Tải bản đầy đủ (.doc) (9 trang)

Đề cương môn xã hội học

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (81.25 KB, 9 trang )

/>Câu 1: Hãy trình bày mối quan hệ biện chứng giữa con người và Xh trong XH học.
Xã hội là 1 hệ thống các hoạt động và các quan hệ của con người có đời sống kinh tế,chính
trị,văn hóa chung cùng cư trú trên 1 lãnh thổ ở 1 giai đoạn phát triển nhất định của lịch sử.
Mối quan hệ biện chứng:
tác động
Thống nhất Tổ chức Xh
tương tác hợp Quan hệ Xh
lý với nhau Hoạt động Xh
Tương tác Xh

Xã hội

Quy định

Con người

mối quan hệ
hoạt động
hành vi

ý thức
Ko có ý thức

điều chỉnh

Giữa Xh và con người có mối quan hệ biện chứng với nhau.Xh là 1 tập hợp người có
những quan hệ kinh tế,chính trị,văn hóa chặt chẽ với nhau.Do đó Xh là 1 hệ thống các mối quan
hệ của con người và các hoạt động của con người.
Con người với hành vi,hoạt động của mình tác động tới các vấn đề,yếu tố của Xh.Hành
vi,hoạt động của con người có thể là hành vi tích cực và tiêu cực,có ảnh hưởng đến Xh.Trong Xh
có 4 yếu tố: tổ chức Xh,quan hệ Xh,hoạt động Xh và tương tác Xh.4 yếu tố này thống nhất và


tương tác với nhau 1 cách hợp lý bởi các quy định,sự đảm bảo tự do hợp lý.4 yếu tố xh tương
tác,thống nhất để điều chỉnh các hành vi của con người.Tác động vào những hành vi tiêu cực của
con người.Từ đó làm cho hoạt động,hành vi của con người tác động vào Xh theo chiều hướng
đúng đắn hơn,tích cực hơn.
Tổ chức Xh là 1 thành tố của cấu trúc Xh.Tổ chức Xh là 1 hệ thống các quan hệ,tập hợp
liên kết các cá nhân nào đó đê hoạt động xã hội,nhằm đạt được mục đích nhất định.
Quan hệ xh là quan hệ được thiết lập giữa các cộng đồng XH và các cá nhân với tư cách là
chủ thể của hoạt động xh khác ở vị trí và chức năng đời sống xh.Quan hệ xh bao gồm 4 mặt: Qh
trong sx trực tiếp,Qh trong phân phối,Qh trong tiêu dùng,Qh trong trao đổi.
Tương tác Xh là tổ hợp các hoạt động xh,các qh xh,các chủ thể xh cùng các mối quan hệ
ràng buộc giữa chúng và ngay trong nội tại bản thân chúng.
Hoạt động Xh là toàn thể hoạt động của nhóm Xh và các thành viên của nhóm nhằm đạt
được mục đích nhu cầu về quyền lợi xã hội.Bao gồm 6 mặt cơ bản: Sx của cải vật chất,sx của cải
phi vật chất,tái sản sinh con người,các hoạt đông quản lý,các hoạt động giao tiếp,các hoạt động đối
ngoại.
Câu 2: Tại sao nói cấu trúc Xh có tính lịch sử và nó phản ánh đặc trưng của Xh trong từng
thời kỳ?
Cấu trúc Xh theo thuyết cơ cấu – chức npăng do A.Comte đưa ra nội dung khái quát: “ Cấu
trúc Xh là những thành tố tạo nên 1 xã hội như cá nhân,gia đình. Trong đó “đơn vị xh đich thực”
của cấu trúc Xh ko phải là cá nhân mà là gia đình vì gia đình là đơn vị của Xh cơ bản và sơ đẳng
nhất có mặt trong tất cả các đơn vị xh khác.
Theo thuyết chức năng: xuất phát từ sự kiên xh
Xh là tổng thể các sự kiện Xh bình thường và các sự kiện Xh ko bình thường.Sự kiện Xh là
mọi cách làm cố định hay ko cố định có khả năng tác động lên cá nhân 1 sự cưỡng bức bên ngoài
hay là mọi cách làm có tính chất chung trong phạm vi rộng lớn của 1 Xh nhất định.trong khi vẫn
còn sự tồn tại riêng,độc lập và các biểu hiện các biệt của nó.Sự kiện Xh bình thường nhận thấy ở
tuyệt đại đa số
Lý thuyết hệ thống của Parsons: thế giới là 1 hệ thống lớn trong đó có nhiều Xh khác nhau
giới hạn bởi đường biên giới lãnh thổ quốc gia.Mỗi xh có đặc trưng và giới hạn riêng,các xh tồn
Quản trị kinh doanh thương mại 50A – ĐH Kinh tế quốc dân



/>tại theo phương thức thích nghi với nhau.Trong mỗi Xh các hệ thống nhỏ tồn tại theo phương thức
tích hợp với nhau.mỗi 1 hệ thống thực hiện 1 chức năng nhất định trên cơ sở phối hợp với các hệ
thống khác.Bất kỳ Xh nào cũng có 5 hệ thống chức năng cần thiết: tiểu hệ thống kinh tế,pháp
luật,chính trị,tiểu hệ thống làm nhiệm vụ tích hợp,tiểu hệ thống văn hóa.
Cấu trúc Xh là 1 tổng thể các thành phần cấu thành Xh,là 1 hệ thống lớn bao gồm những
hệ thống nhỏ,bao gồm các bậc đầu tiên là con người - đơn vị cơ bản của Xh,gia đình – tế bào của
Xh,rồi đến các cấu trúc nhóm và hơn nữa là toàn bộ Xh như 1 chỉnh thể cấu trúc.Những thành
phần quan trọng nhất của cấu trúc Xh là vị thê,vai trò,nhóm Xh và các thiết chế Xh.
Đặc trưng của cấu trúc XH:
Cấu trúc Xh ko chỉ được xem như 1 tổng thể tập hợp các bộ phận cấu thành Xh mà
còn được xem xét về mặt kết cấu và hình thành tổ chức bên trong của 1 hệ thống tổ
chức Xh.
Cấu trúc Xh là sự thống nhất của 2 mặt các thành phần Xh và các mối liên hệ Xh.
Cấu trúc Xh có tính lịch sử cụ thể mang đậm nét đặc trưng của từng giai đoạn phát
triển xh
Cấu trúc Xh có tính kế thừa vừa có tính biến đổi và phát triển theo xu hướng phát
triển của thời đại
Trong mỗi thời kỳ khác nhau cấu trúc Xh phản ánh đặc trưng của Xh qua từng thời kỳ.Đó
chính là bởi sự thay đổi của từng yếu tố cấu thành nên cấu trúc Xh.Đó là sự thay đổi của
con người trong từng thời kỳ,sự thay đổi của yếu tố gia đình và nhóm xh.Biểu hiện của sự
thay đổi về con người là mối quan hệ giữa con người với con người.Trong từng thời kỳ
khác nhau,mối qh giữa người và người cũng khác nhau.VD: trong chế độ công xã nguyên
thủy quan hệ đó là bình đẳng,mọi người như nhau.Trong chế độ phong kiến đó là quan hệ
giữa địa chủ và người dân,chế độ chiếm hữu nô lệ là quan hệ giữa chủ và nô lệ…
Biểu hiện của sự thay đổi về gia định đó là sự hình thành và phá vỡ.Mỗi cá nhân từ
lúc sinh ra đến lúc chết đi đều gắn với gia đình.Mỗi đứa trẻ sinh ra đều gắn với một gd.Và
khi lớn lên xd gia đình,những đứa trẻ trc kia lại tạo ra 1 gd mới có đặc trưng riêng của nó.
Biểu hiện của sự thay đổi về nhóm xh chính là sự hình thành nhóm xh mới.Nhóm

xh là tập hợp người có liên hệ với nhau về vị thế,vai trò,những nhu cầu lợi ích và định
hướng giá trị nhất định.Khi những con người có cùng nhu cầu về lợi ích,vị thể vai trò,cùng
mục đích sẽ dẫn đến hình thành nhóm xh.Ở từng thời kỳ mục đích vị trí,vai trò của các cá
nhân là khác nhau.Do đó sẽ hình thành nhóm xh khác nhau.
Câu 3: Trình bày mâu thuẫn cơ bản trong XH và biểu hiện cụ thể của nó trong các
phân hệ của cấu trúc XH.
Có rất nhiều các phân hệ cấu trúc XH khác nhau vì vậy mà có nhiều mâu thuẫn cơ bản
khác nhau trong từng phân hệ đó:
-Trong cấu trúc XH-giai cấp :trong thực tế,các giai cấp có lợi thế về kinh tế,vật chất,quyền
lực,đặc lợi.vì vậy trong vận động xã hội luôn xảy ra mâu thuẫn,xung đột đc biểu hiên dưới dạng
sau đay
+xung đột lợi ích:các giai cấp luôn tìm cách đẻ chiếm lấy lợi ích lớn đẻ củng cố sức mạnh vật
chất của mình.Họ chủ yếu bằng cách:tước đoạt trực tiếp bằng bạo lực cách mạng,bòc lốtức lao
độngqua các hợp đồng lao động
+xung đột về địa vị xã hội:các giap cấp luôn tìm cách chiếm lấy quyền lực xã hội đẻ tăng
cường sức mạnh cho mình
+xung đột về tâm lý xã hội:các giai cấp có đời sống xã hội khác nhau,quan điểm khác
nhau,.vì vậy trong thực tế giai cấp đã khai thác nhau,lợi dụngcoi thường nhau
-Cấu trúc xã hội-dân tộc:các dân tộc cùng chung sống với nhau trên một vùng lãnh thổ nhưng do
sự khác biệt,sự không đông đều về mặt kinh tế chính trị,tư tửong văn hóa đãn đến quá trình đông

Quản trị kinh doanh thương mại 50A – ĐH Kinh tế quốc dân


/>hóa các dân tộc với nhau từ đó tạo nên các bất bình đẳng và mâu thuẫn với nhau.mâu thuẫn dân
tộc thường bị các thế lực thù địch lợi dụng nhằm chống đối chính phủ
-Cấu trúc xã hội dân số:xung đột thế hệ trong cấu trúc xã hội dân số.Xã hội bao gồm nhiều thế
hệ,mỗi thế hệ có suy nghĩ và quan điểm khác nhau.vì vậy dẫn đến bất đồng.nguyên nhân
+tính bảo thủ của các thế hệ đi trước đãn đén sự áp đặt cho thế hệ trẻ
+do khuyết tật của nền giáo dục với thế hệ trẻ làm cho họ đôi lúc phủ nhận vai trò xã hội với

các thế hệ đi trước
+do vị trí và vai trò của mỗi thế hệ trong xã hội học quá bất bình đẳng
+do chuyển giao giáo dục chậm làm giảm tính năng động
-Cấu trúc xã hội giới tính:xã hội học chú trọng tới 2 vấn đề
+sự bất bình đẳng tâm lý xã hội giữa các giới tính dẫn đến nhiều mấu thuẫn trong XH.Do
nhiềunguyên nhân như:khác biệt bản sắc nam nữ,đặc tính tâm lý,địa vị XH vai trò trong giáo dục
thế hệ trẻ và tổ chức cuộc sống,mất cân bằng giới tính nên có những hành vi ko lành mạnh ảnh
huởng đến sự fát triển toàn xã hội
-Cấu trúc xã hội lãnh thổ:xung đột chủ yếu là do tâm lý giữa các dân cư trong từng vùng khu vực
khác nhau.Sự coi thường những phong tục tập quán,lối sống của từng vùng đẫn đến những xung
đột
-Cấu trúc xã hội -học vấn-nghề nghiệp:Do tâm lý giữa các thành fần theo trình độ học vấn có sự
phân cao thấp khác nhau.Sai lầm trong nhận thức dẫn xung đột ví dụ cơ hội việc làm,mức tiền
lương đc trả...rất nhiều xung đột khác.Xung đột trong xã hội là điều khó tránh khỏi,chúng ta chỉ có
thể hạn chế mâu thuẫn chứ ko thể triệt tiêu nó.Việc nghiên cứu các cấu trúc xã hội này cho chúng
ta 1 bức tranh tổng quát về xã hội,từ đó hoạch định chiến lược,xây dựng mô hình cơ cấu xã hội tối
ưư bảo đảm sự vận hành có hiệu quả thực hiện tốt vai trò xã hội theo chiều hướng tiến bộ.
Câu 4: Thế nào là bất bình đẳng và phân tầng XH?Tại sao nói phân tầng Xh hợp
thức thúc đẩy sự tiến bộ của Xh,phân tầng Xh không hợp thức là 1 trong những nguyên
nhân kìm hãm sự phát triển và làm gia tăng mối ngăn cách giàu nghèo?
Bất bình đẳng XH là sự không ngang bằng nhau về các cơ hội và lợi ích với những cá nhân
khác nhau trong một nhóm hoặc nhiều nhóm XH
Bất bình đẳng XH có nguồn gốc khi một hoặc một số cá nhân có đặc quyền kiểm soát và khai
thác các cá nhân khác trên một số lĩnh vực chủ yếu của XH
Trong các XH khác nhau tồn tại những hệ thống bất bình đẳng khác nhau. Bất bình đẳng XH
có ý nghĩa quyết định tới phân tầng XH
Phân tầng XH là trạng thái phân chua và hình thành cấu trúc XH thành những tầng XH khác
nhau. Các tầng XH có sự khác biệt về vị thế kinh tế, chính trị , uy tín và cũng như sự khác biệt về
trình độ học vấn, nơi cư trú , phong cách ứng sử , giao tiếp …
Phân tầng XH hợp thức dựa trên sự khác biệt về điều kiện tự nhiên về thể lực và trí lực cũng

như sự phân công lao động mỗi cá nhân. Chính vì vậy mà phân tầng XH hợp thức thúc đẩy sự tiến
bộ của XH. Khi có sự khác biệt về khả năng thì kéo theo sự phấn đấu , tranh đua để vươn lên
khiến cho XH tiến bộ. Hay sự khác biệt về vị thế, địa vị hay sự phan công lao động cũng kéo theo
sự phấn đấu làm việc, lao động làm cho XH tiến bộ hơn. Bên cạnh đó sự của một cá nhân có được
là do công sức của cá nhân đó bỏ ra hay có được những cơ hội hiếm hoi trong cuộc sống nên họ sẻ
cảm thấy quý trọng đồng tiền và không coi thường những người nghèo, do đó làm giảm bớt sự
phân biệt giàu nghèo. Ngoài ra, sự khác biệt về khả năng, cơ hội … thúc đẩy con người phấn đấu
vượt lên làm giàu cũng làm giảm khoảng cách giàu nghèo.
Phân tầng XH không hợp thức không dựa trên sự khác biệt điều kiện tự nhiên cũng không dựa
trên sự phân công lao động theo năng lực mà chủ yếu dựa trên những hành vi lệch chuẩn, tiêu cực,
bất chính như tham nhũng, lừa gạt, trộm cắp, buôn bán phi pháp … cũng như dựa trên các nhân tố
lười biếng, dựa giẫm ỷ … Chính vì mà phân tầng XH không hợp thức là một trong những nguyên
nhân kìm hãm sự phát triển và làm gia tăng mối phân cách giàu nghèo. Việc đạt được vị trí, địa vị
Quản trị kinh doanh thương mại 50A – ĐH Kinh tế quốc dân


/>hay tiền bạc trong XH bằng các hành vi lệch chuẩn, tiêu cực sẽ gây ra các mâu thuẫn trong XH là
nguyên nhân kìm hãm sự phát triển. Ví dụ như vấn đề tham ô tham nhũng làm mất lòng tin vào
Đảng vào chính quyền của một bộ phân người dân, hay như ma lực của đồng tiền, việc kiếm tiền
dễ dàng từ tham ô tham nhũng khiến cho một bộ phận cán bộ nhà nước thoái hoá biến chất gây ta
sự kìm hãm sự phát triển của XH. Việc tham ô tham nhũng cũng gây ra các hiện tượng bất cập
trong XH, kìm hãm sự phát triển của XH như các công trình xây dựng chất lượng kém, việc bỏ
hoang các khu đất công nghiệp, việc chuyển nhượng các dự án .v.v… tất cả đều kìm hãm sự phát
triển của XH. Việc chiếm hữu của cải vật chất một cách dễ dàng bằng các hành vi tiêu cực, bất
chính sẽ dẫn tới các tệ nạn XH, tình hình tội phạm gia tăng … hơn thế nó còn gây ra sự bất công
trong XH. Nói phân tầng XH không hợp thức làm tăng mối phân cách giàu nghèo là hoàn toàn
đúng. Như đã nói ở trên ta thấy phân tầng XH hợp thức làm giảm sự phân cách giàu nghèo thì
ngược lại phân tầng XH không hợp thức làm tăng phân cách giàu nghèo. Sự tham ô tham nhũng,
lừa gạt, buôn bán phi pháp sẽ làm cho một bộ phận giàu lên nhanh chóng nhưng nó cũng kìm hãm
những người làm ăn hợp pháp vượt lên làm giàu vì vậy nó làm tăng khoảng cách giàu nghèo. Bên

cạnh đó việc kiếm tiền dễ dàng dựa trên hành vi lệch chuẩn dẫn đến sự coi thường người nghèo
làm tăng sự phân cách giàu nghèo.
Câu 5: Nhóm XH đã chi phối đến đời sống XH của các cá nhân như thế nào?
Nhóm Xh là tập hợp người có liên hệ với nhau theo 1 kiểu nhất định hay nói cách
khác,nhóm Xh là 1 tập người có liên hệ với nhau về vị trí,vị thế,vai trò,những nhu cầu và lợi
ích,định hướng giá trị nhất định.
Nhóm Xh giữ vai trò trung gian để liên kết cá nhân với XH.Nhóm Xh đã chi phối toàn diện
đến đời sống các cá nhân trên cơ sở thoả mãn các nhu cầu sau đây của họ:
+
Thoả mãn nhu cầu giao tiếp Xh của các cá nhân.Giao tiếp là phương tiện hàng
đầu,chủ yếu,cơ bản của con người nhằm giao lưu với người khác và Xh.Giao tiếp đầu tiên và
nhiều nhất giữa các cá nhân diễn ra trong nhóm Xh.Do đó nhóm Xh là nơi hội tụ cuộc sống của
các cá nhân.
+
Thoả mãn nhu cầu trao đổi tình cảm giữa các cá nhân.Các cá nhân tìm đến với nhau
để tìm niềm vui,hứng thú,sự chia sẻ tình cảm
+
Thoả mãn nhu cầu trao đổi kinh nghiệm Xh giữa các các nhân với nhau nhằm nâng
cao nhận thức Xh và năng lực lao động cho mọi người.
+
Thoả mãn sự đồng cảm XH giữa các cá nhân.các cá nhân tìm sự đoàn kết Xh,lòng
tin lẫn nhau,sự bình an,ổn định trong cuộc sống của mọi người qua liên kết nhóm.
Nhóm Xh là chỗ dựa cả về vật chất và tinh thần cho các thành viên trong XH,là cầu nối
giữa các cá nhân với XH và là nơi các cá nhân thể hiện giá trị Xh của chính mình,tạo ra đối trọng
Xh nhằm bảo vệ các thành viên trong các cuộc đụng độ Xh (trong những chừng mực nhất định).
Câu 6: Tại sao nói Gia đình là tế bào của XH?
Gia đình là 1 thiết chế Xh,đồng thời cũng là một nhóm Xh nhỏ,có sự tổ chức nhất định về
mặt lịch sử các thành viên của nhóm gia đình liên hệ với nhau bởi trách nhiệm qua lại về đạo đức.
Nói gia đình là tế bào của Xh vì:
Gia đình là cái nôi của mỗi đứa trẻ.Ai sinh ra cũng đều gắn với 1 gia đình cụ thể.Gia đình

là môi trường,là vườn ươm Xh.Một đứa trẻ có phát triển tốt về mọt mặt hay không phụ thuộc rất
nhiều vào môi trường gia đình.Hành vi của người lớn có ảnh hưởng tới thế hệ sau.Bởi vậy một gia
đình tốt sẽ cung cấp cho Xh một các nhân tốt có phẩm chất và năng lực,khỏe mạnh về thể chất và
tinh thần.Đó là những người lao động đảm đương nhiệm vụ lao động Xh và bảo vệ tổ quốc.Đây
chính là chức năng tái sinh và giáo dưỡng của gia đình.
Gia đình còn đảm bảo sự ổn định nhất định về kinh tế.Gia đình tiến hành các hoạt động
kinh tế để có thu nhập đảm bảo đời sống của gia đình,đồng thời định hướng nghề nghiệp cho các
thành viên trong gia đình.Gia đình tổ chức đời sống vật chất,tinh thân đảm bảo mức độ gắn
bó,thân thiết,liên kết bền chặt giữa các thành viên trong gia đình.
Câu 7: Tổ chức Xh đã chi phối đến hoạt động Xh của các cá nhân như thế nào?
Quản trị kinh doanh thương mại 50A – ĐH Kinh tế quốc dân


/>Tổ chức Xh là 1 hệ thống các quan hệ,tập hợp liên kết các nhân nào đó để hoạt động
XH,nhằm đạt được mục đích nhất định về quyền lợi và nhu cầu nào đó.Như vậy,khái niệm tổ
chức Xh của Xh học nhấn mạnh đến hệ thống các quan hệ liên kết cá nhân chứ không phải chỉ
dừng lại ở hình thức của 1 tập hợp người và quan hệ ở đây là quan hệ trong hoạt động Xh.Thực
chất tổ chức Xh là tập hợp các cá nhân trong không gian,thời gian cụ thể nhằm mục đích,lợi
ích,hành động chung và phù hợp với mục đích,lợi ích,hành động Xh,được Xh thừa nhận,cho phép
hoạt động trong hệ thống phân công lao động Xh.Do đó,tổ chức xh được xh trao tư cách pháp
nhân và chịu trách nhiệm trứơc xh trong việc quản lý toàn diện thành viên của mình.
Tổ chức xh có 5 dấu hiệu đặc trưng cơ bản:
+
Tổ chức xh có mục tiêu,có chủ đích,có ý thức,chức năng,nhiệm vụ rõ ràng,được xh thừa
nhận và cho phép hoạt động.
+
Tổ chức xh xác lập hệ thống quyền lực thống nhất thể hiện trong cơ cấu tổ chức để chi
phối hành động của các cá nhân.
+
Cùng với hệ thống quyền lực,tổ chức Xh xác lập hệ thống,vị trí,vị thế và vai trò của cá

nhân nhằm thống nhất hành động của các cá nhân vào thực hiện mục tiêu của tổ chức.
+
Các vai trò của các thành viên tổ chức xh đựoc thực hiện theo yêu cầu của tổ chức.Thông
qua quy tắc do tổ chức xh đặt ra để điều chỉnh quan hệ giữa các vai trò,nhằm phối hợp việc thực
hiện vai trò của các thành viên để hoạt động của tổ chức đi vào nề nếp và ổn định.
+
Phần lớn các tổ chức xh chính thức hoá và công khai hoá các mối quan hệ của tổ chức để
các thành viên thực hiện theo và giám sát sự thực hiện của các thành viên khác.
Do các đặc trưng trên mà tổ chức xh đã chi phối toàn diện đến hoạt động của các cá nhân ở
các yếu tố sau:
+
Tổ chức xh đã tạo ra các hoạt động để thoả mãn nhu cầu của các cá nhân về lợi ích
và bảo vệ lợi ích cho họ.Mỗi cá nhân tham gia tổ chức hoặc là với mục đích bảo vệ lợi ích cho
họ,hoặc là thoả mãn nhu cầu nào đó của họ.Do vậy họ hội tụ trong tổ chức và chấp nhận sự chi
phối của tổ chức là để đạt đựơc mục đích của mình.
+
Tổ chức Xh đã chi phối đến tư tưởng,tác phong,đạo đức của các thành viên thông
qua duy trì kỷ luật lao động và kỷ luật sống,và qua đó đã tác động đến nhân cách của họ.
+
Tổ chức xh đã tạo ra các hoạt động VHXH để liên kết chặt chẽ các cá nhân trong
truyền thống văn hoá,các hoạt động xh nhằm tạo ra sự đồng cảm xh và sự bình an ổn định của mỗi
thành viên.
Tổ chức xh có ý nghĩa rất quan trọng:
+
Tổ chức xh là chỗ dựa cả về vật chất và tinh thần cho các thành viên
+
Tổ chức xh là cầu nối giữa cá nhân và xh và là nơi các cá nhân thể hiện các
giá trị xh của mình.
+
Tổ chức xh trong chừng mực nhất định đã tạo ra các đối trọng xh nhằm cân

bằng các mối quan hệ xh cho các thành viên.
Câu 8: Tại sao nói thiết chế Xh đã điều chỉnh và kiểm soát hành vi của các cá nhân theo 1
hướng thống nhất?
Thiết chế Xh là hình thức cộng đồng và hình thức tổ chức của con người trong quá trình
tiến hành các hoạt động Xh.Thiết chế Xh chính là các ràng buộc được mọi cá nhân,nhóm cộng
đồng và toàn thể Xh chấp nhận và tuân thủ.
Chức năng của thiết chế Xh:
Quy định hành vi: các thiết chế Xh đã tạo ra hệ thống các khuôn mẫu chuẩn mực
cho các cá nhân hoạt động với các kiểu hành vi Xh đc chấp nhận trong nhiều trạng
thái Xh khác nhau.Thông qua quá trình Xh hóa,đồng thời với sự hoạt động của các
thiết chế Xh,các cá nhân tiếp nhận các khuôn mẫu hành vi và thực hiện theo các
khuôn mẫu đó theo các tình huống cụ thể.
Định hướng vai trò Xh của cá nhân: Các thiết chế xác định phần lớn các vai trò của
cá nhân mà Xh chấp thuận để cá nhân nhận biết trong quá trình Xh hóa.Từ đó,các
Quản trị kinh doanh thương mại 50A – ĐH Kinh tế quốc dân


/>cá nhân có thể lựa chọn vai trò nào đối với mình là phù hợp,có thể biết được sự
mong đợi của vai trò trước khi cá nhân đó thể hiện.
Đem lại sự ổn định và kiên định cho các thành viên của Xh.Thiết chế Xh định
hướng hành động Xh vào sự củng cố,xây dựng và phát triển cộng đồng vững mạnh
vì sự phồn vinh hạnh phúc chung cho mọi người.Thiết chế Xh đã duy trì sự ổn định
và phát triển Xh,do vậy đã hướng nhận thức của các thành viên tới các thiết chế Xh
như là 1 sự chấp thuận các giá trị,chuẩn mực Xh và khuôn mẫu hành vi,nhằm củng
cố nhận thức và thống nhất hành động của mọi người trong Xh.
Điều chỉnh và kiểm soát hành vi: Thiết chế Xh là căn cứ để phân định cái
đúng,sai,phải,trái trong hành động Xh.Do đó nó đã điều chỉnh và kiểm soát hành vi
Xh của các cá nhân,các nhóm để chúng phù hợp với mong đợi của Xh.
Câu 9: Tại sao nói Xh hóa là quá trình nhập nền văn hóa Xh vào mỗi cá nhân để biến họ từ
thực thể sinh học thành con người Xh?

Con người là sinh vật cao cấp nhất hành tinh,nhưng cũng mang trong mình các bản năng
sinh học. Bản năng được hiểu là hệ thống các quy luật sinh học,là hệ thống các phản xạ nhằm đáp
ứng toàn bộ nhu cầu phát triển và tồn tại. Để thoả mãn nhu cầu của bản năng, con người phải điều
chỉnh hành động bản năng và hướng nó vào sự hợp lý và tối ưu nhất trong điều kiện cho phép của
xã hội.
Là một sinh vật, con người mang bản năng sinh tồn và chịu sự chi phối của quy luật cạnh tranh
sinh tồn
Là con người xã hội, con người mang bản thể xã hội và chịu sự chi phối của quy luật cộng đồng.
Do vậy con người luôn sống trong sự pha trộn của bản năng sinh học và bản thể xã hội, nhưng để
tiến từ bản năng sinh học lên bản thể xã hội đòi hỏi một quá trình du nhập nền văn hoá xã hội vào
các cá thể thông qua quá trình xã hội hoá.
Xã hội hoá là quá trình mà qua đó cá nhân học hỏi, lĩnh hội nền văn hoá của xã hội như các
khuôn mâu xã hội, quá trình mà nhờ nó, cá nhân đạt được những đặc trưng xã hội của bản thân,
học được cách suy nghĩ và ứng xử phù hợp với vai trò xã hội của mình, hoà nhập vào xã hội.
Kết quả của quá trình xã hội hoá là tạo ra nhân cách của mỗi con người trong xã hội. Xã hội hoá
còn củng cố, hoàn thiện và phát triển nhân cách ở mỗi con người, để nó phù hợp với các giai đoạn
phát triển của xã hội.
Quá trình xã hội hoá truyền lại nền văn hoá cho mỗi cá nhân theo những cách khác nhau. Bằng
những cách đó cá nhân học hỏi, lĩnh hội được nền văn hoá xã hội. Những cách này được gọi là cơ
chế xã hội hóa. Có hai cơ chế xã hội hoá cơ bản:
Cơ chế định chế: cơ chế định chế là cơ chế mà xã hội truyền lại những chuẩn mực
khuôn mẫu bắt buộc cho mỗi cá nhân. Cá nhân phải trải qua quá trình học hỏi, thực
hành và thực hiện nó trong cuộc sông của mình.
Cơ chế phi định chế: là cơ chế trong đó mỗi cá nhân học được ở xã hội những điều
kiện cần thiết một cách tự nhiên. Cơ chế phi định chế được thể hiện thông qua 2
cách là bắt chước và lây lan.
Có thể nói con người mặc dù là sinh vật cấp cao nhất hành tinh, nhưng nếu k được sinh sống,
thích nghi trong một xã hội nhất định thì cũng chỉ mang trong mình bản năng của một sinh vật.
Chính nhờ có quá trình xã hội hoá, mà qua đó nền văn hoá xã hội được du nhập vào mỗi một cá
nhân, biến họ từ một thực thể sinh học trở thành con người xã hội, có sự khác biệt hơn, chịu sự chi

phối của quy luật cộng đồng.
Câu 10:
Tại sao nói gia đình và nhà trường đóng vai trò quyết định trong việc hình
thành nhân cách thế hệ trẻ?
Gia đình là nơi một cá nhân được sinh ra.Mỗi gia đình đều có 1 tiểu văn hóa,tiểu văn hóa
này được xây dựng trên nền tảng của văn hóa chung nhưng với đặc thù riêng của từng gia
đình.Các tiểu văn hóa này được tạo thành bởi nền giáo dục gia đình,truyền thống gia đình.Và các
Quản trị kinh doanh thương mại 50A – ĐH Kinh tế quốc dân


/>cá nhân sẽ tiếp nhận tiểu văn hóa này.Các cá nhân tiếp nhận và sáng tạo dựa trên đặc trưng của
tiểu văn hóa.
Giáo dục gia dình truyền lại những cái đúng,cái sai và tri thức cho mỗi cá nhân nhằm tạo ra
những tri thức cao và hành vi đúng trong mỗi cá nhân.  Gia đình đóng vai trò quyết định trong
việc hình thành nhân cách thế hệ trẻ.
Nhà trường có vai trò quyết định trong việc hình thành nhân cách 1 cá nhân.Trường học là
thiết chế Xh chịu trách nhiệm hình thành cho trẻ em các tri thức khoa học và kỹ thuật,các giá trị
chuẩn mực văn hóa mà xã hội mong đợi.Nhà trường giáo dục tri thức cho trẻ em,từ đó trang bị cho
thế hệ trẻ nguồn tri thức của nhân loại,những kỹ năng trong hoạt động nhận thức.Nhờ đó con
người có bản lĩnh và năng lực làm việc,có ý thức trách nhiệm với tập thể và cộng đồng.Ở môi
trường trường học,trẻ được học theo hành vi của thầy cô giáo,bởi vậy nhà trường có ảnh hưởng tới
việc hình thành nhân cách của thể hệ trẻ.Tại nhà trường,thực hiện giáo dục nhân cách cho người đi
học qua việc định hướng sự lựa chọn các hành vi Xh,các chuẩn mực khuôn mẫu Xh để mỗi con
người tự lựa chọn và thể hiện hành vi của mình sao cho phù hợp.Việc giáo dục nhân cách còn
được đưa vào các môn học trong nhà trường,qua sách vở,các hoạt động.Từ đó tác động đến quá
trình hình thành nhân cách của thế hệ trẻ  Nhà trường đóng vai trò quyết định trong việc hình
thành nhân cách thế hệ trẻ.
Câu 11:Tại sao nói xã hội hoá là quá trình xác lập vị trí, vị thế, vai trò xã hội của mỗi cá
nhân?
Xã hội hoá là quá trình mà qua đó cá nhân học hỏi, lĩnh hội nền văn hoá của xã hội như các

khuân mẫu xã hội, quá trình mà nhờ nó, cá nhân đạt được những đặc trưng xã hội của bản thân,
học được cách suy nghĩ và ứng xử phù hợp với vai trò xã hội của mình, hoà nhập vào xã hội.
Vị trí xã hội của các cá nhân chính là vị trí tương đối của cá nhân trong cấu trúc xã hội, trong hệ
thống quan hệ xã hội.Nó được xác định trong sự đối chiếu và so sánh với vị trí xã hội khác.
Vị thế xã hội của mỗi cá nhân chính là địa vị thứ bậc của cá nhân đó trong cơ cấu tổ chức xã hội,
được xã hội thừa nhận ở từng thời kì nhất định.
Vai trò xã hội là mô hình hành vi xã hội được xác lập một cách khách quan căn cứ vào đòi hỏi xã
hội đối với từng vị trí, vị thế nhất định, để thực hiện quyền hạn tương ứng với các vị trí, vị thế đó.
Thực chất vai trò xã hội là hệ thống thước đo xã hội đối với sự cống hiến của các cá nhân choax
hội và thể hiện giá trị xã hội của cá nhân trong thực tế cuộc sống.
trong quá trình tham gia vào xã hội con người hình thành vị trí, vị thế của mình. Với hành vi của
bản thân, con người tác động vào xã hội, góp phần cải tiến, thúc đẩy xã hội phát triển để khẳng
định vị thế, vị trí của mình. Bằng hành vi cụ thể con người thể hiện năng lực, khả năng nhận thức
và lao động của bản thân để được xã hội thừa nhận vai trò, vị thế, vị trí của mình. Bởi xã hội ngày
nay vận hành theo nguyên tắc: “ làm theo năng lực, hưởng theo lao động” cho nên năng lực sản
xuất là yếu tố cơ bản tạo nên địa vị, vị thế cho mỗi cá nhân. Xã hội sẽ thừa nhận vị thế của cá nhân
thông qua quá trình cống hiến của cá nhân cho xã hội. Ngoài yếu tố năng lực sản xuất, vị thế của
cá nhân còn được xã hội đánh giá thông qua nhân cách của con người đó. Nhân cách của con
người được hình thành qua quá trình xã hội hoá trong môi trường gia đình, nhà trường và các
nhóm xã hội. Một cá nhân có được vị thế, có địa vị, có quyền lực xã hội là người phải có uy tín cá
nhân. Uy tín cá nhân tạo ra vai trò xã hội của con người. Uy tín cá nhân phụ thuộc năng lực hành
vi xã hội và nhân cách, tri thức, đạo đức của cá nhân đó.
Trong quá trình xã hội hoá con người xác định hành vi để phù hợp với vị thế của mình. Qua quá
trình xã hội hoá con người tiếp nhận nền văn hoá của xã hội, coi đó là các khuôn mẫu xã hội. Dựa
vào khuôn mẫu đó con người đánh giá hành vi của mình là đúng, sai, phải, trái để lựa chọn hành vi
phù hợp với vị thế của mình. Qua quá trình xã hội hoá cá nhân học được cách suy nghĩ và ứng xử
phù hợp với vai trò,vị thế xã hội của mình, hoà nhập vào xã hội. Bởi vậy quá trình xã hội hoá là
quá trình xác lập vị trí, vị thế, vai trò của mỗi cá nhân.
Câu 12: Tại sao nói lối sống,trào lưu ,thị hiếu phản ánh những mặt cơ bản nhất của XH?


Quản trị kinh doanh thương mại 50A – ĐH Kinh tế quốc dân


/>Theo nghiên cứu XHH, Lối sống,trào lưu ,thị hiếu là 1 trong những yếu tố cua đời sống
XH,qua xem xét lối sống,trào lưu ,thị hiếu , chúng ta có thể biết đc những mặt cơ bản cua xh:
hình thức tổ chức xh, hành động của cá nhân,nhóm và tổ chức xh nhằm những mục tiêu nhất định
của mình,hệ thống các quan hệ xã hội trong hoạt động hàng ngày,tác động qua lại của các cá
nhân,nhóm và tổ chức xã hội nhằm giảm thiểu các xung đột xã hội. các mặt: kinh tế,văn hóa,lịch
sử,chính trị của 1 xh(1 nước) và giao lưu VH giữa các nước vs nhau. Hãy cùng phân tích
Lối sống là tập hợp có hệ thống những đặc điểm cơ bản,đặc trưng cho hoạt động của các dân
tộc,các giai cấp,các tập đoàn xã hội,các cá nhân trong những diều kiện của một hình thái kinh tế
-xã hội nhất định.
Lối sống cá nhân và lối sống cộng đồng:
Lối sống cá nhân :Con người có học hành,tích lũy các giá trị văn hóa đi nữa thì cuối cùng
cũng thể hiện mình thông qua hành vi,”gieo hành vi thì gặt thói quen” câu nói cho ta thấy thói
quen là lối sống,lối sống là tiêu chí đầu tiên thể hiện chất lượng văn hóa và trí tuệ của 1 con người.
Lối sống hình thành và thể hiện qua hoạt động xã hội,chính trị,tư tưởng văn hóa,thể dục thể
thao.Nó bao gồm nhiều yếu tố :cách thức lao động, phong tục,giao tiếp,quan niệm về đạo đức
Lối sống cộng đồng: con người luôn phải tôn trọng 1 cộng đồng người, 1 nước, 1 khu vực,
trong cuộc sống chung người ta như thể phải tuân thủ nhữngqui tắc nhất định,thành văn hoặc bất
thành văn. Những qui tắc này bao gồm tất cả các lĩnh vực. trong số đó có nhữngqui tắc dần dần đc
cá nhân thừa nhận và trơ thành thói quen, nhân rộng rãi trong nội bộ 1 cộng đồng nào đó, chúng đc
người ta tuân thủ gần như vô đk
do vậy thong qua lối sống,ta có thể biết đc những đặc trưng cơ bản nhất của XH trong 1 thời kì
nào đó
lối sống phụ thuộc vào thời đại mà người ta đang sống với những điều kiện vật chất tinh thần
nhất định.nó được quy định bởi di sản của lịch sử,đó là các giá trị của truyền thống đã tạo nên
những khuôn mẫu thói quen trong hoạt động hàng ngày đang chi phối hành động của mỗi con
người.Lối sống còn bắt nguồn từ mặt bằng văn hóa cao,con người sống có đạo đức,có nhân cách
,có bản lĩnh vững vàng hơn,không chạy theo các thị hiếu tầm thường,tôn trọng các tiêu chuẩn xã

hội lành mạnh ,các cách ứng xử đẹp đẽ trong gia đình làng xã,phố phường và cộng đồng.Lối sống
còn chịu tác động của giao lưu văn hóa xã hội giữa các vùng các nước.
VD: khác với các nước phương tây, dân tộc VN sống có tính cộng đồng cao, quan tâm, yêu
thương, đùm bọc nhau, lá lành đùm lá rách (truyền thống)
Thu nhập tăng, bây giờ cuối tuần hay dịp nghỉ lễ, các gia đình thường rủ nhau đi chơi, du
lịch,hoặc ăn hang. Giống các nước có thu nhập cao khác.
-Trào lưu là một bộ phận ,một yếu tố nào đó nảy sinh và phát triển đã lôi cuốn đông đảo công
chúng không phân biệt giai cấp,dân tộc,tôn giáo,thành phần... trong một khoảng thời gian nhất
định. Trào lưu đại diện cho 1 tư tưởng, lối sống tiến bộ hay phản tiến bộ . Nó phụ thuộc vào văn
minh XH ,sự giao thoa lối sống giữ các vùng các dân tộc,giai cấp,cá nhân...
VD: tập yoga,aerobic, phẫu thuật thẩm mỹ…: giúp con người khỏe,đẹp hơn
trào lưu hiphop, nghệ thuật grafity: du nhập văn hóa nước ngoài, đc giới trẻ ưa chuộng
-Thị hiếu là một kiểu cách,một mô hình,một mốt,một mẫu mã,một cách điệu cuộc sống
nào đó trong một khoảng thời gian nhất định.
Thị hiếu phụ thuộc vào truyền thống văn hóa xã hội,sự khác biệt điều kiện kinh tế xã hội,
sự giao thoa lối sống giữa các dân tộc,giai cấp, cá nhân.
Có 2 cấp độ thị hiếu:chon loc và ko chọn lọc. Người có trình độ VH cao thì có thị hiếu chọn
lọc( ưa chất lượng tốt, mẫu mã đẹp, làm phong phú thêm cuộc sống) người có trình độ VH thấp thì
có thị hiếu ko chọn lọc( a dua, đua đòi, ko cần biết tốt xấu)
Như vậy lối sống,trào lưu thị hiếu chịu ảnh hưởng của xã hội và thông qua đó nó thể hiện
những mặt cơ bản nhất của xã hội:các hình thức tổ chức xã hội tương ứng với các giai đoạn
vận động của xã hội,hệ thống hành động của các cá nhân nhóm và tổ chức xã hội nhằm những
mục tiêu nhất định của mình,hệ thống các quan hệ xã hội qua lại giữa các cá nhân ,nhóm và tổ
Quản trị kinh doanh thương mại 50A – ĐH Kinh tế quốc dân


/>chức xã hội trong hoạt động hàng ngày,tác động qua lại của các cá nhân,nhóm và tổ chức xã hội
nhằm giảm thiểu các xung đột xã hội. Do vậy có thể nói thị hiếu,lối sống,trào lưu,thị hiếu đã phản
ánh những mặt cơ bản nhất của từng thời kì.


Quản trị kinh doanh thương mại 50A – ĐH Kinh tế quốc dân



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay
×