Tải bản đầy đủ (.pdf) (4 trang)

Giáo trình cung cấp điện P3

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (267.93 KB, 4 trang )


Chơng III

Cơ sở tính toán kinh tế kỹ thuật
trong ccđ-xn

3.1 Mục đích; yêu cầu:

Mục đích: chọn đợc phơng án (PA). tốt nhất vừa đảm bảo yêu cầu kỹ
thuật lại hợp lý về mặt kinh tế.

Yêu cầu:
các PA so sánh phải đảm bảo các yêu cầu kỹ thuật cơ bản (chỉ
cần đạt đợc một số yêu cầu kỹ thuật cơ bản m thôi, vì chẳng thể có các
PA cùng hon ton giống nhau về kỹ thuật)

sau đó tiến hnh so sánh về
kinh tế.

Quyết định chọn PA còn phải dựa trên nhiều yếu tố khác:
- Đờng lối phát triển công nghiệp.
- Tổng vốn đầu t của nh nớc có thể cung cấp.
- Tốc độ v qui mô phát triển, tình hình cung cấp vật t TB., trình độ
thi công, vận hnh của cán bộ v công nhân, cùng một số yêu
cầu đặc biệt khác về chính trị quốc phòng.

3.2 So sánh kinh tế kỹ thuật hai phơng án:


(trong phần ny không đề cập đến vấn đề kỹ thuật cảu các PA nữa).


1) Tổng vốn đầu t:: K [đồng].

Chỉ kể đễn những thnh phần cơ bản:

K = K
tram
+ K
dd
+ K
xd


K
tram
- Vốn đầu về trạm (trạm BA. PP. .. tiền mua tủ PP, máy BA v các
TB.)
K
dd
- Tiền cột, x, thi công tuyến dây.
K
xd
- Vốn xây dựng (vỏ trạm, ho cáp v các công trình phụ trợ).

2 Chi phí vận hnh năm:
Y

Tiền cần để đảm bảo cho HTCCĐ vận hnh đợc trong một năm.


phucnkhA

YYYYY +++=



Trong đó:
Y

A
Chi phí về tổn thất điện năng trong năm.

Y

A
=

A.




A [kWWh/năm] tổn thất điện năng

[đ/kWh] - giá điện năng tổn thất.

Y
kh
Chi phí khấu hao (thờng tính theo % của vốn, phụ thuộc vo tuổi thọ
của TB. v công trình).

Y

kh
= a
kh
. K a
kh
= 0,1 đối với TB.
a
kh
= 0,03 đối với đờng dây.

Y
cn
- Chi phí về lơng công nhân vận hnh.
Y
phu
- Chi phí phụ, dầu mỡ (dầu BA); sửa chữa định kỳ.
Hai thnh phần ny khá nhỏ v ít thay đổi giữa các phơng án nên trong
khi so sánh khi không cần độ chính xác cao có thể bỏ qua.

nên


KaAY
vh
.. +=



a
vh

l hệ số khấu hao + các tỷ lệ khác K.(a
kh
+ %chi phí phụ, lơng ).

3) So sanh khi có hai phơng án:


Gọi K
1
; Y
1


PA 1
K
2
; Y
2


PA 2

Trờng hợp 1: K
1
< K
2
- Trờng hợp ny thơng ít xẩy ra,
Y
1
< Y

1
nếu có thì không cần xét

PA 1

Trờng hợp 2:
K
1
< K
2

Y
1
> Y
2


chọn PA ?

Nếu dùng PA 2

cần một lợng vốn nhiều hơn

+ Mức chênh vốn l:



K = K
2
K

1
[đồng].

+ Mức tiết kiệm đợc chi phí hng năm l:



Y = Y
1
Y
2
[đ/năm].

+ Thời gian thu hồi mức chênh vốn (nếu sử dụng PA 2) l:


21
12
YY
KK
Y
K
T


=


=



T Còn gọi l thời gian thu hồi chênh lệch vônd đầu t phụ
Nếu T nhỏ

PA 2 sẽ có lợi.
T lớn

cha biết PA no có lợi (phân tích tỉ mỉ, theo hon cảnh kinh
tế, ) c ngời ta thiết lập đợc T
tc
= f(nhiều yiêú tố, tốc độ đổi mới kỹ thuật
của ngnh, triển vọng phát triển, khả năng cung cấp vốn của nh

nớc.). T
tc
đợc qui định riêng cho từng ngnh kinh tế, từng vùng lãnh thổ
(từng nớc) ở các thời đoạn kinh tế nhất định. ở LX cũ T
tc
= 7 năm. ở VN
hiện nay T
tc
= 5 năm.
Căn cứ vo T
tc
thif cách chọn PA sẽ đợc tiết hnh nh sau:

+ Nếu T = T
tc
ngời ta nói rằng cả hai phơng án nh nhau về
kinh tế.

+ Nếu T > T
tc
PA có vồn đầu t nhỏ hơn sẽ nên đợc chọn.
+ Nếu T < T
tc
PA có vốn đầu t lớn hơn sẽ nên đợc chọn.

3.3 Hàm mục tiêu chi phí tính toán hàng năm:


trong trơng hợp có nhiều PA cùng tiết hnh so sánh

cũng có
thể tiến hnh so snh từng hai PA một, để rồi cuối cùng cũng xẽ tìm ra PA
tốt nhất. Tuy vậy lm nh vậy sẽ mất khá nhiều thời gian v vì vậy ở mục
ny chung ta xây dựng một công cụ tổng quát hơn cho việc so sánh các
PA.
Nh đã biết ở phần trên:

(2) Nếu
tc
12
21
T
YY
KK
<





chọn PA1

Vì T
tc
>0 nên ta có thể viết (2) nh sau:


2
tc
2
1
tc
1
Y
T
K
Y
T
K
+<+


Gọi
tc
tc
a
T
1
=

- l hệ số thu hồi vốn đầu t phụ tiêu chuẩn.

Đặt Z
1
= a
tc
.K
1
+ Y
1
; Z
2
= a
tc
.K
2
+ Y
2
đợc gọi l hm chi phí tính toán
hng năm của phơng án. Từ đấy thấy rằng PA có hm Z nhỏ hơn sẽ l
PA. tối u.

Tổng quát ta có thể viết:

Y
i
= a
vh
.K
i

+ Y

Ai


a
vh
- gọi l hệ số vận hnh (bao gồn các chi phí khấu hao, tu sửa, bảo
quản, trả lơngtính theo tỷ lệ vốn).
Y

Ai
- chi phí về tổn thất điện năng của PA thứ i.

Dạng tổng quá của hm Z:


Aiivhtci
YK).aa(Z

++=


Z
i
- đợc gọi l hm mục tiêu khi tính toán kinh tế kỹ thuật.
Các trờng hợp riêng khi sử dụng hn Z
i
:


Khi có xét đến độ tin cậy CCĐ của PA thì hm Z
i
sẽ có dạng:


iAiitcvhi
HYK).aa(Z +++=




Trong dó:
H
i
Giá trị trung bình của thiệt hại kinh tế hng năm do mất điện khi dung
PA thứ i. Giá trị ny bao gồm các khoản sau:

+ Tiền hao hụt sản phẩm do mất điện.
+ Tiền h hỏng sản phẩm do mất điện.
+ Tiền h hỏng thiết bị sản xuất do mất điện.
+ Thiệt hại do mất điện lm rối loạn quá trình công nghệ.
+ Tiền trả lơng cho công nhân không lm việc trong thời gian
mất điện.

Trong thực tế có những PA CCĐ. khác nhau ứng với tổng sản phẩm khác
nhau. Trong trờng hợp đó chỉ tiêu để lựa chọn PA phải l cực tiểu sấut chi
phí tính toán hng năm trên một đơn vị sản phẩm:
Gọi N tổng số sản phẩm hng năm của xí nghiệp trong trạng thái vận
hnh bình thờng.



N
Z
z =


Khi có xét tới yếu tố thời gian: (các PA đợc đầu t trong nhiều
năm, m không phải trong vong 1 năm). Khi đó chi phí tính toán Z
có thể viết qui đổi về năm đầu tiên nh sau:




=



+++=
1T
0t
T
1t
)1t(
tc1tt
tT
tcttc
)a1)(YY()a1.(K.aZ




a
tc
còn đợc gọi l hệ số qui đổi định mức chi phí ở các thời điểm khác
nhau có tính đến ứ đọng vốn trong công trình cha hon thnh.
T - ton bộ thời gian tính toán [năm].
K
t
- vốn đầu t đặt vo năm thứ (t+1).
Y
t
-phí tổn vận hnh trong năm thứ t. Với giả thiết rằng Y
0
(năm thứ nhất
cha vận hnh nên Y
0
=0).

3.4 Tính toán kinh tế kỹ thuật khi cải tạo:

Bi toán khi cải tạo thờng đặt ra l chung ta đang đứng giữa việc
quyết định chọn xem có nên đại tu cải tạo thiết bị (thiết bị lớn nh máy
phát, động cơ ), hoặc thay thế chúng bằng một thiết bị mới có tính năng
gần tơng đơng. Để giải quyết vấn đề ny trớc tiên chung ta cần xét các
yếu tố kinh tế liên quan:

+ Vốn đầu t cho thiết bị mới, hoặc sửa chữa phục hồi thiết bị cũ.
+ Tiền bán thiết bị cũ không dùng đến nữa.
+ Phí tổn vận hnh của cả hai PA.

Với PA sử dụng thiết bị cũ:



Z
c
= a
ct
.

K
c
+ Y
c
(8)

Tron đó:

K
c
chi phí đầu t sửa chữa thiết bi cũ.
Y
c
- phí tổn vận hnh hng năm khi sử dụng TB cũ (sau phục hồi).

Với PA thay thiết bị mới:

Z
m
= a
tc
.(K

m
K
th
) + Y
m
(9)

K
m
- vốn đầu t mua thiết bị mới để thay thế.
K
th
- Tiền thu hồi do sử dụng thiết bị cũ vo việc khác.
Y
m
- phí tổn vần hnh hng năm đối với PA dùng thiết bị mới.


Từ (8) & (9) ta cũng có thể tính đợc thời gian thu hồi vốn đầu t phụ khi
dùng PA. thay mới thiết bị.



mc
cthm
YY
KKK
T



=



Nếu T < T
tc
nghĩa l Z
m
< Z
c


chọn PA mới. Trờng hợp T > T
tc
việc
quyết định chọn PA mơi còn phụ thuộc vo mức độ khác nhau giữa Z v
vo những u thế kỹ thuạat của thiết bị mới.






























































































































































×