Tải bản đầy đủ (.pdf) (8 trang)

Luận văn tốt nghiệp : Thực trạng và giải pháp sử dụng vốn đầu tư nước ngoài hợp lý và hiệu quả phần 3 ppsx

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (146.7 KB, 8 trang )


- -
16
Tiếp tục thu hút đầu t trực tiếp nớc ngoài và những địa bàn có lợi thế
để phát huy vai trò của các vùng động lực, tạo điều kiện liên kết phát triển
các vùng khác trên cơ sở phát huy lợi thế so sánh. Khuyến khích và dành các
u đãI tối đa cho đầu t trực tiếp nớc ngoàI vào những vùng và địa bàn có
đIều kiện kinh tế xã hội khó khăn và đẩy mạnh đầu t xây dựng các công
trình kết cấu hạ tầng ở các địa bàn này bằng các nguồn vốn khác để tạo đIều
kiện thuận lợi cho hoạt động đầu t nớc ngoàI. Tập trung thu hút đầu t
nớc ngoàI và các khu công ngiệp tập trung đã hình thành theo quy hoạch
đợc phê duyệt.
Khuyến khích các nhà đầu t trực tiép nớc ngoàI từ tất cả các nớc và
vùng lãnh thổ dầu t vào Việt Nam, nhất là các nhà đầu t nớc ngoàI có
tiềm năng lớn về tàI chính và nắm công nghệ nguồn từ các nớc công nghiệp
phát triển, tiếp tục thu hút các nhà đầu t trực tiếp nớc ngoàI ổ khu vực .Có
kế hoạch vận động các tập đoàn, công ty lớn đầu t vào Việt Nam, đồng thời
chý ý đến các công ty có quy mô vừa và nhỏ, nhng công nghệ hiện đạI,
khuyến khích tạo Việt Nam định c ở nớc ngoàI đầu t về Việt Nam.
1.2. Vấn dề cụ thể.
Về số dự án và số vốn đầu t.
Trong hơn 10 năm qua, từ năm 1989-1999 đã có 3087 dự án với tổng
số vốn thực hiện là: 15700triệu USD, đạt tỷ lệ 39.2% so với tổng số vốn đăng
kí. Đây là một tỷ lệ khá cao (đồng thời cũng khá cao so với các nớc trong
khu vực: Trung Quốc 31%, Idonesia 44%, ấn độ 18%/ theo số liệu thống kê
của bộ kế hoạch và đầu t, quá trình thu hút vốn và số dự án FDI qua các
năm trong giai đoạn 1989-1999 đợc thể hiện qua biểu đồ sau:
Năm Số dự án Tổng vốn đầu t
TriệuUSD
Tổng vốn thực hiện


Triệu USD
1989 70 539 130
1990 111 569 220
1991 155 1388 221
1992 193 2271 398
1993 272 2987 1106
1994 362 4071 1952
1995 404 6616 2652
1996 501 9212 2371
1997 479 5548 3250
1998 260 4827 1900
1999 280 2000 1500
Theo nguồn thông tin tài chính :số 1/1/2000

- -
17
Qua số liệu ta dễ dàng nhận thấy tổng số dự án cũng nh tổng số vốn
FDI trong giai đoạI 1989- 1996 tăng lên với tốc độ rất nhanh1080 số lợng
vốn đầu t thu hút đợc mới chỉ đạt 539 TriiêụUSD, năm 1999 đã tăng lên
6616 triệu USD và năm 19996 đạt mức 9212 triệu USD.
Mức bình quân hàng năm trong giai đoạn này là 50%. Quy mô trung
bình của cũng tâng dần qua các năm. từ 3,5 triệu USD thời kỳ 1988 đến
năm 1990 tăng lên 7,5 triệu USD năm 1991 7,6 triệu USD năm 1992 10 triệu
USD năm 1993 đến năm 1994 16,38 triệu USD năm 1995 và 2,3 triệu USD
năm 1996. Ngày càng có nhiều dự án có tổng số vốn đầu t lớn nh dự án
xây khu vực đô thị Nam thăng long 2,1 tỉ USD khu đô thị nam SàI Gòn 991
triệu USD, dự án xây dựng cảng chung chuyển quốc tế Sao Mai Bến Đình
637 triệuSSD đIều đó cho thấy tời kỳ này việc thu hút FĐI của Việt Nam tỏ
ra rất hiệu quả. Một phần đó là do Việt Nam là một thị trờng mới hấp dẫn
của các nhà đầu t một phần khác là chính sách khuyến khích đầu t nớc

ngoàI đúng đắn của nhà nớc ngoàI Việt Nam. Các khoảI đầu t này góp
phần đáng kể trong tổng số vốn đầu t toàn xã hội, trong tăng trởng và
chuyển dịch cơ cấu, đóng góp vào ngân sách và kinm ngạch xuất khẩu và
giải quyết công ăn việc làm: Doanh thu của các doanh nghiệp có số vốn dầu
t nớc ngoàI tăng dần qua các năm: Năm 1990là 40triệu USD, năm 1991 là
149triệu USD, năm 1992 là 206triệu USD mức tăng trởng giai đoạn này
làg 30% .Tỷ lệ xuất khẩu trên doanh thu khoảng gơn 60% năm1997và bằng
44% năm 1996, 31% cho năm 1995. GiảI quyết công ăn việc làm cho hàng
trăm ngàn ngời.
Đa số các dự án theo hình thức kiểu liên doanh có 1337 dự án chiếm
61% tổng số dự án với số vốn trên 23,7 tỷ USD chiếm 69% tổng số vốn đăng
kí. Đây là một đIểm mạnh của các dự án đầu t nớc ngoàI vì các đối tác
nớc ngoàI cũng mong muốn hợp tác với Việt Nam . Số dự án hoạt động theo
hình thức 100% số vốn nớcc ngoàI là 669 dự án chiếm 30% tổng số dự án ,
với số vốn 6,48tỷ USD. Số dự án hoạt động theo hình theo hợp tác kinh
doanh trên cơ sở hợp đồng rất thấp: có 145 nớc chiếm 7% với số vốn là 3,23
tỷ USD chiếm 9,4% .Sở dĩ nh vậy là do một số ngành đặc biệt nh thăm dò,
khai thác dầu khí, bu chính viễn thông nhà nớc quy định phảI làm theo
hình thức hợp doanh. Chỉ có 3 dự án hoạt động theo hình thức BOT- chủ yếu
xây dựng cơ sở hạ tầng.

- -
18
Nhiều công trình, dự án quan trọng đã đI vào hoạt động, nhiều công
nghệ đợc chuyển giao đã tạo ra năng lực mới cho nền kinh tế. Tác động rõ
nét. nhất là lĩnh vực công nghiệp , khu vực có vốn đầu t nớc ngoàI chiếm
100% về khai thác dầu thô , lắp ráp ô tô, sản xuất bóng đèn hình; 45% về sản
xuất thép, 21% về sản xuất vảI ;205 về sản suất biaTheo thông kế trong giai
đoạn 1991-1996 vốn FDI đã thực hện chiếm 40% tổng số vốn đầu t toàn xã
hội hàng năm. Tỷ trọng sản phẩm trong tổng GDP của khu vực đầu t nớc

ngoàI cũng một ngày càng tăng . Năm 1993là 5,6%, năm 1994là 7,5%, năm
1995là 10%, đến năm 1996 là 13%. Tuy nhiên đến sau năm 1996 tình hình
thu hút FDI có xu hớng chững lạI. Nến nhìn vào con sộ tống kê, số vốn
đăng kí của cả năm 1996 là 9212 triệu USD tăng 39% so bvơí 1995 thì có lẽ
tình hình khả quan hơn .Tuy vậy những ai quan tâm dến tình hình đầu t đều
nhận thấy rằng, nến không có hai dự án xây dựng khu đô thị mới với tổng số
vốn FDI năm1996 sẻ chỉ còn gần 6 tỷ USD, thầp hơn tổng số vốn FDI năm
1995.
Bớc sang năm 1998 do tiếp tục bị ảnh hởng chủ cuộc khủng hoảng
tài chính tiền tệ khu vực kéo daì nên đầu t nớc ngoàI tạI Việt Nam bị giảm
sút mạnh. Tuy vậy phảI nhờ đến chính sách phù hợp, tập trung xử lí những
vớng mắc kịp thời nên năm 1998 vẫn có thêm 260 dự án đợc cấp giấy phép
với tổng số vốn là 4827triệu USD. Năm 1999 số dự án là 280 song tổng số
vốn chỉ đạt 2000 triệu USD.
Nh vậy trong gia đoạn 1996-1999 số dự án đợc cấp giấy phép liên
tục giảm, tổng số vốn đầu t cũng có chiều hớng giảm.
Về cơ cầu vốn đầu t
Đây là nột vần đề có vai trò quan trọng trong việc thu hút vốn đầu t
nớc ngoàI, nó có tác dụng to lớn đến quá trính chuyển dịch cơ cấu kinh tế
chung Theo số liệu thống kê, cơ cấu vốn đầu t vào Việt Nam trong những
năm qua có những bớc tiến rõ rệt. Tính đến tháng 8-1993 nghành công
nghiệp khai thác và khách sạn, du lịch thu hút tới 40,9% tổng số vốn đầu t,
thì năm 1998 số vốn đầu t vào các nghành này chỉ còn 18,2% .Số vốn đầu t
vào khu vực sản xuất vật chất và xây dựng kết cấu hạ tầng ngày càng tăng.
Tính đến năm 1998 đã có đến 21,236tỉ USD đầu t vào khu vực này, chiếm
2/3 tổng số vốn FDI đầu t vào Viết Nam. Nếu tính đến suốt cả thời kì 1989-
1997 ngành công nghiệp có 1977 dự án với số vốn đăng kí là 11545,3triệu

- -
19

USD, thứ hai là nghành khách sạn, du lịch có 189 dự án với số vốn là 2785,9
triệu USD; 1527,3triệu USD. Cơ cấu này đợc thể hiện nh sau:

ST
T
Ngành

Số dự
án
Tổng
số
vốn
Tỷ lệ
%vốn

Số dự
án
Tổng
số vốn

Tỷ lệ
%vốn

1 Công nghiệp chế biến 285 2328 39,6 1291 13008 40,5
2 Công nghiệp khai thác 25 1124 19,1 79 2184 6,8
3 Xây dựng 14 16 0,3 259 8228 25,6
4 Khách sạn và du lịch 86 1276 21,8 161 3650 11,4
5 Giao thông và bu đIện

34 456 7,8 102 1465 4,6

6 Nông lâm nghiệp 81 239 4,1 54 316 1,0
7 Ng nghiệp 32 90 1,5 47 206 0,6
8 Các nghành khác 68 336 5,8 327 3045 9,5
Tông cộng 625 5865 100 2320 32102

Nếu nh thời kì đầu của ngành sản xuất chỉ chiếm từ 50-60% tổng số
vốn đầu t so với năm 1995, nghành giao thông vận tảI và bu điện từng
89%, xây dựng và sản xuất vật liệu công nghiệp tăng 63% trong cùng kì.
Điều đáng chú ý trong thời gian qua đã có một số dự án dầu t vào cở sở hạ
tầng. Ngợc lại so vơí năm 1995, năm 1996 FDI trong khu vực khách sạn
giảm đI 53%, văn phòng cho thuê 70% và tàI chính nhân hàng giảm 44%.
Mức giảm còn mạnh hơn năm 1997-1998.
Sự phân phối lạI nguồn vốn đầu t trong công nghiệp chứng tỏ các nhà
đầu t nớc ngoàI ngày càng tin tởng vào tiến trình đổi mới của Việt Nam,
không chỉ đầu t vào những nghành thu hồi vốn đầu t nhanh mà họ còn yên
tâm đầu t vào các dự án phát triển dài hạn. Có đợc kết quả này một phần là
nhờ vào việc phát triẻn các khu công nghiệp, khu chế xuất và khu công nghệ
cao. Tuy nhiên cũng dễ nhận thấy số vốn FDI đầu t vào các nghành công
nông ng nghiệp còn quá ít. Đến năm 1998 mới có 1629 triệu USD chiếm
tỷ lệ rất nhỏ trong tổng số vốn FDI mặc dù khu vực này có nhiều tiềm năng
để khia thác nh chế biến nông lâm thuỷ sản. ĐIều này cho thấy những năm
tới khu vực này cần tập trung thu hút nguồn vốn đầu t nhiều hơn nữa để có
thể tận dụng tốt hơn các nguồn lực cho phát triển.

- -
20
Cơ cấu vốn đầu t cho vùng lãnh thổ cũng đã từng bớc phù hợp với
quy hoạch phát triển kinh tế. Những năm đầu các nguồn vốn đầu t tập trung
nhiều vào các tỉnh phía nam: nh TP. Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Bà Rịa vũng
tàu thì hiện nay nguồn FDI có sự phân bố tơng đối đồng đều giữa các

vùng tập trung chủ yếu vào các khu vực kinh tế trọng đIểm nh Hà Nội
HảI Phòng Quảng Ninh
Về đối tác đầu t.
Hiện nay trên thế giới đã hình thành nhiều công ty, nhiều tập đoàn lớn
nh là: các công ty xuyên quốc gia có tiềm lớn về tàI chính nh Sony,
Tôyota, Hon da, Sanyo, sam sung, Motỏola, Ford của Mỹ
Bên cạnh đó cũng có rất nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ của nớc
ngoài tham gia đầu t tạI Việt Nam. ĐIều này cũng thực sự cần thiết vì các
doanh nghiệp này thờng rất năng động, thích ứng nhanh với nhứng biến
động của thị trờng, hoạt động có hiệu quả, từ đó sẽ là cơ sở cho các tập
đoàn, các công ty lớn nhìn nhận đúng hơn môI tròng đầu t, kích thích họ
an tâm dầu t nhiều hơn nữa vaoViệt Nam.Theo số liệu thốg kê của bộ kế
hoạch và đầu t, các nớc và vùng lãnh thổ có số vốn đầu t lớn vào Việt
Nam đợc thể hiện qua bảng sau:

Nớc và vùng
lãnh thổ
Số dự án Tỷ trọng Tổg số vốn
đầu t (%)
Tỷ trọng
(%)
Singapore 181 9,4 6447 20
đàI loan 309 16 4268 13,3
Hồng công 184 9,5 3734 11,6
Nhật bản 213 11 3500 11,4
Hàn quốc 191 9,9 3154 9,8
Pháp 96 5,0 1465 4,6
Malaysia 59 3,1 1370 4,3
Hoakì 70 3,6 1230 3,8
TháI lan 78 4,0 1109 3,4

BV. Iland 55 2,9 1089 3,2
Tổng 1436 74,4 27366 85,4

Các nớc và vùng lãnh thổ đứng đầu về FDI ở ViệtNam

- -
21
Hình thức đầu t
Tính đến năm 1994, các hình thức đầu tu đã thục hiện tạI Việt Nam là:
- Xí nghiệp liên doanh có 788 dự án với tổng số vốn đầu t gần 7 tỷ USD,
chiếm 70,21% vốn đầu t.
- Xí nghiệp đầu t 100% vốn nớc ngoàI có 209 dự án với tổng số vốn
1,525 tỷ USD, chiếm 15,88% vốn đầu t.
- Hợp đồng hợp tác kinh doanh có 84 dự án với 1,319tỷ USD, chiếm
13,75% vốn đầu t.
NgoàI ra có 13 dự án liên doanh của Việt Nam đầu t ra nớc ngoàI nhng
còn rất bé, chỉ chiếm 0,16% vốn đầu t.
Kết quả thực hiện dự án đầu t.
Nếu tính từ năm 1988 đến hết năm 1994, vốn đầu t đãc thực hiện
3,482 triệu USD, trong đó dầu khí chiếm 1,29 triệu USD, vốn bên VIệt Nam
chiếm 462 triệu USD. Nh vậy nếu không tính đầu khí và phần vốn của Việt
Nam (mà chủ yếu là đất) thì vốn thực hiện bên ngoàI là 1,63 triệu USD.
Riêng năm 1994 đạt 140 triệu USD, từng 30% so với năm 1993.
Các xí nghiệp có vốn đầu t nớc ngoàI đã tạo ra giá trị sản lợng hàng
hoá khoảng 1,5 triệu USD (năm 183-1994) kim ngạch xuất khẩu và dịch vụ
thu ngoại tệ ớc tính đạt 500 triệu USD.
Bớc sang 1995 tình hình thu hút đầu t có chiều hớng gia tăng .Vốn
thực hiện vào quý I/ 1995 là 420triêụ USD trong đó dầu khí là 120 triệu
USD. NĂng lực chủ yếu tăng thêm là do: dầu thô 100 triệu tấn (của hai mở
Đại Hùng và Thanh long), bóng đèn hình 1,5 triệu chiếc, thép và sản phẩm

thép 35 vạn tấn, xi măng 50 vạn tấn.
1.3 Khó khăn và thách thức
- Sự cạnh tranh gay gắt trong việc thu hút FDI giữa các nớc và các
khu vựa.
Kể từ năm 1995 kinh tế Mỹ, Tây Âu và Nhật bản bắt đầu phục hồi sau
một thời gian suy thoáI, tình hình đó thúc đẩy các nhà đầu t trên thế giới
dùng 70% tổng số vốn FDI đầu t cho những nớc công nghiệp phát triển.
Phần vốn còn lạI là các nớc đang phát triển phân chia và cạnh tranh vơí
nhau. Do đó mức độ cạnh trạnh thu hút FDI càng trở nên gay gắt, nhất là khu
vực Châu á, ở đây có những thị trờng mơí nổi lên nh Trung quốc, ấn Độ
và Indonesia. Hàng năm trong tổng số vốn đầu t nớc ngoàI đổ vào các

- -
22
nớc đang phát triển thì Trung Quốc tiếp nhận, ấn Độ sau những năm gần
đây sau những tích cực cảI cách nền kinh tế, môI trờng đầu t đợc cảI
thiện nên FDI vào nớc này càng tăng nhanh .So với Việt Nam thì đó là các
đối thủ rất mạnh, xét về phơng diện, quy mô thị trờng để trình độ công
nghiệp hoá và các cơ chế chính sách nhằm thu hút FDI.
- Vấn đề công nghệ.
Các công ty đa quốc gia luôn nắm các công nghệ hiện đạI của thế giới.
Nến FDI của họ vào nớc ta càng nhiều thì qúa trình chuyển giao công nghệ
cũng càng nhiều. Tất cả quốc gia tiếp nhận FDI đều muộn nhận công nghệ
hiện đạI, nhng hiện đạI đến đâu còn tuy thuộc vào đIều kiện của các gia sở
tạI . Việt Nam cũng nh một số nớc đang phát triển khác cảm giác bao trùm
là các nhà đầu t chỉ đa đến những công nghệ cũ và lạc hậu.
- Vấn đề thị tròng.
Thị trờng trong nớc nói là gần 80 triệu dân nhng sức mua không
lớn. Những năm gần đây nhiều mặt hàng sản xuất ra tiêu thụ rất khó hoặc bị
ứ đọng đIển hình là xi măng, sắt thép hàng may mặc, đờng Một số mặt

hàng nh ôtô, xe máy mới đầu t gần đây nhng tiêu thụ chậm đã làm cho
việc tiêu thụ sản phẩm của các doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn.
Năm 1996 Việt Nam đã nhập khẩu hơn 11tỷ USD, phần lớn số hàng
nhập khẩu này hàng trong nớc cha sản xuất đợc. Vì thế các công ty nớc
ngoàI đầu t tạI Việt Nam đang nhằm vào sản xuất các mặt hàng mà Việt
Nam phải nhập khẩu. Tuy nhiên do nhiều công ty của cả nớc ngoàI cầ trong
nớc đều tập trung vào sản xuất ra các mặt hàng này nên cạnh tranh rất gay
gắt và mức tiêu thụ hàng hoá của các doanh nghiệp cũng giảm, làm cho FDI
giảm theo.
Bắt đầu cuộc khủng hoảng tàI chính tiền tệ Châu á xảy ra vào cuối
năm 1997 nhiều nhà kinh doanh cho rằng đó là đIều kiện thuận lợi để Việt
Nam thu hút FDI. Theo họ khi các nớc trong khu vực mất ổn định về tàI
chính thì Việt Nam sẻ ít rủi ro hơn và có hiệu quả hơn. Thực tế cho thấy cuộc
khủng hoảng tàI chính không những gây thiệt haị nặng nề cho các nớc đó
mà còn làm cho dòng FDI vào Việt Nam và xuất khẩu của Việt Nam giảm
mạnh.

- -
23
Trớc xu thế và những khó khăn và thách thức mà Việt nam đã va đang
đối mặt đòi hỏi chúng ta phảI có những biện pháp hữu hiệu để đẩy mạnh thu
hút đầu t nớc ngoàI tạI VIệt Nam.
2. giảI pháp cụ thể nhằm thu hút vốn đầu t.
2.1) Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu t
Hoàn thiện cơ chế chính sách và pháp luật về đầu t xây dựng
Để phù hợp với nền kinh tế đa thành phần vận hành theo cơ chế thị
tròng định hớng xã hội chủ nghĩa, nhà nớc đã ban hành nhiều chính sách
và pháp luật để đIều chỉnh các hành vi trong lĩnh vực đầu t xây dựng. Tuy
nhiên quá trình đổi mới diễn ra nhanh chóng và sâu rộng làm cho hệ thống
pháp luật và chính sách không theo kịp, khi áp dụng vào thực tế quản lí đầu

t xây dựng, chúng bộc lộ các nhợc đIểm vừa chồng chéo lạI vừa sơ hở nên
dễ bị lợi dụng làm thất thoát vốn đầu t.
Thứ nhất, nên giao chức năng quản lí nhà nớc về công tác đấu thầu
cho bộ xây dựng quản lí. Vì mục tiêu đấu thầu là lựa chọn các nhà t vấn,
nhà thầu có đủ năng lực về tài chính, công nghệ và nhân lực để thực hiện dự
án đầu t một cách có hiệu quả nhất.Chỉ có bộ xây dựng mới đủ khả năng
xem xét toàn diện các năng lực này,trớc hết là về công nghệ và nhân lực,
sau đó là kĩ thuật xây dựng cũng nh chất lợng công trình trong suốt quá
trình đầu t xây dựng.
Thứ hai, nên giao cho bộ xây dựng chức năng quản lí nhà nớc một
cách toàn diện trong lĩnh vực xây dựng cơ bản và giảm bớt chức năng quản lí
các doanh nghiệp nhà nớc trực thuộc nh hiện nay. Làm nh vậy sẽ khắc
phục đợc những bất hợp lí trong việc ban hành và quản lí các tiêu chuẩn quy
phạm và định mức kinh tế kĩ thuật trong xây dựng, góp phần hạn chế lãng phí
và thất thoát vốn đầu t.
Thứ ba, giao bộ xây dựng và sở xây dựng quản lí thống nhất các công
trình xây dựng trong đô thị, đặc biệt là hệ thống hạ tầng kĩ thuật,để tránh tình
trạng đầu t không đồng bộ nhằm hạn chế những lãng phí và thất thoát vốn
đầu t.
Thứ t, trên cơ sở phân định rõ chức năng của các bộ , ngành trong lĩnh
vực đầu t xây dựng,từng bớc thể chế hoá các văn bản pháp luật,trớc hết
ban hành: luật quy hoạch,luật xây dựng,luật nhà ởđồng thời tổ chức lạI bộ

×