Tải bản đầy đủ (.pdf) (5 trang)

Dùng thuốc chống động kinh và những lưu ý đặc biệt docx

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (179.33 KB, 5 trang )



Dùng thuốc chống động kinh
và những lưu ý đặc biệt


Thuốc chống động kinh vẫn được coi là những thuốc của hệ thần kinh trung
ương nhưng chúng không chỉ đơn thuần là tác động lên hệ thần kinh. Bên
cạnh tác dụng chữa bệnh, thuốc có thể gây ra những tác dụng không mong
muốn cho người dùng
Đích tác dụng của thuốc
Động kinh là một bệnh của hệ thần kinh và cụ thể hơn là bệnh của thần kinh
trung ương, đó là não bộ. Cho đến nay, nhóm thuốc này đã có nhiều loại
thuốc ra đời nhưng nhìn chung chúng chỉ là những thuốc điều trị triệu chứng
mà không phải là thuốc điều trị nguyên nhân. Nghĩa là thuốc chỉ cắt cơn co
giật mà không kể tới nguyên nhân co giật là gì. Đó cũng là vì người ta chưa
tìm ra được nguyên nhân khả dĩ nào chịu trách nhiệm gây ra bệnh động kinh.

Động kinh là bệnh của hệ thần kinh trung ương.
Hiện nay mới chỉ tìm ra được các yếu tố nguy cơ gây bệnh như di truyền,
chấn thương sọ não, phẫu thuật thần kinh Tuy nhiên, những thuốc đã được
tìm ra cũng rất có ý nghĩa trên lâm sàng vì thuốc giúp bác sĩ đạt được mục
tiêu cắt cơn trong điều trị lại giúp bệnh nhân có thể hòa nhập với cuộc sống
đời thường.
Có thể kể ra những loại thuốc chống động kinh điển hình vẫn được sử dụng
như valproat (depakine), topramat (topamax), carbamazepin (tegretol),
dihydan (phenytoin) Mỗi thuốc có một cơ chế tác dụng riêng nhưng đều gây
ức chế thần kinh xung quanh ổ động kinh và không cho chúng lan tỏa xung
điện (vì động kinh là sự phát điện đồng loạt quá mức của các tế bào thần
kinh) nhưng lại gây ra những tác dụng phụ tương tự nhau bởi thuốc động kinh
phải sử dụng liên tục trong một thời gian dài nên tác dụng phụ của thuốc cần


phải được cả thầy thuốc và bệnh nhân hết sức chú ý.
Và những tác dụng phụ cần lưu tâm
Tác dụng phụ đầu tiên cần phải lưu tâm đó là trên gan mật. Những thuốc
chống động kinh gây viêm gan nặng nề, nhất là với đối tượng không dung nạp
thuốc, người bị dị ứng, người bị đồng nhiễm virut hay nghiện rượu. Biểu hiện
của viêm gan là người mệt mỏi, kém tiêu hóa, người bệnh hay bị tiêu chảy.
Ngoài da, người bệnh thấy vàng da, vàng mắt. Tác hại này sẽ xuất hiện sau
khoảng 1-3 tháng dùng thuốc. Trên các thông số xét nghiệm, người ta thấy
tăng lên rõ rệt các enzym nằm trong tế bào gan vẫn hay được gọi là men gan
bao gồm: GOT và GPT (hay AST và ALT). Khi có một trong các biểu hiện
người mệt mỏi, đã nghỉ ngơi mà không hết vàng da, vàng mắt, đi lỏng thường
xuyên thì cần phải đi khám hệ thống gan mật ngay tức khắc dù chưa đến thời
điểm bác sĩ hẹn tái khám.
Thứ hai là tình trạng thiếu máu. Thiếu máu trong việc sử dụng thuốc chống
động kinh là do thuốc này làm giảm hấp thu axit folic, giảm hấp thu vitamin
B12 nên người bệnh sẽ bị giảm cả hồng cầu và bạch cầu. Với người bình
thường thì số lượng tế bào hồng cầu của họ phải khoảng 4x1012 tế bào trong
một lít máu, bạch cầu phải khoảng trên 7x109 tế bào. Khi người bệnh bị thiếu
máu sẽ thấy cơ thể mệt mỏi, da xanh xao, hay bị hoa mắt, chóng mặt khi thay
đổi tư thế, yếu sức cơ. Vì vậy, khi dùng thuốc chống động kinh có một trong
các biểu hiện trên đây thì người bệnh cần được khám lại hệ thông máu và cơ
quan tạo máu.
Thứ ba, thuốc gây suy yếu trên hệ xương. Đối với phụ nữ tuổi mãn kinh, phụ
nữ có nguy cơ cao bị loãng xương, người bị thiếu canxi, suy dinh dưỡng cần
cảnh giác với thuốc chống động kinh do thuốc này làm giảm hấp thu vitamin
D ở hệ tiêu hóa, là nguy cơ gây ra chứng loãng xương. Người bệnh nên đi
khám tỷ trọng xương sau 1-3 tháng đầu tiên sử dụng thuốc và sau mỗi 3 tháng
tính từ khi sử dụng thuốc.
Trên hệ thần kinh, thuốc gây rối loạn nhận thức và rối loạn hành vi ở người sử
dụng. Việc sử dụng thuốc ở người cao tuổi cần hết sức chú ý, nhất là với dòng

phenytoin, carbamazepin. Tác dụng khác cần chú ý là dị ứng, nổi ban ngoài
da, run tay, chán ăn, mệt mỏi, gầy sút cân
Với những tác dụng phụ trên, cả bác sĩ và người bệnh hãy sử dụng thuốc đúng
và an toàn. Đó là, người bệnh nên đi tái khám định kỳ theo hẹn vì không
những kiểm soát được phương hướng trị bệnh mà còn sớm nhận ra những tác
dụng phụ không mong muốn. Khi có bất kỳ một hiện tượng nào của viêm
gan, thiếu máu, loãng xương thì người bệnh cần đi khám lại ngay không kể lý
do gì. Bác sĩ cần ước lượng được những nguy cơ có thể gặp để có phương án
sử dụng thuốc chống tác dụng phụ sớm cho người bệnh. Trong tiến trình điều
trị, có thể phải bổ sung vitamin D, canxi, axit folic để đề phòng thiếu máu,
loãng xương.

×