Tải bản đầy đủ (.pdf) (51 trang)

Tài liệu Luận văn " HOẠT ĐỘNG THUÊ MUA TÀI CHÍNH Ở VIỆT NAM :" docx

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (579.61 KB, 51 trang )










Luận văn

Đề tài : HOẠT ĐỘNG THU MUA TÀI CHÍNH Ở VIỆT NAM















1

PHẦN 1: LỜI NÓI ĐẦU


Mặc dù hoạt động cho thuê nói chung và cho thuê tài chính nói riêng
còn khá mới lạ ở Việt Nam nhưng trên thế giới hoạt động này xuất hiện từ
rất lâu. Với xu thế phát triển của loại hình này ở nước ta trong những năm
gần đây, trước yêu cầu của sự phát triển và đổi mới kinh tế, để hội nhập với
sự phát triển chung của kinh tế thế giới, Bộ Tài Chính đã ban hành nhiều văn
bản sửa đổi, bổ xung về chế độ kế toán doanh nghiệp nói chung cũng như
chế đội tài chính và kế toán TSCĐ thuê mua tài chính nói riêng cho phù hợp
với các chính sách mới.
Với mong muốn tìm hiểu sâu thêm về một khía cạnh của hoạt động
cho thuê đó là hoạt động thuê tài chính đồng thời cùng luận bàn những thắc
mắc trong chế độ kế toán về vấn đề này, tôi xin mạnh dạn trình bày một số
vấn đề về chế độ tài chính và kế toán TSCĐ thuê mua tài chính ở Việt Nam
mà tôi đã sưu tầm nghiên cứu được. Tôi thực hiện công việc này với mong
muốn làm sáng tỏ những nghi vấn của mình và phần nào giúp bạn đọc hiểu
rõ thêm về một hoạt động đang còn khá xa lạ với nhiều người nhưng lại rất
quan trọng với các doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là trong hoàn cảnh hầu
hết các doanh nghiệp ở nước ta hiện nay đều thiếu vốn hoạt động. Tình trạng
lạc hậu về công nghệ sản xuất dẫn đến năng suất, chất lượng, kiểu dáng của
hầu hết các doanh nghiệp mất dần khả năng cạnh tranh trên thị trường, kể cả
thị trường trong nước.
Nội dung đề tài mà tôi trình bầy dưới đây sẽ gồm các phần chủ yếu
sau đây:



2

I - KHÁI NIỆM VÀ PHÂN LOẠI HOẠT ĐỘNG THUÊ MUA TÀI
CHÍNH Ở VIỆT NAM
II - CHẾ ĐỘ TÀI CHÍNH VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA

CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH Ở VIỆT NAM
III - CHẾ ĐỘ TÀI CHÍNH VỀ THU, NỘP VÀ QUẢN LÝ SỬ
DỤNG LỆ PHÍ ĐĂNG KÝ VÀ CUNG CẤP THÔNG TIN VỀ GIAO DỊCH
BẢO ĐẢM VÀ TÀI SẢN CHO THUÊ TÀI CHÍNH
IV - KẾ TOÁN HOẠT ĐỘNG THUÊ MUA TÀI CHÍNH
V - THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG THUÊ MUA TÀI CHÍNH, CHẾ
ĐỘ TÀI CHÍNH KẾ TOÁN THUÊ MUA TÀI CHÍNH VÀ PHƯƠNG
HƯỚNG HOÀN THIỆN
Em xin chân thành cảm ơn PGS.TS Nguyễn Thị Đông- chủ nhiệm bộ
môn Kế Toán Tài Chính- Trường đại học Kinh Tế Quốc Dân, đã tận tình
giúp đỡ tôi hoàn thành bài viết này.
Tuy đã rất cố gắng, song bài viết chắc không tránh khỏi những khiếm
khuyết về nội dung. Tôi mong nhận được những ý kiến đóng góp của bạn
đọc.

Xin chân trọng cảm ơn.








3

PHẦN 2: NỘI DUNG


I - KHÁI NIỆM VÀ PHÂN LOẠI HOẠT ĐỘNG THUÊ MUA

TÀI CHÍNH Ở VIỆT NAM:
1. Khái niêm:
Theo hệ thống chuẩn mực kế toán Việt Nam, chuẩn mực số 06 về
Thuê tài sản, ban hành và công bố theo quyết định số 165/2002/QĐ-BTC
ngày 31 tháng 12 năm 2002 của Bộ Tài chính, các thuật ngữ trong chuẩn
mực này được hiểu như sau:
Thuê tài sản: Là sự thoả thuận giữa bên cho thuê và bên thuê về việc
bên cho thuê chuyển quyền sử dụng tài sản cho bên thuê trong một khoảng
thời gian nhất định để được nhận tiền cho thuê một lần hoặc nhiều lần.
Thuê tài chính: Là thuê tài sản mà bên cho thuê có sự chuyển giao
phần lớn rủi ro va lợi ích gắn liền với quyền sỡ hữu tài sản cho bên thuê.
Quyền sỡ hữu tài sản có thể chuyển giao vào cuối thời hạn thuê.
Thuê hoạt động: Là thuê tài sản không phải là thuê tài chính.
Hợp động thuê tài sản không huỷ ngang: Là hoạt động thuê tài sản mà
hai bên không thể đơn phương chấm dứt hợp đồng, trừ các trường hợp:
a) Có sự kiện bất thường xảy ra như:
- Bên cho thuê không giao đúng hạn tài sản cho thuê;
- Bên thuê không trả tiền thuê theo đúng quy định trong hợp động
thuê tài sản:
- Bên thuê hoặc bên cho thuê vi phạm hợp đồng;
- Bên thuê bị phá sản hoặc giải thể;

4
- Người bảo lãnh bị phá sản hoặc giải thể và bên cho thuê không chấp
thuận đệ nghị chấm dứt bảo lãnh hoặc đề nghị người bảo lãnh khác thay thế
của bên thuê;
- Tài sản cho thuê bị mất hoặc hư hỏng không thể sữa chữa phục hồi
được.
b) Được sự đồng ý của bên cho thuê.
c) Nếu hai bên thoả thuận một hợp đồng mới về thuê tài sản đó hoặc

tài sản tương tự.
d) Bên thuê thanh toán thêm một khoản tiền ngay tại một thời điểm
khởi đầu thuê tài sản.
Thời điểm khởi đầu thuê tài sản: Là ngày xảy ra trước một trong hai
ngày: ngày quyền sử dụng tài sản được chuyển giao cho bên thuê và ngày
tiền thuê bắt đầu được tính theo các điều khoản quy định trong hợp đồng.
Thời hạn thuê tài sản: Là khoảng thời gian của hợp đồng thuê tài sản
không huỷ ngang cộng với khoảng thời gian bên thuê được gia hạn thuê tài
sản đã ghi trong hợp đồng, phải trả thêm hoặc không phải trả thêm chi phí
nếu quyền gia hạn này xác định được tương đối chắc chắn ngay tại thời điểm
khởi đầu thuê tài sản.
Khoản thanh toán tiền thuê tối thiểu:
a) Đối với bên thuê: Là khoản thanh toán mà bên thuê phải trả cho bên
cho thuê về việc thuê tài sản theo thời hạn trong hợp đồng (không bao gồm
các khoản chi phí dịch vụ và thuế do bên thuê đã trả mà bên thuê phải hoàn
lại và tiền thuê phát sinh thêm), kèm theo bất cứ giá trị nào được bên cho
thuê hoặc một bên liên quan đến bên cho thuê đảm bảo thanh toán.
b) Đối với bên cho thuê: Là khoản thanh toán mà bên thuê phải trả
cho bên cho thuê theo thời hạn thuê trong hợp đồng (không bao gồm các
khoản chi phí dịch vụ và thuế do bên cho thuê đã trả mà bên cho thuê phải

5
hoàn lại và tiền thuê phát sinh thêm) cộng với giá trị còn lại của tài sản cho
thuê được đảm bảo thanh toán bởi:
- Bên thuê;
- Một bên liên quan đến bên thuê; hoặc
- Một bên thứ ba độc lập có khả năng tài chính.
c) Trường hợp trong hợp đồng thuê bao gồm điều khoản bên thuê
được quyền mua lại tài sản thuê với giá thấp hơn gía trị hợp lý vào ngày mua
thì khoản thanh toán tiền thuê tối thiểu (đối với cả bên cho thuê và bên đi

thuê) bao gồm tiền thuê tối thiểu ghi trong hợp đồng theo thời hạn thuê và
khoản thanh toán cần thiết cho việc mua tài sản đó.
Gía trị hợp lý: Là giá trị tài sản có thể được trao đổi hoặc gía trị một
khoản nợ được thanh toán một cách tự nguyện giữa các bên có đầy đủ hiểu
biết trong sự trao đổi ngang giá.
Gía trị còn lại của tài sản cho thuê: Là giá trị ước tính ở thời điểm
khởi đầu thuê tài sản mà bên cho thuê dự tính sẽ thu được từ tài sản cho thuê
vào lúc kết thúc hợp đồng cho thuê.
Gía trị còn lại của tài sản thuê được đảm bảo:
a) Đối với bên thuê: Là phần giá trị còn lại của tài sản thuê được bên
thuê hoặc bên liên quan với bên thuê đảm bảo thanh toán cho bên cho thuê
(gía trị đảm bảo là số tiền bên thuê phải trả cao nhất trong bất cứ trường hợp
nào).
b) Đối với bên cho thuê: Là phần giá trị còn lại của tài sản thuê được
bên thuê hoặc bên thứ ba có khả năng tài chính không liên quan với bên cho
thuê, đảm bảo thanh toán.
Gía trị còn lại của tài sản thuê không được đảm bảo: Là phần gía trị
còn lại của tài sản thuê được xác định bởi bên cho thuê không được bên thuê

6
hoặc bên liên quan đến bên thuê đảm bảo thanh toán hoặc chỉ được một bên
liên quan với bên cho thuê, đảm bảo thanh toán.
Thời gian sử dụng kinh tế: Là khoảng thời gian mà tài sản được ước
tính sử dụng một cách hữu ích hoặc số lượng sản phẩm hay đơn vị tương
đương có thể thu được từ tài sản cho thuê do một hoặc nhiều người sử dụng
tài sản.
Thời gian sử dụng hữu ích: Là khoảng thời gian sử dụng kinh tế còn
lại của tài sản thuê kể từ thời điểm bắt đầu thuê, không giới hạn theo thời
hạn hợp đồng thuê.
Đầu tư gộp trong hợp đồng thuê tài chính: Là tổng khoản thanh toán

tiền thuê tối thiểu theo hợp đồng thuê tài chính (đối với bên cho thuê) cộng
giá trị còn lại của tài sản thuê không được đảm bảo.
Doanh thu tài chính chưa thực hiện: Là số chênh lệch giữa tổng
khoản thanh toán tiền thuê tối thiểu cộng gía trị còn lại không được đảm bảo
trừ giá trị hiện tại của các khoản trên tính theo tỉ lệ lãi suất ngầm định trong
hợp đồng thuê tài chính.
Đầu tư thuần trong hợp đồng thuê tài chính: Là số chênh lệch giữa
đầu tư gộp trong hợp đồng thuê tài chính và doanh thu tài chính chưa thực
hiện
Lãi suất ngầm định trong hợp đồng hợp đồng thuê tài chính: Là tỷ lệ
chiết khấu tại thời điểm thuê tài chính, để tính giá trị hiện tại của khoản
thanh toán tiền thuê tối thiểu và gía trị hiện tại của giá trị còn lại không được
đảm bảo để cho tổng của chúng đúng bằng giá trị hợp lý của tài sản thuê.
Lãi suất biên đi vay: Là lãi suất mà bên thuê sẽ phải trả cho một hợp
đồng thuê tài chính tương tự hoặc là lãi suất tại thời điểm khởi đầu thuê tài
sản mà bên thuê sẽ phải trả để vay một khoản cần thiết cho việc mua tài sản
với một thời hạn và với một đảm bảo tương tự.

7
Tiền thuê có thể phát sinh thêm: Là một phần của khoản thanh toán
tiền thuê, nhưng không cố định và được xác định dựa trên một số yếu tố nào
đó ngoài yếu tố thời gian, ví dụ: phần trăm trên doanh thu, số lượng sử dụng,
chỉ số giá, lãi suất thị trường.
2. Phân loại thuê tài sản
2.1 - Việc phân loại tài sản được căn cứ vào mức độ chuyển
giao các rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu tài sản thuê từ bên cho
thuê cho bên thuê. Rủi ro bao gồm khả năng thiệt hại từ việc không tận dụng
hết năng lực sản xuất hoặc lạc hậu về kỹ thuật và sự biến động bất lợi về tình
hình kinh tế ảnh hưởng đến khả năng thu hồi vốn. Lợi ích là khoản lợi nhuận
ước tính từ hoạt động của tài sản thuê trong khoảng thời gian sử dụng kinh tế

của tài sản và thu nhập ước tính từ sự gia tăng gía trị tài sản hoặc giá trị
thanh lý có thể thu hồi được.
2.2 - Thuê tài sản được phân loại là thuê tài chính nếu nội dung
hợp đồng thuê tài sản thể hiện được việc chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi
ích gắn liền với quyền sở hữu tài sản. Thuê tài sản được phân loại là thuê
hoạt động nếu nội dung của hợp đồng thuê tài sản không có sự chuyển giao
phần lớn rủi ro và lợi ích kinh tế gắn liền với quyền sỡ hữu tài sản.
2.4 - Bên cho thuê và bên thuê phải xác định thuê tài sản là thuê
tài chính hay thuê hoạt động ngay tại thời điểm khởi đầu thuê tài sản.
2.3 - Việc phân loại thuê tài sản là thuê tài chính hay thuê hoạt
động phải căn cứ vào bản chất các điều khoản ghi trong hợp đồng. Ví dụ các
trường hợp thường dẫn đến hợp đồng thuê tài chính là:
a) Bên cho thuê chuyển giao quyền sở hữu tài sản cho bên thuê khi hết
thời hạn thuê;

8
b) Tại thời điểm khởi đầu thuê tài sản, bên thuê có quyền lựa chọn
mua lại tài sản với mức giá ước tính thấp hơn gía trị hợp lý vào cuối thời hạn
thuê.
c) Thời hạn thuê tài sản chiếm phần lớn thời gian sử dụng kinh tế của
tài sản cho dù không có sự chuyển giao quyền sở hữu.
d) Tại thời điểm khởi đầu thuê tài sản, gía trị hiện tại của khoản thanh
toán tiền thuê tối thiểu chiếm phần lớn gía trị thanh lý của tài sản thuê.
e) Tài sản thuộc loại chuyên dụng mà chỉ có bên thuê có khả năng sử
dụng không cần có sự thay đổi, sữa chữa lớn nào
2.5 - Hợp đồng thuê tài sản cũng được coi là hợp đồng thuê tài
chính nếu hợp đồng thoã mãn ít nhất một trong ba trường hợp sau:
a) Nếu bên thuê huỷ hợp đồng và đền bù tổn thất phát sinh liên quan
đến việc huỷ hợp đồng cho bên cho thuê;
b) Thu nhập hoặc tổn thất do sự thay đổi giá trị hợp lý của giá trị còn

lại của tài sản thuê gắn với bên thuê;
c) Bên thuê có khả năng tiếp tục thuê lại tài sản sau khi hết hạn hợp
đồng thuê với tiền thuê thấp hơn giá thuê thị trường.
2.6 - Phân loại tài sản thuê được thực hiện tại thời điểm khởi
đầu thuê. Bất cứ tại thời điểm nào hai bên thoả thuận thay đổi các điều
khoản của hợp đồng (trừ gia hạn hợp đồng) dẫn đến sự thay đổi cách phân
loại thuê tài sản theo các tiêu chuẩn từ đoạn 2.1 đến đoạn 2.5 tại thời điểm
khởi đầu thuê tài sản, thì các điều khoản mới thay đổi này được áp dụng cho
suốt thời gian hợp đồng. Tuy nhiên, thay đổi về ước tính (ví dụ, thay đổi ước
tính thời gian sử dụng kinh tế hoặc giá trị còn lại của tài sản thuê) hoặc thay
đổi khả năng thanh toán của bên thuê, không dẫn đến sự phân loại mới về
thuê tài sản.

9
2.7 - Thuê tài sản là quyền sử dụng đất và nhà được phân loại là
thuê hoạt động hoặc thuê tài chính. Tuy nhiên đất thường có thời gian sử
dụng kinh tế vô hạn và quyền sở hữu sẽ không chuyển giao cho bên thuê khi
hết thời hạn thuê, nếu bên thuê không nhận phần lớn rủi ro và lợi ích gắn
liền với quyền sử dụng đất thường được phân loại là thuê hoạt động. Số tiền
thuê tài sản là quyền sử dụng đất được phân bổ cho suốt thời gian thuê.


II - CHẾ ĐỘ TÀI CHÍNH VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG
CỦA CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH Ở VIỆT NAM:
Theo quy chế tạm thời về tổ chức và hoạt động của công ty cho thuê
tài chính tại Việt Nam (ban hành kèm theo nghị định số 64/ CP ngày 9-10-
1995 của Chính phủ) chế độ tài chính bao gồm:
1. Các quy định chung:
Điều 1: Cho thuê tài chinh là một hoạt động tín dụng trung, dài hạn
thông qua việc cho thuê máy móc thiết bị và các động sản khác. Bên cho

thuê cam kết mua máy móc- thiết bị và động sản theo yêu cầu của bên thuê
và nắm giữ quyền sở hữu đối với tài sản cho thuê. Bên sử dụng tài sản thuê
thanh toán tiền thuê trong suốt thời hạn thuê đã được hai bên thoả thuận và
không được huỷ bỏ hợp đồng trước thời hạn. khi kết thúc thời hạn thuê, bên
thuê được chuyển quyền sở hữu, mua lại hoặc tiếp tục thuê tài sản đó theo
các điều kiện đã thoả thuận trong hợp đồng thuê.
Điều 2: Trong quy chế này các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:
1.Bên cho thuê: Là công ty cho thuê tài chính có tư cách pháp nhân,
được cấp giấy phép hoạt động theo quy chế này.

10
2.Bên thuê: Là doanh nghiệp được thành lập theo pháp luật Việt Nam,
trực tiếp sử dụng tài sản thuê trong thời hạn thuê theo mục đích kinh doanh
hợp pháp của mình.
3.Tài sản thuê: Là máy móc thiết bị và các động sản khác đạt tiêu
chuẩn kỹ thuật tiên tiến, có giá trị hữu ích trên một năm, được sản xuất trong
nước hoặc nhập khẩu.
4.Thời hạn thuê: Là thời gian bên thuê sử dụng tài sản thuê và trả tiền
thuê, được bên cho thuê và bên thuê thoả thuận trong hợp đồng thuê.
Điều 3: Một giao dịch cho thuê tài chính phải thoả mãn một trong
những điều kiện sau đây:
1. khi kết thúc thời hạn cho thuê theo hợp đồng, bên thuê được chuyển
quyền sở hữu tài sản thuê hoặc được tiếp tục thuê theo sự thoả thuận của hai
bên.
2. Nội dung của hợp đồng thuê có quy định: khi kết thúc thời hạn
thuê, bên thuê được quyền lựa chọn mua tài sản thuê theo gía danh nghĩa
thấp hơn gía trị thực tế của tài sản thuê tại thời điểm mua lại.
3. Thời hạn cho thuê một loại tài sản ít nhất phải bằng 60% thời gian
cần thiết để khấu hao tài sản thuê.
4. Tổng số tiền thuê một loại tài sản quy định tại hợp đồng thuê, ít

nhất phải tương đương với giá của tài sản đó trên thị trường vào thời điểm
ký hợp đồng.
Điều 4: Ngân hàng nhà nước Việt Nam, dưới đây gọi tắt là Ngân hàng
Nhà nước, là cơ quan quản lý Nhà nước về hoạt động cho thuê tài chính, có
nhiệm vụ cấp và thu hồi giấy phép hoạt động, ban hành các văn bản quy
định về nghiệp vụ, quản lý, giám sát và thanh tra hoạt động các công ty cho
thuê tài chính tại Việt Nam.
2. Công ty cho thuê tài chính:

11
2.1 - Công ty cho thuê tài chính
Điều 5: Công ty cho thuê tài chính là một loại Công ty tài chính, hoạt
động chủ yếu là cho thuê máy móc thiết bị và các động sản khác.
Công ty cho thuê tài chính được thành lập và hoạt động tại Việt Nam,
bao gồm:
1. Công ty cho thuê tài chính do Ngân hàng, Công ty tài chính hoặc
Ngân hàng, Công ty cho thuê tài chính cùng với doanh nghiệp khác của Việt
Nam thành lập.
2. Công ty tài chính liên doanh giữa bên Việt Nam gồm một hoặc
nhiều Ngân hàng, công ty tài chính, doanh nghiệp khác với bên nước ngoài
gồm một hoặc nhiều Ngân hàng, Công ty tài chính, Công ty cho thuê tài
chính và các tổ chức tài chính quốc tế.
3. Công ty cho thuê tài chính 100% vốn nước ngoài của ngân hàng,
Công ty tài chính, Công ty cho thuê tài chính của nước ngoài.
Điều 6: Vốn pháp định của công ty cho thuê tài chính được quy định
như sau:
1. Đối với Công ty cho thuê tài chính nói tại điểm 1 Điều 5 của quy
chế này là 55 tỷ VND;
2. Đối với Công ty cho thuê tài chính liên doanh nói tại điểm 2 Điều 5
của quy chế này và công ty cho thuê tài chính 100% vốn nước ngoài nói tại

điểm 3 Điều 5 của quy chế này là 5 triệu đôla Mỹ.
Điều 7: Thời hạn hoạt động của Công ty cho thuê tài chính tại Việt
Nam tối đa không quá 70 năm. Trường hợp cần gia hạn hoạt động phải được
Ngân hàng Nhà nước chấp thuận. Mỗi lần gia hạn không quá thời hạn của
giấy phép hoạt động lần đầu.
2.2 - Điều kiện, thủ tục cấp giấy phép hoạt động:

12
Điều 8: Các Ngân hàng, Công ty tài chính, doanh nghiệp khác muốn
hoạt động cho thuê tài chính phải có đầy đủ uy tín, kinh doanh 3 năm liên
tục có lãi, phải thành lập Công ty cho thuê tài chính độc lập theo các quy
định của pháp luật.
Điều 9: Thủ tục, hồ sơ xin cấp giấy phép hoạt động của Công ty cho
thuê tài chính nói tại điểm 1 Điều 5 của quy chế này được áp dụng như đối
với tổ chức tín dụng tại Việt Nam.
Điều 10:
1. Các bên tham gia thành lập Công ty cho thuê tài chính liên doanh
nói tại điểm 2 Điều 5 của quy chế này, Công ty cho thuê tài chính 100% vốn
nước ngoài nói tại điểm 3 Điều 5 của quy chế này phải gửi đơn và hồ sơ đến
Ngân hàng Nhà nước xin cấp giấy phép chấp thuận về nguyên tắc (giấy chấp
thuận về nguyên tắc) theo hướng dẫn của ngân hàng nhà nước;
2. Giấy chấp thuận nguyên tắc có gía trị trong 12 tháng kể từ ngày
cấp. Trong thời hạn này, các bên phải hoàn tất hồ sơ xin cấp giấy phép hoạt
động theo hướng dẫn của ngân hàng nhà nước.
Điều 11: Trong thời hạn 3 tháng, kể từ ngày nhận đủ hồ sơ xin cấp
giấy phép hoạt động của Công ty cho thuê tài chính, ngân hàng nhà nước
xem xét cấp giấy phép hoạt động cho Công ty cho thuê tài chính (gọi tắt là
giấy phép hoạt động).
Điều 12: Sau khi được cấp Giấy phép hoạt động, Công ty cho thuê tài
chính phải :

1. Nộp cho ngân hàng nhà nước khoản lệ phí cấp giấy phép bằng 0,1%
vốn điều lệ, trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày ghi trên Giấy phép hoạt động;
2. Đăng ký kinh doanh theo quy định hiện hành;
3. Có đủ 100% vốn điều lệ;

13
4. Công bố Giấy phép hoạt động, Giấy đăng ký kinh doanh và nội
dung hoạt động trên báo cáo của Việt Nam 5 số liên tiếp trước khi khai
trương hoạt động theo hướng dẫn của ngân hàng nhà nước;
5. Sau khi thực hiện đầy đủ các quy định trên mới được khai trương
hoạt động, ngày khai trương chậm nhất là 6 tháng kể từ ngày ghi trên Giấy
phép hoạt động.
Điều 13: Giấy phép hoạt động Công ty cho thuê tài chính không được
chuyển nhượng.
2.3 - Nội dung và phạm vi hoạt động
Điêu 14: Nguồn vốn
1. Vốn tự có : vốn điều lệ, các quỹ và lợi nhuận chưa chia;
2. Vốn vay: vay các tổ chức tài chính, tín dụng trong và ngoài nước,
phát hành trái phiếu và các giấy tờ có gía trị khác khi được ngân hàng nhà
nướ cho phép;
3. Công ty cho thuê tài chính không được nhận tiên gửi dưới mọi hình
thức;
4. Công ty cho thuê tài chính không được phép mở tài khoản tiền gửi
tại Ngân hàng nhà nước và các ngân hàng hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam.
Trường hợp muốn mở tài khoản tiền gửi tại ngân hàng ở ngoài lãnh thổ Việt
Nam thì phải được ngân hàng nhà nước cho phép.
Điều 15: Công ty cho thuê tài chính phải tuân thủ các quy định sau
đây về sử dụng nguồn vốn:
1. Không được sử dụng quá 25% vốn điều lệ để mua xắm tài sản cố
định cho Công ty;

2. Nguồn vốn đi vay không được quá 20 lần vốn tự có;

14
3. Tổng giá trị tài sản cho thuê đối với một khách hàng không được
vượt quá 30% vốn tự có, trường hợp vượt quá mức quy định này phải được
ngân hàng nhà nước chấp thuận bằng văn bản;
4. Các quy định khác của pháp luật hiện hành và của ngân hàng nhà
nước.
Điều 16: Công ty cho thuê tài chính được thực hiện các nghiệp vụ sau:
1. Cho thuê tài chính;
2. Tư vấn, nhận bảo lãnh cho khách hàng về những dịch vụ có liên
quan đến nghiệp vụ cho thuê tài chính;
3. Thực hiện các nghiệp vụ khác khi được ngân hàng nhà nước và các
cơ quan chức năng khác của nhà nước cho phép;
Điều 17: Công ty cho thuê tài chính được phép thu phí cho thuê theo
hướng dẫn của ngân hàng nhà nước.

3. Hợp đồng thuê tài chính
Điều 18: Hợp đồng thuê tài chính (sau đây gọi tắt là hợp đồng) là một
loại hợp đồng kinh tế được ký kết giữa bên cho thuê và bên thuê về việc cho
thuê một hoặc một số máy móc thiết bị, động sản khác trong một thời gian
nhất định (thời hạn cho thuê) theo những quy định tại Điều 3 của quy chế
này.
Điều 19: Hợp đồng phải bảo đảm các yêu cầu sau đây:
1. Được lập thành văn bản;
2. Đăng ký tại ngân hàng nhà nước và cơ quan quản lý hợp đồng, nơi
Công ty cho thuê tài chính đặt trụ sở theo đúng quy định của pháp luật;
3. Không được huỷ bỏ trước (huỷ ngang) thời hạn cho thuê đã thoả
thuận quy định trong hợp đồng.


15
Điều 20: Hợp đồng phải bao gồm những nội dung cơ bản được nêu tại
mục 4 quy chế này và các nội dung theo mẫu hợp đồng do ngân hàng nhà
nước hướng dẫn.
Điều 21: Hợp đồng có hiệu lực từ ngày được các bên thoả thuận trong
hợp đồng.
4. Quyền và nghĩa vụ của các bên
Điều 22: Quyền và nghĩa vụ của Công ty cho thuê tài chính:
1. Có quyền yêu cầu bên thuê cung cấp đầy đủ, toàn bộ các báo cáo
quý, năm về tình hình hoạt động sản xuất, kinh doanh và các vấn đề có liên
quan đến tài sản thuê;
2. Được quyền sở hữu và đính ký hiệu sở hữu trên tài sản thuê trong
suốt thời hạn cho thuê;
3. Có quyền yêu cầu bên thuê bồi thường mọi thiệt hại phát sinh do
bên thuê không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ trách nhiệm bảo quản
sữa chữa, thanh toán tiền bảo hiểm tài sản thuê trong thời hạn cho thuê.
4. Được quyên chuyển nhượng các quyền của mình trong hợp đồng
cho một công ty cho thuê tài chính khác mà không cần sự đồng ý của bên
thuê. Trong trường hợp này, Công ty cho thuê tài chính phải thông báo trước
bằng văn bản cho bên thuê.
5. Có quyền yêu cầu bên thuê đặt tiền ký quỹ bảo đảm cho hợp đồng
hoặc yêu cầu có người bảo lãnh đối với bên thuê.
6. Có trách nhiệm đăng ký hợp đồng, làm thủ tục mua bảo hiểm đối
với tài sản cho thuê.
7. Chịu trách nhiệm ký hợp đồng mua hàng, thanh toán tiền mua tài
sản để cho thuê với bên cung ứng theo các điều kiện đã được thoả thuận
trong hợp đồng mua hàng, Công ty cho thuê tài chính không chịu trách
nhiệm về tài sản không được giao hoặc giao không đúng với các điều kiện

16

do bên thuê thoả thuận với bên cung ứng. Trường hợp tài sản thuê được
nhập khẩu, Công ty cho thuê tài chính có nghĩa vụ hoàn tất mọi thủ tục nhập
khẩu cần thiết.
8. Thực hiện các nghĩa vụ của mình và phải bồi thường mọi thiệt hại
cho bên, trong trường hợp tài sản thuê không được giao đúng hạn cho bên
thuê do Công ty cho thuê tài chính vi phạm hợp đồng mua hàng.
Điều 23: Quyền và nghĩa vụ của bên thuê.
1. Có quyền lựa chọn thương lượng và thoả thuận với bên cung ứng
tài sản thuê về đặc tính kỹ thuật, chủng loại, giá cả, việc bảo hiểm, cách thức
và thời hạn giao nhân, lắp đặt và bảo hành tài sản thuê;
2. Được trực tiếp nhận tài sản thuê từ bên cung ứng;
3. Trường hợp hợp đồng bị huỷ bỏ trước khi tài sản thuê được giao
cho bên thuê do lỗi của bên thuê bên thuê phải hoàn trả mọi thiệt hại cho
Công ty cho thuê tài chính;
4. Phải sử dụng tài sản thuê theo đúng mục đích đã thoả thuận trong
hợp đồng;
5. Phải chịu mọi rủi ro về mất hỏng đối với tài sản thuê và những rủi
ro mà tài sản thuê gây ra cho bên thứ ba.
6. Phải chịu trách nhiệm bảo dưỡng, sữa chữa tài sản thuê trong thời
hạn thuê;
7. Không được chuyển quyền sử dụng tài sản thuê cho bên thứ ba nếu
không được công ty cho thuê tài chính đồng ý trước bằng văn bản;
8. Không được dùng tài sản thuê để cầm cố, thế chấp;
9. Bên thuê có nghĩa vụ trả tiền thuê đúng thời hạn được quy định
trong hợp đồng và về nguyên tắc phải chịu các khoản chi phí có liên quan
đến tài sản thuê như : chi phí nhập khẩu, thuế , chi phí đăng ký hợp đồng và
tiền bảo hiểm đối với tài sản thuê;

17
10. Có nghĩa vụ hoàn trả tài sản thuê cho Công ty cho thuê tài chính

khi kết thúc thời hạn thuê và chịu mọi chi phí liên quan đến việc hoàn trả tài
sản thuê, trừ trường hợp được quyền sở hữu, mua tài sản thuê hoặc tiếp tục
theo quy định trong hợp đồng.
Điều 24: Chấm dứt hợp đồng trước thời hạn
1. Công ty cho thuê tài chính có thể chấm dứt hợp đồng trước khi kết
thúc thời hạn cho thuê nếu:
- Bên thuê không trả tiền thuê không trả tiền thuê theo quy định trong
hợp đồng;
- Bên thuê vi phạm một trong các điều khoản của hợp đồng;
- Bên thuê mất khả năng thanh toán, phá sản, giải thể;
- Trong trường hợp bên thuê phải có người bảo lãnh nếu người bảo
lãnh mất khả năng thanh toán, phá sản, giải thể nhưng bên thuê không tìm
được người bảo lãnh khác thay thế được công ty cho thuê tài chính chấp
thuận.
2. Bên thuê có thể chấm dứt hợp đồng trước khi chấm dứt thời hạn
cho thuê trong các trường hợp:
- Tài sản cho thuê không được giao đúng thời hạn do lỗi của công ty
cho thuê tài chính;
- Bên cho thuê vi phạm các điều khoản trong hợp đồng.
3. Hợp đồng được chấm dứt trước khi kết thúc thời hạn cho thuê trong
trường hợp tài sản thuê bị mất, hỏng không thể phục hồi sữa chữa được.
Điều 25: Xử lý khi hợp đồng được chấm dứt trước thời hạn theo điểm
1 Điều 24, bên thuê phải thanh toán ngay toàn bộ số tiền thuê phải trả theo
hợp đồng cho Công ty cho thuê tài chính.

18
1. Công ty cho thuê tài chính có quyền thu hồi ngay lập tức tài sản cho
thuê mà không cần đưa việc này ra bất kỳ một toà ánhoặc cơ quan tài phán
nào đó.
2. Quyền sở hữu của Công ty cho thuê tài chính đối với tài sản thuê

không bị ảnh hưởng trong trường hợp bên thuê bị phá sản, giải thể, mất khả
năng thanh toán. Tài sản thuê không được coi là tài sản của bên thuê khi sử
lý tài sản để trả nợ cho các chủ nợ khác.
3. Trong trường hợp hợp đồng được chấm dứt theo điểm 3 Điều 24,
bên thuê phải trả theo hợp đồng hoặc trong hợp đồng không quy định việc
bên được sở hữu tài sản thuê thì bên thuê giá trị còn lại của tài sản thuê cho
Công ty cho thuê tài chính. Bên cho thuê chịu trách nhiệm hoàn trả lại cho
bên thuê số tiền bảo hiểm tài sản khi được cơ quan bảo hiểm thanh toán, nếu
bên thuê đã trả đủ cho Công ty cho thuê tài chính số tiền phải trả.
4. Trong trường hợp hợp đồng được chấm dứt trước thời hạn do Công
ty cho thuê tài chính vi phạm hợp đồng, Công ty cho thuê tài chính phải bồi
thường mọi thiệt hại cho bên thuê.
5. Tài chính, hạch toán
Điều 26: Thuê tài sản là máy móc- thiết bị và các động sản nhập khẩu,
được áp dụng mức thuế nhập khẩu như các doanh nghiệp trực tiếp nhâp
khẩu. Tài sản thuê tái xuất, khi hợp đồng kết thúc, không phải chịu thuế xuất
khẩu.
Điều 27: Thuế đối với các hoạt động của Công ty cho thuê tài chính
được áp dụng như đối với các Ngân hàng và tổ chức tín dụng theo quy định
của pháp luật hiện hành.
Điều 28: Công ty cho thuê tài chính được phép trích chi phí để lập quỹ
dự phòng bù đắp rủi ro do Ngân hàng nhà nước quy định tuỳ theo tình hình

19
cụ thể từng thời gian nhưng tối đa không quá 5% tổng số tiền thuê chưa
thanh toán.
Điều 29: Việc chuyển lợi nhuận ra nước ngoài của bên nước ngoài
được thực hiện theo luật Đầu tư nước ngoài tại Việt Nam.
Điều 30: Năm tài chính của Công ty cho thuê tài chính bắt đầu vào
ngày 1 tháng 1 và kết thúc vào cuối ngày 31 tháng 12 hàng năm.

Điều 31: Hạch toán:
1. Công ty cho thuê tài chính phải thực hiện hạch toán kế toán theo hệ
thống tài khoản kế toán do Ngân hàng nhà nước ban hành;
2. Công ty cho thuê tài chính phải hạch toán chính xác, đầy đủ và bảo
quản sổ sách, chứng từ liên quan theo quy định của Pháp lệnh kế toán thống
kê..
Điều 32: Chế độ báo cáo
1. Công ty cho thuê tài chính phải thực hiện chế độ báo cáo định kỳ do
Ngân hàng nhà nước quy định. Mọi vi phạm đối với chế độ báo cáo sẽ bị xử
phạt theo quy định hiện hành.
6. Giám sát, thanh tra, xử lý vi phạm và tranh chấp
Điều 33: Công ty cho thuê tài chính chịu sự giám sát, thanh tra và
kiểm tra của ngân hàng nhà nước trong mọi hoạt động kinh doanh và việc
chấp hành các quy định hiện hành của pháp luật.
Điều 34: Mọi vi phạm của Công ty cho thuê tài chính sẽ bị xử lý theo
đúng quy định tại Pháp lệnh Ngân hàng, Hợp tác xã tín dụng, Công ty tài
chính và các quy định khác có liên quan của pháp luật.
Điều 35: Các tranh chấp giữa Công ty cho thuê tài chính với các pháp
nhân Việt Nam được giải quyết tại Toà án kinh tế Việt Nam.

20
Các tranh chấp giữa các bên tham gia Công ty cho thuê tài chính liên doanh
được giải quyết thông qua thương lượng và hoà giải. Trường hợp không hoà
giải được, căn cứ thoả thuận đã ghi tại hợp đồng liên doanh để xử lý.
7. Thay đổi, gia hạn, chấm dứt hoạt động và thanh lý
Điều 36:
1. Khi có nhu cầu thay đổi về địa điểm, phạm vi hoạt động và các quy
định trong giấy phép hoạt động, Công ty cho thuê tài chính phải làm đơn xin
Ngân hàng Nhà nước chấp thuận.
2. Khi có nhu cầu gia hạn thời gian hoạt động Công ty cho thuê tài

chính phải nộp đơn cho ngân hàng nhà nước 6 tháng trước khi kết thúc thời
hạn hoạt động đã ghi trong giâý phép hoặc giấy chấp thuận gia hạn lần
trước.
Điều 37: Ngân hàng Nhà nước quy định những trường hợp thu hồi
giấy phép của các Công ty cho thuê tài chính phù hợp với Pháp lệnh Ngân
hàng, Hợp tác xã tín dụng, Công ty tài chính.
Điều 38:
1. Công ty cho thuê tài chính khi đã bị đình chỉ hoạt động, bị thu hồi
giấy phép hoặc tự nguyện giải thể, chấm dứt hoạt động do hết thời hạn ghi
trong giấy phép phải tiến hành các thủ tục thanh lý, giải thể theo quy định
của pháp luật Việt Nam.
2. Trương hợp tự nguyện giải thể trước thời hạn hoạt động ghi trong
giấy phép, Công ty cho thuê tài chính phải gửi văn bản đề nghị Ngân hàng
nhà nước chấp thuận và chỉ được giải thể sau khi có ý kiến chấp thuận bằng
văn bản của Ngân hàng nhà nước.
3. Ngân hàng nhà nước hướng dẫn cụ thể trình tự và thủ tục tiến hành
Công ty cho thuê tài chính theo quy định hiện hành của pháp luật Việt Nam.

21
Điều 39: Công ty cho thuê tài chính gặp khó khăn hoặc bị thua lỗ
trong hoạt động kinh doanh, không đủ khả năng thanh toán khi đến hạn thì
sẽ bị tuyên bố phá sản; trình tự và thủ tục phá sản được thực hiện theo quy
định của pháp luật về phá sản.
8. Điều khoản cuối cùng
Điều 40: Các tổ chức đang hoạt động cho thuê tài chính trong thời hạn
12 tháng kể từ ngày Quy chế này có hiệu lực, phải điều chỉnh tổ chức và
hoạt động theo đúng Quy chế này.
Điều 41: Việc sửa đổi Quy chế này do Chính phủ quyết định.
III - CHẾ ĐỘ TÀI CHÍNH VỀ THU, NỘP VÀ QUẢN LÝ SỬ
DỤNG LỆ PHÍ ĐĂNG KÝ VÀ CUNG CẤP THÔNG TIN VỀ GIAO

DỊCH ĐẢM BẢO VÀ TÀI SẢN CHO THUÊ TÀI CHÍNH
A - LỆ PHÍ ĐĂNG KÝ GIAO DỊCH ĐẢM BẢO, TÀI SẢN CHO
THUÊ TÀI CHÍNH
1. Đối tượng và mức thu
1. Tổ chức, cá nhân Việt Nam và nước ngoài khi thực hiện việc đăng
ký giao dịch đảm bảo và tài sản cho thuê tài chính với cơ quan đăng ký giao
dịch đảm bảo theo quy định tại điều 2 Nghị định số 08/2000/NĐ - CP ngày
10/3/2000 của Chính phủ về đăng ký giao dịch đảm bảo và Điều 19 Nghị
định số 16/2001/NĐ - CP ngày 02/05/2001 của Chính phủ về tổ chức và
hoạt động của Công ty cho thuê tài chính thì phải nộp lệ phí theo quy định
tại Thông tư này. Trừ những trường hợp không phải nộp sau đây:
- Yêu cầu sữa chữa sai sót trong giấy chứng nhận đăng ký giao dịch
đảm bảo, tài sản cho thuê tài chính do lỗi của đăng ký viên;
- Yêu cầu xoá đăng ký giao dịch đảm bảo, tài sản cho thuê tài chính.

22
2. Mức thu lệ phí đăng ký về giao dịch đảm bảo và tài sản cho thuê tài
chính quy định tại Biểu lục số 1 và số 2 ban hành kèm theo thông tư này.
Trong một số trường hợp cụ thể được thể hiện như sau:
a) Đối với tổ chức, cá nhân đăng ký giao dịch đảm bảo theo quy định
tại điều 19 Luật Hàng không dân dụng Việt Nam ngày 1 tháng 4 năm 1992
thì áp dụng mức quy định tại Quyết định số 116/1999/QĐ - BTC ngày
21/9/1999 của Bộ trưởng Bộ Tài Chính ban hành biểu mức thu lệ phí quản
lý nhà nước về hàng không.
b) Mức thu lệ phí đăng ký giao dịch đảm bảo, tài sản cho thuê tài
chính qua phương tiện điện tử sẽ được quy định tại văn bản khác.
3. Lệ phí đăng ký giao dịch đảm bảo, tài sản cho thuê tài chính được
thu bằng Đồng Việt Nam.
2. Tổ chức thu, nộp và quản lý sử dụng
1. Cơ quan đăng ký giao dịch đảm bảo quy định tại điều 18 Nghị định

số 08/2000/NĐ-CP và Điều 19 Nghị định số 16/2001/NĐ-CP nêu trên có
trách nhiệm tổ chức thu lệ phí đăng ký giao dịch đảm bảo và tài sản cho thuê
tài chính.
2. Cơ quan đăng ký giao dịch đảm bảo có trách nhiệm:
a) Niêm yết công khai trụ sở mức thu lệ phí đăng ký giao dịch đảm
bảo, tài sản cho thuê tài chính.
b) Khi thu tiền lệ phí phải cấp cho người nộp tiền biên lai thu tiền do
Bộ Tài chính (Tổng cục Thuế) phát hành. Biên lai nhận tại Cục Thuế địa
phương nơi cơ quan đăng ký giao dịch đảm bảo đóng trụ sở và được quản lý,
sử dụng theo quy định của Bộ tài chính
Cơ quan đăng ký giao dịch đảm bảo phải mở tài khoản tạm giữ tiền
thu lệ phí đăng ký về giao dịch đảm bảo và tài sản cho thuê tài chính (bao
gồm thu bằng tiền mặt, séc hoặc chuyển khoản) tại kho bạc nhà nước nơi

23
giao dich; riêng đối với số thu bằng tiền mặt, thì hàng ngày hoặc chậm nhất
là 10 ngày một lần phải lập bảng kê, gửi tiền vào kho bạc nhà nước.
c) Đăng ký, kê khai, nộp lệ phí đăng ký với cơ quan Thuế địa phương
nơi đóng trụ sở.
d) Thực hiện thanh toán, quyết toán biên lai thu lệ phí và quyết toán
thu, nộp tiền thu lệ phí với cơ quan Thuế trực tiếp quản lý theo đúng quy
định tại pháp lệnh phí và lệ phí và các văn bản hướng dẫn thi hành Pháp lệnh
này, đảm bảo mọi khoản thu- chi tiền lệ phí phải được phản ánh đầy đủ
trong dự toán và quyết toán tài chính hàng năm của đơn vị.
3. Cơ quan đăng ký giao dịch đảm bảo được tạm trích 30% trên tổng
số tiền lệ phí thực thu được trước khi nộp vào ngân sách nhà nước để chi phí
phục vụ công tác thu lệ phí đăng ký giao dịch đảm bảo, tài sản cho thuê tài
chính theo nội dung cụ thể sau đây:
a) Chi tiền lương hoặc tiền công, các khoản phụ cấp, các khoản đóng
góp theo tiền lương, tiền công theo chế độ hiện hành trả cho lao động thuê

ngoài trực tiếp thu lệ phí (kể cả thời gian cán bộ, công chức cơ quan đăng ký
giao dịch đảm bảo thực tế làm thêm ngoài giờ hành chính theo chế độ quy
định).
b) Chi phí trực tiếp phục vụ cho việc thu lệ phí như: văn phòng phẩm,
vật tư văn phòng, điện thoại, điện, nước, công tác phí theo tiêu chuẩn định
mức hiện hành.
c) Chi sữa chữa thường xuyên, chi sữa chữa lớn tài sản, máy móc thiết
bị phục vụ trực tiếp cho công tác thu lệ phí giao dịch đảm bảo, tài sản cho
thuê tài chính.
d) Mua sắm vật tư, nguyên liệu và các khoản chi khác liên quan trực
tiếp đến việc thu lệ phí đăng ký giao dịch đảm bảo, tài sản cho thuê tài chính

24
e) Trích quỹ khen thưởng cho cán bộ, công chức, nhân viên trực tiếp
thực hiện thu lệ phí của cơ quan đăng ký giao dịch đảm bảo. Mức trích quỹ
khen thưởng bình quân một năm, một người tối đa không quá ba tháng
lương hiện thực.
Toàn bộ số tiền lệ phí đăng ký giao dịch đảm bảo, tài sản cho thuê tài
chính được tạm trích theo quy định trên đây, cơ quan đăng ký giao dịch đảm
bảo phải sử dụng đúng mục đích, có chứng từ hợp pháp theo chế độ quy
định và quyết toán năm; nếu sử dụng không hết, thì phải nộp số còn lại vào
ngân sách nhà nước.
4. Tổng số tiền lệ phí đăng ký giao dịch đảm bảo, tài sản cho thuê tài
chính thực thu được (bao gồm số thu bằng tiền mặt, séc hoặc chuyển khoản),
sau khi trừ số tạm trích theo tỉ lệ (30%) quy định tại điểm 3 mục này, số còn
lại (70%) phải nộp vào ngân sách nhà nước theo thời hạn và thủ tục quy định
tại Pháp lệnh phí và lệ phí và các văn bản hướng dẫn thi hành pháp lệnh này.
5. Lập và chấp hành dự toán thu- chi tiền thu lệ phí đăng ký giao dịch
đảm bảo, tài sản cho thuê tài chính.
a) Hàng năm, căn cứ mức thu lệ phí đăng ký giao dịch đảm bảo,tài sản

cho thuê tài chính, nội dung chỉ hướng dẫn tại Thông tư này và chế độ chi
tiêu tài chính hiện hành, cơ quan đăng ký giao dịch đảm bảo lập dự toán thu
chi tiền lệ phí chi tiết theo mục lục ngân sách nhà nước hiện hành, gửi cơ
quan chủ quản cấp trên xét duyệt và tổng hợp, gửi cơ quan tài chính đồng
cấp có thẩm quyền phê duyệt.
b) Căn cứ vào dự toán thu chi hàng năm đã được cơ quan nhà nước có
thẩm quyền phê duyệt, cơ quan đăng ký giao dịch đảm bảo, tài sản cho thuê
tài chính lập dự toán thu chi hàng quý, chi tiết theo mục lục ngân sách nhà
nước, gửi cơ quan chủ quản, Kho bạc nhà nước nơi giao dịch, cơ quan tài
chính đồng cấp để làm căn cứ kiểm soát thu chi.

×