NHẠC LÍ: Cung và nửa cung - Dấu hóa
I. MỤC TIÊU:
1- Kiến thức: - Hát thuộc bài Khúc hát chim sơn ca với tình cảm vui tươi rộn rã.
- Có khái niệm về cung và nửa cung, 3 loại dấu hóa thông dụng, dấu
hóa suốt và bất thường.
2- Kỹ năng: - Hát ôn đúng giai điệu, tiết tấu và thể hiện đúng tính chất ở 2 đoạn.
- Xác định được khoảng cách cung và 1/2 cung trong hệ âm tự nhiên
phân biệt dấu hóa suốt- bất thường.
3- Thái độ:
Tạo hứng thú học phân môn Nhạc lí, nhất là tìm và xác định khoảng
cách giữa các bậc âm.
II. CHUẨN BỊ:
1- Tài liệu tham khảo: - Sách giáo khoa và sách giáo viên Âm nhạc 7 - Thiết kế bài
giảng Âm nhạc 7.
- Nhạc sĩ Việt Nam hiện đại - NXB Hà Nội, 1997.
2- Đồ dùng dạy học:
+ Giáo viên: - Đàn Organ điện tử, thanh phách, song loan, băng nhạc,
máy hát.
+ Học sinh: - Sách giáo khoa Âm nhạc 7, thanh phách, tập ghi nhạc.
3. Kiểm tra bài cũ: 1/Nêu nội dung bài hát Khúc hát chim sơn ca?
2/ Thể hiện bài hát Khúc hát chim sơn ca theo đúng tính
chất bài hát theo yêu cầu?
III. TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC:
1- Ổn định tổ chức.
2- Kiểm tra bài cũ.
3- Bài mới.
NỘI DUNG HOẠT ĐỘNG GV HOẠT ĐỘNG HS BỔ SUNG
Nội dung 1:
Ôn tập bài hát
- Mở băng cho HS nghe bài
hát.
- Nghe băng và hát Khúc
hát chim sơn ca
Khúc hát chim
sơn ca
- Đệm đàn cho HS hát ôn
tồn bài.
- Hát ôn tồn bài theo đàn.
- Chỉ huy cho HS đứng hát
đúng tình cảm vui, rộn rã,
nhí nhảnh
- Hát ôn theo tay chỉ huy
của GV-chú ý thể hiện
tình cảm vui, rộn rã, nhí
nhảnh trong bài hát.
- Cho HS kết hợp đứng hát
và vận động.
- Đứng hát, kết hợp vận
động tại chỗ theo nhịp
4
2
- Chia nhóm: hát ôn dưới
hình thức thi đua
- Hát ôn theo nhóm để thi
thi đua với các nhóm
khác.
NỘI DUNG HOẠT ĐỘNG GV HOẠT ĐỘNG HS BỔ SUNG
- Cho lớp hát tồn bài theo
đàn.
- Hát tồn bài theo đàn.
Nội dung 2: Nhạc lí
1- Cung và nửa
cung:
Là đơn vị dùng để
chỉ khoảng cách về
độ cao giữa 2 âm
thanh đi liền bậc
- Cung và nửa cung là gì?
ví dụ?
- Cung và nửa cung là
đơn vị dùng để chỉ
khoảng cách về độ cao
giữa hai âm thanh đi liền
bậc. Một cung bằng hai
nửa cung. VD: C-D, E-F,
A-H
- Kí hiệu: 1 cung
1/2
cung V
VD:
- Cho HS quan sát đàn phím
điện tử: có những phím
trắng không có phím đen
xen vào giữa 2 phím
trắng cách nhau 1/2 cung,
hai phím trắng có phím đen
xem kẽ vào giữa cách nhau
1 cung. Em hãy xác định
khoảng cách các bậc âm
trong hệ âm tự nhiên.
Trong tự nhiên có:
C-D: 1 cung A-
B: 1 cung
E-F: 1/2 cung
F-G: 1 cung
G-A: 1 cung
A-B: 1 cung
B-C: 1 cung.
- Đàn cho HS nghe thang
âm Cdur
- Nghe đàn để nhận biết
sự khác nhau giữa 1 cung
,
1c
1c 1c 1c 1c
c
c
NỘI DUNG HOẠT ĐỘNG GV HOẠT ĐỘNG HS BỔ SUNG
và 1/2 cung.
- Nêu kí hiệu một cung và
nửa cung?
- Một cung: ; Nửa
cung: V
2- Dấu hóa:
- Là kí hiệu để thay
đổi độ cao của nốt
nhạc
- Dấu hóa là gì? - Là kí hiệu dùng để thay
độ độ cao của các nốt
nhạc.
- Có 3 loại:
+Dấu thăng(#): nâng
cao
+Dấu giáng(b): hạ
thấp cao độ nốt nhạc
xuống 1/2 cung
+Dấu bình ( ) hủy bỏ
hiệu lực dấu (#) hoặc
dấu (b)
Có mấy loại dấu hóa? nêu
tác dụng của nó?
Các phím trên đàn là những
nốt để thăng hoặc giáng.
- 3 loại: dấu thăng (#),
dấu giáng (b) và dấu bình
( ): Dấu thăng nâng
cao nốt nh
ạc 1/2c, dấu
giáng hạ thấp hơn nốt
nhạc 1/2c, dấu bình hủy
bỏ tác dụng # hoặc b.
- Ví dụ bằng đàn: F-F
#
, D-
D
#
, A-A
b
- Nghe đàn để thấy sự
khác nhau.
Dấu hóa đặt sau
khóa hoặc trước nốt
nhạc
- Dấu hóa suốt khác dấu hóa
bất thường ở điểm nào?
- Dấu hóa suốt đặt ở đầu
khuông nhạc, dấu hóa bất
thường đặt trước nốt
nhạc trong khuông nhạc.
a) Dấu hóa suốt:
Đặt đầu bản nhạc
- Phân tích ví dụ trong SGK
cho HS thấy rõ sự khác biệt.
- Dấu hóa suốt có tác
dụng với tất cả các nốt
NỘI DUNG HOẠT ĐỘNG GV HOẠT ĐỘNG HS BỔ SUNG
(sau khóa) gọi là hóa
biểu-ghi cùng loại
có hiệu lực với tất cả
các nốt cùng tên
trong bản nhạc có
thể có từ 1-7 dấu
hóa
cùng tên trong bài; dấu
hóa bất thường có tác
dụng với nốt cùng tên
trong phạm vi một ô
nhịp.
b) Dấu hóa bất
thường: Đặt trước
nốt nhạc, chỉ ảnh
hưởng tới các nốt
cùng tên trong phạm
vi 1 ô nhịp (sau nó).
- Cho HS quan sát các bài
hát đã học: chúng em cần
hòa bình, Khúc hát chim
sơn ca
- Dấu hóa đặt ở đầu
khuông nhạc. Dấu hóa
đặt ở sau khóa nhạc làm
thành hóa biểu.
* Đánh giá kết quả học tập:
- Hát ôn thuần thục, thể hiện được sắc thái của 2 đoạn.
- Biết xác định nhanh các loại dấu hóa: dấu thăng, dấu giáng, dấu
bình.
- Nắm và xác định được 1 cung và 1/2 cung.
IV. HƯỚNG DẪN TỰ HỌC:
1- Bài vừa học: - Học thuộc bài hát, hát đúng giai điệu bài hát.
- Trả lời câu hỏi số 1, 2 trang 31 SGK.
2- Bài sắp học: - Phân tích cao độ, trường độ và tiết tấu bài TĐN số 5.
- Tìm hiểu về cuộc đời và sự nghiệp của thiên tài âm nhạc
Beethoven.
V. RÚT KINH NGHIỆM:
Cho HS rút ra các viết, cách xác định các dấu thăng, dấu giáng trên
khuông nhạc.