Tải bản đầy đủ (.doc) (3 trang)

Bài 67. Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (123.2 KB, 3 trang )

Trường THPT Xuân Tô Giáo án 10
GIÁO ÁN
Tên bài: Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn . Tiết PPCT: 67
I. Mục đích yêu cầu
- Kiến thức: Thấy được cái hay, sức hấp dẫn của một tác phẩm lịch sử nhưng đậm chất văn học qua
nghệ thuật kể chuyện và khắc hoạ chân dung nhân vật lịch sử.
- Tư tưởng: Cảm phục và tự hào về tài năng, đức độ của người anh hùng dân tộc Trần Quốc Tuấn,
đồng thời hiểu được những bài học đạo lí quý báu mà ông để lại cho đời sau.
II. Phương pháp, phương tiện
- Phương pháp: Phân tích, gợi mở, nêu vấn đề, thảo luận nhóm…
- Phương tiện: Giáo án, sách giáo khoa, sách giáo viên, bảng phụ.
III. Tiến trình
1. Kiểm tra bài cũ (4 phút)
Nguồn gốc của TV?Trình bày một thời kì phát triển của tiếng Việt? Chúng ta cần làm gì để giữ gìn
sự trong sáng của tiếng Việt?
2. Vào bài mới (1 phút)
GV đọc một đoạn ngắn trong “Hịch tướng sĩ”, sau đó hỏi HS tác giả -> Để biết được Trần Quốc
Tuấn là một người như thế nào, bài học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu.

Thời
gian Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
5 phút
30
phút
Hoạt động 1: Hướng dẫn HS tìm hiểu tác
giả và tác phẩm
GV: Dựa vào Tiểu dẫn trong SGK, em hãy
nêu những nét chính về tác giả và tác phẩm?
HS: Trả lời.
GV: Chốt lại ý chính cho HS gạch trong
SGK.


Hoạt động 2: GV hướng dẫn HS đọc hiểu
văn bản
GV: Gọi HS đọc văn bản trong SGK, chú ý
các từ khó.
HS: Đọc to, rõ.
HƯNG ĐẠO ĐẠI VƯƠNG
TRẦN QUỐC TUẤN
(Trích Đại Việt sử kí toàn thư)
NGÔ SĨ LIÊN
I. Giới thiệu
1.Tác giả
- Ngô Sĩ Liên (? - ?) là người huyện Chương
Mĩ, Hà Tây.
- Ông đỗ tiến sĩ năm 1442, từng giữ nhiều chức
vụ trong triều Lê.
2. Tác phẩm“Đại Việt sử kí toàn thư”
- Là bộ chính sử lớn của VN trong thời trung
đại.
- TP hoàn tất năm 1479, gồm 15 quyển, ghi
chép lịch sử từ thời Hồng Bàng đến Lê Lợi lên
ngôi (1428).
- TP dựa trên cơ sở “ĐVSKT” của Lê Văn Hưu
và Phan Phu Tiên.
- TP thể hiện tinh thần dân tộc mạnh mẽ, vừa có
giá trị lịch sử vừa có giá trị văn học.
II. Đọc hiểu văn bản
1. Phẩm chất của Hưng Đạo Đại Vương
Trần Quốc Tuấn
Trang 1
Trường THPT Xuân Tô Giáo án 10

GV: Qua văn bản bạn vừa đọc, em thấy ở
TQT nổi bật lên phẩm chất gì đầu tiên?
HS: Trả lời.
* Định hướng: Phẩm chất trung quân ái
quốc.
GV: Phẩm chất trung quân ái quốc của ông
được thể hiện ở những chi tiết nào?
HS: Trả lời.
GV: Nhận xét, gọi HS khác bổ sung và chốt
lại ý trọng tâm.
Chú ý: GV có thể hỏi thêm HS: Em hiểu câu
nói: “Bệ hạ chém đầu tôi trước rồi hãy
hàng” của TQT như thế nào?
GV: Ngoài trung quân ái quốc, em thấy ở
TQT còn nổi bật lên phẩm chất gì?
HS: Trả lời.
* Định hướng: Phẩm chất anh hùng, đầy tài
năng, mưu lược.
GV: Em hãy tìm các chi tiết thể hiện phẩm
chất ấy?
HS: Đưa ra các chi tiết cụ thể.
GV: Chốt lại các ý chính. GV nói thêm:
+ Soạn nhiều tác phẩm quân sự: Binh gia
diệu lí yếu lược, Vạn Kiếp tông bí truyền
thư.
GV có thể liên hệ các câu nói của Nguyễn
Trãi:“Viêc nhân nghĩa….trừ bạo”, hoặc câu
nói của HCM: “Dễ trăm lần…liệu cũng
xong”.
GV: Ngoài ra, em thấy TQT còn là một

người như thế nào?
* Định hướng: Đức độ lớn lao.
GV: Gợi mở cho HS: Đối với nước, vua,
dân, tướng sĩ dưới quyền, con cái, bản thân
như thế nào? Cho HS thảo luận trong 2 phút,
sau đó yêu cầu HS trình bày.
HS: Thảo luận, trình bày.
GV: Chốt lại các ý trọng tâm.
GV: Tóm lại, qua đoạn trích, em thấy TQT
là người thế nào?
- TQT là một người trung quân ái quốc, thể
hiện:
+ Ông hết lòng lo tính kế sách giúp vua giữ
nước an dân.
+ Ông đặt chữ “trung” lên trên chữ “hiếu”, nợ
nước trên tình nhà:
++ Đối với lời dặn của cha:“để điều đó trong
lòng, nhưng không cho là phải”.
++ Trước lời nói của hai gia nô:“cảm phục
đến khóc, khen ngợi hai người”.
++ Trước lời của hai con: Hưng Vũ Vương
“ngầm cho là phải”, Quốc Tảng: ông nổi giận
rút gươm định tội và sau này không muốn cho
Quốc Tảng nhìn mặt ông lần cuối.
+ Câu nói đầy dũng khí: “Bệ hạ chém đầu tôi
trước rồi hãy hàng”.
-> Tấm lòng trung nghĩa của TQT.
- Là một vị tướng anh hùng, đầy tài năng,
mưu lược, thể hiện:
+ Dùng binh: đoản binh chế trường trận - tuỳ

thời tạo thế - như đánh cờ.
+ Thượng sách giữ nước: khoan thư sức dân.
-> Tầm nhìn sáng suốt, xa rộng của TQT.

- Là một người có đức độ lớn lao, thể hiện:
+ Đối với nước: sẵn sàng quên thân.
+ Đối với vua: “kính cẩn giữ tiết làm tôi”.
+ Đối với dân: quan tâm lo lắng (khi sống nhắc
nhở vua nên “khoan thư sức dân”, khi chết
hiển linh phò trợ dân).
+ Đối với tướng sĩ dưới quyền: soạn sách
khích lệ, tiến cử người tài.
+ Đối với con cái: nghiêm khắc giáo dục.
+ Đối với bản thân: khiêm tốn, lo xa, giữ đạo
trung nghĩa.

=> TQT là anh hùng dân tộc.
Trang 2
Trường THPT Xuân Tô Giáo án 10
HS: Trả lời.
GV: TQT có nhiều đức tính đáng để con
cháu đời sau học hỏi.
GV: Em có nhận xét gì về nghệ thuật khắc
hoạ nhân vật? Mục đích?
HS: Trả lời.
GV: Yêu cầu HS dẫn chứng cụ thể các ý đã
trình bày, sau đó GV chốt lại ý trọng tâm.
GV: Em có nhận xét gì về nghệ thuật kể
chuyện trong đoạn trích? Dẫn chứng cụ thể?
HS: Trả lời, nêu dẫn chứng.

GV: Em hiểu như thế nào khi đầu đoạn trích
ghi “Tháng 6, ngày 24, sao sa. Hưng Đạo
Đại Vương ốm”?
HS: Trả lời.
GV: Phần giải thích thêm cho các em.
- Không đơn điệu theo trình tự thời gian.
+ Thời gian, thiên nhiên: tháng 6, ngày 24,
sao sa >< Con người: ốm nặng.
-> báo hiệu nhân vật có vai trò quan trọng
sắp qua đời theo thuyết “thiên nhân tương
dữ” (trời và người có quan hệ với nhau).
+ Tiếp theo là ngược dòng lịch sử: kể một số
mẩu chuyện về TQT để khẳng định tài năng,
đức độ của ông.
- Có những nhận xét khéo léo đan lồng vào
chuyện kể: “ông kính cẩn giữ tiết làm tôi
như vậy đấy”, “thế là dạy đạo trung đó”,…
GV: Yêu cầu 1 HS đọc to, rõ phần Ghi nhớ.
2. Nghệ thuật kể chuyện và khắc hoạ nhân
vật
a) Nghệ thuật khắc hoạ nhân vật
- Xây dựng nhân vật trong nhiều mối quan hệ:
nước, vua, con, nô bộc.
- Đặt trong những tình huống có thử thách.
b) Nghệ thuật kể chuyện
- Lời văn: yếu tố tự sự + trữ tình.
- Mang đặc trưng của VHTĐ: văn sử bất minh.
.
III. Tổng kết: Ghi nhớ (SGK trang 45)
3. Củng cố (3 phút)

+ Đoạn trích đã làm nổi bật những đặc điểm gì về nhân cách của Trần Quốc Tuấn? Cảm nghĩ của
em về nhân vật này?
+ Làm câu 5 trang 45 SGK .Trả lời: câu d. (Ý kiến khác: tổng hợp cả b và c; có thể là những ý kiến
sáng tạo khác của HS).
4. Dặn dò (2 phút)
+ Học thuộc bài.
+ Làm bài tập 1 Phần Luyện tập trong SGK trang 45.
V. Rút kinh nghiệm
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
Trang 3

×