố chữ cái đã học tại các góc trong lớp tôi gắn các hình và kèm
chữ cái.
VD: Ở chủ điểm “Thực vật”, hình ảnh hoa hồng, có từ “hoa hồng” kèm
theo, hoặc mỗi bài thơ trong chủ điểm, cho trẻ tô màu, gạch chân các chữ cái đã
và đang học… Mỗi chủ điểm tôi lại thay vào nhiều hình ảnh khác nhau để tránh
sự nhàm chán và kích thích sự khám phá ham muốn học hỏi nơi trẻ.
SKKN 2012 – 2013

MN Xuân Phương A

16


Đề tài: Một số biện pháp giúp trẻ 5 – 6 tuổi làm quen với chữ cái ở trường MN Xuân Phương A

Hình ảnh minh họa
Trong chủ điểm “Tết và mùa xuân”, tôi làm thêm các cây hoa đào, hoa mai,
dưới hình ảnh có từ “hoa mai” vừa cho trẻ đánh vần, làm quen được từ, chữ cái
dưới hình ảnh vừa để trẻ khám phá và biết về các loại hoa trong ngày tết cổ
truyền

Hình ảnh minh họa
Ngoài ra, chúng ta cũng có thể tổ chức cho trẻ cắt những chữ cái trong
tạp chí và phân loại các chữ cái giống nhau theo đề tài đã học.

SKKN 2012 – 2013


MN Xuân Phương A

17


Đề tài: Một số biện pháp giúp trẻ 5 – 6 tuổi làm quen với chữ cái ở trường MN Xuân Phương A

Hình ảnh minh họa
Khi chơi trẻ sẽ nhìn các tranh, hình có ghi từ dán xung quanh, trẻ sẽ tập
chép lại từ trên mảng tường cô kẻ ô sẵn. Hoặc cho trẻ tập ghi lại những từ còn
thiếu trong các bài thơ
Vấn đề tạo ra môi trường chữ không khó nhưng để môi trường mang
tính thẩm mỹ thu hút sự quan sát, tìm tòi của trẻ là vấn đề khó hơn. Do đó tôi
không ngừng nghiên cứu để tạo ra môi trường phong phú đa dạng, thẩm mỹ và
thay đổi thường xuyên ở các góc tranh chuyện, góc chữ cái. Bên cạnh đó tôi còn
sưu tầm những bộ tranh chuyện, thơ, tạp chí, họa báo với nhiều hình ảnh đẹp,
có chữ cái to kèm theo, có chủ đề phù hợp các hoạt động theo từng chủ điểm.
Về chuyện, tôi sưu tầm các chuyện cổ tích, chuyện dân gian, để trẻ kể chuyện
theo tranh, kể chuyện sáng tạo, Ngoài ra còn có các bộ chữ cái, tranh lô tô chữ
cái, bàn cờ chữ cái, bé tập ghép từ với vòng quay chữ cái.

Hình ảnh minh họa
SKKN 2012 – 2013

MN Xuân Phương A

18



Đề tài: Một số biện pháp giúp trẻ 5 – 6 tuổi làm quen với chữ cái ở trường MN Xuân Phương A

Tôi còn thiết kế một số trò chơi với chữ cái trên máy tính giúp trẻ say sưa học
và tìm hiểu, một phần giúp trẻ tiết cận với công nghệ thông tin.

Trò chơi nối chữ với từ

Trò chơi sắp xếp anh em nhà A hoa

SKKN 2012 – 2013

MN Xuân Phương A

19


Đề tài: Một số biện pháp giúp trẻ 5 – 6 tuổi làm quen với chữ cái ở trường MN Xuân Phương A

Để làm tốt công việc này, sự cộng tác của phụ huynh là việc rất cần thiết,
vì thế tôi đã gặp gỡ, trao đổi với phụ huynh vấn đề đọc và viết chữ của các cháu
trong chương trình Mẫu giáo, nhất là những phụ huynh nóng lòng cho con học
chữ sớm, những phụ huynh còn có quan niệm chưa đúng là trẻ phải biết đọc và
viết được ngay độ tuổi Mẫu giáo. Thêm vào đó, tôi vận dụng phụ huynh ủng hộ
những nguyên vật liệu phế thải để làm đồ dùng đồ chơi cho các cháu, chủ ý
cho phụ huynh biết từ những vật liệu đơn giản vẫn có thể trở thành đồ dùng đồ
chơi cho trẻ. Phụ huynh rất vui và ngạc nhiên khi bắt gặp những tờ lịch cũ, trở
thành những tấm tranh có chủ đề, có chữ cái cho trẻ học, hoặc thấy những
chiếc xe được kèm với từ (ô tô, xe buýt … ) trên những chiếc xe bằng vỏ hộp
sữa, hộp bánh mà phụ huynh góp nhặt.
4. Hiệu quả của SKKN

- Qua việc sử dụng một số biện pháp trên tôi thấy trẻ đã có nhiều sự thay đổi
từ đàu năm đến nay. Trẻ trong lớp đã mạnh dạn, năng động, sáng tạo và tự tin
trong các hoạt động, vui thích đến lớp hơn
- Ngôn ngữ của trẻ phát triển đáng kể và cháu đã tiến bộ rõ rệt trong việc
nghe, nói, đọc, viết mà còn đọc đúng, cầm bút chuẩn và ngồi viết đúng tư thế.
Kết quả khảo sát sau khi áp dụng SKKN như sau:
STT

Nội
dung

Lần 1
Khá
Đạt

Tốt
SL
10

1

Nghe

2

Nói

8

3


Đọc

10

4

Viết

4

%
23,
3
18,
6
23,
3
9,3

SL
12
6
15
7

%
27,
9
8,6


SL
15

34,
9
16,
3

12

14

9


%
34,
9
30,
2
27,
9
20,
9

Tốt

SL
6


%
14

SL
15

16

37,
2
14

13

53,
5

14

6
23

Lần 2
Khá
Đạt

19

%

34,
9
30,
2
44,
2
32,
5

SL
19
17
15
19

%
44,
2
39,
5
34,
9
44,
2

SL
6

%
14


SL
3

%
7

9

21

4

9

6

14

3

7

10

23,
3

00


0

So với đầu năm kết quả này tăng rõ rệt. Trẻ lĩnh hội tương đối tốt vốn từ
qua việc làm quen chữ cái trong giờ học, góc chơi và mọi lúc, mọi nơi. Đây là
cả một quá trình lao động dài và bền bỉ mới có được kết quả như ngày hôm nay.
Giáo viên: Sau cả một quá trình nghiên cứu, tôi đã thu được nhiều kinh
nghiệm trong việc dạy trẻ làm quen với “Làm quen chữ cái” để trẻ phát triển
tốt hơn.
Trước hết, tôi càng thấy yêu nghề, mến trẻ hơn, sự tâm huyết với nghề
nghiệp càng được nhân đôi khi tôi thấy trẻ ngày càng tiến bộ
Và sau đó là kinh nghiệm trong việc giảng dạy của tôi: giờ học không
còn nhàm chán, nặng nề như trước; với phương pháp lấy trẻ làm trung tâm trẻ
SKKN 2012 – 2013

MN Xuân Phương A

20




Đề tài: Một số biện pháp giúp trẻ 5 – 6 tuổi làm quen với chữ cái ở trường MN Xuân Phương A

được khám phá, trải nghiệm dễ dàng gây hứng thú cho trẻ; việc lồng ghép tích
hoạp cho trẻ làm quen chữ viết ở mọi lúc, mọi nơi giúp trẻ nâng cao hiệu quả
học tâp hơn. Từ những kinh nghiệm thực tiễn, tôi đã trao đổi với chị em đồng
nghiệp trong trường. Những biệp pháp của tôi đã được chị em nhất trí và thấy
nó rất gây hứng thú cho trẻ 5- 6 tuổi.

SKKN 2012 – 2013


MN Xuân Phương A

21


Đề tài: Một số biện pháp giúp trẻ 5 – 6 tuổi làm quen với chữ cái ở trường MN Xuân Phương A

III. KẾT LUẬN
Bộ môn làm quen với chữ cái là một trong những môn học rất cần thiết và
quan trọng đối với trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi. Qua việc giáo viên nghiên cứu một
số biện pháp giúp trẻ làm quen với chữ cái có tác dụng rất lớn đối với trẻ.
* Trẻ nhận biết và phát âm chính xác 29 chữ cái tiếng việt theo kiểu mẫu in
thường và viết thường.
* Rèn khả năng chú ý, ghi nhớ có chủ định cho trẻ.
* Hình thành năng lực hoạt động tư duy, trí tưởng tượng cho trẻ.
* Thông qua các giờ học làm quen với chữ cái gây hứng thú phát huy tính
tích cực cho trẻ, tạo giờ học sôi nổi, nhẹ nhàng
* Trẻ được cung cấp thêm vốn từ về thế giới xung quanh.
* Trẻ làm quen một số kỹ năng thực hành trên máy vi tính.
* Cho trẻ làm quen một số kỹ năng đọc, viết tạo tiền đề cho trẻ chuẩn bị vào
lớp 1.
Muốn cho trẻ làm quen với việc nghe, nói, đọc và viết cách tích cực, giáo viên
mầm non cần phải:
- Tạo môi trường chữ viết trong và ngoài lớp một cách phong phú, với nhiều
hình thức hấp dẫn và được thay đổi thường xuyên theo chủ đề.
- Tạo tình cảm gần gũi giữa cô và cháu, nắm bắt tâm lý, trình độ và cá tính
của từng trẻ, kiên nhẫn và nhẹ nhàng giúp trẻ theo phương pháp “Chơi bằng
học, học mà chơi”.
- Tận dụng mọi nguyên vật liệu đơn giản để làm nhiều học cụ, đồ dùng đồ

chơi và cho trẻ học ở mọi lúc mọi nơi: Bằng giây mềm, bằng phấn vẽ trên sân,
tạo chữ bằng những đường nét trên cơ thể trẻ …
- Thường xuyên trao đổi với phụ huynh, tạo sự gần gũi, tạo niềm tin, và
thống nhất trong việc hướng dẫn trẻ làm quen với việc đọc và viết chữ cái.
- Bản thân cô giáo phải hy sinh nhiều thời gian để tham khảo, đầu tư từ cách
tổ chức cách hoạt động sao cho phù hơp với các cháu cho đến việc làm thêm
nhiều tranh ảnh đồ dùng đồ chơi. Cô giáo không ngừng rèn luyện cho mình tác
phong, học hỏi nơi đồng nghiệp, tham dự hội thi khi có dịp và luôn phát huy
tính tích cực ở mọi nơi mọi lúc có thể.
Một số kiến nghị đề xuất:
* Về phía Phòng giáo dục đào tạo
- Cung cấp máy vi tính cho các lớp học để thuận tiện cho cô và trẻ chơi
trò chơi Kissmart, Flash với các chữ cái và từ, giúp trẻ phát triển khả năng
nghe, nói, đọc, viết.
SKKN 2012 – 2013

MN Xuân Phương A

22


Đề tài: Một số biện pháp giúp trẻ 5 – 6 tuổi làm quen với chữ cái ở trường MN Xuân Phương A

- Mở chuyên đề môn làm quen chữ cái để giáo viên được tham dự và học
tập.
* Về phía nhà trường:
- Cung cấp đồ dùng, đồ chơi theo hướng đồng bộ và hiện đại phục vụ môn
học làm quen với chữ cái.
- Tạo điều kiện cho giáo viên đi dự giờ học tập các tiết chuyên đề do sở,
phòng giáo dục mở.

* Về phía phụ huynh:
- Các bậc phụ huynh nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng của ngành
học.
- Hiểu và nắm được tầm quan trọng của môn học làm quen với chữ cái.
- Có sự ủng hộ, đóng góp kinh phí mua sắm trang thiết bị đồ dùng học tập.
Trong quá trình thực hiện đề tài này chắc chắn không thể tránh khỏi
những thiếu sót. Rất mong được sự đóng góp ý kiến của Hội đồng khoa học các
cấp, BGH nhà trường, các bạn đồng nghiệp đóng góp ý kiến cho tôi để sáng
kiến này của tôi được hoàn thiện hơn và được áp dụng rộng rãi trong trường.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày 26 tháng 03 năm 2013
Xác nhận của thủ trưởng đơn vị

Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình viết,
không sao chép nội dung của người khác.
Ký tên

Nguyễn Thu Trang

Tài liệu tham khảo
SKKN 2012 – 2013

MN Xuân Phương A

23


Đề tài: Một số biện pháp giúp trẻ 5 – 6 tuổi làm quen với chữ cái ở trường MN Xuân Phương A

1. Phương pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ - Trần Thị Hoàng Yến

2. Tâm lý học mầm non – Hồ Thị Hạnh
3. Phương pháp nghiên cứu khoa học giáo dục mầm non – PGS.TS. Nguyễn
Thị Mỹ Trinh
4. Giáo trình phương pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ mầm non – Đinh
Hống Thái (chủ biên) – Trần Thị Mai

SKKN 2012 – 2013

MN Xuân Phương A

24



×