Tải bản đầy đủ (.pdf) (50 trang)

Khóa Luận Đặc Điểm Tiểu Thuyết Trinh Thám Higashino Keigo 5652858.Pdf

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (909.34 KB, 50 trang )

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
KHOA NGỮ VĂN


NGUYỄN LÊ PHƯƠNG TRÌNH

ĐẶC ĐIỂM TIỂU THUYẾT TRINH THÁM HIGASHINO KEIGO

KHĨA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
NGÀNH CỬ NHÂN VĂN HỌC

Đà Nẵng, tháng 5/2018

1


ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
KHOA NGỮ VĂN


ĐẶC ĐIỂM TIỂU THUYẾT TRINH THÁM HIGASHINO KEIGO

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
NGÀNH CỬ NHÂN VĂN HỌC

Người hướng dẫn : TS. Nguyễn Phương Khánh
Sinh viên thực hiện: Nguyễn Lê Phương Trình
Lớp
Khóa



: 14CVH2
: 2014 - 2018

Đà Nẵng, tháng 5/2018

2


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Văn học luôn trên con đường vận động và phát triển không ngừng, qua từng giai đoạn,
ở mỗi tiến trình bộ mặt văn học sẽ thay đổi theo thời gian và thị hiếu đón nhận tác phẩm
của cơng chúng. Chính vì thế mà các tác giả luôn phấn đấu không ngừng nghỉ trong tư
duy sáng tạo văn chương nghệ thuật. Với con người hiện đại ngày hơm nay, sống trong
thời đại lý tính, ln nhìn sự việc dưới góc nhìn của tư duy khoa học lý giải nó bằng tính
chất logic. Chính vì thế những cái bí ẩn trong cuộc sống vẫn ln thúc đẩy sự kiếm tìm,
lật tẩy, giải minh. Thực hiện sứ mệnh đó, là động lực cho nhiều loại hình nghệ thuật khám
phá, trong đó phải kể đến thể loại trinh thám.
Ngày hơm nay, có lẽ chưa bao giờ thể loại thuộc dịng nghệ thuật đại chúng này, được
đón nhận nồng nhiệt từ phía người tiếp nhận. Thể loại trinh thám đa dạng trong các loại
hình sáng tác, từ phim, truyện tranh cho đến tiểu thuyết, đời sống của nó đều trở nên nhộn
nhịp. Hãy thử đến rạp chiếu phim, thì có lẽ bộ mặt phim trinh thám, khoa học giả tưởng
luôn được chọn lựa là thể loại “ăn khách” hàng đầu. Trong các nhà sách, thì tiểu thuyết
trinh thám ln được xuất bản liên tục. Các loại hình văn học này gần đây đã “thức dậy”,
bắt đầu có tín hiệu quay trở lại đầy sự hấp dẫn, sau một quãng đường khá dài, từng chưa
được thật sự chú ý. Trong nhịp điệu chung của thể loại văn học trinh thám thế giới, ở châu
Á, Nhật Bản là quốc gia vớidòng trinh thám có thể nói là khá sơi động phong phú.
Hiện nay, dòng văn học trinh thám Nhật thức dậy vượt bậc với nhiều thể loại và tác
gia nổi tiếng. Nhiều tác giả, tác phẩm được dịch và bạn đọc đón nhận nồng nhiệt ở mọi

lứa tuổi, đặc biệt với bộ truyện manga Thám tử Conan của tác giả Aoyama Gosho. Gần
đây văn học trinh thám Nhật gây chú ý với tên tuổi tác gia trinh thám Higashino Keigovới
nhiều tác phẩm đoạt giải văn học danh giá, được tôn vinh là “Ơng hồng trinh thám Nhật
Bản”. Ở Việt Nam Higashino Keigo đã nhanh chóng được dịch bán hàng loạt trên các nhà
sách.

3


Vì thế khi dành mối quan tâm đến dịng văn học trinh thám giả tưởng Nhật Bản, chúng
tôi lựa chọn tìm hiểu các tiểu thuyết trinh thám của tác giả Higashino Keigo với đề tài
nghiên cứu có tên sau: Đặc điểm tiểu thuyết trinh thám Higashino Keigo.
2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Hòa vào dòng chảy của văn học Nhật Bản, thể loại trinh thám được coi là một trong
những nhánh chính góp phần tạo nên một dịng văn học Nhật đầy màu sắc, trong một
chỉnh thể thống nhất. Trong tiến trình lịch sử văn học Nhật, văn học trinh thám đã manh
nha vào những năm của thế kỷ XVI – XVII. Ở châu Á, Nhật Bản là quốc gia có thành tựu
rực rỡ về văn học trinh thám, dẫu nguồn gốc của văn học trinh thám xuất phát từ các nước
phương Tây, nhưng những dòng truyện trinh thám Nhật đã bắt kịp nhịp điệu chung của
thế giới, hòa vào đó với những giai điệu rất đậm màu xứ sở mặt trời mọc này, trên cái nền
của duy lí phương Tây. Ngày nay văn học trinh thám trở lại như một cơn sốt trên tồn
cầu, dịng văn học từng coi là “văn học ba xu”, “mua vui”,… đã thu hút nhiều sự quan
tâm của bạn đọc dành cho nó, sách trinh thám được phát hành rộng rãi ngày càng nhiều.
Trong quỹ đạo chung đó, thể loại trinh thám Nhật là điểm giao nổi bật giữa dịng văn duy
lí châu Á và thế giới. Trong vùng tọa độ của văn xuôi trinh thám thế giới, trinh thám Nhật
là hạt nhân cấu thành to lớn có sức ảnh hưởng rộng rãi, với nhiều bản dịch trên nhiều
quốc gia đều xuất hiện.
2.1.

Về thể loại văn học trinh thám


Văn học của chúng ta đang hướng về hỗn loạn… Trong thời đại cực kỳ hỗn loạn ấy có
một thứ vẫn cịn giữ, giữ một cách khiêm tốn, những giá trị truyền thồng, đó chính là
truyện trinh thám. Đó là khẳng định của Jorge Luis Borges. Bởi ơng cho rằng: ta khơng
thể hình dung một truyện khơng có mở đầu, thắt mút và mở nút [8,707]. Trong bài viết
Edgar Allan Poe và truyện trinh thám, trích từ Tuyển tập Edgar Allan Poe, Jorge Luis
Borges một lần nữa khẳng định sự thật và hành trình tìm kiếm sự thật là hạt nhân truyền
thống của văn chương trinh thám.

4


Nghiên cứu về truyện trinh thám ở Việt Nam có tác giả Đặng Anh Đào với cơng trình
Việt Nam và Phương Tây tiếp nhận trong giao thoa văn học, trong đó có bài viết bàn về
thể loại trinh thám trên toàn cầu với những nhà văn nữ nỗi tiếng trong bài viết Nữ tác giả
hiện nay và truyện trinh thám. Đầu tiên được nhắc đến là danh hiệu nữ thần tội ác đã
được các nhà phê bình đặt cho Agatha Chiristie từ trước năm tám mươi. Bài viết đã bàn
về vấn đề độc giả của truyện trinh thám, bà cho rằng truyên trinh thám hiện đại phải đối
đầu với loại độc giả thơng minh có trình độ. Tác giả đưa ra quan niệm về những nguyên
tắc “khuôn vàng thước ngọc” của truyện trinh thám. Alexandre Lous coi Agatha Chiriste
như là một tác giả kiểu mẫu cho truyện trinh thám đưa ra phân tích tâm lí nhân vật đi
ngược lại với những nguyên tắc truyền thống. Tác giả đã chứng minh điều đó bằng việc
đưa ra những dẫn chứng cụ thể, nghệ thuật vẫn tồn tại trong truyện trinh thám điển hình
Shizuki Natsuki đã sử dụng kĩ thuật mới trong tác phẩm Người đàn bà ở đầu dây điện
thoại. Brigilte Aubert nữ nhà văn Pháp trong truyện Rigor Mortis sử dụng kĩ thuật đánh
lạc hướng bạn đọc trong tác phẩm của mình. Bàn về vấn đề phá vỡ các nguyên tắc truyền
thống của truyện trinh thám có nhà nghiên cứu Phùng Văn Tửu nhận xét trong cơng trình
Tiểu thuyết trinh thám Pháp bên thềm TK XXI: có những tiểu thuyết trinh thám chẳng ai
là nạn nhân hoặc khơng có ai là hung thủ, hoặc chẳng có nhân vật nào là thám tử hay cảnh
sát. Đó là nhũng tác phẩm phá đi nguyên tắc truyên thống.

Bên cạnh đó có Giáo sư Lê Huy Bắc với cơng trình Giả trinh thám trong tự sự hậu
hiện đại đăng trên tạp chí khoa học tháng 2 năm 2011, hay tác giả Nguyễn Chiến trong
bài viết Bản chất tội ác và sự hình thành văn học trinh thám đăng trên tạp chí văn học
nước ngồi số 1 năm 2001 đã tổng kết những thành tựu nổi bật và khẳng định những giá
trị chân chính của tiểu thuyết trinh thám.
Tạp chí sơng Hương (số 234 – 08/2008) đăng tải bài viết Truyện trinh thám nhìn từ
hiện tượng. Tác giả đã chỉ ra văn học trinh thám nằm trong bốn hiện tượng văn học nổi
bật đang xảy ra trên tồn cầu “Bốn là văn học trinh thám có thêm chút tình dục và bạo
lực, tội ác và trừng phạt.” Bài viết cịn đề cập đến tình hình phát triển của văn học trinh
thám trên thế giới qua nhiều đất nước như: Ở Mỹ quê hương của Edgar Allan Poe, nhiều
người quan niệm là truyện ba xu, truyện “mười xen”, hay “pulp fiction”. Tuy nhiên Mỹ
5


chính là cái nơi của truyện trinh thám khơng quốc gia nào sánh kịp. Bài viết đưa ra một
vài tác giả điển hình của truyện trinh thám phương Tây James Mallahan, Cain với tác
phẩm Người phát thư luôn luôn bấm chuông hai lần, hay Dashiell hammelt và Raymond
chandler. Ở Pháp người ta coi đây là một dòng thứ yếu của văn học hay Roman noir (tiểu
thuyết đen), vào những năm thập niên 80 -90 của thế kỉ XX truyện trinh thám mới bắt đầu
nở rộ. Đất nước Anh quê hương của Conan Doyle bật thầy truyện trinh thám, thì có tác
giả Agathic Chiristie được mệnh danh là “nữ hoàng tội ác”, bà là nữ nhà văn đạt đỉnh cao
nghệ thuật của truyện trinh thám. Cuối bài viết, người viết đã đánh giá truyện trinh thám
vẫn luôn quyến rủ và hấp dẫn công chúng, và là niềm khát khao đổi mới của mỗi nhà văn.
Võ Thị Hà Xuân với bài viết Khởi động lại một dòng văn học bị lãng quên, đăng trên
báo Bảo vệ Pháp luật, đã đưa ra nhận xét về thể loại trinh thám phát triển mạnh ở phương
Tây, ở châu Á thể loại này như đã ngủ quên lâu nay, giờ mới thức dậy. Tác giả này đã nêu
quan niệm của mình về văn học trinh thám “vụ án là một thành tố chắc chắn mà văn học
trinh thám phải có, kết hợp cùng với các khía cạnh đời sống và tâm lý nhân vật. Trong bài
viết cũng đưa ra quan điểm của PGS. TS nhà phê bình Văn Giá tài chỉ những tình huống
cho văn học trinh thám chính là một thể loại người ta cố tình bưng bít phi tang bao che

và nhiệm vụ của nhà trinh thám là phải lật tẩy và giải minh nó.[21] Người viết đã khẳng
định về viết văn học là vơ cùng khó khăn, nếu khơng có niềm đam mê thật sự thì ít ai có
thể theo đuổi lĩnh vực này, nhà văn Di Li nói “theo đuổi dịng văn học trinh thám không
phải là một lực chọn khôn ngoan”, vì nó là một thể loại rất kén sách.
Truyện trinh thám lên cơn sốt toàn cầu, bài viết của tác giả Hà Linh trên trang báo
mạng Giải trí VNEXPRESS.net đã khái quát lại bức tranh toàn cảnh của văn học thế giới
từ xưa đến nay. Tác giả đề cao nền văn học trinh thám Nhật, các tác phẩm văn xuôi trinh
thám Nhật Bản ngày nay đang ồ ạt đổ vào Mỹ. Trong số các quốc gia châu Á, Nhật Bản
được đánh giá là mảnh đất hứa hẹn của tiểu thuyết trinh thám, nơi phát triển rộ nhất. Vì
văn xi trinh thám dễ vượt qua những rào cản về ngôn ngữ và văn hóa đó là một lợi thế
lớn để được phát triển rộng rãi. Truyện trinh thám chủ yếu chỉ chú ý đến cốt truyện chứ
không phải nghệ thuật. Bài viết bàn về tầm ảnh hưởng rộng lớn của văn xuôi trinh thám
Anh – Mỹ trên thế giới, và lịch sử hình thành lâu đời của loại hình này. Ở Trung Quốc thể
6


loại này đã xuất hiện khá sớm với những truyện “Giết người cướp của” có từ thế kỷ
XVIII. Nhật Bản thì ở thế kỷ XVII đã có những trang viết viết về thế giới tội ác. Vào
những năm 1920 – 1930 tiểu thuyết trinh thám thế giới bước vào thời kỳ hoàng kim đặc
biệt là Anh và Mỹ. Văn học trinh thám quan tâm nhiều đến vấn đề tội ác đời sống chính
trị tiêu biểu là văn xi của một số quốc gia như (Thụy Điển, Anh, Nam Phi, Italia,..).
Văn học trinh thám châu Âu bừng nỡ giữa bình minh hừng sáng, quay lại sau những
những năm tháng chôn vùi, thì ở Nhật cũng khơng kém nổi lên với nhiều tác giả xuất sắc
thành công vang dội Yoshida hay Highashino Keigo đều đã nhận nhứng giải thưởng danh
giá.
Một trong những yếu tố cấu thành tác phẩm trinh thám đó chính là vấn đề tội ác, sự
thật và đi giải mã sự thật, bàn về vấn đề này có bài viết Phạm trù sự thật trong tiểu thuyết
trinh thám đăng trên trang Thongtinvanhoc – giới thiệu tạp chí Mosaic – a Joumal của tác
giả Nguyễn Thị Thu Huệ. Văn học trinh thám là thể loại được xem là trò chơi, câu đố trí
tuệ, thể loại của văn học duy lí trong đó đưa ra nguyên lý “Whodunit - Ai đã làm”, qua

một vài truyện của Edgar Allan Poe và Conan Doyle. Tác giả cũng đã chứng minh nguyên
lý sự thật trong truyện trinh thám mang hình thức của một bí mật cần được khám phá
thường là tội ác nên nó biến hình theo tội ác. Truyện trinh thám đã cho ta thấy phần bóng
tối của bức tranh nhân tính con người, tiêu biểu qua các tác phẩm truyện của Edgar Allan
Poe (Vụ án đường Morgue), hay Omega Và Alpha trong Những cánh rừng vĩnh cửu.
Nhân cách con người không chỉ được tạo nên từ những khoảng sáng mà còn là những hố
đen” [22]. Truyện trinh thám chỉ ra rằng cái ác có mầm mống từ xã hội bài viết đưa ra
một số dẫn chứng trong nhiều truyện Khơng có hoa phong lan cho cô Blandsh, cái chết
đến từ trên trời …
2.2.

Về thể loại trinh thám Nhật Bản và tác giả Higashino Keigo
Trong cuốn Tổng quan lịch sử văn học Nhật Bản, chương 32 Văn học đại chúng

Nhật Bản hiện đại (2) – Tiểu thuyết trinh thám và khoa học giả tưởng của Nguyễn Nam
Trân đã bàn về lịch sử lâu đời của dòng văn học trinh thám Nhật qua từng thời kỳ với

7


nhiều tác giả tiêu biểu. Theo nghiên cứu truyện trinh thám Nhật xuất hiện trễ hơn so với
các nước khác, có ảnh hưởng nhiều từ Trung Hoa (Đường âm tủ sự) thế kỷ XVIII.
-

Tiểu thuyết hình án dưới thời Edo, có tác giả Ơin Hiji Truyện xử ándưới bóng cây

anh đào 1689, bên cạnh đó cịn có các truyện lừa đảo bịp bợm xuất hiện sau năm 1700.
Sự thành công của Ơin Hiji đã có sức ảnh hưởng đến các quan án và quần chúng ngưỡng
mộ, kể từ đó nhiều tác phẩm trinh thám tương tự như vậy ra đời, đến thế kỷ XIX đã có
chỗ đứng riêng biệt.

-

Tiểu thuyết phóng tác dưới thời Menji về tội phạm, có tác giả Kanagaki Robun

với tác phẩm Con mụ Oden ác độc. Tiểu thuyết trinh thám kiểu Tây Âu thời Menji chủ
yếu có ảnh hưởng từ Jules Verne, Victor Hugơ và Edgar Allan Poe. Cái khác của tiểu
thuyết đại chúng Nhật thời kỳ này là, ngồi sự mơ phỏng tình tiết của phạm nhân hay kẻ
sống ngồi vịng pháp lt, cịn có cả tâm lí nhân vật và bối cảnh nước Nhật.
-

Tiểu thuyết trinh thám thời Taisô và Showa tiền kỳ, trong giai đoạn này có tác giả

Taizaki Junichinơ, Yokomizo Seishi. Trong thời kỳ này văn học Nhật cịn có thể loại đặc
thù về trinh thám như Torimonochơ có nghĩa là hồ sơ điều tra bắt quân gian, do tầng lớp
bình dân thời Edo sử dụng, ở thể loại này có tác giả Okamotokidô.
-

Về sau này ở giai đoạn thời hậu chiến tiểu thuyết trinh thám tiếp tục phát triển

mạnh, có ảnh hưởng nhiều từ phương Tây, mang màu sắc suy luận hay tiểu thuyết đen
vào những năm 1950 của Mỹ mang màu Mafia. Morimura Seiichi được xem là nhà văn
tiêu biểu của tiểu thuyết suy luận Án mạng trong tàu siêu tốc hành 1790.
Cơng trình này tác giả đã khẳng định được trong bộ phận văn học đại chúng Nhật
Bản thì dòng văn học trinh thám giả tưởng đã là bộ phận chính yếu, nhờ tiếp thức của các
mơi thể truyền thơng (massa media) và sự hình thành của văn hóa hạ tầng (subculture)
Nhật Bản.
Anne - Bayard - Sakai với bài viết Le Japan offer une Variété de genres quasi unique,
đăng trong tờ báo của nước Pháp Dossier : La Littérature Japonaise. Le Magazine
Littéraire số tháng 5/2012, được tác giả Dương Thắng dịch văn học Nhật Bản đa dạng
8



trong thống nhất. Bài viết chủ yếu đặt ra vấn đề về việc dịch thuật các đầu sách Nhật Bản
trên thế giới, không chỉ được dịch trong nước văn học Nhật còn được dịch phong phú trên
nhiều quốc gia, trong đó loại hình được ưa chuộng nhiều nhất vẫn là tiểu thuyết trinh
thám đương đại. Trong bài viết tác giả nói May mắn là thể loại sách trinh thám Nhật Bản
cũng được ưu ái dịch khá nhiều ra tiếng Pháp, như một yếu tố giúp cân bằng lại tình
trạng mất cân đối trong việc lựa chọn của văn chương Nhật Bản. [28] Cuối bài viết người
viết đánh giá tổng thể chung dòng chảy văn học Nhật Bản là một thị trường văn chương
phong phú và thống nhất.
Văn học trinh thám Nhật Bản, tiếp tục phát triển sau một thời gian lặng lẽ, giờ đây
được sống lại dưới ngòi bút tài hoa của nhiều tác giả tiêu biểu, là Highashino Keigo. Ở
Việt Nam ơng được bạn đọc đón nhận một cách nồng nhiệt qua nhiều tác phẩm xuất bản
gần đây với nhiều lời bình phẩm nhận xét. Bài viết Keigo Highashino ông hoàng truyện
trinh thám Nhật Bản của tác giả Nghĩa Trần đã ca ngợi vị trí của ơng trong lịng độc giả
Việt Nam, những tác phẩm trinh thám của nhà văn Keigo chưa bao giờ làm độc giả thôi
hồi hộp và say mê theo dõi. Bài viết đưa ra một số nhận định về lối kể chuyện trong các
tác phẩm của Highashino Keigo Khơng chỉ hấp dẫn ở những tình tiết li kì, phương pháp
gây án và che dấu manh mối, truyện của Keigo còn cuốn hút người đọc bằng những mối
quan hệ chồng chéo, số phận trớ trêu của các nhân vật. [20] Tất cả những yếu tố đó tạo
nên một mê lộ hớp hồn người đọc nhẹ nhàng từ tốn. Bên cạnh đó tác giả cịn đưa ra một
số tác phẩm kỳ ảo, tâm linh kỳ bí của Keigo như Bí mật của Naoko và Điều kỳ diệu của
tạp hóa Namiya.
Truyện trinh thám Highashino Keigo khơng chỉ là bối cảnh nước Nhật đương đại,
mà nó cịn đưa bạn đọc về những năm tháng lịch sử, trong những hoài cổ kí ức của nhân
vật. Bài viết Nỗi buồn hồi cổ trong trinh thám của Highashino Keigo của tác giả Bá Đạt
đăng trên trang mạng new.zing.vn đã bàn về vấn đề này. Bài viết tác giả đánh giá số phận
con người và những góc khuất sâu thẳm trong họ và những bối cảnh truyện quay về
những năm 1970, 1980 của Nhật Bản. Tác giả đưa ra một số nhận xét về một số tác phẩm
Bạch dạ hành, Phía sau nghi can X, Điều kì diệu của tạp hóa Nayami, hầu hết các đánh

giá của Bá Đạt quy về một điểm chung trong các tác phẩm của Highashino Keigo đều có
9


những khoảng thời gian nước Nhật phát triển vũ bão cái thời đó thật hay như là một từ
khóa xuất hiện thường xuyên trong các tác phẩm của ông.
Bên cạnh đó cịn có rất nhiều những review về các tác phẩm của Highashino keigo
như : Richard Lim JR trong cuốn Phía Sau nghi can X cuốn tiểu thuyết độc đáo ở chỗ
ngày từ đầu nó vẽ ra tồn cảnh câu chuyện, bạn có thể dễ dàng biết ai là thủ phạm, nhưng
cách thức tội phạm của thủ phạm mới là vấn đề. Liệu bạn có dám chắc mình khơng sa vào
cái bẫy của tư duy logic. Hay bài viết Phía sau nghi can X : việc nào khó hơn giải toán
hay nghĩ ra bài toán của tác giả Ái Linh trên blog Bookaholic đã đi vào giải thích mê lộ
lạc lối của bạn đọc. Đi tìm cái cơ đơn, cái bản thể người của nhà toán học Ishigami. Khi
những trang tiểu thuyết khép lại, cảm xúc của người đọc trở nên rối bời. Ta kinh sợ một
bộ não ưu việt đã bày ra một kế hoạch tội ác không hiểu là quá tuyệt vời hay là quá tàn
nhẫn ? Hay ta thương cảm cho cái kẻ cô đơn mà cả đam mê tốn học lẫn tình u khơng
thể nào đạt tới. Chính tác phẩm này đã đưa ơng đến với giải văn học Naoki danh giá của
Nhật Bản lần thứ 134, một giải thưởng lâu đời sánh ngang với giả Akutagawa tại Nhật.
Gần đây tác phẩm Hoa mộng ảo của ông vừa xuất bản ở Việt Nam cũng nhận được
nhiều review tích cực. Tác giả Hương Trà trong blog văn học nước ngoài - Văn học Nhật
Bản nhận thấy Hoa mộng ảo là một khía cạnh mới trong màu sắc trinh thám của
Highashino Keigo Ngoài vụ án là xương sống cuốn sách cịn đưa người đọc sang hướng
mới đó là ý nghĩa nhân văn, giáo dục người trẻ đang loay hoay với những dự định trong
tương lai.
Nhìn tổng thể bức tranh truyện trinh thám trên thế giới gần đây được quan tâm đáng
kể, nhiều cơng trình bài viết đã khơi dậy một nền văn học đã ngủ quên bấy lâu nay của
nhân loại. Thế giớ đã đưa ra những lý thuyết chung cho hình mẫu truyện trinh thám, tuy
nhiên khơng hẳn mặc định theo lối quy phạm đó, đã có nhiều nhà văn phá cách tìm dấu
chân riêng cho mình. Ở Nhật Bản bước tiếp trên con đường văn chương trinh thám nhân
loại đã sản sinh ra những bật thầy về truyện trinh thám tiêu biểu cho những quốc gia châu

Á. Gần đây Highashino Keigo đã đã tìm được vị thế riêng cho lòng bạn đọc với những tác
phẩm trinh thám mang đậm tâm hồn Nhật Bản vừa duy lý nhưng cũng đượm yếu tố bi
10


cảm trong hồn cách mỗi nhân vât, mỗi đức tính của con người Nhật. Tuy vậy vẫn khơng
có những cơng trình nghiên cứu về tác giả này, chủ yếu là những bài báo mà chúng tơi đã
tìm được và nêu ra, để có thể tổng quan được bức tranh trinh thám thế giới và những ảnh
hưởng của nó đếnthể loại trinh thám Nhật Bản, từ đó tìm ra được những cái riêng biệt và
phong cách truyện trinh thám Highashino Keigo qua hai tác phẩm Hoa mộng ảo, Phía sau
nghi can X.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1.

Đối tượng nghiên cứu
Đề tài tập trung nghiên cứu về những đặc điểm truyện trinh thám Higashino Keigo

trong cốt truyện, nhân vật và phương thức trần thuật.
3.2.

Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi nghiên cứu của đề tài là các sáng tác theo thể loại trinh thám của nhà văn

Higashino Keigo, được xuất bản ở Việt Nam, tập trung vào 2 tiểu thuyết sau đây:
-

Higashino Keigo (H.M dịch), Hoa mộng ảo, Nhã Nam NXB Hội nhà văn,năm 2017.

-


Higashino Keigo (Trương Thùy Lan dịch), Phía sau nghi can X, Nhã Nam NXB Hội nhà
văn,năm 2017.

4. Phương pháp nghiên cứu
-

Phương pháp nghiên cứu loại hình

-

Phương pháp cấu trúc

5. Bố cục đề tài
Bố cục đề tài gồm có các phần: mở đầu, nội dung, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục.
• Phần nội dung được chia ra thành ba chương:
➢ Chương 1: Bức tranh văn học trinh thám Nhật Bản hiện đại và tác giả Higashino Keigo.
➢ Chương 2: Đặc điểm nghệ thuật tiểu thuyết trinh thám Higashino Keigo
➢ Chương 3: Giá trị nội dung tiểu thuyết trinh thám Higashino Keigo – Đằng sau những vụ án
• Phần phụ lục gồm có:
1. Danh sách các tác phẩm của Higashino được xuất bản ở Việt Nam
11


2. Bảng hệ thống cốt truyện và nhân vật trong Hoa mộng ảo và Phía sau nghi can X
3. Sơ đồ “án trong án” của Hoa mộng ảo và Phía sau nghi can X
4. Sơ đồ “truyện lồng truyện”, của Hoa mộng ảo và Phía sau nghi can X
5. “Mảnh vỡ” trần thuật trong Hoa mộng ảo

12



NỘI DUNG
CHƯƠNG 1:BỨC TRANH VĂN HỌC TRINH THÁM NHẬT BẢN
HIỆN ĐẠI VÀ TÁC GIẢ HIGASHINO KEIGO
1.1.

Về thể loại văn học trinh thám

1.1.1. Khái niệm
Truyện trinh thám ra đời ở phương Tây trong thời gian thế kỷ XIX. Truyện trinh
thám chủ yếu nghiêng về chủ nghĩa duy lý. Truyện thường bắt đầu với những vụ án, đặc
biệt là những cái chết bí ẩn khơng rõ ngun nhân. Khi đó thường xuất hiện những nhân
vật điều tra để khám phá vụ án.
Tiểu thuyết trinh thám – trong cách giải thích thuần túy nhất, là không phải tiểu
thuyết đen, tiểu thuyết phản giác hoặc tiểu thuyết li kì, giật gân, mà là tiểu thuyết về cácẩn
ngữ trong đời sống, trong đó phải có motif nổi bật là truy tìm, giải mã, liên quan đến tội
ác. Nếu kể từ tiểu thuyết mới, tính hiện đại dường như đã khước từ đi khuynh hướng trần
thuật của nó, thì tiểu thuyết trinh thám ngược lại, đã cán đáng trọn vẹn chức năng đầu tiên
và cơ bản của văn học, ở điểm là ngày nay dường như chỉ còn duy nhất các nhà văn tiểu
thuyết trinh thám là những người cịn biết kể những gì một câu chuyện muốn kể.
Xuất phát từ dòng văn học đại chúng, thể loại trinh thám phát triển rộng rãi trong
đời sống xã hội, chính vì đó mà đã có nhiều quan niệm về loại hình văn học này. Nhà văn
trinh thám S.S. Van Die đã định nghĩa rằng “truyện trinh thám là một trị chơi trí tuệ”
trong đó thách thức của nhân vật thám tử và người đọc, đòi hỏi người đọc phải tư duy
logic để bám sát được mạch truyện.
Tiểu thuyết trinh thám hình sự (detective novel) được hiểu theo nghĩa chung là tiểu
thuyết bí ẩn, hư cấu trong đó nhân vật chính là một nhà nghiên cứu, hay thám tử là người
trong nghề hoặc nghiệp dư đi điều tra tội phạm, thường là những vụ án giết người.

13



Theo Nguyễn Văn Chiến văn học trinh thám ra đời để phản ánh đề tài tội ác, vốn
khuấy động tâm trí người đọc suốt bao thế kỷ nay. Văn học trinh thám phản ánh được đời
sống đen tối của xã hội, là quá trình trinh sát và nhập cuộc để giải mã vụ án.
Cùng bàn về khái niệm trinh thám trong bài viết A hunger for truth and justice tác
giả Tony Watkin đã đưa ra nhận định tiểu thuyết trinh thám là một hình thức hư cấu, nó
xem xét khó nhất nơi xã hội hiện tại và đưa ra mặt tối của con người. Tội phạm là yếu tố
quyết định nên tiểu thuyết trinh thám. Là cơng trình nghiên về lý tính văn học trinh thám
phải đảm bảo được tính sự thật. [22]
Theo Lại Nguyên Ân tiểu thuyết trinh thám được định nghĩa rằng là một tiểu loại
của tiểu thuyết phiêu lưu. Tiểu thuyết trinh thám có hành trình của nhân vật, nhân vật là
người có nghề nghiệp điều tra khám phá bí mật cịn nằm trong bóng tối. Nó là loại truyện
vụ án, truyện viết về tội phạm. Bí mật về kẻ phạm tội bao giờ cũng được giữ đến lúc cuối
cùng đảm bảo được tính cuốn hút cho người đọc. Tiểu thuyết trinh thám tập trung vào vấn
đề chính là “ai là tội phạm”, tồn bơ tác phẩm là quá trình giải mã và đưa tội phạm ra ánh
sáng.
Từ điển thuật ngữ văn học Lê Bá Hán – Nguyễn khắc phi nêu ra định nghĩa:
“Truyện trinh thám là một tiểu loại của tiểu thuyết phiêu lưu. Bản thân tên gọi thể loại đó
làm nổi bật một vài đặc điểm của riêng nó. Thứ nhất nó nói lên nghề nghiệp của nhân vật
chính có thể là một thám tử hoặc là một điều tra viên gì đó, nhưng đều có bí mật là điều
tra và khám phá cái bí mật, cịn nằm trong bóng tối.Thứ hai nó chứng tỏ đây là truyện vụ
án, truyện viết về tội phạm, một loại truyện rất phổ biến ở các nước phương Tây. Thứ ba
nó mách bảo người sáng tác xây dựng cốt truyện, phải giữ đến cùng những bí mật để tạo
nên sự hấp dẫn, người đọc luôn ở trạng thái căng thẳng”.[5,134]
Phạm Cao Cũng quan niệm rằng trinh thám là một loại tiểu thuyết điều tra, trong đó
nhân vật chính theo đuổi, khám phá ra các loại trộm cướp gian dâm, bắt cóc án mạng và
ai có khiếu về lĩnh vực này đều làm được, không cứ phải là thám tử nhà nước loại này
Roman Policier vad Anh gọi là Detetive story.


14


Đưa ra nhiều khái niệm cụ thế như vậy để thấy rằng, mặc dù ra đời muộn những
dòng văn học trinh thám đã có chỗ đứng nhất định trong quỹ đạo chung của văn học. Cho
thấy văn học trinh thám ngày nay được quan tâm rộng rãi sau một thời gian ngủ quên với
những mặc kiến xã hội. Ngày nay trước phát triển vũ bão của thời đại lý tính, thì văn học
trinh thám tiếp tục khẳng định mình trong nhịp điệu chung của văn học thế giới. Văn học
trinh thám vẫn không ngừng vận động và phát triển theo tư duy sáng tạo của nhà văn. Vấn
đề “cái chết” được quan tâm hơn bao giờ hết và kẻ thi hành đó là ai? Đó là câu hỏi then
chốt trong mọi câu chuyện trinh thám. Phần khác khi đưa ra nhiều nhận địnhh như trên
cũng cho thấy được rằng, vượt lên trên mọi rào cản, văn học trinh thám bắt đầu có sự
cạnh tranh với các thể loại khác quá trình hoạt động với tần suất bạn đọc ngày càng nhiều.
1.1.2. Một vài đặc điểm truyện trinh thám
Văn học trinh thám hình thành và phát triển mạnh mẽ ở phương Tây. Nhắc đến thể
loại này phải nghĩ đến quê hương của Sherlocks Homes là nơi khởi đầu của loạt truyện
trinh thám vụ án bắt đầu hình thành từ đây. Sau đó phát triển mạnh mẽ ở Mỹ - quê hương
của Edgar Allan Poe với sáng tác Vụ án đường hầm Morge, tiếp tục lan san các quốc gia
như Pháp và Phần Lan. Tuy nhiên để có được một chỗ đứng như ngày hôm nay, văn học
trinh thám đã phải trải qua quá trình sàng lọc khe khắt của bạn đọc xã hội. Từng được
xem là dòng tiểu thuyết ba xu, mười xen, tiểu thuyết rẻ tiền được in trên giấy xấu (pulp
ficton) ở Mỹ, Roman Noir văn học giải trí ở Pháp.
Đặc điểm quan trọng nhất của tiểu thuyết trinh thám là phải đảm bảo được một tác
phẩm phải có sự tham dự của kẻ giết người và thám tử theo đuổi vụ án, chính vì vậy tiểu
thuyết trinh thám tập trung hành động tội ác của con người, chú trọng phân tích q trình
gây án của nhân vật, và miêu tả chi tiết cuộc dò đua của nhân vật thám tử để truy tìm
hung thủ. Tuy nhiên cũng có quan niệm cho rằng trung tâm của tiểu thuyết trinh thám
không phải là tội ác mà là cuộc điều tra. Cũng có nhận định cho rằng trung tâm của tiểu
thuyết là cái chết, cái chết được diễn ra không hề hoang đường quá tưởng tượng, mà đó
được cấp như là một phương trình với cần đi tìm nghiệm, khi giải được nó chính là lúc

nhân vật trinh thám đưa hung thủ lộ mặt.
15


Miêu tả của tiểu thuyết trinh thám khơng có lý do nào khác ngồi việc được là chính
nó nghĩa là sự sáng tạo là vơ tận, đó là sự tự do của tiểu thuyết thông thường, ở tiểu thuyết
trinh thám khơng có được. Điều đó khơng có nghĩa các nhà văn trinh thám thiếu đi sự
tưởng tượng, mà trí tưởng tượng đó ln hiện tồn trong tác phẩm, nhưng lại bị giới hạn
vào những điều thiết yếu nghiệm ngặt của cốt truyện và của việc giải quyết. Tiểu thuyết
trinh thám khơng rời xa cốt truyện mà ngay tức thì đã phải chỉ ra được câu chuyện, một
tội ác được thực hiện hoặc sẽ được thực hiện.
Nguyên lý thứ yếu trong tác phẩm trinh thám còn là vấn đề sự thật, mọi thứ trong thể
loại này đều phải được sáng tỏ, khơng cầu kì vịng vo, khơng hề có một “khoảng trống”
nào trong tác phẩm, chỉ có kẻ giết người là được giữ bí mật cịn tất cả đều phải phơi bày
sạch sẽ, thơng tin khách quan. Chính ở đó, theo Van Dine - nhà lí luận đầu tiên của tiểu
thuyết trinh thám - là một trong những tính chất cơ bản của thể loại: “Sự thật của vụ việc
phải luôn luôn rõ ràng, miễn là độc giả đủ khôn ngoan để nhìn thấy nó. Qua đó tơi muốn
nói rằng nếu độc giả, sau khi biết được điều giải thích về tội ác, hẳn sẽ đọc lại cuốn sách,
anh ta sẽ thấy rằng theo một nghĩa nào đó, giải pháp sờ sờ ra trước mặt anh ta, rằng tất cả
các manh mối đều thực sự nhằm hướng tới tên tội phạm; và rằng, nếu anh ta thông minh
như thám tử, bản thân anh ta sẽ có thể giải quyết được bí ẩn mà chẳng cần phải đi tới tận
chương cuối” [167,18]
Tiểu thuyết trinh thám trình bày ngay tức thì như một cuộc điều tra về sự thật. Nhưng
cái sự thật không hề tồn tại bên trên bề mặt văn bản, sự thật phụ thuộc vào quá trình giải
kiến của họ, trong một cuốn trinh thám, tất cả các sự kiện diễn biến đều được nói ra trong
sự tưởng tượng của người đọc về tư duy logic.
Chính những thành tố đó sẽ quyết định được đặc thù riêng của thể loại này từ nhân
vật cho đến cốt truyện và người kể chuyện đây là nền móng vững chắc để tạo dựng được
tác phẩm trinh thám.
Trên thế giới văn học trinh thám được biết đến muộn hơn so với những loại hình văn

học khác, nên lý thuyết đưa ra cho thể loại này vẫn cịn hạn chế, chủ yếu vẫn sử dụng vào
cơng trình nghiên cứu những nguyên tắc viết truyện trinh thám của Todorov. Trong công
16


trình này ơng đề cập đến vấn đề phân dịng và cốt truyện, nhân vật trong từng loại hình.
Ơng dựa vào nguyên tắc tác phẩm văn học của chủ nghĩa hình thức Nga chia văn học
trinh thám thành ba loại chính:
-

Tiểu thuyết ẩn ngữ: Trong loại hình này tồn tại hai tuyến truyện, tứ nhất câu

chuyện về tội ác và câu chuyện về cuộc điều tra lý giải tội ác được diễn ra như thế
nào. Trong hai câu câu chuyện đó sẽ có một câu chuyện quan trọng được ẩn lấp đi cho
đến khúc cuối mới lộ diện, một câu chuyện trên bề mặt là câu chuyện điều tra của
thám tử.
-

Tiểu thuyết đen: Trong dòng tiểu thuyết đen này, câu chuyện trinh thám được kể

trùng nhau trên bề mặt. Vấn đề được quan tâm ở đây là đề tài chuyển tải về nội dung.
Thường được kết thêm ái tình, bạo lực tội ác, sự vô lương tâm của kẻ tội phạm. Tính
bí ẩn cịn cịn là vai chủ đạo trong tác phẩm.
-

Tiểu thuyết trinh thám phân vân hồi họp: Đây là dạng kết hợp cả hai hình thái trên,

vừa tạo cho người đọc những bí ẩn khám phá vụ án, nhưng cũng tái hiện lại bức tranh
của tiểu thuyết đen”. Trong hình thái này nhân vật được nhập cuộc tái hiện khơng cịn
đứng ngồi khách quan, chẳng hạn như thám tử là người chịu áp lực của vụ án hoặc là

người bị nghi ngờ có tội, buộc họ phải nhập cuộc minh chứng lý giải.
Todorov cũng đưa ra những đặc điểm về đề tài cốt truyện luôn nằm trong khuôn mẫu
bị bó hẹp so với những thể loại khác. Nhà văn chuyện viết truyện trinh thám Mark
Sanderson cũng đưa ra nhận định “Tôi ngày càng thấy rằng rằng một tiểu thuyết hình sự
hấp dẫn khơng phải do người viết đã tạo nên những tình tiết thống thiết, hồi hộp và phức
tạp; mà nó hấp dẫn ở chỗ xây dựng được những nhân vật có thể khiến độc giả chú ý", nhà
văn Anh Mark Billingham, người nổi tiếng với seri truyện trinh thám Tom Thorne khẳng
định: "Một tiểu thuyết viết thể loại hình sự giỏi dĩ nhiên cần một ít bí quyết và mưu mẹo,
nhưng xây dựng được nhân vật mới chính là tất cả”. Cốt truyện có thể đơn tuyến hoặc đa
tuyến. Câu chuyện được kể không được đi xa vấn đề mà phải tập trung vào vụ án, cái cốt
lõi của truyện là tội phạm được xác định ở phần đầu truyện, được mô tả kĩ lưỡng, phần
đầu cũng có thể là lý do gây án. Tiếp đến điều đòi hỏi ở cốt truyện trinh thám là “phạm
trù sự thật” và câu chuyện tìm ra sự thật của nhân vật trinh thám. Trinh thám được chia ra
17


nhiều thành phần, có thể là trinh thám tâm lý, trinh điều tra hình sự, trinh thám phiêu lưu,
trinh thám kinh dị, v.v… Mỗi loại sẽ tồn tại kiểu cốt truyện khác nhau, nhưng suy cho
cùng vẫn phải đảm bảo được các thành tố sau:
-

Phần mở đầu: Án mạng, hoặc sự việc bí ẩn.

-

Phần thắt nút: Các manh mối vụ án bắt đầu xuất hiện.

- Phần mở nút: vụ án khủng khiếp, những tình tiết bí ẩn, một sự kiện gây chấn,
yếu tố gây nhiễu (mật mã), các giả thiết và suy luận, hung thủ được xác định.
Văn học trinh thám là thể loại thách thức trí não bạn đọc, vì thế hình tượng nhân vật

trung tâm ln được xây dựng với hình mẫu những người tài giỏi thơng minh. Nhân vật
thám tử phải sắc bén nhanh nhẹn trong nghiệp vụ, thường điều tra theo hướng riêng
không kết hợp với ai. Phiêu lưu mạo hiểm có lịng can đảm, đặc biệt là phải có biệt suy
luận logic, phỏng đốn sự việc dưới cái nhìn khách quan chân thật, đưa sự việc ra đời
sống sáng tỏ. Tác phẩm văn học trinh thám có thành cơng hay khơng hồn tồn phụ thuộc
vào nhân vật, đảm bảo được những nguyên tắc trên thì thám tử mới đủ sức để đánh đố với
bạn đọc. Nhân vật trinh thám là một trị chơi trí tuệ, được dẫn dắt với nhiều mưu mẹo,
luôn đảm bảo được khả năng quan sát, khả năng thích ứng thì mới có thể hóa giải được vụ
án. Hội tụ được các yếu tố đó thì truyện trinh thám mới có thể lôi cuốn được người đọc.
Nguyên tắc để viết truyện trinh thám, cốt truyện, lời văn bao giờ cũng phải trong suốt,
đơn giản và vô cùng dễ hiểu, để đảm bảo được tính khách quan của câu chuyện. Tzelva
Todorov đã đề ra hai mươi nguyên tác viết truyện trinh thám, các nguyên tắc ấy chủ yếu
đề cập đến việc phải đảm bảo được độ trong của tác phẩm trinh thám. “Trong truyện trinh
thám khơng được có ái tình hay diễn biến tâm lí nhân vật khơng được đi q sâu. Mỗi
nhân vật mỗi vụ án phải đảm bảo được tính quan trọng cần thiết trong tác phẩm. Các tình
tiết, sự việc trong truyện phải được giải đáp một cách khoa học và lí trí, yếu tố hoang
đường khơng được xuất hiện trong tình huống truyện trinh thám. Nút thắt trong truyện
trinh thám thường rơi vào các tình huống giải mã các con chữ để tìm ra cách giải quyết,
hay hung thủ thường được xây dựng từ người thân thiết của nạn nhân, để tạo ra những bất
ngờ trong truyện.”[18]
18


Với đặc điểm chung là dòng văn học đại chúng, văn học trinh thám vận động và phát
triển nhanh trong quỹ đạo chung của văn chương thế giới. Đưa là nhiều nhận định và lý
thuyết như vậy, để thấy rằng văn học trinh thám vẫn có những quy phạm riêng như những
thể loại khác. Với tính chất đặc thù càng ngày văn học trinh thám càng phát triển tích cực
khơng chỉ ở phương Tây mà trên cả châu Á văn học trinh thám cũng đạt nhiều thành công
đáng kể về mặt thể loại. Áp dụng lý thuyết và đặc trung của thể loại phương Tây kết hợp
với vùng văn hóa bản địa châu Á, nhiều quốc gia đã có những thành tựu nhất định trong

loại hình văn chương trinh thám hiện đại này.
1.2.

Văn học trinh thám Nhật Bản hiện đại và tác giả Higashino Keigo

1.2.1. Một số tác giả trinh thám Nhật Bản hiện đại tiêu biểu
Dòng văn học trinh thám, thi hành án đã bắt xuất phát khá lâu ở Nhật Bản kể từ
thời Edo cho đến thời kỳ hậu chiến, những tác phẩm văn học có tinh thần khai phá vụ án,
điều tra kẻ cướp của giết người bắt đầu manh nha ở Nhật Bản từ sớm. Về sau thời kỳ hậu
chiến, Tiểu thuyết trinh thám Nhật tiếp tục phát triển có nhiều ảnh hưởng từ phương Tây,
mang màu sắc Mafia của Mỹ vào những năm 1950.
Edogawa Rampo (1894-1965), ơng tên thật là Hirai Taro nhưng vì ngưỡng mộ nhà
văn Mỹ Edgar Allan Poe nên đã lấy bút danh từ phát âm tên tiếng Nhật của Poe. Cha đẻ
của trinh thám Nhật. Điểm đặc trưng trong truyện trinh thám của Rampo là có một bầu
khơng khí ma qi và rùng rợn bao trùm, tính siêu nhiên và gợi tình che lấp cái hợp lý của
điều tra trinh thám thấy nơi các tác giả Âu Mỹ cùng thời. Truyện ngắn Hai đồng xu
(Nisen dôka) của Rampo đăng trên tờ Shinseinen năm 1923 được coi là cột mốc đánh dấu
sự khởi đầu của văn học trinh thám Nhật. Địa ngục trong tấm kính (Kagami jigoku,
1926), Căn buồng đỏ (Akai heya, 1925), Chẩn đoán tâm lý (Shinri shiken, 1925). Những
tác phẩm tiêu biểu của ông đã khiến nhân vật thám tử Akechi Kogorô trở thành bất tử như
Sherlock Holmes của phương Tây.
Seishi Yokomizo (1902-1981), Yokomizo chính thức gia nhập văn đàn trinh thám
với tiểu thuyết Án mạng trong lữ quán (Honjin satsujin jiken, 1946) với nhân vật thám tử
Kindaichi Kôsuke. Nhà văn trinh thám lớn nhất thời hậu chiến. Bối cảnh truyện của
19


Yokomizo bao giờ cũng là một khơng gian bưng bít như một hịn đảo xa, thơn xóm, nội
bộ một gia đình. Khúc hát tung cầu của ma quái (Akuma no Temariuta, 1957-59)…Gia
tộc Inugami (Inugami-ke no ichizoku, 1950-51), Thôn tám mộ (Yatsuhaka mura, 194950).

Seicho Matsumoto (1909-1992), cuối những năm 50 khi truyện trinh thám suy luận
có dấu hiệu xuống dốc, nhà văn đã xuất hiện để cứu nguy. Người sáng lập dòng trinh
thám tâm lý xã hội. Matsumoto được coi là cha đẻ của truyện trinh thám tâm lý xã hội, đi
sâu vào tìm hiểu căn nguyên của tội ác và tác động của hoàn cảnh xã hội. Khuynh hướng
hiện thực phê phán và chủ nghĩa nhân bản khiến truyện của ơng giữ được vị trí lâu dài
trong lịng người đọc. Đích nhắm số khơng (Zero no shơten, 1958), Bức tường chắn mắt
(Me no kabe, 1957), Điểm và đường (Ten to sen, 1957-58).
Seiichi Morimura (1933), ông khởi đầu nghiệp văn với tác phẩm Điểm mù của nhà
cao tầng (Kôsô no shikaku, 1969) đoạt giải Edogawa Rampo. Đỉnh cao của trinh thám xã
hội thập niên 70. Ơng cịn viết nhiều tác phẩm ăn khách khác như Án mạng trong tàu siêu
tốc hành (Shinkansen satsujin jiken, 1970) đã được dựng thành phim.Tuy nhiên, tác phẩm
được nói đến nhiều nhất của Morimura là Bằng chứng làm người (Ningen no shơmei,
1975) nói về vụ án một thanh niên Mỹ lai đen khi đến Nhật tìm người mẹ Nhật lại bị giết
chết, vạch trần sự hủ bại của xã hội thượng lưu. Chỉ trong vòng 1 năm sau khi được phát
hành, tiểu thuyết này đã được tái bản hơn 30 lần, tổng cộng bán hơn 3 triệu bản, trở thành
hiện tượng trinh thám lớn nhất thập niên.
Soji Shimada (1948), người phục hưng trinh thám suy luận Truyện của ông đặc
trưng với những kế hoạch gây án tinh vi, độc đáo ngoài sức tưởng tượng của độc giả.
Thành cơng của Shimada cũng tạo ra một “làn sóng mới’’ gồm nhiều nhà văn trẻ tiếp
bước với trinh thám suy luận. Năm 1980 ông cho ra mắt quyển tiểu thuyết đầu tayTokyo
Hoàng đạo Án (Senseijutsu Satsujin Jiken) được đề cử giải Edogawa Rampo. Dù khi mới
ra mắt truyện đã vấp phải sự chỉ trích của nhiều nhà văn theo trường phái trinh thám xã
hội nhưng theo thời gian đã khẳng định đây là một tác phẩm trinh thám kinh điển Soji
Shimada (1948) Tokyo Hoàng đạo Án (Senseijutsu Satsujin Jiken). Trong những năm sau
20



×