L I CAM OAN
Tác gi xin cam đoan lu n v n th c s “
xu t gi i pháp nh m nâng cao hi u qu ho t
đ ng kinh doanh c a công ty TNHH Hoàng V ” là do b n thân tác gi t nghiên c u,
t đúc k t t quá trình h c t p và nghiên c u th c ti n trong th i gian qua v i s h
tr t gi ng viên h
ng d n GS.TSKH. Nguy n Kh c Minh.
Các thông tin, s li u trong đ tài này đ
đáng tin c y. K t qu nghiên c u đ
c thu th p và s d ng m t cách trung th c và
c trình bày trong lu n v n này không sao chép
c a b t c lu n v n nào và c ng ch a đ
c trình bày hay công b
b t c công trình
nghiên c u nào khác.
Tác gi lu n v n
Nguy n Th Thúy H ng
i
L IC M
N
Trong quá trình h c t p và th c hi n Lu n v n, tác gi đã nh n đ
nhi u t p th và cá nhân. Tác gi xin đ
c s giúp đ c a
c g i l i c m n t i t t c các t p th và cá
nhân đã t o đi u ki n giúp đ tác gi trong quá trình h c t p và nghiên c u.
Tác gi xin chân thành c m n Ban lãnh đ o Khoa Kinh t và Qu n lý; Phòng ào t o
đ i h c và sau đ i h c - Tr
ng
i h c Th y l i Hà N i đã t o đi u ki n đ tác gi
hoàn thành lu n v n.
c bi t, tác gi xin c m n sâu s c đ n GS.TSKH.Nguy n Kh c Minh, ng
ti p h
i tr c
ng d n tác gi th c hi n hoàn thành b n lu n v n này.
Và tác gi c ng xin c m n các Phó Giáo s , Ti n s tham gia gi ng d y l p Cao h c
khóa 2016 - 2018 đã trang b nh ng ki n
24QLKT12, chuyên ngành Qu n lý kinh t
th c c n thi t và đóng góp ý ki n giúp tác gi hoàn thi n lu n v n.
Xin chân thành c m n lãnh đ o công ty, các phòng ban cùng các cán b , nhân viên
trong công ty TNHH Hoàng V đã t o đi u ki n cung c p thêm t li u và h tr tôi
trong quá trình thu th p phân tích s li u.
Cu i cùng, tác gi xin bày t s bi t n chân thành t i gia đình, đ ng nghi p và b n
bè, nh ng ng
i đã luôn đ ng viên, giúp đ tác gi trong su t quá trình h c t p và
hoàn thành lu n v n này. Xin chân thành c m n !
Hà N i, ngày 22 tháng 8 n m 2017
Tác gi lu n v n
Nguy n Th Thúy H ng
ii
M CL C
DANH M C HÌNH NH
DANH M C CÁC B NG BI U
DANH M C CÁC T
CH
VI T T T
NG 1 T NG QUAN V HI U QU HO T
NG KINH DOANH TRONG
DOANH NGHI P ...........................................................................................................3
1.1. T ng quan lý lu n v hi u qu ho t đ ng kinh doanh trong doanh nghi p .........3
1.1.1 Khái ni m hi u qu ho t đ ng kinh doanh ..................................................3
1.1.2. B n ch t c a hi u qu kinh doanh ..............................................................7
1.1.3. Phân lo i hi u qu kinh doanh....................................................................9
1.1.4. Các nhân t
nh h
ng đ n hi u qu kinh doanh c a doanh nghi p .......12
1.1.5. H th ng ch tiêu đánh giá hi u qu kinh doanh c a doanh nghi p .........18
1.1.6. S c n thi t ph i nâng cao hi u qu kinh doanh c a doanh nghi p .........22
1.2. T ng quan th c ti n v hi u qu ho t đ ng kinh doanh trong các doanh nghi p
th
ng m i - d ch v .................................................................................................26
1.2.1. Doanh nghi p Th
ng m i - d ch v và đ c đi m ho t đ ng kinh doanh
c a doanh nghi p ................................................................................................26
1.2.2. Kinh nghi m nâng cao hi u qu kinh doanh
các doanh nghi p th
ng
m i - d ch v .......................................................................................................27
1.3. T ng quan các công trình nghiên c u liên quan đ n đ tài................................34
K t lu n Ch
CH
ng 1.........................................................................................................36
NG 2 PHÂN TÍCH TH C TR NG HI U QU KINH DOANH T I CÔNG
TY TNHH HOÀNG V ...............................................................................................37
2.1. Gi i thi u khái quát v Công ty TNHH Hoàng V ...........................................37
2.1.1. Quá trình hình thành và phát tri n ............................................................37
2.1.2. C c u t ch c c a Công ty (Nh
hình 2.1)..........................................38
2.1.3. Các l nh v c kinh doanh ch y u c a Công ty .........................................41
2.2. Tình hình ho t đ ng kinh doanh c a Công ty ....................................................43
2.3. Phân tích th c tr ng hi u qu kinh doanh c a Công ty TNHH Hoàng V ........45
2.3.1.
c đi m ho t đ ng kinh doanh th
ng m i - d ch v c a Công ty ........45
2.3.2.Các ch tiêu đánh giá hi u qu ho t đ ng kinh doanh c a công ty ...........46
iii
2.3.3. Phân tích các nhân t
nh h
ng đ n hi u qu ho t đ ng kinh doanh c a
Công ty ............................................................................................................... 54
2.4. ánh giá chung v hi u qu kinh doanh t i Công ty TNHH Hoàng V ........... 61
2.4.1. Nh ng k t qu đ t đ
c ........................................................................... 61
2.4.2. Nh ng t n t i ............................................................................................ 62
K t lu n ch
CH
ng 2 ......................................................................................................... 64
NG 3 GI I PHÁP NÂNG CAO HI U QU KINH DOANH T I CÔNG TY
TNHH HOÀNG V ...................................................................................................... 65
3.1.
nh h
ng phát tri n c a Công ty trong th i gian t i...................................... 65
3.1.1.
nh h
ng phát tri n chung .................................................................... 65
3.1.2.
nh h
ng trong nâng cao hi u qu kinh doanh .................................... 65
3.2. Phân tích nh ng c h i và thách th c trong kinh doanh c a Công ty trong th i
gian t i ...................................................................................................................... 68
3.2.1. Nh ng c h i ............................................................................................ 68
3.2.2. Nh ng thách th c ..................................................................................... 69
3.3. Quan đi m và nguyên t c đ xu t gi i pháp ...................................................... 70
3.3.1. Quan đi m trong vi c đ xu t gi i pháp .................................................. 70
3.3.2. M t s nguyên t c đ xu t gi i pháp ........................................................ 70
3.4. Nghiên c u đ xu t m t s gi i pháp nâng cao hi u qu ho t đ ng kinh doanh
c a Công ty ............................................................................................................... 72
3.4.1. Gi i pháp v hoàn thi n t ch c b máy .................................................. 72
3.4.2. Gi i pháp v tài chính ............................................................................... 74
3.4.3. Gi i pháp nâng cao ph c v ..................................................................... 76
3.4.4. Nâng cao hi u qu s d ng các ngu n l c ............................................... 77
3.4.5. Phát tri n và s d ng ngu n nhân l c ...................................................... 82
3.4.6. Gi i pháp v marketing và nghiên c u th tr
ng.................................... 89
3.4.7. C i ti n chính sách giá.............................................................................. 92
K t lu n ch
ng 3 ....................................................................................................... 100
DANH M C TÀI LI U THAM KH O: ................................................................... 101
iv
DANH M C HÌNH NH
Hình 1.1. Ho t đ ng th
ng m i - d ch v ....................................................................26
Hình 2.1. S đ b máy t ch c qu n lý c a Công ty ...................................................38
Hình 2.2: Bi u đ doanh thu thu n c a Công ty TNHH Hoàng V t n m 2014-2016 ....44
Hình 2.3: Bi u đ ngu n v n ch s h u c a Công ty TNHH Hoàng V t n m 20142016 ...............................................................................................................................49
Hình 2.4:
th vòng quay t ng tài s n ........................................................................51
Hình 2.5: Bi u đ t su t l i nhu n trên doanh thu.......................................................52
v
DANH M C CÁC B NG BI U
B ng 2.1: B ng báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh c a Công ty TNHH Hoàng V t
n m 2014-2016 ....................................................................................................................... 43
B ng 2.2: B ng báo cáo tài chính c a Công ty TNHH Hoàng V t n m 2014-2016 ...... 47
B ng 2.3: B ng báo cáo tài chính c a Công ty TNHH Hoàng V t n m 2014-2016 ...... 48
B ng 2.4: T s thanh kho n hi n th i.................................................................................. 50
B ng 2.5: T s thanh kho n nhanh ...................................................................................... 50
B ng 2.6: Vòng quay t ng tài s n.......................................................................................... 51
B ng 2.7: T s l i nhu n trên doanh thu ............................................................................. 52
B ng 2.8: T s l i nhu n ròng trên tài s n .......................................................................... 53
B ng 2.9: T s l i nhu n ròng trên v n ch s h u ........................................................... 54
B ng 2.10: Lo i phòng và b ng giá phòng t i khách s n thu c Công ty TNHH Hoàng V :
.................................................................................................................................................. 55
B ng 2.11: T ng s cán b , công nhân viên ......................................................................... 59
B ng 2.12: Trình đ chuyên môn c a cán b , công nhân viên............................................ 59
vi
DANH M C CÁC T
VI T T T
Ch vi t đ y đ
Ch vi t t t
DNNN
Doanh nghi p Nhà n
DNTN
Doanh nghi p t nhân
DTBQ
Doanh thu bình quân m t lao đ ng
DTTL
M c doanh thu đ t đ
c t m t đ n v chi phí ti n l
DTVL
M c doanh thu đ t đ
c t m t đ ng v n l u đ ng
DT V
M c doanh thu t m t đ n v chi phí b ra
DTT
Doanh thu thu n
FDI
V nđ ut n
GDP
T ng thu nh p qu c dân
GTGT
Giá tr gia t ng
HSVL
H s đ m nhi m c a v n l u đ ng
LN V
T su t l i nhu n c a m t đ ng v n
LNVC
T su t l i nhu n c a v n ch s h u
LN V
M c l i nhu n đ t đ
c trên m t đ n v chi phí b ra
LN V
M c l i nhu n đ t đ
c trên m t đ n v chi phí b ra
LNTT
L i nhu n tr
LNST
L i nhu n sau thu
LNT
L i nhu n thu n
ROS
T s l i nhu n trên doanh thu
ROA
T s l i nhu n ròng trên tài s n
ROE
T s l i nhu n ròng trên v n ch s h u
SLBQ
M c sinh l i bình quân c a đ n v lao đ ng trong k
SLTL
M c sinh l i c a m t đ ng chi phí ti n l
SX V
S c kinh doanh c a m t đ ng v n
SLVL
T su t sinh l i c a m t đ ng v n l u đ ng
TCTD
T ch c tín d ng
TCP
T ng chi phí
TNHH
Trách nhi m h u h n
c
c ngoài
c thu
vii
ng
ng
TSLNDT
T su t l i nhu n so v i doanh thu
TSLNVBQ
T su t l i nhu n so v i v n kinh doanh bình quân
TSNH
Tài s n ng n h n
TSDH
Tài s n dài h n
TNDN
Thu nh p doanh nghi p
TQL
T ng qu l
ng
viii
PH N M
U
1. Tính c p thi t c a đ tài
Kinh t th tr
ng là vi c t ch c n n kinh t xã h i d a trên c s m t n n s n xu t
hàng hoá. Th tr
ng luôn m ra các c h i kinh doanh m i, nh ng đ ng th i c ng
ch a đ ng nh ng nguy c đe d a cho các doanh nghi p.
quy lu t c nh tranh kh c nghi t c a c ch th tr
luôn luôn v n đ ng, tìm tòi m t h
có th đ ng v ng tr
c
ng đòi h i các doanh nghi p ph i
ng đi cho phù h p. Hi u qu kinh doanh là m t
ph m trù kinh t , là m t ch tiêu ch t l
ng t ng h p.
ánh giá hi u qu kinh doanh
chính là quá trình so sánh gi a chi phí b ra và k t qu thu v v i m c đích đã đ
c
đ t ra và d a trên c s gi i quy t các v n đ c b n c a n n kinh t này: S n xu t cái
gì ? S n xu t nh th nào ? Và s n xu t cho ai ? Do đó vi c nghiên c u và xem xét v n
đ nâng cao hi u qu kinh doanh là m t đòi h i t t y u đ i v i m i doanh nghi p trong
quá trình kinh doanh hi n nay.
Vi c nâng cao hi u qu kinh doanh đang là m t bài toán khó đòi h i m i doanh nghi p
đ u ph i quan tâm đ n. Có nâng cao hi u qu s n xu t kinh doanh thì doanh nghi p
m i t n t i và phát tri n, qua đó m r ng quy mô kinh doanh, nâng cao đ i s ng ng
lao đ ng và t o s phát tri n v ng ch c c a doanh nghi p.
doanh nghi p đ t đ
nhi u.
n
c ta hi n nay, s
c hi u qu cao trong quá trình ho t đ ng kinh doanh v n ch a
i u này có nhi u nguyên nhân là do h n ch trong công tác qu n lý, h n ch
v n ng l c kinh doanh hay kém thích ng v i nhu c u c a th tr
hi u qu kinh doanh càng ngày càng ph i đ
ng. Do đó nâng cao
c chú tr ng đ c bi t là đ i v i các doanh
nghi p c ph n hoá. S c nh tranh ngày càng gay go c a th tr
ng t o đ ng l c thúc
đ y doanh nghi p và đ i th c nh tranh ph i có các m c tiêu, chi n l
th thích ng v i s thay đ i c a th tr
ng.
c lâu dài, đ có
i u này cho th y chính s c nh tranh s
giúp cho doanh nghi p ho t đ ng kinh doanh hi u qu h n, đ i s ng ng
đ
i
c n đ nh nh m đáp ng nhu c u c a th tr
i lao đ ng
ng và thúc đ y s phát tri n c a xã
h i.
Hoàng V là m t công ty th
ng m i d ch v , chuyên cung c p ph tùng và các b
ph n ph tr c a ô tô và xe có đ ng c khác; D ch v l u trú ng n ngày; Nhà hàng và
các d ch v
n u ng...Công ty có m t l
ng khách hàng l n, t
1
ng đ i n đ nh. Bên
c nh đó các đ i th c nh tranh l n c ng có nh h
doanh c a Công ty.
ng r t l n đ n ho t đ ng kinh
i u này có th kéo theo doanh thu, l i nhu n và l
hàng c a Công ty s b gi m xu ng trong t
ng khách
ng lai n u nh không có các chính sách
nh m nâng cao hi u qu ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p, chính vì lý do đó
nên tác gi ch n đ tài “
xu t gi i pháp nh m nâng cao hi u qu ho t đ ng kinh
doanh c a công ty TNHH Hoàng V ” làm đ tài lu n v n t t nghi p.
2. M c đích nghiên c u c a đ tài
M c đích c a đ tài là nghiên c u đ xu t m t s gi i pháp có c s khoa h c và th c
ti n, có tính kh thi nh m nâng cao hi u qu ho t đ ng kinh doanh c a công ty TNHH
Hoàng V trong th i gian t i n m 2022.
3.
it
ng và ph m vi nghiên c u
a.
it
ng nghiên c u
it
ng nghiên c u c a đ tài là hi u qu ho t đ ng kinh doanh c a Công ty TNHH
Hoàng V và nh ng nhân t
nh h
ng đ n hi u qu ho t đ ng kinh doanh c a doanh
nghi p.
b. Ph m vi nghiên c u
- Ph m vi v n i dung và không gian: “Hi u qu ho t đ ng kinh doanh c a công ty
TNHH Hoàng V ”.
- Ph m vi v th i gian: Th i gian nghiên c u, s li u kh o sát, thu th p th c ti n giai
đo n t n m 2014-2016, đ nh h
4. Cách ti p c n và ph
ng, đ xu t gi i pháp đ n n m 2022.
ng pháp nghiên c u
D a trên c s lý lu n chung và nh ng c s th c ti n v hi u qu ho t đ ng kinh
doanh; h th ng các v n b n, ch đ , chính sách hi n hành v qu n lý ho t đ ng kinh
doanh c a Nhà n
c.
pháp h th ng hóa; Ph
pháp thu th p s li u; Ph
ph
tài áp d ng ph
ng pháp nghiên c u c th nh : Ph
ng pháp th ng kê; Ph
ng pháp phân tích so sánh; Ph
ng
ng
ng pháp đ i chi u h th ng v n b n pháp quy và m t s
ng pháp k t h p khác đ gi i quy t các v n đ liên quan đ n quá trình nghiên
c u.
2
CH
NG 1 T NG QUAN V HI U QU HO T
TRONG DOANH NGHI P
NG KINH DOANH
1.1. T ng quan lý lu n v hi u qu ho t đ ng kinh doanh trong doanh nghi p
1.1.1 Khái ni m hi u qu ho t đ ng kinh doanh
ã có r t nhi u khái ni m, cách hi u khác nhau v hi u qu kinh doanh, sau đây là m t
s quan ni m:
Hi u qu kinh doanh ph n ánh kh n ng s d ng các ngu n l c c a doanh nghi p:
Giáo trình kinh t h c c a P.Samueleson và W.Nordhaus vi t: “Hi u qu t c là s
d ng m t cách h u hi u nh t các ngu n l c c a n n kinh t đ tho mãn nhu c u
mong mu n c a con ng
i”. Giáo s kinh t h c N.Gregory Mankiw đ i h c Harvard
trong cu n “Nguyên lý kinh t h c” cho r ng: “Hi u qu có ngh a là xã h i thu đ
c
k t qu cao nh t t các ngu n l c khan hi m c a mình”. Cùng đ ng v i quan đi m
này, t đi n kinh t c a Manfred Kuhn vi t: “Tính hi u qu đ
c xác đ nh b ng cách
l y k t qu tính theo đ n v giá tr chia cho chi phí kinh doanh”.
Hi u qu kinh doanh c a doanh nghi p ph i th hi n c v m t đ nh tính và đ nh
l
ng: N u xét v đ nh l
ng, ng
i ta ch thu đ
c hi u qu kinh doanh khi nào k t
qu l n h n chi phí, chênh l ch này càng l n thì hi u qu càng cao và ng
c l i. Còn
khi đánh giá v m t đ nh tính, m c đ hi u qu kinh t cao ph n ánh s c g ng, n
l c, trình đ qu n lý c a m i khâu, m i c p trong h th ng và s g n bó c a vi c gi i
quy t nh ng yêu c u và m c tiêu kinh t v i nh ng yêu c u và m c tiêu chính tr - xã
h i. Hai m t đ nh l
ng và đ nh tính c a ph m trù hi u qu có quan h ch t ch v i
nhau.
Hi u qu kinh doanh c a doanh nghi p là s g n k t gi a hi u qu kinh t và hi u qu
xã h i: Quan ni m này không nh ng ph n ánh ðý c m i quan h b n ch t c a hi u qu
kinh t là s so sánh gi a k t qu s n xu t v i chi phí s n xu t, mà còn bi u hi n s
t
ng quan v l
ng và ch t gi a k t qu và chi phí. Nó đ
c bi u hi n c th d
d ng t ng h p nhi u ch tiêu kinh t khác nhau trong quá trình s n xu t.
3
i
Theo GS.TSKH V Huy T “Hi u qu kinh doanh là ph m trù kinh t bi u hi n t p
trung c a s phát tri n kinh t theo chi u sâu, ph n ánh trình đ khai thác các ngu n
l c trong quá trình tái s n xu t nh m th c hi n m c tiêu kinh doanh”. [1]
Hi u qu kinh t là hi u qu xét v m t kinh t , đ
và đ
c so sánh, tính toán d a trên giá tr
c đo b ng đ ng ti n. Còn hi u qu xã h i trong doanh nghi p đ
trên b o đ m l i ích cho con ng
con ng
i, đ
c so sánh d a
c đo b ng h th ng các ch tiêu v phát tri n
i và xã h i nh : C i thi n đi u ki n làm vi c, t ng thu nh p, đ i s ng v t
ch t, v n hóa cán b công nhân viên, s c kho , h c v n, trình đ v n hoá, quan h con
ng
i, quan h xã h i, b o v môi tr
ng sinh thái…
Trong th c t đ i s ng kinh t xã h i, hai lo i hi u qu này có m i quan h ch t ch
v i nhau, chúng v a là k t qu v a là đi u ki n cho nhau, v a th ng nh t v a mâu
thu n v i nhau. Khi xem xét hai lo i hi u qu này, ph i đ t trong m i quan h c v
không gian, th i gian, v ch t và l
t và hi u qu xã h i c n đ
ng. Xét trên quan đi m h th ng thì hi u qu kinh
c gi i quy t hài hòa đ i v i các doanh nghi p.
Xét theo ngh a r ng h n thì hi u qu kinh doanh là nâng cao n ng su t lao đ ng xã h i
và ti t ki m lao đ ng xã h i (Bao g m lao đ ng s ng và lao đ ng v t hóa c a xã h i).
ây là hai m t có quan h m t thi t c a v n đ hi u qu . Chính vì khan hi m ngu n
l c và vi c s d ng chúng có tính c nh tranh nh m tho mãn nhu c u ngày càng t ng
c a xã h i, đ t ra yêu c u ph i khai thác, t n d ng tri t đ và ti t ki m các ngu n l c.
đ tđ
c m c tiêu kinh doanh, các doanh nghi p bu c ph i chú tr ng các đi u ki n
n i t i, phát huy n ng l c, hi u n ng c a y u t s n xu t và ti t ki m m i chi phí.
Bên c nh đó c n hi u ph m trù hi u qu m t cách toàn di n trên c hai m t đ nh l
và đ nh tính. V m t đ nh l
k t qu thu đ
ng, hi u qu kinh doanh bi u hi n
c và chi phí b ra. N u xét v t ng l
m it
ng
ng quan gi a
ng thì kinh doanh ch đ t hi u
qu khi k t qu l n h n chi phí, chênh l ch này càng l n hi u qu kinh doanh càng cao
và ng
c l i. V m t đ nh tính, hi u qu kinh doanh cao ph n ánh s c g ng, n l c,
trình đ và kh n ng s d ng các y u t trong quá trình s n xu t kinh doanh.
1
GS.TSKH V Huy T (2012), Giáo trình k ho ch ho t đ ng c a doanh nghi p, NXB KTQD
4
Hi u qu kinh doanh v a là m t ph m trù c th v a là m t ph m trù tr u t
ng, n u
là ph m trù c th thì trong công tác qu n lý ph i đ nh l
ng thành các ch tiêu, con s
đ tính toán so sánh; n u là ph m trù tr u t
c đ nh tính thành các m c đ
ng ph i đ
quan tr ng ho c vai trò c a nó trong l nh v c kinh doanh.
Trong n n kinh t th tr
ng hi n nay, thì m c tiêu kinh doanh c b n c a các doanh
nghi p là l i nhu n. L i nhu n là ph n giá tr dôi ra mà doanh nghi p thu đ
c ngoài
các chi phí c n thi t (Chi phí kinh doanh). Nâng cao hi u qu kinh doanh chính là vi c
c c đ i hoá giá tr này thông qua hàng lo t các bi n pháp ti t ki m chi phí, c i ti n s n
xu t, nâng cao n ng su t lao đ ng, ti t ki m chi phí thu mua, nguyên v t li u, n ng
l
ng tiêu th và phát huy các ngu n l c khác c a doanh nghi p.
Vi c đánh giá hi u qu kinh doanh r t ph c t p vì b n thân k t qu kinh doanh và chi
phí kinh doanh nhi u khi không đ
phí và k t qu không ph n ánh đ
c ph n ánh chính xác. Nguyên do là có nh ng chi
c b ng các đ n v đo l
ng thông th
ng (Nh uy
tín, chi phí vô hình...). Có l vì v y mà m t đ c đi m quan tr ng nh t c a hi u qu
kinh doanh là khái ni m ph c t p và khó đánh giá chính xác. Hi u qu kinh doanh
đ
c xác đ nh t k t qu thu đ
r t khó đo l
ng vì v y đo l
c và chi phí b ra, trong khi đó k t qu và chi phí l i
ng đánh giá hi u qu kinh doanh là r t khó kh n.
V k t qu kinh doanh: H u nh r t ít các doanh nghi p xác đ nh đ
qu kinh doanh
c chính xác k t
m t th i đi m c th . Nguyên nhân là do quá trình kinh doanh không
trùng kh p v i nhau, v l i t i các doanh nghi p s n xu t xác đ nh s n ph m đã tiêu
th trong khâu hàng g i bán t i các đi m tiêu th , đ i lý hay đ n v b n...là r t khó
kh n. Bên c nh đó vi c nh h
ng c a th
c đo giá tr c ng là nguyên nhân gây nên
khó kh n trong vi c đánh giá chính xác hi u qu kinh doanh (Thay đ i c a giá tr đ ng
ti n trên th tr
ng theo đ a đi m và th i gian).
Vi c xác đ nh chi phí kinh doanh c ng không d dàng. V nguyên t c, chi phí kinh
doanh c a doanh nghi p đ
đ nh chi phí vô hình th
c xác đ nh t chi phí h u hình và chi phí vô hình. Xác
ng mang tính
xác chi phí vô hình trong m t th
c đoán, chúng ta không th xác đ nh chính
ng v kinh doanh. Chi phí vô hình là m t c n tr
5
l n cho các không ch doanh nghi p mà còn c n n kinh t qu c dân trong xác đ nh
đ
c chính xác chi phí b ra.
C ng chính vì vi c xác đ nh k t qu kinh doanh và chi phí kinh doanh khó kh n mà
d n t i khó xác đ nh hi u qu kinh doanh. H n n a, đi u này c ng d n đ n tình tr ng
hi u qu kinh doanh ng n h n và hi u qu kinh doanh dài h n không phù h p v i
nhau, đôi khi là mâu thu n. Ch ng h n doanh nghi p chú tr ng vào các m c tiêu tr
m t mà b qua các đo n th tr
c
ng, b n hàng truy n th ng, và nh th , v ng n h n có
th đem l i hi u qu kinh doanh cao cho các doanh nghi p, nh ng v dài h n có th
đem l i hi u qu x u.
T nh ng quan đi m trên, tác gi cho r ng: Hi u qu kinh doanh c a doanh nghi p
nh t thi t ph i đ m b o k t h p gi a hi u qu kinh t v i hi u qu xã h i. Hi u qu
kinh doanh c a doanh nghi p là m t ph m trù kinh t ph n ánh v m t ch t l
ng trình
đ qu n lý, khai thác, s d ng và huy đ ng các ngu n l c c a doanh nghi p. Nh m đ t
đ
c m c tiêu l i nhu n cao nh t v i chi phí nh nh t. T l chênh l ch này càng l n
thì hi u qu s n xu t kinh doanh càng cao. Có th bi u th hi u qu b ng công th c
sau:
H=
K
C
(1.1)
Trong đó: H: Hi u qu s n xu t kinh doanh
K: K t qu đ t đ
c
C: Chi phí ngu n l c g n v i k t qu
V i khái ni m này, xét trên góc đ t ng doanh nghi p thì m t doanh nghi p kinh
doanh có hi u qu lý t
ng là m t doanh nghi p ho t đ ng trên đ
l c s n xu t c a doanh nghi p, và t
ng gi i h n n ng
ng t có th suy r ng ra cho toàn b n n kinh t
qu c dân c ng v y. ây là tr
ng h p lý t
ng, nh ng trong th c t nhà doanh nghi p
th
ng h p: “
c cái này, m t cái kia”. Ví d , m t gi i
ng g p ph bi n các tr
pháp quan tr ng đ nâng cao hi u qu kinh doanh là khi đ u t công ngh hi n đ i,
máy móc thi t b hi n đ i đ nâng cao n ng su t, h giá thành, thì doanh nghi p c n
6
ph i b chi phí l n, c n th i gian đ u t dài và có lúc còn làm m t ch làm c a công
nhân.
Nâng cao hi u qu kinh doanh chính là vi c th c hi n hàng lo t các bi n pháp có h
th ng, có t ch c, có tính đ ng b và có tính liên t c t i doanh nghi p nh m đ t m c
tiêu cu i cùng đó là hi u qu cao - đ t k t qu cao nh t v i chi phí th p nh t.
Ho t đ ng kinh doanh c a các doanh nghi p bao g m r t nhi u khâu v i các m i liên
h , tác đ ng qua l i mang tính ch t quy t đ nh và h tr cùng nhau th c hi n m c tiêu
t ng th c a ho t đ ng kinh doanh. Nâng cao hi u qu ho t đ ng c a t t c các khâu
trong kinh doanh là nhi m v tr ng tâm trong công tác t ch c đi u hành ho t đ ng
c a b t c m t doanh nghi p nào.
1.1.2. B n ch t c a hi u qu kinh doanh
M c tiêu hi u qu luôn luôn là m i quan tâm hàng đ u c a t t c các n n s n xu t.
Nh ng hi u qu là gì ? Nh th nào là ho t đ ng kinh doanh có hi u qu ? Không ph i
là m t v n đ đã đ
c gi i quy t tri t đ và có quan ni m th ng nh t trong lý lu n và
trong công tác th c ti n. D
s đ
Khi n
i góc đ nghiên c u khác nhau, ph m trù hi u qu kinh t
c hi u và xem xét khác nhau.
c ta chuy n sang n n kinh t th tr
có s ch đ o và qu n lý c a Nhà n
ng, n n kinh t hàng hoá nhi u thành ph n
c thì vi c xác đ nh rõ b n ch t, ph
ng pháp
đánh giá hi u qu kinh t tr thành m t đòi h i c p bách. Th t khó đánh giá m c đ
hi u qu kinh t đ t đ
c mà khi b n thân ph m trù này ch a đ
c xác đ nh rõ v b n
ch t nh ng bi u hi n c a nó. Do v y hi u ðúng hõn b n ch t và có nh ng quan ni m
th ng nh t v hi u qu kinh t là v n ð không nh ng có ý ngh a quan tr ng v lý lu n
mà còn r t c n thi t trong ho t đ ng th c ti n. Nó s cho phép xác đ nh đúng đ n m c
tiêu và bi n pháp đ nâng cao hi u qu kinh t , tr
c đây khi n n kinh t ho t đ ng
theo c ch k ho ch t p trung, ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a các doanh nghi p
đ
c đánh giá b ng m c đ hoàn thành các ch tiêu pháp l nh do Nhà n
Giá tr t ng s n l
ng hàng hoá th c hi n, kh i l
c giao nh :
ng s n ph m ch y u nh ch tiêu
n p ngân sách…v th c ch t đây là các ch tiêu ph n ánh k t qu , không th hi n đ
m i quan h so sánh v i nh ng gì mà doanh nghi p b ra và Nhà n
7
c
cđ ut .M t
khác trong th i k này giá c mang tính hình th c, theo s ch đ o chung nên vi c tính
toán các ch tiêu th ng kê và h ch toán mang tính hình th c không ph n ánh đúng th c
ch t trình đ qu n lý c a doanh nghi p.
Khi n n kinh t chuy n sang ho t đ ng theo c ch th tr
ch c n ng qu n ký kinh t b ng các chính sách đ nh h
ng, Nhà n
c th c hi n
ng v mô thông qua các công
c là h th ng lu t pháp hành chính và lu t pháp kinh t nh m đ t đ
c m c tiêu
chung c a xã h i. Các doanh nghi p là các ch th s n xu t, t do kinh doanh trong
khuôn kh pháp lu t cho phép, các doanh nghi p có toàn quy n quy t đ nh đ
cho mình và bình đ ng tr
ng đi
c pháp lu t. Chính vì v y mà hi u qu kinh t c a doanh
nghi p và hi u qu xã h i không đ ng nh t v i nhau.
đánh giá k t qu đ t đ
c c a các lo i hình doanh nghi p thì
ng và Nhà n
c ta
đã đ ra và xác đ nh cho m i lo i hình doanh nghi p các m c tiêu khác nhau. Ngh
quy t
ih i
ng toàn qu c l n th VIII đã xác đ nh: “L y su t sinh l i ti n v n là
tiêu chu n ch y u đ đánh giá hi u qu kinh doanh c a các doanh nghi p kinh doanh.
L y k t qu th c hi n các chính sách xã h i làm tiêu chu n ch y u đ đánh giá hi u
qu c a doanh nghi p công ích”. ây là m t quan đi m có ý ngh a r t quan tr ng v c
m t lý lu n và th c ti n trong vi c làm rõ b n ch t c a hi u qu kinh t và tiêu chu n
đ xác đ nh, đánh giá hi u qu kinh t .
T th c ti n nêu trên ta th y, “Hi u qu kinh t là m t ph m trù ph n ánh trình đ
n ng l c qu n lý b o đ m th c hi n có kinh t cao nh ng m c tiêu kinh t xã h i v i
chi phí nh nh t”. Chúng ta c n đánh giá hi u qu kinh t toàn di n trên c hai m t đó
là m t đ nh l
ng và m t đ nh tính.
- Th nh t, v m t đ nh l
t , x h i bi u hi n
v t ng l
ng, ng
m it
ng: Hi u qu kinh t c a vi c th c hi n m i nhi m v kinh
ng quan gi a k t qu thu đ
i ta ch thu đ
c và chi phí b ra. N u xét
c hi u qu kinh t khi nào k t qu l n h n chi phí,
chênh l ch này càng l n, hi u qu kinh t càng cao và ng
c l i.
- Th hai, v m t đ nh tính: M c đ hi u qu kinh t cao thu đ
g ng, n l c, trình đ qu n lý
c ph n ánh s c
m i khâu, m i c p trong h th ng công nghi p và s
8
g n bó c a vi c gi i quy t nh ng yêu c u và m c tiêu kinh t v i nh ng yêu c u và
m c tiêu chính tr - xã h i.
Hai m t đ nh l
ng và đ nh tính c a ph m trù hi u qu kinh t có quan h ch t ch v i
nhau. Trong nh ng bi u hi n v đ nh l
tr - xã h i nh t đ nh. Ng
ng ph i nh m đ t đ
c l i, vi c qu n lý kinh t , dù
c nh ng m c tiêu chính
giai đo n nào c ng không
ch p nh n vi c th c hi n nh ng yêu c u, m c tiêu chính tr - xã h i v i b t k giá nào,
c n phân bi t s khác nhau và hi u qu m i quan h gi a hi u qu kinh t và k t qu
kinh t . V m t hình th c, hi u qu kinh t luôn là m t ph m trù so sánh th hi n m i
t
ng quan gi a cái ph i b ra và cái thu v đ
c. K t qu ch là y u t c n thi t đ
tính toán và phân tích hi u qu .
1.1.3. Phân lo i hi u qu kinh doanh
ng trên các góc đ , các ph
ng di n nhìn nh n khác nhau, ng
i ta l i có các cách
hi u khác nhau v hi u qu . Nhìn chung có 4 cách phân lo i hi u qu sau:
1.1.3.1. Hi u qu c a chi phí t ng h p và hi u qu c a chi phí b ph n
Hình thành cách phân lo i này d a trên c s coi vi c th c hi n m t nhi m v s n xu t
kinh doanh c a doanh nghi p ph i s d ng t ng h p nhi u y u t chi phí. ó là chi phí
nhân công, chi phí nguyên v t li u, chi phí s n xu t chung, chi phí bán hàng và chi phí
qu n lý doanh nghi p. M i y u t chi phí đó đ u là m t b ph n c u thành nên chi phí
t ng h p. Hi u qu c a chi phí t ng h p là bi u hi n t
ng quan gi a k t qu thu đ
c
và t ng chi phí b ra đ th c hi n k t qu đó.
Hi u qu c a chi phí t ng h p th hi n m i t
ng quan gi a k t qu thu đ
c và t ng
chi phí b ra đ th c hi n nhi m v s n xu t kinh doanh. Còn hi u qu chi phí b ph n
l i th hi n m i t
ng quan gi a k t qu thu đ
thi t đ th c hi n nhi m v
cv il
ng chi phí t ng y u t c n
y (Lao đ ng, thi t b , nguyên v t li u…). Vi c tính toán
hi u qu chi phí t ng h p cho th y hi u qu chung c a doanh nghi p, hay n n kinh t
qu c dân. Vi c tính toán và phân tích hi u qu c a các chi phí b ph n cho th y s tác
đ ng c a nh ng nhân t n i b s n xu t kinh doanh đ n hi u qu kinh t nói chung.
V nguyên t c, hi u qu chi phí t ng h p ph thu c vào hi u qu c a các chi phí b
ph n.
9
Gi a hi u qu chi phí t ng h p và hi u qu chi phí b ph n có m i quan h m t thi t
v i nhau. N u nh hi u qu c a chi phí t ng h p th hi n hi u qu s n xu t kinh
doanh c a t ng h p t t c các y u t trong h th ng s n xu t kinh doanh thì hi u qu
nh h
c a chi phí b ph n th hi n s
ng c a t ng y u t s n xu t đ n hi u qu toàn
b h th ng s n xu t kinh doanh đó.
Cách phân lo i này cho các nhà qu n lý có th th y rõ đ
c hi u qu t ng h p c a
toàn b h th ng và hi u qu ho t đ ng c a t ng y u t chi phí. T đó cho phép các
nhà qu n lý có th xác đ nh đ
c nh ng khâu, nh ng b ph n còn y u đ k p th i có
bi n pháp kh c ph c, c ng nh nh ng khâu, nh ng b ph n m nh đ t ng c
ng,
nh m nâng cao hi u qu c a t ng y u t c ng nh hi u qu c a t ng h p c h th ng.
1.1.3.2. Hi u qu tuy t đ i và hi u qu so sánh
C n c vào ph
ng pháp tính toán và vi c áp d ng các ch tiêu hi u qu , ng
i ta chia
hi u qu s n xu t kinh doanh thành hi u qu tuy t đ i và hi u qu so sánh. Trong công
tác qu n lý công nghi p, vi c xác đ nh và phân tích hi u qu kinh t nh m hai m c
đích:
M t là: Phân tích và đánh giá trình đ qu n lý và s d ng các lo i chi phí trong ho t
đ ng s n xu t kinh doanh.
Hai là: Phân tích lu n ch ng kinh t - xã h i các ph
hi n m t nhi m v c th nào đó đ ch n l y ph
đ iđ
c tính toán cho t ng ph
qu thu đ
ng án khác nhau, trong vi c th c
ng án có l i ích nh t. Hi u qu tuy t
ng án b ng cách xác đ nh m i t
ng quan gi a k t
c v i chi phí b ra, khi th c hi n nhi m v kinh t - xã h i, v m t l
hi u qu này đ
c bi u hi n
ng,
các ch tiêu khác nhau, nh n ng su t lao đ ng, th i
gian hoàn v n, t su t v n, l i nhu n…
Hi u qu tuy t đ i th hi n m i t
th c hi n k t qu đó. V m t l
ng quan gi a k t qu thu đ
ng, hi u qu này th hi n
c v i chi phí b ra đ
các ch tiêu: L i nhu n,
n ng su t lao đ ng, th i gian hoàn v n...
Hi u qu so sánh đ
ho c so sánh t
c xác đ nh b ng cách so sánh các ch tiêu hi u qu tuy t đ i,
ng quan các đ i l
ng th hi n chi phí, ho c k t qu c a các ph
10
ng
án khác nhau. Các ch tiêu hi u qu so sánh đ
qu c a các ph
ng án, đ ch n ph
c s d ng đ đánh giá m c đ hi u
ng án có l i nh t.
1.1.3.3. Hi u qu kinh t và hi u qu chính tr - xã h i
Cách phân lo i này c n c vào tính ch t c a k t qu s n xu t kinh doanh mang l i.
Doanh nghi p nào s n xu t kinh doanh mà mang l i l i ích kinh t l n h n chi phí b
ra thì doanh nghi p này đ t đ
c hi u qu kinh t . Hi u qu kinh t là m c tiêu hàng
đ u c a h u h t các doanh nghi p khi ti n hành s n xu t kinh doanh và nó đ
c th
hi n t p trung nh t trong ch tiêu l i nhu n. Bên c nh hi u qu kinh t , trong quá trình
s n xu t kinh doanh, khi mà doanh nghi p mang l i l i ích cho ngành, cho đ a ph
ng,
cho toàn xã h i nhi u h n nh ng chi phí mà xã h i ph i gánh ch u t h thì doanh
nghi p đó đ t đ
c hi u qu chính tr - xã h i. Hi u qu chính tr - xã h i th hi n
vi c doanh nghi p t o ra nhi u công n vi c làm, t o đi u ki n làm t ng thu nh p,
nâng cao m c s ng cho ng
mà
ng và Nhà n
i lao đ ng, th c hi n t t các nhi m v kinh t , chính tr
c đã đ ra.
Trong n n kinh t hàng hoá nhi u thành ph n, ph n l n các doanh nghi p do ch y theo
l i nhu n đã coi nh hi u qu chính tr - xã h i. Do đó đ đ m b o n n kinh t phát
tri n n đ nh, b n v ng thì Nhà n
c a hai lo i hi u qu này.
nghi p Nhà n
c c ng nh các doanh nghi p ph i cân đ i vai trò
i u đó gi i thích t i sao c n có s t n t i c a các doanh
c, doanh nghi p công ích.
1.1.3.4. Hi u qu cá bi t và hi u qu kinh t qu c dân
Theo ph m vi đánh giá hi u qu s n xu t kinh doanh, ng
i ta chia làm hai lo i: Hi u
qu cá bi t và hi u qu kinh t qu c dân.
Hi u qu kinh t qu c dân là hi u qu s n xu t kinh doanh c a toàn b n n kinh t . V
c b n, nó chính là s n ph m th ng d , thu nh p qu c dân hay t ng thu nh p mà đ t
n
c thu đ
c trong m i k kinh doanh so v i l
ng v n s n xu t, lao đ ng xã h i và
tài nguyên đã hao phí.
Hi u qu s n xu t kinh doanh cá bi t là hi u qu thu đ
c t ho t đ ng s n xu t kinh
doanh c a doanh nghi p mà bi u hi n t p trung nh t c a nó là l i nhu n.
11
Do đó ph m vi xét hi u qu kinh t qu c dân là r ng l n h n và bao trùm c ph m vi
xét hi u qu kinh t cá bi t. Hi u qu cá bi t là m t b ph n c u thành nên hi u qu
kinh t qu c dân là t ng h p c a hi u qu s n xu t kinh doanh c a t t c các doanh
nghi p trong n n kinh t . C s c a cách phân lo i này là coi doanh nghi p là m t t
bào, m t b ph n c a n n kinh t và t ng giá tr th ng d c a toàn b n n kinh t , là
t ng h p giá tr th ng d c a t t c các doanh nghi p trong n n kinh t . S n l c nâng
cao hi u qu s n xu t kinh doanh c a m i doanh nghi p trong khuôn kh pháp lu t
c ng đ ng th i làm nâng cao hi u qu s n xu t kinh doanh c a toàn b n n kinh t .
1.1.4. Các nhân t
đ tđ
nh h
nh h
ng đ n hi u qu kinh doanh c a doanh nghi p
c k t qu s n xu t kinh doanh t t hay không t t thì doanh nghi p đ u ch u
ng t ng h p c a nhi u nhân t . Các nhân t này có nh h
ng tích c c ho c
tiêu c c đ n hi u qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p và luôn là đ i t
nghiên c u các chi n l
ng
c s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p. Doanh nghi p kinh
doanh v n t i c ng nh r t nhi u doanh nghi p kinh doanh các ngành ngh khác nhau
c a n n kinh t qu c dân c ng đ u ch u nh h
ng c a nh ng nhân t chính sau:
1.1.4.1. Nhóm nhân t bên trong
a. Ngu n nhân l c
Trong công cu c khoa h c k thu t ngày nay, ng
đó là l c l
i ta nói nhi u đ n thi t b , máy móc
ng lao đ ng tr c ti p. Vai trò c a con ng
i trong lao đ ng ngày càng lu
m đi so v i máy móc thi t b , nh ng có m t đi u mà không m t ai có th ph nh n
đ
c là s c sáng t o đ t o ra và s a ch a nh ng máy móc thi t b hi n đ i đó l i
chính là con ng
i.
Máy móc, trang thi t b càng t i tân, hi n đ i bao nhiêu mà không bi t s d ng thì
thi t h i gây ra càng l n. Ng
i ta có th dùng nhi u ti n đ mua đ
c các máy móc,
trang thi t b r t hi n đ i nh ng s ph i m t nhi u th i gian đ đào t o đ
ng
c nh ng con
i đ gi i đ đi u khi n chúng. S phù h p gi a trình đ lao đ ng và trình đ công
ngh đang là v n đ đ
phát tri n nh n
c quan tâm
h u h t các qu c gia. V i m t n n kinh t đang
c ta hi n nay thì vi c áp d ng khoa h c k thu t đòi h i ph i phù
h p v i trình đ lao đ ng, v i hoàn c nh đ t n
12
c. Dân s n
c ta đ ng hàng th 14
trên th gi i và đang trong giai đo n dân s vàng, l i là dân s tr nên l c l
đ ng đ
n
ng lao
c coi là m t th m nh, m t trong nh ng tâm đi m h p d n các nhà đ u t
c ngoài.
Lao đ ng là m t trong các y u t đ u vào tr ng tâm c a doanh nghi p, nó tham gia
vào h u h t các công đo n c a quá trình ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh
nghi p. Lao đ ng s d ng t li u lao đ ng tác đ ng lên đ i t
ng lao đ ng, bi n
chúng thành c a c i v t ch t, n u không có lao đ ng thì quá trình s n xu t s b ng ng
tr . Tuy nhiên, mu n cho ho t đ ng s n xu t đ t hi u qu cao thì c n ph i có m t đ i
ng đ v s l
giao đúng ng
ng, t t v ch t l
ng, phù h p v gi i tính và l a tu i, đ ng th i phân
i, đúng vi c, xác đ nh rõ ch c n ng, nhi m v , quy n h n gi a các b
ph n và các cá nhân; b o đ m m i ng
có ng
i ph trách và có s
nghi p.
i đ u có vi c làm, m i khâu, m i b ph n đ u
n kh p, đ ng b trong t ng đ n v và trên toàn doanh
i u đó chính là c s đ quá trình s n xu t đ
c ti n hành nh p nhàng, liên
t c, là c s đ nâng cao hi u qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p.
Trong m t doanh nghi p, n u t o ra đ
đ nc pd
i, ban lãnh đ o t o ra đ
c s tin c y yêu m n c a ng
li u thu c vô cùng quý giá kích thích ng
m t trong nh ng gi i pháp đ
c b u không khí hoà h p, c p trên quan tâm
i lao đ ng thì đó là
i lao đ ng h ng say làm vi c.
ây c ng là
c nhi u doanh nghi p s d ng và nó góp ph n t o ra
v n hoá công ty.
b. Ngu n v n
V n là m t y u t c b n c a quá trình s n xu t, là m t y u t quan tr ng quy t đ nh
đ n s t n t i và phát tri n c a doanh nghi p. Nó tham gia vào quá trình s n xu t d
i
d ng tài s n c đ nh, tài s n l u đ ng, tài s n tài chính. M t doanh nghi p có ngu n
v n l n và m t c c u h p lý không nh ng đ m b o cho các ho t đ ng s n xu t kinh
doanh di n ra liên t c mà còn có kh n ng đ u t đ i m i công ngh , m r ng s n xu t
kinh doanh nâng cao uy tín c a doanh nghi p trên th tr
ng. M t c c u v n h p lý là
ph i cân đ i gi a tài s n c đ nh, tài s n l u đ ng và tài s n tài chính. N u đ u t
nhi u cho tài s n c đ nh mà không chú ý đ n tài s n l u đ ng s làm gián đo n quá
trình s n xu t và làm lãng phí n ng l c s n xu t c a tài s n c đ nh. N u đ u t cân
13
đ i gi a tài s n c đ nh và tài s n l u đ ng nh ng không chú ý d tr tài chính m t
cách h p lý thì doanh nghi p s kém nhanh nh y và th đ ng tr
c các tình hu ng b t
ng phát sinh, d b m t c h i, gi m uy tín. K c khi phân b v n m t cách cân đ i
h p lý mà kh n ng qu n lý v n không cao d d n đ n tình tr ng b chi m d ng v n và
th t thoát v n. Nh v y, ngu n v n v i vi c s d ng và qu n lý s
nh h
ng r t l n
đ n hi u qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p.
c. Nhi m v s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p
Nhi m v s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p là m t y u t quan tr ng nh h
ng
t i hi u qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p. Chính vì v y, ngày nay m t trong
nh ng v n đ mà các doanh nghi p ph i gi i quy t là ph i xác đ nh chính xác nhi m
v s n xu t kinh doanh c a mình. N u nh tr
c kia trong th i k bao c p, nhi m v
s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p ch là hoàn thành các ch tiêu k ho ch mà Nhà
n
c giao cho thì ngày nay các doanh nghi p th
ng ph i l n l n trên th tr
ng đ tr
l i nh ng câu h i nh : S n su t cho ai ? S n xu t cái gì ? S n su t nh th nào ?
Nhi m v s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p càng đ
c xác đ nh chính xác (T
phân tích y u t n i t i và khách quan), thì kh n ng c nh tranh c a doanh nghi p càng
l n và do đó hi u qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p c ng đ
c nâng cao.
d. Trình đ t ch c qu n lý c a doanh nghi p
Qua th c ti n
các n
c đang phát tri n cho th y, hi u qu s n xu t kinh doanh
doanh nghi p trong n n kinh t th tr
ng cao hay th p ph thu c r t l n vào trình đ
t ch c qu n lý c a h . Trình đ t ch c, qu n lý cao c a m t doanh nghi p đ
hi n
ch doanh nghi p bi t t o l p đ
c th
c m t c c u t ch c qu n lý v i t l h p lý,
c c u b máy g n nh , linh ho t; b trí đúng ng
ph
các
i, đúng vi c; v n d ng hi u qu các
ng pháp nh : Hành chính kinh t , giáo d c tâm lý…trong qu n lý đ m b o cho
quá trình s n xu t đ
c di n ra liên t c, nh p nhàng, cân đ i. T ch c t t quá trình s n
xu t kinh doanh s góp ph n nâng cao doanh s s n l
ng bán ra, gi m thi u đ
c các
kho n chi phí không c n thi t t đó góp ph n nâng cao hi u qu s n xu t kinh doanh
c a toàn doanh nghi p.
e. Trình đ khoa h c công ngh c a doanh nghi p
14
Ngày nay, vi c áp d ng các thành t u nghiên c u khoa h c vào s n xu t kinh doanh
đang tr thành m t trào l u, m t yêu c u mang tính s ng còn c a các doanh nghi p
trên th
ng tr
nâng cao đ
ng c nh tranh. V i k thu t công ngh tiên ti n, các doanh nghi p s
c trình đ khai thác các y u t đ u vào c a quá trình s n xu t kinh doanh,
t đó t ng đ
c kh i l
ng s n ph m bán ra, t ng doanh thu, gi m chi phí giá thành
d n đ n t ng t ng l i nhu n.
ng th i, vi c áp d ng ti n b khoa h c công ngh s
giúp cho doanh nghi p nhanh chóng đáp ng đ
m r ng th tr
c nhu c u c a th tr
ng, góp ph n
ng, nâng cao uy tín và v th c nh tranh c a doanh nghi p. Nh v y,
áp d ng ti n b khoa h c công ngh chính là m t đi u ki n quan tr ng đ nâng cao
hi u qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p.
1.1.4.2. Nhóm nhân t bên ngoài
a. Nhóm nhân t vi mô
-
i th c nh tranh:
Ngày nay, môi tr
ng c nh tranh gi a các doanh nghi p di n ra ngày càng gay g t.
Các doanh nghi p không ch ph i quan tâm đ n kh n ng, ti m n ng c a doanh nghi p
mình mà còn ph i quan tâm đ n các đ i th c nh tranh. Các đ i th c nh tranh c ng có
nh h
ng r t l n đ n hi u qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p. S l
đ i th c nh tranh và quy mô s n xu t kinh doanh c a h có nh h
n ng cung c p hàng hoá ra th tr
ng r t l n t i kh
ng c a doanh nghi p. Doanh nghi p càng có nhi u
đ i th c nh tranh m nh, có v th c nh tranh l n thì c
tr
ng các
ng đ c nh tranh trên th
ng mà doanh nghi p tham gia s càng l n do đó s tác đ ng làm gi m hi u qu s n
xu t kinh doanh c a doanh nghi p.
dành th ng l i trong c nh tranh, các doanh
nghi p ph i bi t phân tích, phân lo i đ i th c nh tranh (
i th c nh tranh tr c ti p,
gián ti p, đ i th c nh tranh ch y u, đ i th c nh tranh ti m n ng…), t đó th y đ
c
đi m m nh, đi m y u c a h so v i doanh nghi p mình và đ a ra nh ng đ i sách kinh
doanh h p lý cho t ng lo i đ i th c nh tranh, th m chí đ n t ng đ i th c nh tranh.
- Các nhà cung c p y u t đ u vào:
Các nhà cung c p y u t đ u vào c ng nh h
ng t i vi c nâng cao hi u qu s n xu t
kinh doanh c a doanh nghi p. Doanh nghi p quan h v i các nhà cung c p trong vi c
15
đáp ng các y u t đ u vào c a s n xu t. M t m i quan h t t v i nhà cung c p s
giúp đ
c doanh nghi p có đ
c y u t đ u vào đúng và đ v ch t l
giá c h p lý, ti n đ đ m b o cho quá trình s n xu t đ
làm đ
ng, s l
ng,
c ti n hành liên t c, ti t ki m.
c đi u đó, các doanh nghi p nên tìm cách dành th ch đ ng trong m i
quan h v i h . Mu n v y, doanh nghi p nên ti n hành đa d ng hoá các nhà cung c p,
h n ch tình tr ng có nhà cung c p đ c quy n, s d ng các bi n pháp marketing, khéo
ràng bu c các nhà cung c p v i doanh nghi p m t cách lâu dài, n đ nh.
- Khách hàng:
N u trong th i k bao c p, khách hàng ph i đ t ch , chen l n, xô đ y đ mua đ
c
hàng thì ngày nay các nhà kinh doanh luôn ph i tr l i câu h i: Làm th nào đ làm
v a lòng khách hàng nh t ? Trong m i quan h v i khách hàng, đ có th thu đ
c
nhi u l i ích h n t ph i khách hàng, có nhi u khách hàng h n, doanh nghi p ph i ti n
hành nghiên c u k v quy mô khách hàng, k t c u khách hàng, quy mô nhu c u, đ ng
c mua bán, th hi u c a khách hàng…t đó đ a ra đ
lý, h n ch đ
c chi n l
c kinh doanh h p
c vi c gây s c ép t phía khách hàng.
Khách hàng là ng
i tiêu dùng các s n ph m do doanh nghi p s n xu t ra. Khách hàng
v i t t c các y u t đi kèm: Kh n ng thanh toán, đ ng c mua s m, th hi u tiêu
dùng…chính là c s cho s t n t i và phát tri n c a doanh nghi p. V i m i doanh
nghi p trong quá t nh kinh doanh, vi c xác đ nh khu v c tiêu th , s thích, th hi u,
tâm lý…c a khách hàng là y u t t i c n thi t.
- S n ph m thay th :
Trong c ch th tr
ng, s ra đ i c a các s n ph m thay th là m t đòi h i t t y u
nh m đáp ng nhu c u ngày càng đa d ng, phong phú và cao c p h n c a ng
i tiêu
dùng. Vì v y, trong quá trình s n xu t kinh doanh, các doanh nghi p luôn ph i quan
tâm và phân tích nh ng s n ph m có kh n ng thay th s n ph m c a doanh nghi p
trong nhu c u c a ng
i tiêu dùng.
gi m đ
c s c ép t s n ph m thay th , doanh
nghi p s ph i không ng ng c i ti n hoàn thi n s n ph m c a mình đ đáp ng nhu
c u c a th tr
ng m t cách t t nh t, nhanh nh t. Mu n v y, doanh nghi p ph i ti n
hành đ u t đ i m i công ngh , nâng cao ch t l
16
ng s n ph m, c i ti n m u mã, hoàn
thi n h th ng d ch v đi kèm…t o ra s khác bi t gi a s n ph m c a mình và s n
ph m c a đ i th c nh tranh c ng nh các u đi m so v i s n ph m thay th .
b. Nhóm nhân t v mô
- i u ki n t nhiên, đ a lý khí h u, th i ti t:
Các y u t đi u ki n t nhiên, đ a lý khí h u, th i ti t có th
nh h
ng tích c c ho c
tiêu c c t i hi u qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p. N u doanh nghi p đ
đ t
v trí có đi u ki n t nhiên thu n l i nh : Có th i ti t phù h p, có v trí đ a lý
thu n ti n...s giúp doanh nghi p gi m b t đ
đ
c
c chi phí s n xu t kinh doanh, t ng
c t ng l i nhu n.
- Môi tr
Môi tr
ng kinh t :
ng kinh t qu c t c ng tác đ ng không nh t i hi u qu s n xu t kinh doanh
c a doanh nghi p đ c bi t là các doanh nghi p tham gia vào ho t đ ng xu t nh p
kh u. Chính sách m c a c a các qu c gia có nh h
ng l n t i hành vi c a doanh
nghi p. S thay đ i v quan đi m chính tr này t o ra c h i c ng nh thách th c cho
các doanh nghi p đ hoà nh p vào th tr
ng khu v c c ng nh th gi i. Các doanh
nghi p s ph i c nh tranh v i nhi u đ i th c nh tranh h n nh ng c ng có đi u ki n đ
m r ng th tr
ng h n. Trong đi u ki n nh v y, đ đ m b o v n nâng cao đ
c hi u
qu s n xu t kinh doanh, các doanh nghi p ph i không ng ng hoàn thi n mình và
nhanh chóng đ a ra sách l
c kinh doanh phù h p.
Th c tr ng n n kinh t c a đ t n
c luôn có nh h
ng tr c ti p, tích c c ho c tiêu
c c t i s phát tri n c ng nh hi u qu s n xu t kinh doanh c a các doanh nghi p ho t
đ ng trong n n kinh t đó. M t n n kinh t mà có đ
c nhi u đi u ki n thu n l i cho
s n xu t kinh doanh (T c đ phát tri n cao, n đ nh…) thì các doanh nghi p ho t đ ng
trong nó s có đi u ki n t t h n đ s d ng đ
c t i u các ngu n l c đ u vào s n
xu t ra s n ph m d ch v , do đó hi u qu s n xu t kinh doanh c a các doanh nghi p
c ng đ
c nâng cao.
- Các chính sách c a Nhà n
c:
17