Tải bản đầy đủ (.pdf) (4 trang)

Đề thi HK 1 ngữ văn 10 THPT nguyễn bỉnh khiêm 2019 2020 có lời giải

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (270.56 KB, 4 trang )

TRƯỜNG THPT CHUYÊN
NGUYỄN BỈNH KHIÊM

ĐỀ KIẾM TRA HỌC KÌ I NĂM HỌC 2019 – 2020
Môn: NGỮ VĂN (CB+NC)
Thời gian làm bài: 120 phút (không kể thời gian phát đề)

I: PHẦN ĐỌC – HIỂU: (3,0 điểm)
Đọc ngữ liệu sau và trả lời những câu hỏi bên dưới:
Yêu đi
Yêu đi nhé, nếu không sẽ là muộn
Thời gian trói chẳng đợi một ai đâu
Như mây bay, gió thoảng, nước qua cầu
Ngày sẽ hết khi mặt trời giã biệt
Hãy yêu mình và yêu đời tha thiết
Yêu cỏ cây, hoa lá, chim muông
Yêu con sâu, cánh bướm, chuồn chuồn
Yêu giọt nắng ban mai, yêu cơn mưa chiều cuối phố
Yêu tiếng khóc, yêu nỗi buồn nhăn nhó
Yêu nụ cười, hạnh phúc đến đam mê
Yêu phồn hoa phố thị, miền quê
Yêu trẻ nhỏ, yêu cụ già tóc bạc
Yêu giọng nói, yêu lời ca tiếng hát
Yêu câu thơ, trang sách tuổi học đường
Yêu tóc dài, tóc ngắn cũng yêu luôn
Yêu chiếc nón ngày hè, yêu chiếc khăn mùa lạnh
Yêu kẻ giàu sang, yêu những mảnh đời bất hạnh
Yêu bậc tri thức, yêu người ít học dại khờ
Yêu sum vầy, yêu chia cách bơ vơ
Yêu tất cả vì kiếp người ngắn lắm!
Đừng gieo rắc chi thêm hận thù rối rắm


Hãy bao dung yêu hết thảy muôn loài
Yêu hôm nay và yêu cả ngày mai
Yêu, yêu nữa, đến ngàn sau, yêu mãi!
Hàn Long Ẩn
Câu 1: (0.25 đ) Xác định phương thức biểu đạt của văn bản trên. (nhận biết)
Câu 2: (0.75 đ) Hãy chỉ ra và nêu tác dụng của điệp từ được sử dụng trong bài thơ trên. (thông hiểu)
Câu 3: (0.5 đ) Theo tác giả, vì sao chúng ta cần phải “yêu” một cách chân thành như thế? (thông hiểu)
Câu 4: (1.5 đ) Viết đoạn văn ngắn (5-7 câu), nêu cảm nhận của bản thân về khổ thơ cuối cùng. (vận
dụng)
II: PHẦN LÀM VĂN (7.0 điểm)
Câu 1: (2.0 điểm)
Trang 1


Viết một đoạn văn nghị luận xã hội (khoảng 200 chữ) bàn về “hương vị của tình yêu cuộc sống” trong đời
mỗi con người.
Câu 2: (5.0 điểm)
Từ những hiểu biết của bản thân về truyền thuyết An Dương Vương và Mị Châu – Trọng Thủy, anh/chị
cảm nhận như thế nào về việc Mị Châu bị thần Rùa Vàng kết tội là giặc, lại bị vua cha chém đầu nhưng
sau đó, máu nàng hóa thành ngọc trai, xác nàng hóa thành ngọc thạch?
----------- HẾT ---------Thí sinh không được sử dụng tài liệu. Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.
( – Website đề thi – chuyên đề file word có lời giải chi tiết)

Quý thầy cô liên hệ đặt mua word: 03338.222.55

HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT
I: ĐỌC HIỂU
Câu 1:
*Phương pháp: Căn cứ vào các phương thức biểu đạt đã học: tự sự, miêu tả, biểu cảm, thuyết minh, nghị
luận, hành chính – công vụ

*Cách giải: Phương thức biểu đạt: biểu cảm
Câu 2:
*Phương pháp: Phân tích, tổng hợp
*Cách giải:
Điệp từ “yêu”
Tác dụng:
+Tạo giọng điệu nhịp nhàng, tha thiết cho bài thơ
+Khẳng định tình yêu chính là lẽ sống của cuộc đời
Câu 3:
*Phương pháp: Phân tích, tổng hợp
*Cách giải:
Chúng ta cần phải “yêu” một cách chân thành như thế vì:
+Thời gian chẳng chờ đợi ai, nó qua nhanh
+Tình yêu có thể giúp xóa đi hận thù, mở rộng tấm lòng bao dung
Câu 4:
*Phương pháp: Phân tích, tổng hợp
*Cách giải:
Gợi ý:
- Đoạn thơ cuối là đoạn thơ kết tinh tư tưởng của toàn bài thơ
- Bằng việc sự dụng điệp từ “yêu” tác giả muốn nhấn mạnh vai trò của tình yêu trong cuộc sống...
-Thời gian là vô tận nhưng đời người hữu hạn, hãy cho đi tình yêu thương chứ không phải là sự hận thù
- Cho đi có nghĩa là còn mãi mãi và cũng chỉ có tình yêu mới có thể gắn kết con người
- Tình yêu sẽ luôn tồn tại vĩnh hằng, bất biến
Trang 2


...
II: LÀM VĂN
Câu 1:
*Phương pháp: Phân tích, tổng hợp, bình luận

*Cách giải:
*Giải thích vấn đề
- Tình yêu là một loạt các cảm xúc, trạng thái tâm lý, và thái độ khác nhau dao động từ tình cảm cá nhân
đến niềm vui sướng. Tình yêu thương là một cảm xúc thu hút mạnh mẽ và nhu cầu muốn được ràng buộc
gắn bó. Nó cũng có thể là một đức tính đại diện cho lòng tốt của con người, sự nhân từ, và sự thông cảm "mối quan tâm trung thành và vị tha hướng tới người khác". Nó cũng có thể mô tả các hành động nhân
văn và thông cảm đối với người khác, chính bản thân mình hoặc các con vật.
- Tình yêu trong cuộc sống mang nhiều hương vị khác nhau.
*Phân tích, bàn luận vấn đề
- Vai trò của tình yêu:
+ Làm cho con người trở nên gần gũi nhau hơn, biết cảm thông và chia sẻ nhiều hơn
+ Khi mối quan hệ giữa mọi người trở nên tốt đẹp sẽ xây dựng một xã hội tốt đẹp
- Hương vị của tình yêu trong cuộc sống:
+ Khi ta còn bé, gắn bó với gia đình, hương vị tình yêu lúc đó có lẽ là mùi cơm nóng thơm nức, là sự ngọt
ngào của chiếc bánh chia đôi với anh chị em...
+ Khi lớn lên, bước ra ngoài xã hội, hương vị của tình yêu đa dạng hơn nhiều. Đó có thể là nỗi nhớ nhà da
diết, là hạnh phúc khi được người bạn tặng một que kem, là sự giúp đỡ của một người không quen nào đó
khi vô tình bị hỏng xe trên đường...
+ Riêng với tình yêu đối lứa, hương vị đó có thể là sự pha trộn của nhiều cung bậc cảm xúc. Là sự ngọt
ngào, hạnh phúc khi yêu và được yêu, là chút giận hờn, ghen tuông, ... và cũng có thể là việc buồn rầu khi
bị cự tuyệt hay tổn thương...
+ Cho dù là hương vị nào cũng cho ta những trải nghiệm đắt giá để từ đó ta tìm ra được điều gì là quan
trọng nhất với mình và cách để cho đi hay nhận về yêu thương đúng nghĩa. Tình yêu cũng là một hành
trình thức tỉnh...
- Phê phán những người không biết yêu thương, vô cảm...
*Liên hệ bản thân
*Tổng kết
Câu 2:
*Phương pháp:
- Phân tích (Phân tích đề để xác định thể loại, yêu cầu, phạm vi dẫn chứng).
- Sử dụng các thao tác lập luận (phân tích, tổng hợp, bàn luận,...) để tạo lập một văn bản nghị luận văn

học.
*Cách giải:
• Giới thiệu tác phẩm
- Truyện An Dương Vương và Mị Châu – Trọng Thủy là một trong những truyền thuyết tiêu biểu trong
chuỗi truyền thuyết về Âu Lạc và An Dương Vương của kho tàng văn học dân gian phong phú của dân
tộc ta.
- Đây là câu chuyện dân gian có nhiều yếu tố tưởng tượng, hoang đường, kì ảo tái hiện một giai đoạn đầy
biến động của nhà nước Âu Lạc buổi sơ khai, thuật lại khá trọn vẹn cuộc đời An Dương Vương từ khi lên
ngôi cho đến lúc để mất nước.

Trang 3


• Cảm nhận về việc Mị Châu bị thần Rùa Vàng kết tội là giặc, lại bị vua cha chém đầu nhưng sau đó, máu
nàng hóa thành ngọc trai, xác nàng hóa thành ngọc thạch
*Giới thiệu nhân vật Mị Châu: Mị Châu là con gái An Dương Vương, sau này lấy Trọng Thủy – con trai
Triệu Đà.
*Nguyên nhân dẫn đến việc Mị Châu bị kết tội:
- Triệu Đà, vua phương Bắc có âm mưu đánh chiếm Âu Lạc nên sau nhiều phen thua dưới nỏ thần của An
Dương Vương, hắn đã cho con trai Triệu Đà sang cầu thân. Đây chẳng qua là kế hoãn binh nhằm thực
hiện tiếp âm mưu tái chiếm.
- An Dương Vương lại cho Trọng Thủy ở rể. Đó là sự mất cảnh giác trầm trọng hơn, tạo cơ hội thuận lợi
cho gián điệp đội lốt chú rể xâm nhập sâu hơn để khám phá bí mật quốc gia, bí mật bố phòng quân sự và
bí mật về vũ khí Âu Lạc.
- Mị Châu nhẹ dạ, cả tin, nể tình vợ chồng, cho Trọng Thủy xem nỏ thần, vô tình tiếp tay cho âm mưu của
cha con Triệu Đà có điều kiện thực hiện sớm.
- Triệu Đà chiếm được nỏ thần, chuyện gì đến đã đến.
=> Sự chủ quan, mất cảnh giác và ỷ lại vào vũ khí, coi thường giặc của An Dương Vương đã trực tiếp
làm tiêu vong sự nghiệp của mình và đưa Âu Lạc đến diệt vong => nước mất nhà tan.
*Phân tích lời kết tội của Rùa Vàng, vua cha chém đầu nhưng sau đó, máu nàng hóa thành ngọc trai, xác

nàng hóa thành ngọc thạch?
- Lời kết tội của Rùa Vàng chính là lời kết tội của công lí, của nhân dân trước hành động vô tình phản
quốc của Mị Châu. Đó là bài học xương máu về mối quan hệ giữa cá nhân và cộng đồng, mối quan hệ
giữa gia đình và Tổ quốc.
- Thanh gươm đáng ra phải dùng để chém kẻ thù thì nay An Dương Vương phải dùng để chém chính
khúc ruột của mình.
- Hành động “tuốt kiếm chém Mị Châu” là hành động quyết liệt và dứt khoát của An Dương Vương đứng
về phía công lí và quyền lợi của dân tộc để trừng trị kẻ đắc tội với non sông, dù sự đắc tội đó là vô tình
hay hữu ý.
=> Sự thức tỉnh muộn màng của nhà vua cũng chính là bài học cho muôn đời.
- Tuy nhiên, Mị Châu cũng chỉ là nạn nhân của bi kịch tình yêu:
+ Mị Châu là nàng công chúa ngây thơ, trong trắng sống trong sự thương yêu, cưng chiều của đức vua
giữa không khí hào hùng và thanh bình của đất nước.
+ Nàng là người vợ thực sự yêu thương chồng nhưng không hề biết âm mưu của Trọng Thủy
+ Những ngày sống bên Mị Châu, Trọng Thủy vừa muốn đạt được âm mưu của mình và vừa muốn có
được tình yêu của Mị Châu nhưng tận cùng của con đường rắc trắng lông ngỗng là cái chết của tình yêu
→Tác giả dân gian muốn phê phán chiến tranh phi nghĩa
- Tác giả dân gian xây dựng chi tiết Mị Châu nhảy xuống biển thành ngọc minh châu trong lòng trai sò,
lấy nước giếng nơi Trọng Thủy tự tử mà rửa ngọc càng sáng thêm là sự minh chứng cho lòng dạ Mị Châu
trong trắng, vô tình mắc tội
=> thái độ cảm thông, thương xót của nhân dân với nàng.
- Hình ảnh ngọc trai – giếng nước mang ý nghĩa biểu tượng:
+ Mối tình mang đầy bi kịch
+ Sự nhẹ dạ, cả tin, sự thờ ơ với vận mệnh quốc gia dân tộc phải trả bằng sinh mạng
+ Phải lấy cái chết của kẻ thù mới rửa nổi “nhục thù”
=>Bài học đắt giá cho thế hệ sau
• Tổng kết

Trang 4




×