Tải bản đầy đủ (.docx) (59 trang)

Tăng cường công tác bảo đảm tiền vay bằng tài sản đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Sở giao dịch I-Ngân hàng Công thương Việt Nam

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (325.4 KB, 59 trang )

1
Luận văn tốt nghiệp
LỜI MỞ ĐẦU
Với số lượng các doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNN&V) chiếm hơn 97% tổng số các
doanh nghiệp hiện có ở Việt Nam, nhu cầu vay vốn của loại hình doanh nghiệp này rất lớn.
Tuy nhiên khó khăn lớn nhất của các DNN&V hiện nay đó là nguồn tài chính eo hẹp mà nhu
cầu đổi mới công nghệ, máy móc, thiết bị ngày càng trở nên hết sức cấp bách, bởi khi một
doanh nghiệp muốn cạnh tranh trên thị trường thì phải có sản phẩm có tính cạnh tranh cao,
chất lượng tốt đáp ứng được nhu cầu của người tiêu dùng. Các DNN&V hiện nay đang đứng
trước những khó khăn khi mà những ưu đãi về thuế và những chính sách khác đang bị cắt
giảm. Bên cạnh đó thì sức ép đầu vào, giá cả nguyên vật liệu…tăng cao trong khi giá sản
phẩm đầu ra chưa được điều chỉnh tăng theo tỷ lệ.
Việc huy động vốn để phát triển hoạt động đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện
nay cũng rất hạn chế vì thị trường tài chính của Việt Nam chưa thực sự hoàn thiện, nơi cấp
vốn hiệu quả nhất vẫn là các ngân hàng thương mại. Nhìn từ phía ngân hàng thì rủi ro do các
doanh nghiệp này mang lại là khá lớn, vì đây là khách hàng mà ngân hàng không thể nắm
bắt, đánh giá đúng đắn về tình hình tài chính, khả năng trả nợ như các doanh nghiệp lớn,
khách hàng truyền thống của ngân hàng. Các ngân hàng thường hạn chế rủi ro bằng việc
thực hiện bảo đảm tiền vay bằng tài sản. Vì vậy mà tăng cường công tác bảo đảm tiền vay
bằng tài sản là mối quan tâm hàng đầu của ngân hàng thương mại nói chung và của Sở giao
dịch I nói riêng.
Trong thời gian thực tập tại Sở giao dịch I ngân hàng công thương việt Nam, được sự
hướng dẫn chỉ bảo tận tình của thầy giáo - Thạc sỹ Phan Hữu Nghị cùng với sự giúp đỡ
nhiệt tình của các cô chú, anh chị phòng khách hàng 2 tại SGDI, em đã chọn đề tài : "Tăng
cường công tác bảo đảm tiền vay bằng tài sản đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Sở
giao dịch I - Ngân hàng Công thương Việt Nam ”
Kết cấu của luận văn gồm những nội dung chính sau :
Chương 1: Lý luận chung về bảo đảm tiền vay bằng tài sản của ngân hàng thương mại.
Chương 2: Thực trạng công tác bảo đảm tiền vay bằng tài sản đối với các doanh nghiệp nhỏ
và vừa tại Sở giao dịch I - Ngân hàng công thương Việt Nam.
Chương 3: Giải pháp tăng cường công tác bảo đảm tiền vay bằng tài sản đối với các doanh


nghiệp nhỏ và vừa.
SVTH: Lê Thị Hải Yến - Lớp: Tài chính 46Q
2
Luận văn tốt nghiệp
Do thời gian thực tập còn hạn chế, kiến thức thực tế còn ít ỏi nên bài viết khó có thể
tránh khỏi những thiếu sót. Em rất mong được sự chỉ bảo của các thầy cô giáo để bài viết
của em được hoàn thiện hơn.

SVTH: Lê Thị Hải Yến - Lớp: Tài chính 46Q
3
Luận văn tốt nghiệp
Chương I
Lý luận chung về bảo đảm tiền vay bằng tài sản
của Ngân hàng thương mại (NHTM)
1.1 Hoạt động cho vay của NHTM
1.1.1 Tổng quan về NHTM
1.1.1.1 Khái niệm về NHTM
Ngân hàng là một trong các tổ chức tài chính quan trọng nhất của nền kinh tế, ngân hàng
thực hiện các chính sách kinh tế đặc biệt là chính sách tiền tệ, vì vậy là một kênh quan trọng
trong chính sách kinh tế của Chính phủ nhằm ổn định kinh tế.
Ngân hàng bao gồm nhiều loại tuỳ thuộc vào sự phát triển của nền kinh tế nói chung và hệ
thống tài chính nói riêng, trong đó ngân hàng thương mại thường chiếm tỷ trọng lớn nhất về
qui mô tài sản, thị phần và số lượng các ngân hàng.
Có nhiều cách để định nghĩa ngân hàng thương mại thông qua chức năng, vai trò dịch
vụ mà chúng cung cấp trong nền kinh tế. Thực tế cho thấy không chỉ ngân hàng mà còn có
các tổ chức tài chính gồm công ty kinh doanh chứng khoán, công ty môi giới chứng khoán,
quỹ tương hỗ và công ty bảo hiểm hàng đầu đều đang cố gắng cung cấp các dịch vụ ngân
hàng. Và ngược lại ngân hàng đang đối phó với các đối thủ cạnh tranh bằng cách mở rộng
phạm vi cung cấp dịch vụ về bất động sản và môi giới chứng khoán, tham gia hoạt động bảo
hiểm, đầu tư vào quỹ tương hỗ và thực hiện nhiều dịch vụ mới khác. Có thể định nghĩa ngân

hàng trên phương diện những loại hình dịch vụ mà chúng cung cấp: Ngân hàng là tổ chức
tài chính cung cấp một danh mục các dịch vụ tài chính đa dạng nhất, đặc biệt là tín dụng,
tiết kiệm, dịch vụ thanh toán và thực hiện nhiều chức năng tài chính nhất so với bất kỳ một
tổ chức kinh doanh nào trong nền kinh tế. Cũng có thể định nghĩa ngân hàng thương mại
dựa trên các hoạt động chủ yếu, theo luật cúa các tổ chức tín dụng của nước Cộng hoà Xã
hội chủ nghĩa Việt Nam ghi : Hoạt động ngân hàng là hoạt động kinh doanh tiền tệ và dịch
vụ ngân hàng với nội dung thường xuyên là nhận tiền gửi và sử dụng số tiền này để cấp tín
dụng và cung ứng các dịch vụ thanh toán.
1.1.1.2 Các hoạt động chủ yếu của NHTM
Ngân hàng là một doanh nghiệp cung cấp dịch vụ cho công chúng và doanh nghiệp.
Ngày nay hoạt động ngân hàng đang không ngừng phát triển, sự phát triển đó có thể thấy
trên tất cả các phương diện, từ sự ra đời của các sản phẩm dịch vụ mới cho tới sự xuất hiện
SVTH: Lê Thị Hải Yến - Lớp: Tài chính 46Q
4
Luận văn tốt nghiệp
của các tập đoàn ngân hàng có qui mô toàn cầu được tạo ra từ làn sóng sáp nhập, hợp nhất.
Để có thể duy trì khả năng cạnh tranh và đáp ứng nhu cầu xã hội nhiều ngân hàng hiện đã
thực hiện nhiều vai trò mới như: Vai trò thanh toán, vai trò người bảo lãnh, vai trò đại lý và
vai trò thực hiện chính sách, với mỗi vai trò đó ngân hàng cung cấp các dich vụ khác nhau
nhằm đáp ứng nhu cầu của công chúng và doanh nghiệp. Thành công của ngân hàng phụ
thuộc vào năng lực xác định các dịch vụ tài chính mà xã hội có nhu cầu, thực hiện các dịch
vụ đó một cách có hiệu quả.
Hoạt động của ngân hàng có thể chia thành ba hoạt động chủ yếu đó là hoạt động
nhận tiền gửi, hoạt động cung cấp tín dụng và hoạt động trung gian thanh toán.
 Hoạt động nhận tiền gửi
Cho vay được coi là hoạt động sinh lời cao, vì vậy mà các ngân hàng đã tìm cách để
huy động được tiền. Ngân hàng có thể huy động các nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi trong nền
kinh tế bằng cách nhận tiền gửi tiết kiệm của dân cư, tiền gửi có kì hạn của các doanh
nghiệp, các tổ chức xã hội, tiền gửi thanh toán của cá nhân, doanh nghiệp…phát hành cổ
phiếu, trái phiếu, vay các tổ chức tín dụng khác…Trong đó, hoạt động nhận tiền gửi là quan

trọng nhất.
Đó là các khoản tiền gửi của khách hàng, một quỹ sinh lợi được gửi tại ngân hàng trong
khoảng thời gian nhiều tuần, nhiều tháng, nhiều năm, đôi khi được hưởng mức lãi suất
tương đối cao. Trong cuộc cạnh tranh để tìm và giành các khoản tiền gửi, các ngân hàng đã
trả lãi cho tiền gửi như là phần thưởng cho khách hàng về việc sẵn sàng hi sinh nhu cầu tiêu
dùng trước mắt và cho phép ngân hàng sử dụng tạm thời để kinh doanh.
Tiền gửi là nguồn tiền quan trọng nhất, chiếm tỷ trọng lớn trong tổng nguồn tiền của
ngân hàng, các ngân hàng đã đưa ra và thực hiện nhiều hình thức huy động khác nhau.
- Tiền gửi thanh toán (tiền gửi giao dịch hoặc tiền gửi thanh toán). Là tiền của doanh
nghiệp hoặc cá nhân gửi vào ngân hàng để nhờ ngân hàng giữ và thanh toán hộ. Các nhu cầu
chi trả của doanh nghiệp và cá nhân đều được ngân hàng thực hiện trong phạm vi số dư cho
phép, và có thể được rút ra lúc nào khi khách hàng cần. Loại tiền gửi này mang lại lợi nhuận
cao cho ngân hàng bởi vì một mặt chúng không phải trả lãi hoặc chỉ phải trả một mức lãi
suất thấp và mặt khác những tài khoản này thường tạo ra khoản thu về phí cho ngân hàng.
Hiện nay các ngân hàng sử dụng nhiều hình thức biến tướng của tài khoản thanh toán để
nâng lãi suất loại tiền gửi này nhằm cạnh tranh với các tổ chức tín dụng khác.
SVTH: Lê Thị Hải Yến - Lớp: Tài chính 46Q
5
Luận văn tốt nghiệp
- Tiền gửi có kỳ hạn của doanh nghiệp, của tổ chức xã hội. Loại tiền gửi có kỳ hạn
của các tổ chức xã hội, các doanh nghiệp vào ngân hàng và sẽ được chi trả sau một thời gian
xác định. Người gửi không được sử dụng các hình thức thanh toán đối với tiền gửi thanh
toán để áp dụng đối với loại tiền gửi này. Nếu cần chi tiêu người gửi phải đến ngân hàng rút
tiền ra, hình thức này ra đời nhằm tăng thu cho người gửi tiền do tiền gửi thanh toán tuy
thuận lợi nhưng lãi suất thấp, loại tiền gửi này được hưởng lãi suất tuỳ theo độ dài của kỳ
hạn.
- Tiền gửi tiết kiệm của dân cư. Dân cư gửi tiền vào ngân hàng nhằm thực hiện mục
tiêu bảo đảm an toàn và sinh lời đối với các khoản tiết kiệm, đặc biệt nhu cầu bảo toàn. Để
thu hút ngày càng nhiều tiền tiết kiệm các ngân hàng đều cố gắng khuyến khích dân cư thay
đổi thói quen giữ vàng và tiền mặt tại nhà bằng cách mở rộng mạng lưới hoạt động đưa ra

các hình thức huy động và lãi suất cạnh tranh hấp dẫn. Ngân hàng có thể mở cho mỗi người
tiết kiệm nhiều chương mục tiết kiệm cho mỗi kỳ hạn, mỗi lần gửi khác nhau. Sổ tiết kiệm
này có thể được thế chấp để vay vốn nếu được ngân hàng cho phép.
- Tiền gửi của các ngân hàng khác. Là tiền của ngân hàng khác gửi vào ngân hàng
nhằm mục đích nhờ thanh toán hộ và một số mục đích khác và ngân hàng thương mại này có
thể gửi tiền tại ngân hàng khác, tuy nhiên quy mô nguồn này thường không lớn.
 Hoạt động cung cấp tín dụng
Luật các tổ chức tín dụng qui định : Hoạt động tín dụng là việc tổ chức tín dụng sử
dụng nguồn vốn tự có, nguồn vốn huy động được để cấp tín dụng, trong đó cấp tín dụng là
việc tổ chức tín dụng thoả thuận để khách hàng sử dụng một khoản tiền với nguyên tắc có
hoàn trả bằng các nghiệp vụ cho vay, chiết khấu, cho thuê tài chính, bảo lãnh ngân hàng và
các nghiệp vụ khác.
Tín dụng là loại tài sản chiếm tỷ trọng lớn nhất ở phần lớn các ngân hàng thương
mại, phản ánh hoạt động đặc trưng của ngân hàng. Tín dụng được chia thành nhiều tiêu thức
khác nhau.
- Theo thời gian : tín dụng ngắn hạn (thời hạn từ 12 tháng trở xuống), trung hạn (trên
1 năm đến 5 năm), dài hạn (trên 5 năm). Tuy nhiên việc xác định thời hạn trên chỉ mang tính
chất tương đối vì có những khoản vay không xác định trước được thời hạn. Phân chia tín
dụng theo tiêu thức này có ý nghĩa quan trọng đối với ngân hàng vì thời gian liên quan mật
thiết đến tính an toàn và sinh lợi của ngân hàng. Tỷ trọng tín dụng ngắn hạn tại các NHTM
SVTH: Lê Thị Hải Yến - Lớp: Tài chính 46Q
6
Luận văn tốt nghiệp
thường cao hơn tín dụng trung và dài hạn, các ngân hàng chủ yếu tài trợ cho tài sản lưu động
của khách hàng.
- Theo hình thức tài trợ tín dụng được chia thành cho vay, bảo lãnh, cho thuê, chiết
khấu, bảo lãnh và một số hoạt động khác do NHNN qui định
 Cho vay là việc ngân hàng đưa tiền cho khách hàng sử dụng với cam kết hoàn trả cả gốc và
lãi trong khoảng thời gian xác định. Cho vay thường được định lượng theo hai chỉ tiêu :
Doanh số cho vay trong kì và dư nợ cuối kì. Doanh số cho vay trong kì là tổng số tiền mà

ngân hàng đã cho vay trong kì, dư nợ cuối kì là số tiền mà ngân hàng hiện đang còn cho vay
vào thời điểm cuối kì. Đối với hầu hết các ngân hàng, khoản mục cho vay chiếm quá nửa giá
trị tổng tài sản và tạo ra từ 1/2 đến 2/3 nguồn thu của ngân hàng, đồng thời hoạt động này
mang lại nhiều rủi ro.
 Cho thuê là việc ngân hàng bỏ tiền mua tài sản để cho khách hàng thuê theo những thoả
thuận nhất định. Sau thời gian nhất định khách hàng phải trả cả gốc lẫn lãi cho ngân hàng .
 Bảo lãnh là việc ngân hàng cam kết thực hiện các nghĩa vụ tài chính hộ khách hàng của
mình. Mặc dù không phải xuất tiền ra song ngân hàng đã cho khách hàng sử dụng uy tín của
mình để thu lợi.
 Chiết khấu thương phiếu là việc ngân hàng ứng tiền trước cho khách hàng tương ứng với
giá trị của thương phiếu trừ đi phần thu nhập của ngân hàng để sở hữu một thương phiếu
chưa đến hạn.
- Phân loại theo tài sản bảo đảm có tín dụng có bảo đảm bằng thế chấp, cầm cố, bảo
lãnh bằng tài sản bên thứ ba, tài sản hình thành từ vốn vay và tín dụng không có bảo đảm.
Để bảo đảm hoạt động ngân hàng an toàn và sinh lợi thì các ngân hàng thường yêu cầu có
tài sản bảo đảm cho khoản vay, tuy nhiên trong một số trường hợp ngân hàng có thể cấp các
khoản tín dụng cho các khách hàng mà không cần tài sản bảo đảm, đó là các khách hàng có
uy tín, khách hàng làm ăn thường xuyên có lãi, tình hình tài chính vững mạnh, ít xảy ra tình
trạng nợ nần dây dưa…Các khoản cho vay theo chỉ thị của chính phủ mà Chính phủ yêu cầu
không cần tài sản bảo đảm, các khoản cho vay các tổ chức tài chính lớn, các công ty lớn…
- Phân loại theo rủi ro :
 Tín dụng lành mạnh là các khoản tín dụng có khả năng thu hồi cao.
 Tín dụng có vấn đề : Các khoản tín dụng có dấu hiệu không lành mạnh như khách
hàng chậm tiêu thụ, tiến độ thực hiện kế hoạch chậm, khách hàng trì hoãn nộp báo
cáo tài chính…
SVTH: Lê Thị Hải Yến - Lớp: Tài chính 46Q
7
Luận văn tốt nghiệp
 Nợ quá hạn có khả năng thu hồi : Các khoản nợ đã quá hạn với thời hạn ngắn và
khách hàng có kế hoạch khắc phục tốt, tài sản bảo đảm có giá trị lớn…

 Nợ quá hạn khó đòi : Nợ quá hạn quá lâu, khả năng trả nợ rất kém, tài sản thế chấp
nhỏ hoặc bị giảm giá.
 Hoạt động trung gian thanh toán
Trung gian thanh toán gồm rất nhiều loại hình dịch vụ ngân hàng khác nhau, phần
lớn là các công cụ thanh toán không dùng tiền mặt.
- Dịch vụ chuyển khoản : Tức là chuyển tiền từ tài khoản này sang tài khoản khác
trong cùng một hệ thống ngân hàng, hoặc giữa các hệ thống ngân hàng khác nhau …thông
qua các công cụ như séc, lệnh chi, lệnh thu…
- Dịch vụ thu hộ, chi hộ cho khách hàng có tài khoản tiền gửi thanh toán tại ngân hàng
trong các giao dịch mua bán bằng uỷ nhiệm chi, uỷ nhiệm thu, séc, L/C..
- Dịch vụ trả lương qua tài khoản.
- Dịch vụ chuyển tiền theo yêu cầu của khách hàng dưới các hình thức : chuyển tiền
nhanh, chuyển tiền bằng thư, chuyển tiền bằng điện.
- Các dịch vụ bảo quản các giấy tờ có giá như vàng, bạc, đá quý, giấy tờ có giá
- Mua bán chứng khoán hộ khách hàng.
1.1.2 Hoạt động cho vay của NHTM
1.1.2.1 khái niệm hoạt động cho vay của NHTM
Cho vay là một nghiệp vụ quan trọng của NHTM, là việc ngân hàng đưa tiền cho
khách hàng với cam kết khách hàng phải hoàn trả cả gốc và lãi trong khoảng thời gian xác
định.
Nhằm bảo đảm tính an toàn và khả năng sinh lợi hoạt động cho vay cũng dựa trên
một số nguyên tắc nhất định :
- Khách hàng phải cam kết hoàn trả gốc và lãi với thời gian xác định, khả năng hoàn
trả của các khoản vay ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh của ngân hàng, đây là điều kiện để
ngân hàng tồn tại và phát triển. Vì các khoản cho vay của ngân hàng chủ yếu có nguồn gốc
từ các khoản tiền gửi của khách hàng và các khoản ngân hàng vay mượn. Ngân hàng có
trách nhiệm hoàn trả gốc và lãi như đã cam kết, do vậy ngân hàng luôn yêu cầu người nhận
tín dụng thực hiện đúng cam kết này.
SVTH: Lê Thị Hải Yến - Lớp: Tài chính 46Q
8

Luận văn tốt nghiệp
- Khách hàng cam kết sử dụng vốn vay theo mục đích được thoả thuận với ngân hàng,
không trái với qui định của pháp luật và của các ngân hàng cấp trên, việc tài trợ đúng cương
lĩnh hoạt động của ngân hàng.
- Ngân hàng cho vay khi xét thấy phương án, dự án kinh doanh có hiệu quả. Thực hiện
nguyên tắc này là điều kiện để thực hiện nguyên tắc thứ nhất
Cho vay là chức năng kinh tế hàng đầu. Phần lớn nguồn thu của ngân hàng có được
từ hoạt động cho vay, tuy nhiên hoạt động này cũng mang lại rủi ro cho ngân hàng. Vì vậy
trước khi cho vay, ngân hàng cần phải kiểm tra, xem xét, đánh giá khách hàng có đủ điều
kiện vay vốn không.
Cho vay có vai trò rất quan trọng không chỉ đối với bản thân ngân hàng, thúc đẩy sự
tăng trưởng của các doanh nghiệp, mà còn góp phần thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế.
Với ngân hàng, qua hoạt động cho vay ngân hàng sẽ kiếm được lợi nhuận từ phần chênh
lệch giữa lãi suất cho vay và lãi suất huy động. Đó là cơ sở để ngân hàng tồn tại và phát
triển. Với khách hàng vay vốn giúp cho việc mở rộng sản xuất, đổi mới công nghệ, nâng cao
năng lực cạnh tranh…tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển. Sự phát triển của các ngân
hàng và doanh nghiệp sẽ thúc đẩy nền kinh tế phát triển theo.
1.1.2.2 Phân loại cho vay
Có nhiều cách thức phân loại cho vay, tương ứng với mỗi tiêu thức có các hình thức
cho vay khác nhau:
 Theo thời gian :
- Cho vay ngắn hạn : cho vay có thời hạn từ 12 tháng trở xuống
- Cho vay trung hạn : cho vay có thời hạn trên 1 năm đến 5 năm
- Cho vay dài hạn : cho vay trên 5 năm
 Theo thành phần kinh tế :
- Cho vay thành phần kinh tế quốc doanh
- Cho vay thành phần kinh tế ngoài quốc doanh
- Cho vay cá nhân, hộ gia đình
 Theo đối tượng khách hàng :
- Cho vay đối với các doanh nghiệp lớn

- Cho vay đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa
- Cho vay với khách hàng là cá nhân
- Cho vay các tổ chức tín dụng
SVTH: Lê Thị Hải Yến - Lớp: Tài chính 46Q
9
Luận văn tốt nghiệp
 Theo mục đích sử dụng vốn :
- Cho vay công nghiệp và thương mại
- Cho vay nông nghiệp
- Cho vay bất động sản
- Cho vay tiêu dùng
 Theo mức độ tín nhiệm với khách hàng :
- Cho vay không bảo đảm
- Cho vay có bảo đảm
1.2. Các hình thức bảo đảm tiền vay
Nghị định 178/1999 NĐ-CP ngày 29/12/1999 về bảo đảm tiền vay của các tổ chức
tín dụng xác định : Bảo đảm tiền vay là việc ngân hàng áp dụng các biện pháp phòng ngừa
rủi ro, tạo cơ sở kinh tế và pháp lý để thu hồi các khoản nợ đã cho khách hàng vay. Vì vậy
bảo đảm tiền vay là việc dùng tài sản hoặc uy tín của khách hàng để bảo đảm cho một
khoản vay.
Thông thường có hai biện pháp bảo đảm tiền vay mà ngân hàng áp dụng đối với
khách hàng khi vay vốn ngân hàng là cho vay có bảo đảm bằng tài sản và cho vay không có
bảo đảm bằng tài sản. Tuỳ từng khách hàng mà ngân hàng sẽ áp dụng biện pháp nào cho phù
hợp bảo đảm an toàn và sinh lợi cho ngân hàng.
1.2.1 Bảo đảm tiền vay bằng tài sản
Bảo đảm tiền vay bằng tài sản cho phép ngân hàng có được nguồn thu nợ thứ hai
bằng cách bán các tài sản đó khi nguồn thu nợ thứ nhất (từ quá trình sản xuất kinh doanh)
không có hoặc không đủ. Do khách hàng luôn phải đối đầu với những rủi ro trong kinh
doanh, có thể mất khả năng trả nợ cho ngân hàng do thu nhập từ hoạt động giảm sút mạnh.
Vì vậy trừ những khách hàng có uy tín cao ngân hàng thường yêu cầu khách hàng phải có tài

sản bảo đảm khi vay vốn ngân hàng nhằm hạn chế bớt các thiệt hại cho ngân hàng khi khách
hàng có khó khăn không trả được nợ.
Có các hình thức bảo đảm tiền vay bằng tài sản :
- Cầm cố bằng tài sản của khách hàng vay vốn
- Thế chấp bằng tài sản của khách hàng vay vốn
- Bảo lãnh bằng tài sản của bên thứ ba
- Tài sản bảo đảm hình thành từ vốn vay.
1.2.2 Bảo đảm tiền vay trong trường hợp không có bảo đảm bằng tài sản
SVTH: Lê Thị Hải Yến - Lớp: Tài chính 46Q
10
Luận văn tốt nghiệp
Cho vay không có tài sản bảo đảm có thể được cấp cho các khách hàng có uy tín,
thường là khách hàng làm ăn thường xuyên có lãi, tình hình tài chính vững mạnh ít xảy ra
tình trạng nợ nần dây dưa, hoặc món vay quá nhỏ so với vốn của người vay, các khoản cho
vay đối với các tổ chức tài chính lớn, các công ty lớn, hoặc những khoản cho vay trong thời
gian ngắn mà ngân hàng có khả năng giám sát việc bán hàng ...Các món cho vay theo chỉ thị
của Chính Phủ để thực hiện các dự án đầu tư thuộc các chương trình kinh tế trọng điểm, đặc
biệt của Nhà nước các chương trình kinh tế - xã hội và đối với một số khách hàng thuộc đối
tượng được hưởng các chính sách tín dụng ưu đãi về điều kiện vay vốn theo qui định tại các
văn bản quy phạm pháp luật của Chính phủ hoặc Thủ tướng Chính phủ, hay cho các cá nhân,
hộ gia đình nghèo vay vốn có bảo lãnh bằng tín chấp của tổ chức đoàn thể, chính trị.
Cho vay theo hình thức này tiềm ẩn rủi ro khá cao đối với ngân hàng, vì vậy mà
ngân hàng phải rất thận trọng khi cho vay, để bảo đảm an toàn thì khi cho vay ngân hàng
nên đưa ra một số qui định đối với khách hàng vay hoặc bên thứ ba nếu xét thấy khách hàng
sử dụng vốn vay không đúng mục đích, hoặc có dấu hiệu kinh doanh không hiệu quả.
1.2.3 Nguyên tắc bảo đảm tiền vay
Điều 4 số 178/1999 NĐ-CP qui định nguyên tắc bảo đảm tiền vay
- Ngân hàng được quyền lựa chọn khách hàng vay, lựa chọn bên bảo lãnh và lựa chọn
tài sản bảo đảm tiền vay đủ điều kiện theo qui định, các qui định của pháp luật có liên quan
và phù hợp với chính sách tín dụng của ngân hàng theo từng thời kỳ.

- Khách hàng vay đang được cho vay không có tài sản bảo đảm bằng tài sản, nếu trong
quá trình sử dụng vốn vay ngân hàng phát hiện khách hàng vi phạm cam kết trong hợp đồng
tín dụng, ngân hàng có quyền yêu cầu khách hàng vay thực hiện các biện pháp bảo đảm tiền
vay bằng tài sản hoặc thu hồi nợ trước hạn.
- Ngân hàng có quyền xử lý tài sản bảo đảm tiền vay theo qui định trong hợp đồng tín
dụng và qui định của pháp luật có liên quan để thu hồi nợ khi khách hàng vay hoặc bên bảo
lãnh không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ trả nợ đã cam kết.
- Sau khi xử lý tài sản bảo đảm tiền vay, nếu khách hàng vay hoặc bên bảo lãnh vẫn
chưa thực hiện đúng nghĩa vụ trả nợ thì khách hàng vay hoặc bên bảo lãnh có trách nhiệm
tiếp tục thực hiện đúng nghĩa vụ trả nợ đã cam kết.
1.2.4 Điều kiện đối với tài sản bảo đảm tiền vay
Tài sản mà khách hàng vay, bên bảo lãnh dùng để cầm cố, thế chấp, bảo lãnh vay vốn
tại các tổ chức tín dụng phải đủ các điều kiện sau :
SVTH: Lê Thị Hải Yến - Lớp: Tài chính 46Q
11
Luận văn tốt nghiệp
• Tài sản phải thuộc quyền sở hữu hoặc thuộc quyền sử dụng, quản lý của khách hàng vay,
bên bảo lãnh theo các quy định sau đây :
- Đối với giá trị quyền sử dụng đất, phải thuộc quyền sử dụng của khách hàng vay và
được thế chấp, bảo lãnh theo qui định của pháp luật về đất đai.
- Đối với tài sản của doanh nghiệp Nhà nước, tài sản đó phải được Nhà nước giao cho
doanh nghiệp đó quản lý, sử dụng và được dùng để bảo đảm tiền vay theo qui định của pháp
luật về doanh nghiệp Nhà nước.
- Đối với tài sản khác thuộc quyền sở hữu của khách hàng vay, bên bảo lãnh. Trường
hợp tài sản mà pháp luật qui định phải đăng ký quyền sở hữu thì bên bảo đảm phải có chứng
nhận quyền sở hữu tài sản.
• Tài sản được phép giao dịch, có tính thanh khoản cao. Đó là những tài sản mà pháp luật cho
phép, không cấm mua bán, tặng, cho, chuyển đổi, chuyển nhượng, cầm cố, thế chấp và các
giao dịch khác.
• Tài sản không có tranh chấp về quyền sở hữu, quyền sử dụng, quản lý của bên bảo đảm

tại thời điểm ký kết hợp đồng bảo đảm. Trong hợp đồng bảo đảm, bên bảo đảm phải cam kết
với ngân hàng về việc tài sản cầm cố, thế chấp không có tranh chấp và chịu trách nhiệm về
cam kết của mình.
• Tài sản mà pháp luật qui định phải mua bảo hiểm thì bên bảo đảm phải mua bảo
hiểm tài sản trong thời gian bảo đảm tiền vay.
1.3 Bảo đảm tiền vay bằng tài sản
1.3.1 Khái niệm, vai trò của bảo đảm tiền vay bằng tài sản
Bảo đảm tiền vay bằng tài sản là việc cho vay vốn của ngân hàng mà theo đó nghĩa
vụ trả nợ của khách hàng vay được cam kết bảo đảm thực hiện bằng tài sản cầm cố, thế
chấp, tài sản hình thành từ vốn vay hoặc bảo lãnh bằng tài sản của bên thứ ba.
Ngân hàng đóng vai trò là chủ nợ được thừa hưởng một số quyền hạn nhất định đối
với tài sản của khách hàng làm căn cứ để thu hồi nợ trong trường hợp khách hàng không trả
hoặc không có khả năng trả nợ. Ngân hàng áp dụng biện pháp này đối với những khoản vay
có độ rủi ro cao và được coi như nguồn trả nợ tiềm năng thứ hai. Bảo đảm tiền vay bằng tài
sản chỉ là biện pháp phòng ngừa rủi ro, ngân hàng không coi đó là nguồn trả nợ chính của
khoản vay. Vì vậy mà ngân hàng phải lựa chọn hình thức hoặc loại bảo đảm nào mà bản thân
khách hàng vay vốn cũng không muốn dùng nó như một nguồn trả nợ.
SVTH: Lê Thị Hải Yến - Lớp: Tài chính 46Q
12
Luận văn tốt nghiệp
Bảo đảm tiền vay bằng tài sản đóng vai trò rất quan trọng không chỉ đối với ngân
hàng, khách hàng mà còn đối với cả nền kinh tế.
Thứ nhất, đối với ngân hàng. Bảo đảm tiền vay giúp cho ngân hàng có đủ cơ sở pháp
lý để có nguồn thu nợ thứ hai khi nguồn thứ nhất không thực hiện được. Trong trường hợp
khách hàng kinh doanh không hiệu quả, làm ăn thua lỗ… nên không có khả năng trả nợ, hay
trong trường hợp do ý chí của khách hàng không muốn trả nợ cho ngân hàng khi đến hạn trả
nợ, thì ngân hàng sẽ bán các tài sản bảo đảm đó đi để thu hồi toàn bộ hoặc một phần khoản
nợ (gốc và lãi). Vì đây là một trong những điều kiện ngân hàng xem xét cho vay nên bảo
đảm tiền vay giúp ngân hàng tạo lập và mở rộng việc tạo lập tín dụng đối với khách hàng.
Thứ hai, đối với khách hàng. Bảo đảm tiền vay là một trong những điều kiện để tổ

chức, cá nhân được cấp tín dụng, là bước khởi đầu trong quan hệ tạo lập tín dụng với
NHTM, từ đó tạo điều kiện cho khách hàng vay vốn sản xuất kinh doanh, tiêu dùng, mở
rộng qui mô, đổi mới công nghệ…nâng cao khả năng cạnh tranh cho sản phẩm, thoã mãn
đáp ứng nhu cầu của dân cư.
Thực tế cho thấy không một doanh nghiệp nào hoạt động sản xuất kinh doanh mà không vay
vốn từ các NHTM hay các tổ chức tài chính. Bảo đảm tiền vay là cơ sở chứng minh tài sản
có của khách hàng để khách hàng có thể tiếp cận được với nguồn vốn ngân hàng. Ngoài ra
nó cũng ràng buộc trách nhiệm vật chất, buộc khách hàng phải thận trọng trong việc sử dụng
vốn vay một cách có hiệu quả và hợp pháp, trả nợ cho ngân hàng đúng hạn để thu hồi tài sản
bảo đảm thuộc sở hữu của mình, nâng cao uy tín và tạo điều kiện thiết lập mối quan hệ lâu
dài với ngân hàng .
Thứ ba, bảo đảm tiền vay thúc đẩy việc tạo lập quan hệ giữa ngân hàng và khách
hàng. Khách hàng được hỗ trợ về vốn, từ đó có thể tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh,
mở rộng qui mô, mở rộng thị trường, mua sắm máy móc thiết bị, đổi mới công nghệ từ đó
nâng cao năng lực cạnh tranh, còn ngân hàng có thêm khách hàng, có thêm thu nhập. Như
vậy bảo đảm tiền vay thiết lập mối liên hệ khách hàng và ngân hàng, bảo đảm phát triển
hoạt động sản xuất kinh doanh của cả hai bộ phận này, đem lại hiệu quả kinh tế, xã hội thiết
thực.
1.3.2 Các hình thức bảo đảm tiền vay bằng tài sản
1.3.2.1 Bảo đảm tiền vay bằng tài sản cầm cố
SVTH: Lê Thị Hải Yến - Lớp: Tài chính 46Q
13
Luận văn tốt nghiệp
Cầm cố là hình thức mà người nhận tài trợ của ngân hàng phải chuyển quyền kiểm
soát tài sản bảo đảm sang cho ngân hàng trong thời gian cam kết (thường là thời gian nhận
tài trợ).
Tài sản dùng để cầm cố là những tài sản tách biệt trong quá trình sản xuất kinh doanh
có nghĩa là việc ngân hàng nắm giữ tài sản đó không ảnh hưởng đến quá trình hoạt động của
bên nhận tài trợ, là những động sản mà ngân hàng có thể kiểm soát và bảo quản tương đối
chắc chắn, như: chứng khoán, hợp đồng, sổ tiết kiệm, ngoại tệ mạnh, kim loại quý…

Không phải tài sản nào cũng có thể cầm cố cho ngân hàng để vay vốn, để có thể vay
vốn ngân hàng thì các tài sản bảo đảm phải thoã mãn các điều kiện như : tài sản phải thuộc
sở hữu hợp pháp của bên đi vay, tài sản có tính thanh khoản và có giá trị thị trường. Ngân
hàng chỉ nhận những tài sản gọn nhẹ, dễ quản lý, không chịu ảnh hưởng của môi trường tự
nhiên, với hàng hoá ngân hàng thường chấp nhận các loại ít chịu tác động của môi trường
trong thời gian cầm cố. Ngân hàng yêu cầu cầm cố khi xét thấy việc khách hàng nắm giữ tài
sản bảo đảm là không an toàn cho ngân hàng, thường đó là các tài sản dễ bán, dễ chuyển
nhượng.
Khi tài trợ dựa trên đảm bảo bằng cầm cố, ngân hàng kiểm tra tính hợp pháp, hợp lệ,
an toàn của vật cầm cố như quyền sở hữu của khách hàng, khả năng chi trả của người cam
kết đối với vật cầm cố, giá trị thị trường khi phát mại…Ngân hàng cùng với khách hàng
định giá vật cầm cố, kí hợp đồng cầm cố, qui định quyền và nghĩa vụ đối với các đảm bảo
cầm cố như chuyển giao vật cầm cố, nghĩa vụ của ngân hàng trong việc quản lý, giữ gìn vật
cầm cố, quyền của ngân hàng phát mại vật cầm cố khi khách hàng vay vi phạm các cam kết
trong hợp đồng tài trợ…
Theo thông tư 07/2003 TT-NHNN danh mục các tài sản cầm cố gồm :
- Máy móc, thiết bị, phương tiện vận tải, nguyên liệu, nhiên liệu, vật liệu, hàng tiêu
dùng, kim khí quý, đá quý và các vật có giá trị khác.
- Ngoại tệ bằng tiền mặt, số dư trên tài khoản tiền gửi tại tổ chức cung ứng dịch vụ
thanh toán bằng tiền Việt Nam và ngoại tệ.
- Trái phiếu, cổ phiếu, tín phiếu, kỳ phiếu, chứng chỉ tiền gửi, sổ tiết kiệm, thương
phiếu, các giấy tờ khác trị giá được bằng tiền. Riêng đối với cổ phiếu của các tổ chức tín
dụng phát hành, khách hàng vay không được cầm cố tại chính tổ chức tín dụng đó.
SVTH: Lê Thị Hải Yến - Lớp: Tài chính 46Q
14
Luận văn tốt nghiệp
- Quyền tài sản phát sinh từ quyền tác giả, quyền sở hữu công nghiệp, quyền đòi nợ,
quyền được nhận số tiền bảo hiểm, các quyền tài sản khác phát sinh từ hợp đồng hoặc từ các
căn cứ pháp lý khác.
- Quyền đối với phần vốn góp trong doanh nghiệp, kể cả trong doanh nghiệp có vốn

đầu tư nước ngoài.
- Quyền khai thác tài nguyên thiên nhiên theo quy định của pháp luật.
- Tàu biển theo qui định của Bộ Luật hàng hải Việt Nam, Tàu bay theo qui định của
Luật hàng không dân dụng Việt Nam trong trường hợp được cầm cố.
- Tài sản hình thành trong tương lai là động sản hình thành sau thời điểm ký kết giao
dịch cầm cố và sẽ thuộc quyền sở hữu của bên cầm cố như hoa lợi, lợi tức, tài sản hình thành
từ vốn vay, các động sản khác mà bên cầm cố có quyền nhận.
- Các tài sản khác theo qui định của pháp luật.
Lợi tức và các quyền phát sinh từ tài sản cầm cố cũng thuộc tài sản cầm cố, nếu các
bên có thoả thuận hoặc pháp luật qui định, trường hợp tài sản cầm cố được bảo hiểm thì
khoản tiền bảo hiểm cũng thuộc tài sản cầm cố.
1.3.2.2 Bảo đảm tiền vay bằng tài sản thế chấp
Là hình thức theo đó người nhận tài trợ phải chuyển các giấy chứng nhận sở hữu
(hoặc sử dụng) các tài sản bảo đảm sang cho ngân hàng nắm giữ trong thời gian cam kết.
Như vậy bên thế chấp chỉ giao giấy tờ sở hữu sang cho ngân hàng nắm giữ chứ không giao
tài sản như cầm cố.
Ngân hàng không thể cầm cố nếu tài sản của khách hàng vẫn tham gia vào quá trình
sản xuất như: máy móc, thiết bị, nhà đất đang trong quá trình sử dụng, hàng hoá đang trong
quá trình luân chuyển do các tài sản này cồng kềnh, dễ phân tán, việc bán, chuyển nhượng
khó khăn. Do vậy bảo đảm bằng thế chấp rất phổ biến. Tài sản thế chấp phải đạt được các
điều kiện như đối với tài sản cầm cố đó là tài sản thuộc quyền sở hữu của khách hàng vay
vốn, có thể chuyển nhượng theo qui định của pháp luật, phải dễ tiêu thụ khi cần xử lý.
Bảo đảm bằng thế chấp cho phép người nhận tài trợ sử dụng tài sản bảo đảm phục vụ
cho hoạt động kinh doanh, đó là một thuận lợi song cũng là rủi ro cho ngân hàng vì trong
quá trình sử dụng sẽ làm biến dạng tài sản, hơn nữa do khả năng kiểm soát tài sản bảo đảm
của ngân hàng bị hạn chế khách hàng có thể lợi dụng phân tán, làm giảm giá trị của tài sản
gây thiệt hại cho ngân hàng. Vì vậy ngân hàng phải xem xét kỹ vật thế chấp, cần có các nhà
chuyên môn đủ khả năng đánh giá bảo đảm. Nếu đánh giá quá cao, qui mô tài trợ có thể lớn,
SVTH: Lê Thị Hải Yến - Lớp: Tài chính 46Q
15

Luận văn tốt nghiệp
có thể gây rủi ro cho ngân hàng, ngược lại nếu đánh giá thấp ảnh hưởng đến khả năng vay
của khách hàng. Sau khi đánh giá ngân hàng và khách hàng phải có những thoã thuận hợp lý
về nội qui sử dụng bảo đảm, quyền giám sát bảo đảm của ngân hàng, phát mại bảo đảm khi
khách hàng vi phạm hợp đồng tài trợ … để bảo đảm chất lượng bảo đảm tiền vay đối với tài
sản thế chấp.
Các loại tài sản dùng để thế chấp theo thông tư 07/2003/TT-NHNN ngày 15/05/2003
NHNN bao gồm:
- Nhà ở, công trình xây dựng gắn liền với đất, kể cả các tài sản gắn liền với nhà ở,
công trình xây dựng và các tài sản khác gắn liền với đất.
- Giá trị quyền sử dụng đất mà pháp luật về đất đai qui định được thế chấp.
- Tàu biển theo qui định của Bộ Luật hàng hải Việt Nam, tàu bay theo qui định của
Luật hàng không dân dụng trong trường hợp được thế chấp.
- Tài sản hình thành trong tương lai là bất động sản hình thành sau thời điểm ký kết
giao dịch thế chấp và sẽ thuộc quyền sở hữu của bên thế chấp như hoa lợi, lợi tức, tài sản
hình thành từ vốn vay, công trình xây dựng, các bất động sản khác mà bên thế chấp có quyền
nhận.
- Các tài sản khác theo qui định của pháp luật.
Hoa lợi, lợi tức và các quyền phát sinh từ tài sản thế chấp cũng thuộc tài sản thế chấp,
nếu các bên có thoả thuận hoặc pháp luật có quy định; trường hợp tài sản thế chấp được bảo
hiểm thì khoản tiền bảo hiểm cũng thuộc tài sản thế chấp.
1.3.2.3 Bảo lãnh bằng tài sản của bên thứ ba
Bên thứ ba dùng tài sản của mình cam kết với ngân hàng cho vay về việc thực hiện
nghĩa vụ trả nợ thay cho bên đi vay, khi bên đi vay không trả được nợ theo thoả thuận ghi
trong hợp đồng tín dụng. Bên thứ ba gọi là bên bảo lãnh, và chỉ được phép bảo lãnh bằng tài
sản thuộc sở hữu của chính mình hoặc bằng giá trị quyền sử dụng đất, đối với doanh nghiệp
Nhà nước thì tài sản thuộc quyền quản lý, sử dụng của doanh nghiệp đó. Bên bảo lãnh là
ngân hàng thì thực hiện bảo lãnh theo qui định của Luật các tổ chức tín dụng và qui định của
NHNN VN.
Ngân hàng và bên bảo lãnh sẽ thoả thuận theo hình thức thế chấp hay cầm cố để bảo

đảm tiền vay. Theo phương thức này khi khách hàng vay vốn không trả được nợ (gốc, lãi và
chi phí khác nếu có) khi đến hạn thanh toán thì bên thứ ba sẽ đứng ra thanh toán thay. Trong
trường hợp nếu bên thứ ba từ chối không thực hiện cam kết như trong hợp đồng bảo đảm thì
SVTH: Lê Thị Hải Yến - Lớp: Tài chính 46Q
16
Luận văn tốt nghiệp
ngân hàng được phép bán tài sản của bên thứ ba để thu hồi nợ theo qui định của pháp luật,
bên bảo lãnh có quyền được nhận lại giấy tờ, tài sản đã đem thế chấp hay cầm cố khi hợp
đồng bảo lãnh chấm dứt, có quyền yêu cầu bên được bảo lãnh trả khoản nợ mà mình đã trả
nợ thay.
Bảo lãnh bằng tài sản của bên thứ ba được thực hiện dưới hình thức thế chấp hay
cầm cố nên ngân hàng áp dụng mức cho vay như trong trường hợp bảo đảm tiền vay bằng
cầm cố hay thế chấp tài sản của chính khách hàng vay. Khi cho vay theo hình thức này ngân
hàng gặp nhiều rủi ro, vì vậy ngân hàng phải tiến hành thẩm định một cách chặt chẽ về bên
thứ ba, xem xét kỹ khả năng tài chính, tình trạng tài sản và uy tín của bên bảo lãnh. Mỗi lần
bảo lãnh thì bên bảo lãnh phải phát hành thư bảo lãnh của mình.
Đối với các tài sản của bên thứ ba thì phải có đủ các điều kiện bảo đảm tiền vay, còn
bên thứ ba thì phải đủ các điều kiện :
- Đối với pháp nhân, cá nhân Việt Nam: Bên bảo lãnh phải có năng lực pháp luật dân
sự, năng lực hành vi dân sự theo qui định của pháp luật việt Nam.
- Đối với bên bảo lãnh là pháp nhân, cá nhân nước ngoài : Có năng lực pháp luật dân
sự, năng lực hành vi dân sự theo qui định pháp luật của nước mà bên bảo lãnh là pháp nhân
nước ngoài có quốc tịch hoặc cá nhân nước ngoài là công dân, nếu pháp luật nước ngoài đó
được Bộ luật dân sự của Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, các văn bản pháp luật khác
của Việt Nam qui định hoặc điều ước quốc tế mà Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam ký
kết hoặc tham gia qui định, trong trường hợp pháp nhân,cá nhân nước ngoài xác lập, thực
hiện việc bảo lãnh tại Việt Nam, thì phải có năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân
sự theo qui định của pháp luật Việt Nam.
1.3.2.4 Bảo đảm tiền vay bằng tài sản hình thành từ vốn vay
Tài sản hình thành từ vốn vay là tài sản của khách hàng vay mà giá trị tài sản được

tạo nên bởi một phần hoặc toàn bộ khoản vay của ngân hàng.
Khách hàng vay cam kết với ngân hàng về việc sẽ dùng chính tài sản hình thành từ
nguồn tài trợ của ngân hàng để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ trả nợ cho chính khoản vay đó,
khách hàng vay có thể cầm cố hay thế chấp tài sản hình thành từ vốn vay đó. Hình thức này
mang lại nhiều rủi ro hơn các hình thức bảo đảm khác vì tài sản dùng làm bảo đảm chưa có
khi ký hợp đồng bảo đảm, được hình thành trong quá trình sử dụng vốn vay. Do đó khi cho
vay khách hàng phải đáp ứng các điều kiện :
- Có khả năng tài chính và các nguồn thu nhập hợp pháp để thực hiện nghĩa vụ trả nợ.
SVTH: Lê Thị Hải Yến - Lớp: Tài chính 46Q
17
Luận văn tốt nghiệp
- Dự án đầu tư, phương án sản xuất kinh doanh khả thi, có hiệu quả hoặc có dự án đầu tư,
phương án phục vụ đời sống khả thi phù hợp với qui định của pháp luật.
- Có mức vốn tự có tham gia vào dự án đầu tư và giá trị tài sản bảo đảm tiền vay bằng các
biện pháp cầm cố, thế chấp tối thiểu bằng 15% vốn đầu tư của dự án hoặc phương án đó.
Các tài sản này phải đáp ứng được về quyền sở hữu, sử dụng, được phép giao dịch,
phải xác định được giá trị, số lượng, dễ bán, dễ chuyển nhượng, ít bị mất giá. Tài sản là vật
tư, hàng hoá ngân hàng phải quản lý, giám sát được tài sản bảo đảm trong quá trình hình
thành và sau khi hình thành. Đối với tài sản mà pháp luật qui định phải mua bảo hiểm, thì
khách hàng vay phải cam kết mua bảo hiểm trong suốt thời hạn vay vốn khi tài sản đã được
hình thành đưa vào sử dụng.
Hình thức này hạn chế được người vay bán tài sản được hình thành từ vốn vay, tuy
nhiên cũng mang lại cho ngân hàng rủi ro khi người vay không trả được nợ, thì phần lớn tài
sản này khi khách hàng sử dụng cho sản xuất kinh doanh một phần bị hao mòn, giảm giá,
không bảo đảm cho ngân hàng thu đủ cả gốc và lãi.
1.3.3 Quy trình cho vay có bảo đảm bằng tài sản
Quy trình cho vay có bảo đảm bằng tài sản như sau :
Nhận và kiểm tra hồ sơ TSBĐ
Quyết định mức cho vay
Thẩm định và xác định giá trị TSBĐ

Tái thẩm định, tái định giá TSBĐ
Xử lý tài sản sau định giá TSBĐ
Quản lý TSBĐ
• Nhận và kiểm tra hồ sơ tài sản bảo đảm :
Cán bộ tín dụng chịu trách nhiệm hướng dẫn, giải thích cụ thể để khách hàng vay
hoặc bên bảo lãnh có thể hiểu đầy đủ các trách nhiệm và nghĩa vụ cơ bản của bên vay đối
với TSBĐ. Kiểm tra kỹ lưỡng nhằm bảo đảm giấy tờ đầy đủ, hợp lý hợp lệ.
SVTH: Lê Thị Hải Yến - Lớp: Tài chính 46Q
Đến hạn trả
Thanh lý hợp
đồng
Giải chấp
18
Luận văn tốt nghiệp
• Thẩm định và xác định giá trị TSBĐ :
Thẩm định TSBĐ nhằm làm rõ các điều kiện của TSBĐ gồm tính pháp lý của các
giấy chứng nhận quyền sở hữu và các giấy tờ liên quan đến TSBĐ, nguồn gốc và đặc điểm
của TSBĐ, quyền sở hữu, quyền sử dụng đất của bên bảo đảm, cán bộ tổ thẩm định phải
kiểm tra xem bên bảo đảm có xuất trình đủ các loại giấy tờ chứng minh quyền sở hữu tài
sản, hoặc quyền sử dụng đất dùng làm bảo đảm hay không. Kiểm tra xem tài sản hiện có
nằm trong diện có tranh chấp, có được phép giao dịch, có dễ bán, dễ chuyển nhượng hay
không. Các tài sản mà pháp luật quy định đóng bảo hiểm thì ngân hàng cần kiểm tra xem
khách hàng đã đóng bảo hiểm hay chưa…Việc thẩm định các điều kiện liên quan đến TSBĐ
được tiến hành trên cơ sở các nguồn thông tin như: hồ sơ tài liệu và thông tin do khách hàng
cung cấp, khảo sát thực tế từ cơ sở, nguồn tin từ các cơ quan có thẩm quyền cấp các giấy tờ
liên quan đến TSBĐ, hoặc thu thập thông tin từ các nguồn Chính quyền địa phương, công
an, toà án, cơ quan đăng ký giao dịch bảo đảm, các ngân hàng khác…
Sau khi khẳng định tài sản có đủ điều kiện để bảo đảm cho khách hàng có thể vay
vốn thì các cán bộ thẩm định tiến hành việc xác định giá trị TSBĐ nhằm làm cơ sở mức cho
vay tối đa và tính toán khả năng thu hồi nợ vay trong trường hợp xử lý TSBĐ.

Việc định giá TSBĐ phải do tổ thẩm định của ngân hàng hoặc thuê cơ quan chức
năng chuyên môn thực hiện và phải định giá theo các nguyên tắc sau :
- Tài sản bảo đảm tiền vay phải được xác định giá trị tại thời điểm ký kết hợp đồng bảo đảm,
việc xác định giá trị tài sản tại thời điểm này chỉ làm cơ sở mức cho vay của ngân hàng,
không áp dụng khi xử lý tài sản để thu hồi nợ. Việc xác định giá trị tài sản bảo đảm tiền vay
phải được thành lập văn bản riêng, hoặc ghi vào hợp đồng bảo đảm, hợp đồng tín dụng.
- Việc định giá tài sản bảo đảm phải căn cứ vào giá thực tế có thể mua bán, chuyển nhượng
tại thời điểm định giá, không được định giá tài sản bảo đảm cao hơn mức giá có thể mua
bán, chuyển nhượng tại thời điểm định giá.
- Giá trị tài sản bảo đảm được xác định bao gồm cả hoa lợi, lợi tức và các quyền phát sinh từ
tài sản đó. Trường hợp tài sản thế chấp là toàn bộ bất động sản có vật phụ thì giá trị vật phụ
cũng thuộc tài sản thế chấp
Việc định giá phải căn cứ vào các cơ sở pháp lý hoặc cơ sở thực tế, bảo đảm tính
khách quan, minh bạch, cán bộ thẩm định không được đánh giá TSĐB trái với qui định của
pháp luật và của NHCT.
Xác định giá trị tài sản bảo đảm không phải là quyền sử dụng đất :
SVTH: Lê Thị Hải Yến - Lớp: Tài chính 46Q
19
Luận văn tốt nghiệp
Đối với TSBĐ là máy móc, thiết bị, phương tiện vận tải thì xác định giá trị theo giá
mua bán thực tế hoặc theo giá trị còn lại (đã trừ khấu hao) dựa vào hoá đơn, hợp đồng mua
bán (đối với tài sản mới mua) hoặc giá trị còn lại trên sổ sách kế toán (tài sản cũ) nhưng
không vượt quá giá có thể mua bán thực tế trên thị trường.
Đối với TSBĐ là hàng hoá, nguyên liệu, nhiên liệu, vật liệu thì xác định giá trị bằng
giá mà khách hàng vay, bên bảo lãnh mua dựa vào các hoá đơn, hợp đồng mua bán nhưng
không vượt quá giá có thể mua bán thực tế trên thị trường.
Đối với sổ tiết kiệm, chứng chỉ tiền gửi, cổ phiếu, tín phiếu, kỳ phiếu thì xác định giá
trị theo mệnh giá của sổ tiết kiệm, chứng chỉ tiền gửi, tín phiếu, kì phiếu đó.Với sổ tiết kiệm,
chứng chỉ tiền gửi do chính ngân hàng phát hành thì ngoài việc xác định giá trị theo mệnh
giá còn có thể cộng thêm phần lãi mà khách hàng vay, bên bảo lãnh có thể nhận được tính

đến thời điểm trả nợ cuối cùng trong hợp đồng tín dụng trừ đi phần lãi mà khách hàng vay,
bên bảo lãnh đã nhận…
Xác định giá trị tài sản bảo đảm là quyền sử dụng đất :
Về nguyên tắc giá trị tài sản là quyền sử dụng đất được định giá theo giá thoả thuận
nhưng không vượt quá khung giá do uỷ ban nhân dân tỉnh, thành phố, các cấp có thẩm
quyền của Nhà nước ban hành để xác định giá trị của TSBĐ, gồm các loại sau :
- Đất mà hộ gia đình, cá nhân nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất hợp pháp
Đất do Nhà nước giao có thu tiền đối với các tổ chức kinh tế
- Đất mà tổ chức kinh tế nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất hợp pháp
Trong trường hợp nếu định giá thực tế cao hơn khung giá nói trên thì phải thuê cơ quan có
chuyên môn chức năng định giá độc lập để định giá.
Đối với đất do Nhà nước giao cho hộ gia đình, cá nhân sử dụng để sản xuất nông
nghiệp, lâm nghiệp, đất ở, đất mà hộ gia đình, cá nhân nhận chuyển nhượng quyền sử dụng
đất hợp pháp, đất do Nhà nước giao có thu tiền đối với tổ chức kinh tế…thì giá trị quyền sử
dụng đất thế chấp, bảo lãnh do ngân hàng và khách hàng thoả thuận theo giá trị đất thực tế
chuyển nhượng tại địa phương đó tại thời điểm định giá sau khi trừ đi các chi phí dự tính để
chuyển nhượng, xử lý tài sản bảo đảm để thu hồi nợ nhưng không vượt quá khung giá của
địa phương.
• Quyết định mức cho vay:
Cán bộ thẩm định xem xét mối tương quan giữa giá trị khoản vay với giá trị của
TSBĐ sẽ đưa ra mức cho vay phù hợp. Các ngân hàng thương mại thường cho vay ít hơn giá
SVTH: Lê Thị Hải Yến - Lớp: Tài chính 46Q
20
Luận văn tốt nghiệp
trị TSBĐ, thường 50%-70%, tuy nhiên để xác định được mức cho vay an toàn ngân hàng
còn căn cứ vào đặc điểm, tính chất của từng TSBĐ cụ thể như mức độ giảm giá, mức độ dễ
hư hỏng, khả năng xử lý tài sản, khả năng quản lý tài sản, ngoài ra mức cho vay còn phụ
thuộc vào chủ trương, chính sách của mỗi ngân hàng trong từng thời kỳ.
• Ký hợp đồng và quản lý tài sản bảo đảm:
Các điều khoản về bảo đảm tiền vay của khách hàng chỉ có giá trị pháp lý khi được

thể hiện bằng một hợp đồng bảo đảm, thể hiện quyền và nghĩa vụ của các bên trong quan hệ
tín dụng giữa ngân hàng và khách hàng. Do đó hợp đồng bảo đảm phải được soạn thảo kỹ
càng, tuân thủ nghiêm nghặt các quy định của pháp luật và của NHCT.
Quản lý tài sản bảo đảm bao gồm việc theo dõi, kiểm tra, đánh giá nhằm bảo đảm tài
sản bảo đảm, và các giấy tờ vẫn đang trong tình trạng bình thường hoặc kịp thời phát hiện
các sự cố liên quan làm giảm giá trị của TSBĐ và các giấy tờ liên quan. Nếu phát hiện khách
hàng hay bên thứ ba vi phạm hợp đồng ngân hàng cần thực thi các biện pháp thích hợp.
Trường hợp TSBĐ do khách hàng vay, bên thứ ba quản lý và sử dụng thì ít nhất 06
tháng/lần cán bộ tín dụng cần kiểm tra theo các nội dung : tình trạng hiện tại của tài sản như
thế nào, kiểm tra những thay đổi về số lượng và chất lượng so với hiện trạng khi nhận tài
sản, tình hình sử dụng và bảo quản, các trường hợp vi phạm hợp đồng bảo đảm của khách
hàng, bên thứ ba.
Trường hợp tài sản bảo đảm do chính ngân hàng quản lý. Đối với giấy tờ có giá thì
sau khi nhận bàn giao giấy tờ có giá từ khách hàng thì cán bộ thẩm định tiến hành thủ tục
bàn giao và bảo quản giấy tờ có giá tại phòng ngân quỹ của chi nhánh. Cán bộ tín dụng nên
giữ bản sao toàn bộ các giấy tờ có giá gửi lưu giữ tại phòng ngân quỹ để tiện cho quá trình
làm việc, tránh tình trạng cán bộ tín dụng lấy lại, xem lại giấy tờ có giá nhiều lần. Còn đối
với các tài sản bảo đảm khác như là nhà cửa, Ô tô, hàng hoá…ngân hàng buộc phải trực tiếp
quản lý và bảo quản, trong trường hợp này ngân hàng nên thuê bên thứ ba bảo quản hộ nếu
ngân hàng không có kho riêng hoặc không có nhân sự có chuyên môn.
• Thanh lý hợp đồng:
Khi đến hạn thanh toán, nếu khách hàng thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thanh toán của
mình thì ngân hàng sẽ tiến hành giải chấp hợp đồng tín dụng và hợp đồng bảo đảm được
thanh lý hoàn toàn, còn nếu trong trường hợp bên bảo đảm không thực hiện được nghĩa vụ
trả nợ thì ngân hàng sẽ xử lý TSBĐ của khách hàng để thu hồi nợ.
SVTH: Lê Thị Hải Yến - Lớp: Tài chính 46Q
21
Luận văn tốt nghiệp
TSBĐ tiền vay được xử lý theo phương thức đã thoả thuận trong hợp đồng bảo đảm
tiền vay giữa bên bảo đảm và ngân hàng. Nếu không xử lý được theo phương thức thoả

thuận thì ngân hàng có quyền : bán, ngân hàng có thể nhận chính TSBĐ để thay thế cho việc
thực hiện nghĩa vụ bảo đảm chuyển nhượng tài sản bảo đảm để thu hồi nợ, yêu cầu bên bảo
lãnh thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh, nếu bên bảo lãnh không thực hiện hoặc thực hiện không
đúng nghĩa vụ thì xử lý tài sản của bên bảo lãnh để thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh.
Ngân hàng có quyền xử lý TSBĐ tiền vay để thu hồi nợ trong những trường hợp
sau :
- Sau thời hạn 60 ngày kể từ khi đến hạn trả nợ, mà TSBĐ tiền vay chưa được xử lý
theo thoả thuận.
- Khách hàng vay phải thực hiện trả nợ trước hạn theo qui định của pháp luật, nhưng
không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ trả nợ
- Khách hàng vay là tổ chức kinh tế bị giải thể trước khi đến hạn trả nợ, thì nghĩa vụ
trả nợ tuy chưa đến hạn cũng được coi là đến hạn, nếu khách hàng vay không trả nợ và
không xử lý TSBĐ tiền vay để trả nợ thì ngân hàng có quyền xử lý tài sản để thu hồi nợ.
Ngân hàng cũng có quyền chuyển giao quyền thu hồi nợ hoặc uỷ quyền cho bên thứ
ba xử lý TSBĐ, trong trường hợp này bên thứ ba cũng có quyền xử lý tài sản bảo đảm tiền
vay để thu hồi nợ như ngân hàng.
Trường hợp một tài sản bảo đảm tiền vay cho nhiều nghĩa vụ trả nợ, nếu phải xử lý
tài sản bảo đảm tiền vay để thực hiện một nghĩa vụ trả nợ đến hạn, thì các nghĩa vụ trả nợ
khác tuy chưa đến hạn cũng được coi là đến hạn và được xử lý tài sản bảo đảm tiền vay để
thu hồi nợ.
Ngân hàng phải thực hiện việc xử lý TSBĐ một cách công khai, thủ tục đơn giản,
thuận tiện, nhanh chóng, bảo đảm quyền lợi, lợi ích của ngân hàng và khách hàng, tiết kiệm
chi phí.
Các chi phí phát sinh trong xử lý tài sản bảo đảm tiền vay do khách hàng vay, bên
bảo lãnh chịu. Tiền thu được từ xử lý tài sản bảo đảm tiền vay sau khi trừ chi phí xử lý, thì
ngân hàng thu nợ theo thứ tự: nợ gốc, lãi vay, lãi quá hạn, các khoản chi phí khác (nếu có).
Tài sản bảo đảm tiền vay sau khi được xử lý nếu không đủ để thực hiện nghĩa vụ trả nợ, thì
khách hàng vay, bên bảo lãnh phải tiếp tục thực hiện nghĩa vụ trả nợ đã cam kết.
SVTH: Lê Thị Hải Yến - Lớp: Tài chính 46Q
22

Luận văn tốt nghiệp
Về cơ bản trình tự thủ tục nhận tài sản bảo đảm hình thành từ vốn vay cũng giống
như trình tự thủ tục nhận tài sản cầm cố, thế chấp thông thường, nhưng cần phải lưu ý thêm
một số vấn đề.
Trường hợp bảo đảm bằng tài sản hình thành từ vốn vay theo quyết định của Chính
phủ thì ngân hàng phải lưu giữ các công văn, giấy tờ có liên quan và thực hiện theo điều
kiện, trình tự thủ tục phù hợp với quyết định đó.
Việc xác định giá trị tài sản bảo đảm hình thành từ vốn vay cần chú ý đến thời gian
từ khi tài sản chưa hình thành đến khi đã hình thành. Khi tài sản chưa hình thành thì giá mua
tài sản, chi phí phải trả để hình thành là cơ sở để xác định giá trị tài sản, giá trị này không
được vượt dự toán được duyệt và giá trị tài sản thoả thuận ghi trên hợp đồng mua bán đã ký.
Khi tài sản đã hình thành thì việc xác định giá trị tài sản được thực hiện như việc xác định
giá trị tài sản trong trường hợp thế chấp, cầm cố hay bảo lãnh của bên thứ ba nhưng không
được vượt giá trị được quyết toán.
Định kỳ, ngân hàng phải tiến hành đánh giá lại giá trị tài sản bảo đảm nhằm tránh
những rủi ro đáng tiếc có thể xảy ra. Việc đánh giá được tiến hành trong những trường hợp
như : Khi hết thời hạn 06 tháng đối với động sản và 01 năm đối với động sản kể từ lần định
giá gần nhất, giá trị tài sản bị giảm hư hỏng, lạc hậu, mất mát, thực hiện gia hạn nợ, điều
chỉnh kỳ hạn nợ, xử lý để thu hồi nợ, giá trị thị trường của tài sản có biến động giảm so với
lần định giá gần nhất…Cán bộ tín dụng chịu trách nhiệm thường xuyên theo dõi để xác định
và đề nghị thời điểm cần đánh giá lại giá trị tài sản bảo đảm.
1.3.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác bảo đảm tiền vay bằng tài sản
1.3.4.1 Yếu tố thuộc về khách hàng
Để bảo đảm hoạt động an toàn và sinh lợi ngân hàng thường cho vay khi xét thấy
khách hàng vay có hoạt động kinh doanh đạt hiệu quả, có tài sản bảo đảm đáp ứng được các
yêu cầu của ngân hàng. Tuy nhiên có những nguyên nhân chủ quan thuộc về khách hàng vay
vốn, ngân hàng là nơi đứng ra cấp vốn nhưng khách hàng lại là người trực tiếp sử dụng vốn,
do vậy ngân hàng không thể kiểm soát được khách hàng một cách toàn diện.
Trình độ yếu kém của khách hàng vay vốn trong dự đoán các vấn đề kinh doanh, yếu
kém trong công tác quản lý, công tác marketing, tiếp thị sản phẩm. Hay có nhiều khách hàng

thiếu vốn hoặc tỷ trọng vốn vay quá lớn trong tổng nguồn vốn hoạt động, khả năng tự chủ về
tài chính thấp, bị động trong hoạt động sản xuất kinh doanh nên đến hạn nợ không thể xử lý
kịp thời thanh toán cho ngân hàng, công nghệ sản xuất lạc hậu, chất lượng sản phẩm thấp
SVTH: Lê Thị Hải Yến - Lớp: Tài chính 46Q
23
Luận văn tốt nghiệp
chưa đáp ứng nhu cầu của thị trường ảnh hưởng đến khả năng tiêu thụ sản phẩm của doanh
nghiệp. Dẫn đến kinh doanh không hiệu quả, khả năng trả nợ kém khiến hiệu quả của công
tác bảo đảm tiền vay bị giảm sút.
Tư cách đạo đức của khách hàng vay cũng ảnh hưởng đến công tác bảo đảm tiền vay
cho ngân hàng. Có rất nhiều người vay sẵn sàng mạo hiểm với kỳ vọng thu được lợi nhuận
cao. Để đạt được mục đích của mình, họ sẵn sàng tìm mọi thủ đoạn để ứng phó với ngân
hàng. Có nhiều trường hợp, khách hàng vay vốn đã lập các báo cáo tài chính, báo cáo kết
quả kinh doanh không trung thực, không đúng với thực tế hoạt động kinh doanh của mình,
hay sự thiếu trung thực trong những chứng từ, tài liệu liên quan đến mục đích vay vốn và sử
dụng vốn như thế nào. Điều này khiến cho ngân hàng khó khăn trong việc nắm bắt tình hình
sản xuất kinh doanh, khó khăn trong việc theo dõi, giám sát, quản lý vay vốn của khách hàng
để đưa ra quyết định đầu tư đúng đắn cũng như đưa ra các biện pháp kịp thời. Có trường
hợp dựa vào những khe hở, mâu thuẫn giữa các qui định về bảo đảm tiền vay, các khách
hàng cố tình chây ỳ, gây khó khăn cho ngân hàng trong việc xử lý tài sản bảo đảm khiến
việc thu nợ của ngân hàng bị kéo dài, khách hàng dùng những thủ đoạn để lừa đảo ngân
hàng như cầm cố giấy tờ chứng nhận quyền sở hữu là giả mạo, thế chấp đất nằm trong diện
giải toả…ngân hàng không có đủ căn cứ để xử lý TSBĐ, khiến cho ngân hàng rơi vào tình
trạng có tài sản bảo đảm mà như không. Vì vậy mà để đạt được hiệu quả của công tác bảo
đảm tiền vay thì ngân hàng cần phải lựa chọn những khách hàng có tư cách đạo đức, có năng
lực tài chính, có hoạt động sản xuất kinh doanh đạt hiệu quả cao.
1.3.4.2 Yếu tố thuộc về ngân hàng
- Chất lượng nhân sự của ngân hàng.
Cán bộ tín dụng là người trực tiếp thẩm định, đánh giá khách hàng,đánh giá tài sản
bảo đảm để đề xuất các biện pháp bảo đảm tiền vay có thể áp dụng đối với khách hàng. Vì

vậy chất lượng cán bộ tín dụng là yếu tố đầu tiên, quan trọng nhất.
Khi nhân viên tín dụng cho khách hàng vay vốn mà họ không đủ trình độ đánh giá
khách hàng, đánh giá tài sản bảo đảm không sát thực, không có khả năng dự đoán các vấn đề
liên quan đến người vay cũng như tài sản bảo đảm…thì rủi ro luôn rình rập họ.
Một ngân hàng có đội ngũ cán bộ có trình độ, có kinh nghiệm và kiến thức thực tiễn
giúp cho việc thẩm định dự án đầu tư của ngân hàng đó được tốt hơn. Hay có một đội ngũ
am hiểu luật pháp, có khả năng phân tích tình hình biến động của thị trường giúp ngân hàng
giám định tính chất pháp lý của TSBĐ được dễ dàng hơn và việc đánh giá, định giá giá trị
SVTH: Lê Thị Hải Yến - Lớp: Tài chính 46Q
24
Luận văn tốt nghiệp
TSBĐ một cách sát thực hơn. Bên cạnh đó thì đạo đức tư cách, tinh thần trách nhiệm, sự
cống hiến của của cán bộ ngân hàng cũng là yếu tố góp phần vào sự phát triển ngân hàng
một cách an toàn, lành mạnh và hiệu quả hơn. Vì vậy ngân hàng phải đào tạo một đội ngũ
cán bộ tín dụng không những có chuyên môn mà còn phải có đạo đức nghề nghiệp để có thể
đưa ra những quyết định mang lại hiệu quả kinh tế cao đối với ngân hàng.
- Công tác thẩm định tài sản bảo đảm
Tài sản bảo đảm là cở sở để ngân hàng quyết định cho vay với thời gian, số tiền vay,
và hình thức bảo đảm tiền vay hợp lý. Vì vậy công tác thẩm định tài sản rất quan trọng. Mục
đích của công tác thẩm định giúp ngân hàng biết được tính khả thi, hiệu quả kinh tế, khả
năng trả nợ và những rủi ro có thể xảy ra để đưa ra quyết định cho vay phù hợp. Đánh giá tài
sản bảo đảm quá cao hoặc quá thấp so với giá trị thị trường đều ảnh hưởng không tốt đến cả
ngân hàng và khách hàng. Tuy nhiên để có thể làm tốt công tác bảo đảm tiền vay thì ngân
hàng cần phải có quy trình thẩm định tài sản bảo đảm phù hợp và khoa học. Ngoài ra ngân
hàng cũng cần phải thu thập những thông tin từ nhiều nguồn khác về tài sản bảo đảm để
đánh giá chính xác hơn về tài sản. Bên cạnh đó ngân hàng nên thuê những chuyên gia thích
hợp để thẩm định những tài sản thuộc lĩnh vực chuyên môn khó mà cán bộ ngân hàng không
am hiểu nhiều, để có thể đánh giá được giá trị đích thực của tài sản bảo đảm nhằm đạt được
hiệu quả cao nhất có thể.
- Công tác tổ chức hoạt động, quản lý và điều hành xử lý tài sản bảo đảm

Nếu quản lý không tốt tài sản bị giảm giá trị gây mất lòng tin đối với khách hàng khi
họ đem tài sản cầm cố, thế chấp đồng thời còn làm giảm doanh thu của ngân hàng khi thanh
lý tài sản.
1.3.4.3 Yếu tố thuộc về môi trường
- Môi trường pháp lý :
Cơ sở pháp lý tạo hành lang an toàn cho hoạt động cho vay có bảo đảm, qui định các
chủ thể tham gia quan hệ này phải thực hiện các quyền và nghĩa vụ. Nếu các văn bản pháp
luật ban hành ra không đồng bộ, mâu thuẫn, chồng chéo nhau, lại thiếu các văn bản hướng
dẫn…Điều đó vô tình đã tạo cho khách hàng có thể lợi dụng khe hở luật pháp lừa đảo ngân
hàng, ảnh hưởng đến chất lượng, công tác bảo đảm tiền vay của ngân hàng.
Trong cho vay có tài sản bảo đảm, vấn đề không chỉ đóng khung trong các văn bản
qui định của các tổ chức tín dụng mà còn liên quan tới nhiều luật khác của Bộ Tư pháp, Bộ
công an, Bộ tài chính, Tổng cục địa chính. Chính sự phức tạp đó mà các văn bản liên quan
SVTH: Lê Thị Hải Yến - Lớp: Tài chính 46Q
25
Luận văn tốt nghiệp
đến công chứng, giao dịch bảo đảm, quản lý và xử lý tài sản bảo đảm cần được qui định cụ
thể, rõ ràng và đồng bộ để làm cơ sở, góp phần giúp ngân hàng bảo đảm được quyền lợi của
mình, khuyến khích cho vay có tài sản bảo đảm, nâng cao chất lượng bảo đảm tiền vay.
- Môi trường kinh tế :
Chủ trương, đường lối, chính sách phát triển kinh tế của Đảng và Nhà nước là nhân
tố định hướng, quyết định mục tiêu kinh doanh của cả ngân hàng và khách hàng. Các chính
sách này thường xuyên thay đổi, điều chỉnh cho phù hợp với từng thời kỳ, tác động liên tục
tới người vay lẫn người cho vay. Nhiều người vay với bản lĩnh của mình có khả năng dự
báo, thích ứng, hoặc khắc phục những khó khăn. Trong những trường hợp khác người vay
có thể bị tổn thất song vẫn có khả năng trả nợ cho ngân hàng đúng hạn, đủ gốc và lãi. Tuy
nhiên khi tác động của những nguyên nhân bất khả kháng đối với người vay là nặng nề, khả
năng trả nợ của họ bị suy giảm, bản thân ngân hàng sẽ gặp rủi ro trong việc xử lý, phát mại
tài sản bảo đảm để thu hồi nợ.
- Môi trường chính trị :

Một môi trường chính trị ổn định sẽ tạo thuận lợi cho hoạt động của xã hội nói chung
và hoạt động ngân hàng nói riêng.
SVTH: Lê Thị Hải Yến - Lớp: Tài chính 46Q

×