Tải bản đầy đủ (.doc) (5 trang)

ạCau cá mùa thu

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (35.83 KB, 5 trang )

Giảng văn
câu cá mùa thu
thu điếu
Nguyễn Khuyến
Ngày soạn:
Ngày giảng:
Lớp giảng:
Sĩ số:
A. Mục tiêu bài học
Qua giờ giảng nhằm giúp HS:
1. Cảm nhận đợc vẻ đẹp của cảnh thu điển hình cho mùa thu làng cảnh Việt Nam vùng
đồng bằng Bắc Bộ.
2. Vẻ đẹp tâm hồn thi nhân: tấm lòng yêu thiên nhiên, quê hơng đất nớc, tâm trạng thời
thế.
3. Thấy đợc tài năng thơ Nôm của Nguyễn Khuyến với bút pháp nghệ thuật tat cảnh tả
tình, nghệ thuật gieo vần và sử dụng từ ngữ.
B. Phơng tiện thực hiện
- SGK, SGV
- Bài tập Ngữ Văn 11
- Giới thiệu giáo án 11
- Thơ Nguyễn Khuyến
C. Cách thức tiến hành
- Đọc hiểu
- Đàm thoại phát vấn
- Thuyết giảng
D. Tiến trình giờ giảng
1. ổn định
2. KTBC
3. GTBM
4. Hoạt động dạy - học
Hoạt động của Thầy và Trò Yêu cầu cần đạt


GV: yêu cầu HS đọc phần Tiểu dẫn -> Nêu
những nét chính trong cuộc đời của
Nguyễn Khuyến?
HS trả lời GV ghi bảng
I. khái quát về tác giả và tác phẩm
1. Tác giả
a. Cuộc đời
- (1835 - 1909) hiệu: Quế Sơn, nhỏ:
1
GV: con ngời Nguyễn Khuyến có điểm gì
đáng chú ý?
HS trả lời GV chốt lại
GV: Trình bày những điểm cần lu ý trong
sự nghiệp sáng tác của Nguyễn Khuyến?
HS trả lời GV ghi bảng
GV: đọc văn bản -> gọi HS đọc và nhận
xét -> cho biết xuất xứ của tác phẩm?
HS trả lời GV ghi bảng
GV: Định hớng cách đọc hiểu văn bản
Nguyễn Thắng
- Xuất thân trong một gia đình nhà nho
nghèo
- 1864: đỗ đầu kì thi Hơng, mấy kì sau thi
tiếp: trợt -> 1871 đỗ đầu cả thi Hội và thi
Đình -> Tam nguyên yên đổ
- Đỗ đạt cao nhng chỉ làm quan hơn 10
năm còn phần lớn cuộc đời là dạy học và
sống thanh bạch ở quê nhà.
- Con ngời: tài năng, có cốt cách cao, yêu
nớc thơng dân.

b. Sự nghiệp
- Hình thức văn tự sáng tác: Hán + Nôm
- Khối lợng tác phẩm: trên 800 bài gồm
thơ văn, câu đối nhng chủ yếu là thơ
- Nội dung thơ:
+ Yêu quê hơng, đất nớc, gia đình, bạn bè
+ Phản ánh cuộc sống của con ngời khổ
cực, thuần hậu, chất phác.
+ Châm biếm đả kích thực dân xâm lợc,
tầng lớp thống trị
+ Bộc lộ tấm lòng u ái đối với dân, với n-
ớc.
- Đóng góp của Nguyễn Khuyến
cho nền văn học dân tộc: mảng thơ Nôm,
thơ viết về làng quê, thơ trào phúng
2. Tác phẩm
- Nằm trong chùm 3 bài thơ thu của
Nguyễn Khuyến: Thu điếu, Thu vịnh, Thu
ẩm.
II. Đọc hiểu văn bản
2
theo chủ đề cho học sinh.
GV: Nhà thơ đón nhận cảnh thu từ điểm
nhìn nào? Từ điểm nhìn đó tác giả miêu tả
cảnh sắc thu nh thế nào?
HS trả lời GV ghi bảng
GV: Em có nhận xét gì về cánh sắc mùa
thu?
HS trả lời GV chốt lại
GV: Không gian mùa thu đợc tác giả miêu

tả nh thế nào? Các chuyển động ra sao?
HS tìm chi tiết GV ghi bảng
GV: theo em âm thanh tiếng cá đớp mồi
có tác dụng gì?
HS: nổi bật hơn cảnh vắng vẻ
1. Cảnh thu.
- Điểm nhìn đón nhận cảnh thu: ao thu: từ
một khung ao hẹp không gian mùa thu,
cảnh sắc mùa thu mở ra nhiều hớng thật
sinh động.
- Cảnh sắc thu:+ nớc trong veo.
+ sóng biếc.
+ trời xanh ngắt
-> cảnh sắc thu đợc gợi vẽ ở phơng diện
màu sắc.
+Sóng: hơi gợn tí.
+Lá vàng: khẽ đa vèo.
+Tầng mây: lơ lửng
-> Cảnh đợc gợi vẽ ở phơng diện đờng nét,
chuyển động.
=> Không khí mùa thu đợc gợi lên từ sự
dịu nhẹ, thanh sơ của cảnh vật. Cảnh thu ở
đây điển hình cho mùa thu của làng cảnh
Việt Nam. Nét riêng của làng quê Bắc Bộ,
cái hồn dân dã đợc gợi lên từ khung ao
hẹp, từ ngõ trúc quanh co, từ cánh bèo.
+ Ngõ trúc quanh co khách vắng teo ->
không gian thu tĩnh lặng, vắng ngời, vắng
tiếng.
+ Sóng: hơi gợn Các chuyển động rất nhẹ

+ Mây: lơ lửng , rất khẽ, không đủ để
+ Lá: khẽ đa tạo âm thanh
+ Âm thanh tiếng cá đớp mồi tăng thêm sự
yên ắng, tĩnh mịch của cảnh vật
3
GV: từ thời gian và các chuyển động đó,
em có nhận xét gì về cảnh sắc mùa thu?
HS: đẹp và vắng
GV:Theo em, mục đích của tác giả ở tác
phẩm này có phải tập trung vào việc câu cá
không? mục đích ở đay là gì?
HS: không.
GV: DG: cõi lòng nhà thơ yên tĩnh,vắng
lặng. Tĩnh lặng trong sự cảm nhận độ
trong veo của nớc, cái hơi gợn tí của
sóng,độ rơi khe khẽ của lá. Đặc biệt sự
tĩnh lặng trong tâm hồn thi nhân đợc gợi
lên một cách sâu sắc từ âm thanh tiếng cá
đớp mồi dới chân bèo. Cái động rất nhỏ ở
ngoại cảnh lại gây ấn tợng đậm đến thế là
bởi tâm cảnh đang trong sự tĩnh lặng tuyệt
đối.
Không gian tĩnh lặng đem đến sự cảm
nhận về một nỗi cô quạnh, uẩn khúc trong
tâm hồn nhà thơ. Trong bức tranh câu cá
mùa thu xuất hiện nhiều gam màu xanh
gợi cảm giác se lạnh: độ xanh trong của n-
ớc, độ xanh biếc của sóng, độ xanh ngắt
của trời=> cái se lạnh của cảnh thu, của ao
thu, của trời thu thấm vào tâm hồn của nhà

thơ và cái lạnh từ tâm hồn nhà thơ lan toả
ra cảnh vật.
? ẩn đằng sau bức tranh thu là tâm trạng gì
của Nguyễn Khuyến?
GV: Nhận xét gì về ngôn ngữ trong tác
phẩm?
=> Cảnh sắc thu: đẹp nhng tĩnh lặng và đ-
ợm buồn.
2. Tình thu.
- Nói chuyện câu cá là để đón nhận trời
thu, cảnh thu vào cỗi lòng.
- Tâm trạng của Nguyễn Khuyến: tấm lòng
thiết tha gắn bó với quê hơng đất nớc - tấm
lòng yêu nớc thầm kín nhng không kém
phần sâu sắc của nhà thơ.
3. Tổng kết.
a. Nghệ thuật.
- Ngôn ngữ: giản dị, trong sáng, có khả
4
? Nhận xét gì về cách gieo vần, hình ảnh
thơ?
GV:DG: Dùng tiếng cá đớp mồi- nét động
duy nhất để gợi cái yên ắng cúa cảnh vật,
cái tĩnh lặng của tâm trạng.
? Nội dung chủ đạo trong toàn bộ tác
phẩm là gì?
năng diễn tả những biểu hiện tinh tế của sự
vật, những uẩn khúc của tâm trạng.
- Gieo vần: "eo": tử vận:oái oăm,khó làm
-> tác giả sử dụng một cách thần tình,diễn

tả một không gian vắng lặng, thu nhỏ dần
phù hợp với tâm trạng đầy uẩn khúc cá
nhân.
- Hình ảnh thơ: giản dị, đậm đà chất dân
tộc: chiếc thuyền, ngõ trúc, cánh bèo...
- Nghệ thuật: lấy động tả tĩnh.
b. Nội dung:
- Cảnh sắc mùathu của đồng bằng Bắc Bộ:
cảnh đẹp nhng phẳng phất buồn.
- Phản ánh tình yêu thiên nhiên đất nớc và
tâm sự thời thế của tác giả.
4. Củng cố, dặn dò:
- Nhắc lại các đơn vị kiến thức đã học.
- Học và soạn bài tiêp theo
5

Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay
×