Tải bản đầy đủ (.pdf) (8 trang)

Báo cáo " Liên hợp quốc và quá trình pháp điển hoá luật pháp quốc tế " pdf

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (166.13 KB, 8 trang )



Đặc san 60 năm liên hợp quốc
48
Tạp chí luật học




khuất Duy Lê Minh *
hnh lp sau Chin tranh th gii th II,
Liờn hp quc mang theo tụn ch duy trỡ
ho bỡnh v an ninh quc t, thỳc y hp
tỏc quc t trờn cỏc lnh vc kinh t, xó hi,
vn hoỏ v khuyn khớch phỏt trin s tụn
trng cỏc quyn c bn ca con ngi
Vic phỏt trin v phỏp in hoỏ lut phỏp
quc t l hot ng cú ý ngha vụ cựng
quan trng nhm xõy dng c s phỏp lớ phỏt
trin quan h gia cỏc quc gia, thit lp
nhng nguyờn tc c bn trong quan h quc
t, qua ú thc hin cỏc mc tiờu, tụn ch ca
Liờn hp quc.
Vai trũ quan trng ca Liờn hp quc
trong vic phỏt trin v phỏp in hoỏ lut
phỏp quc t c minh chng qua hng
trm cỏc iu c quc t a phng c
xõy dng trong khuụn kh ca t chc ny
trờn nhiu lnh vc khỏc nhau nh nhõn
quyn, mụi trng, bo v xó hi, lut kinh
t, lut hng hi, lut hng khụng, lut quc


t v chng khng b, chng ti phm,
chng buụn bỏn ma tuý, buụn bỏn ph n v
tr em c bit ỏng chỳ ý l hai cụng
c v quyn con ngi nm 1966, Cụng
c Viờn v Lut iu c quc t nm
1969, Cụng c Liờn hp quc v Lut bin
nm 1982, Cụng c v quan h ngoi giao
nm 1961, Quy ch To ỏn hỡnh s quc t
nm 1998, 13 cụng c v chng khng b.
õy l nhng cụng c quc t ton din,
tng th, iu chnh bao quỏt nhng lnh vc
ht sc quan trng trong i sng quc t.
Sau 60 nm tn ti v phỏt trin, hin
nay Liờn hp quc ó thc s tr thnh c
quan trung tõm trong quan h quc t vi b
mỏy cỏc c quan, cỏc t chc quc t liờn
chớnh ph m trỏch hu nh tt c cỏc lnh
vc trong i sng quc t, t vic xõy dng
cỏc quan h chớnh tr - kinh t quc t cụng
bng, gii tr quõn b, kim soỏt v trang,
hp tỏc phỏt trin bn vng, nõng cao mc
sng mi ngi dõn, tụn trng cỏc quyn c
bn ca con ngi n vic gii quyt cỏc
vn ton cu nh ụ nhim mụi trng,
phũng chng ti phm, ma tuý
Liờn hp quc cú 6 c quan chớnh l i
hi ng, Hi ng bo an, Hi ng kinh t
v xó hi (ECOSOC), To ỏn quc t, Ban
th kớ v Hi ng qun thỏc.
(1)

Ngoi ra,
theo Hin chng Liờn hp quc, cỏc c
quan ny cng cú th thnh lp cỏc c quan
trc thuc, ph tr nhm thc hin chc
nng, nhim v ca mỡnh.
1. i hi ng Liờn hp quc, c
quan úng vai trũ quan trng nht trong
vic phỏp in hoỏ lut phỏp quc t
i hi ng l c quan cao nht ca
Liờn hp quc, gm i din cỏc quc gia
thnh viờn. i hi ng hot ng theo
nguyờn tc b phiu thụng qua ngh quyt
trong ú mi nc thnh viờn cú mt lỏ
T

*
V
phỏp lut v
i
u

c quc t

B ngoi giao


Đặc san 60 năm liên hợp quốc
Tạp chí luật học 49

phiu. i hi ng hp thng kỡ mi nm

mt ln vo thỏng 9.
Theo Hin chng Liờn hp quc, mt
trong nhng nhim v chớnh ca i hi
ng l thỳc y vic phỏp in hoỏ lut
phỏp quc t. iu 11, 13 Hin chng quy
nh: i hi ng cú th tho lun tt c
cỏc vn hoc cỏc cụng vic thuc phm vi
Hin chng ng thi i hi ng cú
nhim v t chc nghiờn cu v thụng qua
kin ngh nhm phỏt trin s hp tỏc quc t
trong lnh vc chớnh tr, thỳc y vic phỏp
in hoỏ v s phỏt trin ca lut phỏp quc
t theo hng tin b.
i hi ng thc hin nhim v thỳc
y quỏ trỡnh phỏp in hoỏ lut phỏp quc
t thụng qua cỏc c quan chớnh sau:
- U ban lut phỏp quc t (ILC), U ban
lut thng mi quc t (UNCITRAL) l 2
c quan chuyờn mụn giỳp i hi ng
nghiờn cu vic phỏp in hoỏ lut phỏp
quc t;
- Cỏc u ban ad hoc;
- Cỏc hi ngh thnh viờn;
a. U ban lut phỏp quc t v U ban
lut thng mi quc t
U ban lut phỏp quc t v U ban lut
thng mi quc t l hai c quan chuyờn
mụn ca Liờn hp quc gm nhng chuyờn
gia lut phỏp quc t cú nhim v giỳp Liờn
hp quc xõy dng v son tho nhng iu

c quc t a phng.
+ U ban Lut phỏp quc t (ILC) c
thnh lp theo Ngh quyt s 174 nm 1947
ca i hi ng Liờn hp quc. U ban
gm 34 thnh viờn c la chn theo tiờu
chun nng lc chuyờn mụn, i din cỏc
khu vc a lớ, h thng chớnh tr v phỏp
lut vi nhim v thỳc y vic phỏt trin
tin b lut phỏp quc t v phỏp in hoỏ
lut phỏp quc t thụng qua vic xõy dng
nhng d tho cụng c quc t a phng.
U ban lut phỏp quc t cú ngha v hng
nm bỏo cỏo cụng vic lờn i hi ng
Liờn hp quc.
U ban Lut phỏp quc t úng mt vai
trũ quan trng trong vic phỏp in hoỏ lut
phỏp quc t. U ban ó xõy dng v hon
thin nhiu d tho tuyờn b, cụng c nh
D tho Lut v ti phm chng li ho bỡnh
v an ninh ca nhõn loi nm 1954, 1996,
D tho Quy ch To ỏn hỡnh s quc t,
Cụng c v vic gim tỡnh trng khụng
quc tch nm 1961, Quy nh v th tc
trng ti nm 1958, Cụng c v quyn
min tr ti phỏn quc gia v ti sn quc
gia, Cụng c Viờn v quan h ngoi giao,
Cụng c Viờn v quan h lónh s, Cụng
c Viờn v Lut iu c, Cụng c v bo
v v trng tr nhng ti phm chng li
nhng ngi c bo v quc t trong ú

cú c quan i din ngoi giao
(2)
Nhng
n lc phỏp in húa ca U ban lut phỏp
quc t ó gúp phn, thỳc y hp tỏc gia
cỏc quc gia trong vic gii quyt cỏc vn
m cng ng quc t cựng quan tõm.
U ban lut thng mi quc t
(UNCITRAL) c i hi ng Liờn hp
quc thnh lp nm 1966 bng Ngh quyt
s 2205. U ban gm 36 thnh viờn c
la chn theo nng lc, tiờu chun vi mc
tiờu thỳc y vic hi ho v thng nht lut
thng mi quc t, thụng qua vic xõy
dng cỏc cụng c, lut mu trong lnh vc


Đặc san 60 năm liên hợp quốc
50
Tạp chí luật học
lut thng mi quc t, cung cp cỏc
hng dn phỏp lớ, cp nht thụng tin v
lut ỏn l v nhng vn bn thng nht v
lut thng mi.
UNCITRAL ó xõy dng Lut mu v
bỏn hng húa, xõy dng v dch v, Lut
mu v chuyn giao qu, Lut mu v
thng mi in t, Lut mu v v n; xõy
dng D tho Cụng c v trỏch nhim ca
phỏp nhõn thc hin cui cựng trong thng

mi quc t, D tho Cụng c v bo lónh
c lp, nhng quy nh v t chc trng ti,
hng dn phỏp lớ v nhng d ỏn h tng c
s do t nhõn u t Vic phỏp in hoỏ
lut thng mi quc t trong khuụn kh
UNCITRAL ó gúp phn loi b nhng ro
cn thng mi do nhng khỏc bit trong h
thng lut quc gia gõy ra, úng gúp tớch cc
vo quỏ trỡnh ci cỏch lut thng mi trờn
ton th gii.
+ Quỏ trỡnh son tho mt cụng c
quc t trong i hi ng thng bt u
thụng qua vic tho lun ti y ban lut
phỏp quc t, y ban lut thng mi quc
t. Theo yờu cu ca i hi ng, cỏc u
ban s nghiờn cu xõy dng d tho iu
c quc t a phng v bỏo cỏo cụng vic
lờn i hi ng ti phiờn hp thng kỡ
hng nm. Ti õy, cỏc quc gia thnh viờn
Liờn hp quc s cho ý kin v nhng vn
chớnh, nhng vn ang gõy tranh cói
v nhng nh hng u ban tip tc
hon chnh d tho iu c quc t. Khi
quỏ trỡnh son tho ILC v UNCITRAL ó
hon thnh, i hi ng Liờn hp quc
thng thnh lp mt uy ban ad hoc cho
cỏc quc gia, cỏc t chc chuyờn mụn ca
Liờn hp quc cú th trc tip tham gia m
phỏn nhm hon thin d tho iu c. Sau
ú, d tho iu c s c thụng qua ti

phiờn hp ton th ca i hi ng v c
m ra cỏc nc thnh viờn kớ, phờ chun
hoc gia nhp; d tho cụng c cng cú th
c thụng qua ti mt hi ngh quc t do
Liờn hp quc triu tp. õy l trng hp
son tho Cụng c min tr ti phỏn quc
gia v ti sn quc gia, Quy ch To ỏn hỡnh
s quc t v rt nhiu cụng c quc t a
phng khỏc.
D tho Quy ch To ỏn hỡnh s quc t
l mt trong nhng thnh qu quan trng ca
y ban lut phỏp quc t. U ban ó tin
hnh xõy dng vn kin ny t nm 1947
song song vi vic son tho B lut v cỏc
ti chng ho bỡnh v an ninh nhõn loi theo
yờu cu ca i hi ng. Tuy nhiờn, hai d
tho u tiờn (a ra vo nm 1951 v 1953)
ó khụng cú c s ng h chung v quỏ
trỡnh xõy dng Quy ch b ỡnh ch. Nm
1989, quỏ trỡnh son tho c khụi phc tr
li ti U ban lut phỏp quc t v n nm
1994, U ban ó hon thnh vic xõy dng
D tho Quy ch To ỏn hỡnh s quc t. D
tho ó thu hỳt c s quan tõm chỳ ý ca
tt c cỏc nc trờn th gii. i hi ng ó
quyt nh thnh lp U ban ad hoc (m cho
tt c cỏc quc gia thnh viờn)
(3)
xem xột
cỏc vn liờn quan n To ỏn hỡnh s

quc t. Hn 60 nc ó c chuyờn gia tham
d phiờn hp ny. Trờn c s cỏc ý kin ti
phiờn hp, U ban ad hoc ó kin ngh i
hi ng triu tp hi ngh gm i din cỏc
quc gia nhm tho lun thờm v d tho
Quy ch To ỏn hỡnh s quc t. Mt U ban


§Æc san 60 n¨m liªn hîp quèc
T¹p chÝ luËt häc 51

trù bị đã được thành lập theo Nghị quyết số
50/46 của Đại hội đồng để thảo luận chi tiết
dự thảo Quy chế Toà án hình sự quốc tế
nhằm xây dựng văn bản pháp lí hoàn chỉnh,
được chấp nhận rộng rãi. Uỷ ban trù bị đã
họp 5 phiên trong các năm từ năm 1996-
1998. Toàn bộ dự thảo Quy chế đã được
hoàn thiện trong phiên họp cuối cùng của
Uỷ ban trù bị tháng 3/1998 và trở thành văn
kiện chính thức tại Hội nghị ngoại giao
tháng 7/1998.
Công ước về miễn trừ tài phán quốc gia
và tài sản quốc gia là sản phẩm quan trọng
của Ủy ban. Việc soạn thảo Công ước này đã
được Đại hội đồng quyết định đưa vào
chương trình thảo luận của Uỷ ban luật pháp
quốc tế từ năm 1977. Sau 27 năm, quá trình
soạn thảo trong Uỷ ban luật pháp quốc tế
mới hoàn thành và ngày 12/12/2000, Đại

hội đồng đã thông qua Nghị quyết số
55/150 thành lập Uỷ ban ad hoc mở cho các
quốc gia, các tổ chức chuyên môn trực tiếp
tham gia đàm phán trên cơ sở Dự thảo Công
ước do Uỷ ban luật pháp quốc tế chuẩn bị.
Uỷ ban ad hoc đã họp 3 phiên và vào tháng
3/2004, Uỷ ban ad hoc đã thông qua Dự
thảo điều ước. Tháng 12/2004, Công ước đã
được Đại hội đồng thông qua bằng Nghị
quyết số 59/38 và được mở cho các nước kí
và phê chuẩn.
+ Ngoài ra, do chương trình nghị sự của
Đại hội đồng gồm rất nhiều các đề mục khác
nhau nên có 6 uỷ ban giúp việc cho Đại hội
đồng được phân công thảo luận một số đề
mục trong chương trình nghị sự của Đại hội
đồng đồng thời chuẩn bị kiến nghị và nghị
quyết của Đại hội đồng về các vấn đề tương
ứng để trình lên phiên họp toàn thể. Trong 6
uỷ ban thì Uỷ ban 6 là cơ quan phụ trách các
vấn đề pháp lí, có nhiệm vụ giúp Đại hội
đồng thảo luận và dự thảo nghị quyết về các
đề mục pháp lí trong đó có đề mục Báo cáo
của Uỷ ban luật pháp quốc tế, Báo cáo của
Uỷ ban luật thương mại quốc tế. Cũng giống
như Đại hội đồng, Uỷ ban 6 gồm đại diện
của các nước thành viên Liên hợp quốc. Về
thực chất, việc thảo luận, xây dựng nghị
quyết chủ yếu diễn ra ở các uỷ ban.
b. Vai trò của các uỷ ban ad hoc

Uỷ ban ad hoc được Liên hợp quốc
thành lập nhằm tạo ra diễn đàn cho đại diện
các quốc gia, các cơ quan chuyên môn của
Liên hợp quốc tham gia thảo luận, xây dựng
điều ước quốc tế. Uỷ ban ad hoc hoạt động
mang tính chất tạm thời; thẩm quyền của Uỷ
ban thường được gia hạn, bổ sung trên cơ sở
nghị quyết hàng năm của Đại hội đồng.
Thông thường, việc thảo luận, đàm phán
xây dựng một công ước quốc tế đa phương
được thực hiện trên cơ sở một dự thảo tương
đối hoàn chỉnh do Uỷ ban luật pháp quốc tế
xây dựng như đã đề cập trên.
Tuy nhiên, uỷ ban ad hoc cũng được
thành lập để soạn thảo điều ước quốc tế mà
không qua thảo luận tại Uỷ ban luật pháp
quốc tế. Việc thành lập những uỷ ban ad hoc
này thường do nhu cầu phải có một khuôn
khổ pháp lí nhằm điều chỉnh một vấn đề
phức tạp, cấp bách. Khi quá trình soạn thảo
trong uỷ ban ad hoc đã hoàn thành, dự thảo
công ước sẽ được đệ trình lên Đại hội đồng
Liên hợp quốc để thông qua.
Việc xây dựng các công ước quốc tế về
chống khủng bố trong thời gian gần đây là


Đặc san 60 năm liên hợp quốc
52
Tạp chí luật học

mt vớ d. Nm 1996, trc nguy c khng
b quc t ngy cng gia tng, i hi ng
ó thụng qua Ngh quyt s 51/201 ngy
17/12 thnh lp y ban ad hoc v chng
khng b nhm son tho Cụng c quc t
v trng tr khng b bng bom. Sau ú
thm quyn ca U ban c gia hn nhm
son tho Cụng c quc t v trng tr
nhng hnh vi khng b ht nhõn nhm b
sung cho cỏc khung phỏp lớ hin cú v
chng khng b. Thỏng 4/2005, Cụng c
quc t ny ó c i hi ng thụng qua
v hin nay, U ban c trao nhim v
son tho Cụng c ton din v chng
khng b quc t.
Tng t nh vy, trc bi cnh ti
phm ang ngy cng gia tng v cn phi cú
c s phỏp lớ ton cu cho s hp tỏc gia cỏc
quc gia, i hi ng ó quyt nh thnh lp
U ban ad hoc nhm son tho Cụng c v
chng ti phm cú t chc xuyờn quc gia
(Ngh quyt s 53/111 ngy 9/12/1998). Sau
khi U ban hon thnh vic son tho Cụng
c, d tho Cụng c c trỡnh lờn khoỏ
hp thng kỡ ca i hi ng Liờn hp quc
thụng qua v sau ú c m cho cỏc nc
tham gia kớ kt, phờ chun. Cụng c ca Liờn
hp quc v chng ti phm cú t chc xuyờn
quc gia c thụng qua ti i hi ng vo
thỏng 12/2000.

c. Hot ng ca cỏc Hi ngh quc gia
thnh viờn
õy l trng hp Liờn hp quc triu
tp mt hi ngh quc t cỏc quc gia cú
th trc tip tham gia vo quỏ trỡnh m
phỏn, xõy dng mt cụng c a phng.
Vic son tho Cụng c Lut bin,
Cụng c ln nht trong khuụn kh Liờn
hp quc k t khi thnh lp nm 1945 l
mt in hỡnh ca n lc phỏp in hoỏ lut
phỏp quc t. Sau Chin tranh th gii th II,
ngy cng cú nhiu tranh cói, tranh chp liờn
quan n vic s dng ngun li bin.
(4)

Trc nhng khỏc bit liờn quan n yờu
sỏch ch quyn i vi bin v i dng,
cng ng quc t ó cú nhng n lc nhm
phỏp in hoỏ lut phỏp quc t v bin, th
hin thụng qua 3 hi ngh v Lut bin do
Liờn hp quc triu tp.
Hi ngh Liờn hp quc v Lut bin u
tiờn c triu tp nm 1956 sau khi vn
ny ó c tho lun ti i hi ng. n
nm 1958, hi ngh u tiờn ó thụng qua 4
Cụng c Lut bin trờn c s d tho do
U ban lut phỏp quc t xõy dng (4 Cụng
c ny thng c gi l 4 Cụng c Ge-
ne-v, iu chnh nhng quy nh v lónh
hi, vựng tip giỏp, bin c, thm lc a v

vic ỏnh cỏ, bo v cỏc ngun ti nguyờn
sinh vt ti bin c). Tuy nhiờn, Hi ngh
LHQ v lut bin ln th nht ó khụng a
ra tho thun c gúi. Hi ngh lut bin ln
th 2 c triu tp nhng cỏc quc gia
khụng t c bt kỡ tho thun no. Hi
ngh LHQ v lut bin ln th 3 c triu
tp trong nm 1973. Sau 9 nm m phỏn,
n nm 1982 Hi ngh ó t c mt
tho thun c gúi l Cụng c Lut bin nm
1982. Hi ngh ny l ni i din cỏc quc
gia trờn th gii trc tip m phỏn v nhng
quy nh liờn quan n lut bin.
2. Hi ng bo an (c quan xõy dng
ngh quyt lm c s cho cỏc cụng c)
Hi ng bo an l c quan cú trỏch


Đặc san 60 năm liên hợp quốc
Tạp chí luật học 53

nhim chớnh trong gi gỡn ho bỡnh v an
ninh quc t thụng qua vic thỳc y cỏc
bin phỏp ho bỡnh gii quyt cỏc xung t
quc t v cú hnh ng i vi cỏc mi e
da ho bỡnh, phỏ hoi ho bỡnh v hnh
ng xõm lc.
Khi ó xỏc nh mi e da ho bỡnh, phỏ
hoi ho bỡnh hoc hnh ng xõm lc, Hi
ng bo an cú th a ra kin ngh hoc

quyt nh cỏc bin phỏp cn tin hnh duy
trỡ ho bỡnh v an ninh quc t (c quy nh
ti cỏc chng VI, VII v XII Hin chng
Liờn hp quc). Nhng ngh quyt ca Hi
ng bo an u mang tớnh cht rng buc,
cỏc nc thnh viờn Liờn hp quc u cú
trỏch nhim tụn trng v thi hnh. Tuy khụng
cú chc nng trc tip phỏt trin v phỏp in
húa lut phỏp quc t nhng mt chng mc
no ú, cỏc ngh quyt ca Hi ng bo an
c coi l mt trong nhng c s quan trng
xõy dng cỏc iu c quc t cú liờn quan.
Cỏc ngh quyt v chng khng b ca
Hi ng bo an gn õy c ỏnh giỏ l c
s quan trng trong vic xõy dng cỏc iu
c quc t v chng khng b. Sau s kin
khng b ngy 11/9/2001, Hi ng bo an ó
ra Ngh quyt s 1373 ngy 28/9/2001, Ngh
quyt 1390 ngy 16/1/2002, Ngh quyt s
1452 ngy 20/12/2002, Ngh quyt s 1455
ngy 17/1/2003 yờu cu tt c cỏc quc gia
ngn chn v trng tr vic ti tr cho khng
b, hỡnh s hoỏ vic cung cp v lp qu ti
tr chng khng b, phong ta cỏc qu ca cỏc
t chc, cỏ nhõn tham gia vo khng b,
khụng to iu kin cho cỏc t chc, cỏ nhõn
khng b hot ng trờn lónh th ca mỡnh.
Trờn c s cỏc ngh quyt ny, cng ng
quc t quan tõm n vic xõy dng D tho
Cụng c ton din v chng khng b v cỏc

iu c quc t cú liờn quan khỏc.
3. Hi ng kinh t v xó hi Liờn hp
quc (ECOSOC) - c quan thỳc y vic
xõy dng, phỏp in hoỏ lut quc t v
nhõn quyn, nhõn o
Hi ng kinh t v xó hi Liờn hp quc
l mt trong 6 c quan chớnh ca Liờn hp
quc cú chc nng phi hp cỏc hot ng
kinh t ca cỏc t chc trong Liờn hp quc
nhm thỳc y hp tỏc quc t v cỏc mt
kinh t v xó hi. ECOSOC cú 54 thnh viờn
do i hi ng Liờn hp quc bu vi
nhim kỡ 3 nm.
Theo Chng IX Hin chng Liờn hp
quc, ECOSOC cú mc tiờu nõng cao i
sng, vic lm, gii quyt cỏc vn thuc
lnh vc kinh t, xó hi, sc kho, vn hoỏ,
giỏo dc, thỳc y vic tụn trng quyn con
ngi v cỏc quyn t do c bn khỏc thụng
qua vic nghiờn cu, kin ngh hnh ng gi
lờn i hi ng, chun b cỏc d tho cụng
c quc t v cỏc vn liờn quan.
thc hin nhim v ca mỡnh,
ECOSOC ó thnh lp nhiu u ban trc
thuc, gm U ban phỏt trin xó hi, U ban
ngn nga ti phm v phỏp lớ hỡnh s, U
ban nhõn quyn, U ban ma tuý, U ban dõn
s v phỏt trin, U ban khoa hc cụng ngh
vỡ phỏt trin, U ban v phỏt trin bn vng,
U ban v a v ph n, U ban thng kờ,

cỏc u ban khu vc, cỏc u ban thng trc
v cỏc u ban chuyờn mụn.
U ban v nhõn quyn (CHR) c
ECOSOC thnh lp nm 1946 nhm chun b
nhng kin ngh, nhng bỏo cỏo liờn quan n


Đặc san 60 năm liên hợp quốc
54
Tạp chí luật học
nhng cụng c quc t, nhng tuyờn b v
cỏc quyn t do v kinh t, dõn s, quyn ph
n, quyn t do thụng tin, vic bo v nhng
dõn tc thiu s, ngn nga vic phõn bit da
trờn c s chng tc, gii tớnh, mu da, ngụn
ng, tụn giỏo v nhng vn liờn quan n
quyn con ngi khỏc.
U ban nhõn quyn úng vai trũ trung tõm
trong vic xõy dng nhng vn kin quc t v
nhõn quyn. Thụng thng, U ban thnh lp
nhúm lm vic m cho tt c nhng chớnh ph,
nhng t chc quc t cú quy ch t vn cựng
tham gia nhm xõy dng mt vn kin quc t
v nhõn quyn. Khi hon thnh cụng vic,
nhúm lm vic ny s trỡnh d tho lờn U
ban nhõn quyn, sau ú lờn i hi ng Liờn
hp quc thụng qua.
Nm 1948, U ban ó son tho Tuyờn b
ton cu v nhõn quyn, mt vn kin quan
trng liờn quan n vic bo v quyn t do c

bn ca con ngi. U ban cng ó son tho
v trỡnh i hi ng Liờn hp quc thụng
qua Tuyờn b ca Liờn hp quc v quyn cỏc
dõn tc thiu s, Tuyờn b v quyn, trỏch
nhim ca cỏ nhõn, t chc xó hi trong vic
thỳc y v bo v nhng quyn c cụng
nhn ton cu v nhng t do c bn
4. Vai trũ ca cỏc c quan, cỏc chng
trỡnh khỏc thuc Liờn hp quc
Ngoi nhng c quan ph tr trc thuc
cỏc c quan chớnh ca Liờn hp quc, Liờn
hp quc cũn thnh lp rt nhiu c quan vi
cỏc tờn gi khỏc nhau nh u ban, tiu ban,
qu chng trỡnh, cao u chuyờn trỏch cỏc
lnh vc khỏc nhau trong cuc sng hin nay.
Cú th k mt s c quan nh: C quan Cao
u Liờn hp quc v nhõn quyn (UNHCHR),
c quan Cao u Liờn hp quc v ngi t nn
(UNHCR), Hi ngh Liờn hp quc v thng
mi v phỏt trin (UNCTAD), Chng trỡnh
mụi trng Liờn hp quc (UNEP), Chng
trỡnh kim soỏt ma tuý Liờn hp quc
(UNDCP), Chng trỡnh phỏt trin Liờn hp
quc (UNDP), Qu nhi ng Liờn hp quc
(UNICEF).
Trong s nhng c quan ny, Chng
trỡnh mụi trng Liờn hp quc UNEP
úng vai trũ quan trng trong vic xõy
dng, phỏp in hoỏ lut phỏp quc t trờn
lnh vc mụi trng.

UNEP thnh lp nm 1972 theo quyt
nh ca i hi ng Liờn hp quc nhm
a ra ng li ch o v cỏc chng trỡnh
hnh ng ton cu nhm nõng cao cht lng
cuc sng m khụng gõy tn hi cho cỏc th
h mai sau. UNEP l c quan i u v mụi
trng ton cu, thỳc y s phỏt trin bn
vng theo gúc mụi trng trong h thng
Liờn hp quc. UNEP úng vai trũ tớch cc
trong vic xõy dng h thng phỏp lớ quc t
trong lnh vc mụi trng. Trong khuụn kh
UNEP ó hỡnh thnh nhiu cụng c, hip
nh quc t v mụi trng nh: Cụng c
Viờn nm 1985 v Ngh nh th Montreal
nm 1987 v bo v tng ụzụn; Cụng c
Paris nm 1989 v giỏm sỏt vic vn chuyn
qua biờn gii cỏc cht thi c hi; Cụng c
v buụn bỏn quc t cỏc loi ng vt cú nguy
c b dit vong; Cụng c a dng sinh hc,
Cụng c khung v bin i khớ hu nm
1992, Cụng c chng sa mc hoỏ nm 1994.
Ngoi ra, cng cn k n vai trũ ca U
ban v vic s dng ho bỡnh khong khụng
v tr (do i hi ng thnh lp) trong vic


Đặc san 60 năm liên hợp quốc
Tạp chí luật học 55

xõy dng nhiu tho thun, cụng c quc t

v khong khụng v tr, trong ú cú Cụng c
v trỏch nhim phỏp lớ i vi thit hi do cỏc
vt th t v tr gõy ra nm 1971, Cụng c
v vic ng kớ cỏc vt th phúng lờn v tr.
Vi hng trm cụng c quc t c
xõy dng, son tho ó úng mt vai trũ ht
sc quan trng trong quan h quc t. Cú th
núi, Liờn hp quc ó thnh cụng trong vic
thc hin nhim v thỳc y quỏ trỡnh phỏp
in hoỏ lut phỏp quc t, qua ú, thỳc y
quan h ca cỏc quc gia trong nhiu lnh
vc khỏc nhau ca i sng xó hi.
5. V vic cỏc quc gia tham gia trong
quỏ trỡnh phỏp in hoỏ lut phỏp quc t
Tt c cỏc hot ng m phỏn, kớ, phờ
duyt, phờ chun hay gia nhp mt iu c
quc t u th hin ý chớ, ch quyn quc
gia. õy l mt trong nhng nguyờn tc c
bn ca lut iu c quc t. i vi mt
iu c quc t a phng, vic xõy dng,
son tho iu c thng tn rt nhiu
thi gian, cụng sc do phi tho hip cỏc
quan im khỏc nhau ca cỏc quc gia.
Nhiu khi, cỏc quc gia khụng th tham gia
ngay t u vo quỏ trỡnh xõy dng cụng
c m ch tham gia vo giai on gn cui.
Tuy nhiờn, vic tham gia ngay t u vo
quỏ trỡnh m phỏn, xõy dng iu c
quc t s gúp phn bo v li ớch v
quyn li quc gia.

Trong khuụn kh Liờn hp quc, quc
gia cú th tham gia quỏ trỡnh phỏp in hoỏ
lut phỏp quc t thụng qua vic úng gúp ý
kin trong cỏc phiờn hp thng kỡ ca i
hi ng hoc tham gia vo cỏc u ban ad
hoc ca i hi ng hay cỏc nhúm lm
vic ca ECOSOC.
i vi Vit Nam, vic tham gia xõy
dng lut phỏp quc t trong khuụn kh
Liờn hp quc ch yu thụng qua cỏc tho
lun ti i hi ng. Vi nhng vn
quan trng, cú ý ngha i vi cỏc quc gia,
Vit Nam cng c on m phỏn trc tip
tham gia xõy dng cỏc iu khon c th
trong d tho cụng c bo v li ớch
quc gia. Vit Nam cng ó c on hoc
i din tham gia U ban xõy dng Cụng
c ca Liờn hp quc v chng tham nhng,
tham gia phiờn hp cui cựng U ban trự b
v Quy ch To ỏn hỡnh s quc t, cỏc phiờn
hp cui cựng U ban son tho Cụng c
quc t v chng ti phm cú t chc xuyờn
quc gia
Trong bi cnh hin nay, vic ch ng
tham gia xõy dng lut phỏp quc t, c bit
trong nhng vn thu hỳt s quan tõm ca
cỏc quc gia cú ý ngha quan trng trong vic
bo v li ớch quc gia v úng gúp vo quỏ
trỡnh phỏp in hoỏ lut phỏp quc t./.


(1). Vic thnh lp Hi ng qun thỏc chu nh
hng ca cỏc nc ln nh M, Anh, Phỏp nhm
tranh ginh nh hng. Phong tro gii phúng dõn tc
phỏt trin ó dn ti s ra i quc gia dõn tc. Hi
ng qun thỏc ó chm dt hot ng nm 1994.
(2).
(3). Ngh quyt s 50/46 ngy 11/12/1995 ca i
hi ng.
(4). Nm 1945, Tng thng Truman ó n phng
kộo di thm quyn quc gia i vi nhng ti
nguyờn thiờn nhiờn trờn thm lc a, sau ú, cỏc
quc gia khỏc nh c-hen-ti-na, Chi lờ v Pờ-ru cng
cú nhng yờu sỏch tong t, mt s nc Nam M
kộo di ch quyn n 200 hi lớ, ni cú nhng ngun
cỏ di do.

×