Tải bản đầy đủ (.doc) (26 trang)

Cơ sở lý luận, thực tiễn và hệ thống giải pháp để tiến hành CNH-HĐH ở Việt Nam

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (208.05 KB, 26 trang )

Website: Email : Tel : 0918.775.368
Phần mở đầu
1. Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu:
Xã hội loài ngời đã và đang trải qua những nấc thang phát triển vĩ đại. Nếu nh trớc kia
sự giàu có của một quốc gia đợc đo bằng đất đai,vàng bạc, dầu lửa thì nay lại đợc đo bằng số
lợng và chất lợng thông tin, khả năng tiếp ứng nhạy bén với thị trờng, khả năng cầm trịch của
nền kinh tế đó.
Hiện nay nớc ta đã và đang tiến hành công cuộc công nghiệp hoá,hiện đại hoá CNH-
HĐH) đợc hơn 10 năm. Trong suốt chặng đờng khá dài nhng cho đến nay nền kinh tế nớc ta
vẫn còn trong tình trạng nghèo nàn, lạc hậu so với các nớc trên thế giới. Không thể phủ nhận
rằng chúng ta bớc vào CNH-HĐH với một tiền đề thấp kém song chúng ta cũng cần nghiêm
túc nhìn nhận lại quá trình CNH-HĐH mà ta đã thực hiên có những thiếu sót gì chăng? Hội
nghị đại biểu toàn quốc ban chấp hành trung ơng Đảng giữa nhiệm kỳ VII (1-1994) đã nhận
định rằng:
Mặc dù còn nhiều yếu kém cần phải khắc phục, nhng những thành tựu quan trọng đạt
đợc đã và đang tạo ra những tiền đề đa đất nớc chuyển dần sang một thời kỳ phát triển mới,
đẩy tới một bớc CNH-HĐH đất nớc...
Cùng với sự nỗ lực,cố gắng chung cửa toàn đảng toàn dân trong công cuộc khôi phục và
phát triển kinh tế, mau chóng đa đất nớc bớc qua thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (CNXH),
với lòng nhiệt tình và trách nhiệm của một công dân đất Việt tơng lai em mong muốn đợc
góp một phần tri thức nhỏ bé của mình trong việc tìm hiểu và đánh giá hiện trạng, triển vọng
phát triển của nền kinh tế nớc ta qua nội dung của đề tài: Cơ sở lý luận, thực tiễn và hệ
thống giải pháp để tiến hành CNH-HĐH ở Việt Nam .
2. Mục đích nghiên cứu:
Đây là một đề tài có ý nghĩa lý luận thực tiễn rất lớn đối với nền kinh tế trong giai đoạn hiện
nay. CNH-HĐH sẽ giúp chúng ta có sức mạnh mới để tăng nhanh tốc độ phát triển của nền
kinh tế, hoà nhập đợc cùng với nền kinh tế thế giới. Đây cũng chính là bài toán cho quá trình
phát triển đất nớc.
4. Phơng pháp nghiên cứu:
Trong đề tài này Em đã sử dụng phối hợp các phơng pháp nghiên cứu sau:
Đọc và phân tích tài liệu lý luận, sử dụng nhóm các phơng pháp phân tích, phơng pháp


nghiên cứu.......
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Tuỳ theo từng vấn đề cụ thể, từng vấn đề thông tin mà các phơng pháp nghiên cứu đợc
lựa chọn và phối hợp, xử lý thích hợp.
5. Cấu trúc của đề tài: Bao gồm:
Phần mở đầu
Phần nội dung:
Kết luận
Tài liệu tham khảo
Do thời gian không cho phép và khối lợng kiến thức của em còn hạn hẹp nên đề tài của
em còn nhiều điều bất hợp lý và cha logic. Mong thày hết sức thông cảm. Em xin chân thành
cảm ơn !
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Phần Nội dung
Chơng I
Lý luận niệm chung về CNH & HĐH ở nớc ta
1- Khái niệm và mục tiêu CNH & HĐH ở nớc ta:
Thực tiễn lịch sử đã chứng minh,để nhanh chóng đẩy lùi tình trạng lạc hậu, đẩy nhanh
nhịp độ tăng trởng,tận dụng khai thác hết nguồn lực và lợi thế của đất nớc thì mỗi nớc phảI
xác định riêng cho mình một nền cơ cấu kinh tế hợp lý, trang bị kỹ thuật ngày càng hiện
đạI,xác định nhiệm vụ chiến lợc bao trùm lên mọi nghành kinh tế xã hội. Nhiệm vụ đó
trong thời đại ngày nay thực sự chỉ có thể là nhiệm vụ CNH & HĐH
a- Một số định nghĩa về CNH & HĐH
- Theo giáo trình kinh tế chính trị học tập II trờng ĐHKTQD thì CNH đợc định
nghĩa nh sau : CNH nói một cách chung nhất là cuộc cách mạng về LLSX, làm thay đổi căn
bản kĩ thuật, công nghệ, tăng năng suất lao động. CNH chính là thực hiện xã hội hoá về mặt
kinh tế kỹ thuật, tăng trởng và phát triển kinh tế với tốc độ cao,góp phần ổn định và ngày
càng nâng cao đời sống vật chất,văn hoá của mọi thành viên trong cộng đồng xã hội

Định nghĩa này cho thấy đợc nhiệm vụ của CNH trong nền kinh tế, nó bao trùm lên mọi
hoạt động kinh tế xã hội
- Theo văn kiện hội nghị lần thứ VII ban chấp hành TW khoá VII thì CNH & HĐH đợc
hiểu là : quá trình chuyển đổi căn bản,toàn diện các hoạt động kinh tế xã hội từ sử dụng lao
động thủ công là chính sang sử dụng một cách phổ biến sức lao động cùng với công nghệ, ph-
ơng tiện và phơng pháp tiên tiến hiện đạI, tạo ra năng suất lao động cao.Đối với nớc ta,quá
trình đó là thực hiện chiến lợc phát triển kinh tế xã hội nhằm cải biến một xã hội nông
nghiệp lạc hậu thành một nớc xã hội công nghiệp gắn với việc hoàn thành từng bớc QHSX tiến
bộ,ngày càng thể hiện đầy đủ hơn bản chất u việt của chế độ mới
Đây là một định nghĩa tơng đối cụ thể,nó đã đề cập tới sự phát triển đồng thời của nền
kinh tế trên hai mặt : quan hệ sản xuất (QHSX ) và lực lợng sản xuất ( LLSX ).
- Năm 1963,tổ chức phát triển của Liên Hợp Quốc (UNIDO) đã đa ra định nghĩa sau:
CNH là một quá trình phát triển kinh tế,trong quá trình này một bộ phận ngày càng làm tăng
các nguồn của cải quốc dân bằng việc phát triển cơ cấu nhiều nghành với kỹ thuật hiện
đại.Đặc điểm của cơ cấu kinh tế này là có một bộ phận chế biến luôn thay đổi để sản xuất ra
những t liệu sản xuất và hàng tiêu dùng,có khả năng đảm bảo cho toàn bộ nền kinh tế tăng tr-
ởng với nhịp độ cao, đạt tới sự tiến bộ xã hội .
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Quá trình CNH trong điều kiện ngày nay nhất thiết phảI gắn liền với quá trình HĐH
thông qua các hoạt động kinh tế xã hội.HĐH xét trên góc độ kinh tế chính là cái đích cần
vơn tới trong quá trình CNH
b- Mục tiêu của quá trình CNH & HĐH ở nớc ta
Từ các định nghĩa trên và dựa vào tình hình cụ thể nớc ta,đại hội toàn quốc lần thứ VIII
của Đảng đã xác định : Mục tiêu CNH & HĐH là xây dựng đất nớc ta thành một nớc công
nghiệp có cơ sở vật chất kỹ thuật hiện đạI,cơ cấu kinh tế hợp lý, quan hệ sản xuất tiến bộ,đời
sống vật chất và tinh thần cao,quốc phòng an ninh vững chắc,dân giàu nớc mạnh xã hội công
bằng văn minh
Từ nay đến năm 2020 ra sức phấn đấu nớc ta cơ bản trở thành một nớc công nghiệp
Để có thể biến thành hành động có kết quả thì mục tiêu của quá trình CNH & HĐH

phảI đi sâu ,đi sát vào từng nghành từng nghề để có thể đề ra chiến lợc cho từng thành phần
trong từng giai đoạn. Chính vì vậy mục tiêu của việc phát triển công nghiệp đợc cụ thể hoá
bằng việc đề ra mục tiêu : Đổi mới công nghệ của phần lớn các doanh nghiệp.Phát triển
nhanh một số nghành có lợi thế,hình thành một số nghành mũi nhọn trong các lĩnh vực chế
biến lơng thực thực phẩm,khai thác và chế biến dầu khí,công nghiệp đIện tử và công nghệ
thông tin,cơ khí chế tạo,sản xuất vật liệu. Hình thành các khu công nghiệp tập trung (bao gồm
cả khu chế xuất và khu công nghệ cao ) tạo địa bàn thuận lợi cho xây dựng các cơ sở công
nghiệp mới.Phát triển mạnh công nghiệp nông thôn và ven đô thị,ở các thành phố,thị xã,nâng
cấp cảI tạo các cơ sở công nghiệp hiện có .Đồng thời phải có kế hoạch di dời các khu công
nghiệp không có khả năng xử lý ô nhiễm ra ngoàI thành phố,hạn chế xây dựng các cơ sở công
nghiệp xen lẫn với khu dân c
Có thể nhận thấy rằng mục tiêu xây dựng chiến lợc cho quá trình CNH & HĐH ở nớc ta
rất rõ ràng. Chúng ta thực hiện đúng đợc nh mục tiêu đề ra không hoàn toàn phụ thuộc vào
việc chúng ta có hiểu đúng quá trình CNH không và tính tự giác, trách nhiệm của mỗi thành
viên chúng ta. Vì vậy để chúng ta có thể hiểu rõ hơn về thực chất quá trình CNH &HĐH ở nớc
ta tôi sẽ đề cập tới nội dung cơ bản của qúa trình CNH & HĐH ở nớc ta hiện nay,song để có
thể hiểu cặn kẽ đIều này chúng ta sẽ xem xét qua về tính tất yếu của quá trình CNH & HĐH
qua việc nghiên cứu về cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn của quá trình CNH & HĐH
2-Cơ sở lý luận và thực tiễn của quá trình CNH & HĐH ở Việt Nam:
Việc tiến hành CNH & HĐH ở các nớc nói chung, Việt Nam nói riêng là việc nhất
thiết,chỉ có con đờng CNH mới tạo ra một nền kinh tế phồn thịnh.Khi đó mới nói tới sự làm
chủ con ngời,làm chủ tri thức. CNH sẽ trang bị lại cho chúng ta một nền công nghệ hiện đại
giúp cho nền kinh tế quốc dân có thể phát triển trên mọi lĩnh vực.Quá trình này cũng là quá
trình xây dựng xã hội văn minh, đồng thời nó tác động làm nhịp độ tăng trởng KT-XH nhanh
nhng ổn định,thu hẹp khoảng cách trình độ giữa các nớc trên thế giới
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Lôgíc và lịch sử đã chứng minh rằng quá trình cải tạo xã hội nhanh nhất là công nghiệp
hoá.Trên thế giới,công nghiệp biến đổi nhiều nớc từ xã hội lạc hậu trở thành những nớc văn
minh hiện đại.

Nớc ta đang trong quá trình chuyển từ một nền kinh tế lạc hậu mang tính chất tự nhiên
sang một nền kinh tế thị trờng có nghĩa là chúng ta đang trong quá trình thực hiện việc đổi
mới cơ cấu kinh tế từ một nền kinh tế sản xuất nhỏ sang một nền kinh tế sản xuất lớn ngày
càng hiện đạI.Một nền sản xuất lớn đòi hỏi phải có cơ sở hạ tầng và những công cụ lao động
hiện đại.Để tạo ra những cơ sở vật chất,kỹ thuật đáp ứng cho nền sản xuất đó thì theo nguyên
lý của chủ nghĩa Mác nhất thiết mọi quốc gia đều phảI tiến hành CNH & HĐH và xem đó là
một quá trình tất yếu kinh tế không thể bỏ qua.
Muốn làm đợc nh vậy trớc hết chúng ta phải xây dựng đợc cơ sở vật chất của một nền
sản xuất lớn. Cơ sở vật chất kỹ thuật là cơ sở để đánh giá một xã hội đã đạt đến trình độ nào
và sự vận động biến đổi trong tơng lai của nó theo xu hớng nào. ở Việt Nam,công cuộc xây
dựng xã hội mới phải đợc tiến hành một cách toàn diện trên các mặt :QHSX & LLSX,nền
văn hoá và con ngời trong xã hội. CNH là con đờng tất yếu để tạo ra cơ sở vật chất cho nền
lớn,hiện đạI. Xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật là một nhiệm vụ chung cho các quốc gia.Tuy
nhiên tuỳ vào đIều kiện hoàn cảnh mà từng quốc gia có cách thức tiến hành CNH khác
nhau.Ví nh con đờng CNH & HĐH của Anh và Pháp trải qua từ giữa thế kỷ XVIII đầu thế kỷ
XX là con đờng của những nớc đầu tiên thực hiện CNH & HĐH nên những bớc tiến của CNH
luôn luôn gắn liền với sáng chế phát minh của chính họ hay đơng thời. Hay ta có thể nhận
thấy quá trình CNH & HĐH ở nớc Nga Xô Viết diễn ra từ những năm 20 của thế kỷ này nhng
rất chậm chạp do hầu hết dựa vào phát minh của chính mình đồng thời bị bao vây bởi rất
nhiều nớc t bản (TB) thù địch . Ngày nay đối với những nớc đI sau đều sở dụng hầu hết
những công nghệ có sẵn do vậy quá trình CNH & HĐH diễn ra tơng đối ổn định và thuận lợi.
Từ những đIều phân tích trên ta thấy rằng quá trình CNH & HĐH ở nớc ta đang đặt ra
nhiều vấn đề cần nghiên cứu.Chẳng hạn Việt Nam có những lợi thế tự nhiên gì. Có thể tạo ra
lợi thế nh thế nào ? Cần tiếp thu công nghệ của các nớc ra sao ? Cần thay đổi cơ cấu kinh tế
thế nào cho phù hợp ? Giải quyết vấn đề đặt ra là lời giảI cho bài toán thực hiện CNH &
HĐH trong xã hội Việt Nam.
3- Nội dung cơ bản của công cuộc CNH & HĐH:
Trong văn kiện ĐạI hội VIII đã nêu rõ mục tiêu phấn đấu đến năm 2020 nớc ta trở thành
một nớc công nghiệp. Căn cứ vào bối cảnh hiện nay của tình hình đất nớc với những mục tiêu
và quan đIểm chỉ đạo của Đảng,trong thời gian tới công cuộc CNH & HĐH ở nớc ta bao hàm

hai nội dung chính đó là : trang bị kỹ thuật và công nghệ hiện đạI cho nền kinh tế quốc dân và
theo đó là xây dựng một cơ cấu kinh tế hợp lý & phân công lại lao động xã hội.
Bên cạnh đó là một hệ thống quan đIểm để định hớng cho công cuộc CNH & HĐH sao
cho có hiệu quả mà không đi chệch hớng XHCN:
Phát triển công nghiệp theo định hớng XHCN lấy hiệu quả kinh tế xã hội làm tiêu
chuẩn cơ bản để xác định các phơng án đầu t phát triển
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Phát triển công nghiệp đảm bảo giữ vững độc lập tự chủ đi đôi với mở rộng hợp
tác quốc tế.Xây dựng nền kinh tế mở phát triển công nghiệp hớng mạnh về xuất
khẩu,kết hợp với thay thế nhập khẩu những sản phẩm trong nớc sản xuất có hiệu
quả.
Lấy khoa học công nghệ là nền tảng của CNH & HĐH.Kết hợp với công nghệ
truyền thống với công nghệ hiện đại,tranh thủ đi nhanh vào công nghệ hiện đại ở
những nghành và khâu quyết định.
Phát huy nguồn lực con ngời,coi con ngời là yếu tố cơ bản cho sự phát triển nhanh
và bền vững.
Phát triển công nghiệp ở nhiều thành phần kinh tế,trông đó công nghiệp nhà nớc
đóng vai trò chủ đạo.
Kết hợp các loại qui mô,chú trọng qui mô vừa và nhỏ,công nghệ tiên tiến thu hồi
vốn nhanh,đồng thời xây dựng một số công trình qui mô lớn cần thật sự cần thiết
có hiệu quả.
Phát triển công nghiệp gắn với củng cố quốc phòng an ninh và bảo vệ môi trờng
sinh thái.
Đi sâu vào từng vấn đề ta sẽ thấy rõ đợc phần nào nội dung của quá trình CNH & HĐH
ở Việt Nam ta.
a) Trang bị kỹ thuật & công nghệ hiện đạI cho nền kinh tế quốc dân thông qua cách
mạng khoa học -công nghệ:
Với đIều kiện nớc ta là một trong những nớc có điểm xuất phát thấp và không qua giai
đoạn t bản việc tiến hành CNH tất yếu phảI áp dụng những thành tựu mới của cách mạng khoa

học công nghệ, nhằm gắn liền CNH với HĐH và nền kinh tế quốc dân. Chính vì vậy điểm
lợi thế của những nớc đang và sẽ thực hiện CNH & HĐH là đợc áp dụng thành tựu công nghệ
đã có.
Trong xu hớng phát triển nh vũ bão hiện nay,Việt Nam không thể không thực hiện một
bớc chuyển lao động thủ công sang lao động cơ khí hoá nh nội dung của cuộc cách mạng kỹ
thuật lần một, đồng thời cũng phảI từng bớc bắt kịp sự phát triển khoa học công nghệ của
công cuộc cách mạng lần thứ hai.Có làm đợc nh vậy mới thúc đẩy đợc sự nghiệp CNH &
HĐH đất nớc,tránh bị bỏ rơi trong xu thế phát triển của nhân loại. Chính vì vậy cuộc cách
mạng khoa học kỹ thuật ở nớc ta đợc xác định là then chốt và đợc coi là một quốc sách,là một
động lực thúc đẩy nền sản xuất phát triển. Sự lạc hậu về công nghệ đã làm cho nớc ta khó có
thể đuổi kịp các nớc, vì thế chúng ta không tận dụng đợc tuyệt đối các nguồn nhân lực, sản
phảm làm ra không có khả năng cạnh tranh do không thể hội nhập đợc với thị trờng thế
giới....Vì vậy nếu cứ giữ mô hình CNH cũ mà không trang bị thêm hay cải tiến khoa học công
nghệ cho tất cả nghành kinh tế quốc dân thì nền kinh tế nớc ta không thể nào thoát khỏi tình
trạng lạc hậu. Trong hội nghị lần thứ VII ban chấp hành đã chỉ rõ : Khoa học và công nghệ
tập trung đóng góp có hiệu quả cao vào quá trình quyết định ở các cấp quản lý nhà nớc,các
doanh nghiệp, đảm bảo chính sách,chủ trơng,dự án đầu t có căn cứ khoa học đem lại hiệu quả
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
kinh tế xã hội rõ rệt.Phát triển một số nghành công nghiệp có triển vọng dựa trên công
nghệ cao, tạo tiền đề cho việc đẩy nhanh quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế ở giai đoạn tiếp
theo.Phổ cập các loạI hình công nghệ thích hợp trên địa bàn nông thôn,miền núi.Để thực hiện
những bớc nhảy vọt về công nghiệp cần mạnh dạn tiếp cận, sử dụng công nghệ cao nh vi điện
tử, tin học, tự động hoá, vật liệu mới...
Trong đại hội VIII một lần nữa lại chỉ ra tầm quan trọng của việc sử dụng công nghệ
và thành tựu đã đạt đợc do quá trình ứng dụng công nghệ.
Nh vậy với điều kiện kinh tế mở hiện nay các chính sách đa phơng hoá và đa dạng hoá
nền kinh tế kỹ thuật đã tạo ra những khả năng to lớn để nớc ta có thể tranh thủ đợc sự giúp đỡ
nhiều mặt của bạn bè trên thế giới đặc biệt về vốn và kỹ thuật đồng thời chúng ta có thể phát
huy đợc các tiềm năng sẵn có để tiến hành CNH & HĐH trên toàn bộ nền kinh tế quốc dân.

b- Hình thành và chuyển dịch nền cơ cấu kinh tế gắn với tổ chức và phân công lại lao
động xã hội,điều chỉnh lại cơ cấu đầu t:
Cùng với quá trình CNH & HĐH ở nớc ta gắn liền với sự đổi mới về chất của LLSX và
công nghệ sản xuất kéo theo sự dịch chuyển của nền kinh tế.
Trớc hết nói đến cơ cấu kinh tế là chúng ta nói đến tổng hoà những mối quan hệ giữa
các bộ phận cấu thành lên nền kinh tế quốc dân. Trong nền kinh tế quốc dân một cơ cấu đợc
gọi là hợp lý phải là một cơ cấu cho phép ta khai thác đợc mọi tiềm năng bên trong và các lợi
thế so sánh bên ngoài.Sử dụng hợp lý nguồn tài nguyên thiên nhiên bảo vệ môi trờng sinh
thái,phát huy đợc thế mạnh về lao động,đất đai, truyền thống nghành nghề tạo ra một thế
đứng vững chắc cho tơng lai,tham gia có hiệu quả vào sự phân công lao động và hợp tác quốc
tế đảm bảo cho sự phát triển có hiệu quả với năng suất cao.
Xét trên một khía cạnh nhất định thì CNH & HĐH là một quá trình khơi dậy các nguồn
tiềm năng,đặc biệt là sức bật nội tại của nền kinh tế trong thời đại mở cửa. Đó là chiến lợc
phát triển kinh tế nhiều thành phần,phát triển kinh tế các vùng lãnh thổ đồng thời nhất thiết
phải mở cửa với thế giới bên ngoài.Vì vậy để tạo ra sức bật cho nền kinh tế thì việc hoạch
định chính sách chuyển dịch cơ cấu theo hớng CNH & HĐH có ý nghĩa hàng đầu.Chính chính
sách này sẽ là nhân tố đầu tiên quyết định tới quá trình xây dựng một cơ cấu kinh tế hợp
lý,thúc đẩy nhanh quá trình phát triển kinh tế. Do vậy việc triển khai tiến hành chuyển dịch cơ
cấu kinh tế cần tiến hành thận trọng và phải có sự theo dõi thờng xuyên.Dới đây là các yêu
cầu mà bắt buộc khi thực hiện quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế phảI tuân theo:
Cơ cấu kinh tế đó phải đảm bảo có sự vận động và phát triển theo đúng nội dung các
quy luật khách quan,đặc biệt là các quy luật inh tế
Với xu thế phát triển khoa học kỹ thuật nh hiện nay cơ cấu kinh tế mới tạo ra phải
phù hợp với xu thế trong thời đại.
Hình thành một cơ cấu kinh tế,ở phù hợp với xu hớng của sự phân công và hợp tác
quốc tế,tạo ra sự thích ứng với môI trờng chung ngày càng cao.
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Khai thác tối đa và có hiệu quả những tiềm năng vốn có của các nghành,các địa ph-
ơng,các đơn vị kinh tế cơ sở.Trên nền tảng một cơ cấu kinh tế đợc hình thành hợp lý

đảm bảo cho phép tối u hoá việc sử dụng lợi thế về tàI nguyên,lao động và đặc biệt
là nớc thực hiện CNH & HĐH trong khi các thành tựu về công nghệ đã có sẵn trên
thế giới.
Trên cơ sở xem xét đánh giá thực trạng của đất nớc đồng thời phân tích các yêu cầu đặt
ra, Đảng ta đã khẳng định CNH & HĐH ở nớc ta là quá trình cải tạo ra cơ cấu kinh tế
mới,hợp lý mà bộ xơng của nó là cơ cấu kinh tế công nông nghiệp dịch vụ gắn với sự
phân công và hợp tác quốc tế sâu rộng.
Để từng bớc tạo ra cơ cấu đó,cần phải thực hiện sự kết hợp công nghệ với nhiều trình độ
khác nhau : đa dạng hóa về mặt kỹ thuật, tranh thủ công nghệ mũi nhọn...Về mặt quy mô,lấy
quy mô vừa và nhỏ là chính,từng bớc chuẩn bị cho hớng xây dựng cơ cấu kinh tế với quy mô
lớn và hợp lý. Việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế đợc thực hiện từng bớc và hình thành cơ cấu
hợp lý vào khoảng 2010. Hớng dịch chuyển có tác dụng làm giá trị của các nghành dịch vụ
,tỷ trọng giá trị sản lợng công nghiệp chiếm phần lớn trong GDP.
Trong đIều kiện kinh tế xã hội và mục tiêu của mỗi nớc là khác nhau,do đó cơ cấu
công nghiệp của các nớc không giống nhau.Nhng trong chuyển dịch cơ cấu công nghiệp có
những xu thế chung mang tính chất phổ biến. Trong cơ cấu kinh tế quốc dân,xu thế chung đã
và đang diễn ra ở các nớc phát triển là tỷ trọng nông nghiệp giảm dần,tỷ trọng công nghiệp và
dịch vụ tăng dần,tốc độ tăng của dịch vụ nhanh hơn công nghiệp.
Trong khi CNH & HĐH đợc coi là nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu,thì công nghiệp đợc coi
là cơ sở truyền tảI khoa học công nghệ tạo nên sự chuyển biến của các nghành trong cơ
cấu kinh tế.Xuất phát từ mục tiêu kinh tế xã hội,vai trò và vị trí của công nghiệp,lợi thế so
sánh của nớc ta.Sự chuyển dịch cơ cấu công nghiệp đợc thực hiện theo các hớng sau :
Phát triển công nghiệp chế biến nông lâm thuỷ sản đáp ứng nhu cầu trong nớc và mở
rộng xuất khẩu
Tập trung phát triển các nghành công nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng thông th-
ờng,đồng thời phát triển sản xuất một số hàng tiêu dùng lâu bền cao cấp để đáp ứng
nhu cầu trong nớc,thay thế nhập khẩu và đẩy mạnh xuất khẩu.
Phát triển chon lọc một số nghành công nghiệp nặng mà chúng ta có nhu cầu lớn và
có khả năng.
Phát triển mạnh mẽ tiểu thủ công nghiệp,phục hồi và phát triển các làng nghề truyền

thống.
Phát triển cơ cấu công nghiệp nhiều thành phần trong đó thành phần kinh tế Nhà nớc
đóng vai trò chủ đạo,nắm giữ các nghành then chốt trọng yếu.
Nội dung quan trọng của một số đổi mới quản lý kinh tế nông nghiệp mà đảng ta đề ra
là : chuyển nền nông nghiệp đang còn tự cung tự cấp ở nhiều vùng sang sản xuất hàng hoá
nhiều thành phần, từng bớc thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp và kinh tế nông
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
thôn phù hợp với các nguồn tiềm năng theo hớng sản xuất hàng hoá và công nghiệp hoá nông
thôn.
Bên cạnh đó, do xuất phát từ sản xuất nhỏ đi lên nên khi quá trình CNH đợc hình thành
tất yếu phải tiến hành phân công lại lao động xã hội trên phạm vi cả nớc cũng nh từng
nghành,từng cơ sở để phù hợp và đáp ứng cho nền sản xuất với kỹ thuật cao. Đồng thời với sự
dịch chuyển cơ cấu nghành là sự dịch chuyển cơ cấu vùng lãnh thổ.Do không có đIều kiện để
triển khai đầu t ngay cho tất cả các vùng vì vậy trớc mắt từ nay đến năm 2010 phát triển hai
địa bàn kinh tế trọng đIểm là Hà Nội HảI Phòng-Hạ Long và Hồ Chí Minh Biên Hoà và
Bà Rịa -Vũng Tàu.Mục đích là từ những khu kinh tế trọng đIểm này tạo ra sức kéo cho các
vùng kinh tế khác.Việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế tất yếu dẫn tới quá trình phân công lại lao
động và chính sách đầu t cho phù hợp. Với t cách là một tiến trình khách quan,sự chuyển dịch
cơ cấu kinh tế theo hớng CNH & HĐH cơ cấu kinh tế quốc dân sẽ diễn ra nh là một tất
yếu.Nền kinh tế sẽ nằm trong quá trình cất cánh và hội nhập cùng thế giới...
Tóm lại nội dung cơ bản của CNH & HĐH trong những năm còn lạI của thập kỷ 90 có
thể nói : Đặc biệt coi trọng công nghiệp hoá,hiện đại hoá nông nghiệp và nông thôn,phát
triển toàn diện nông,lâm,thuỷ sản; phát triển công nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng và hàng
xuất khẩu.Nâng cấp cảI tạo,mở rộng và xây dựng mới có trọng đIểm kết cấu hạ tầng kinh tế,tr-
ớc hết ở những khâu ách tắc và yếu nhất đang cản trở sự phát triển (Văn kiện Đại hội đạI
biểu toàn quốc lần thứ VIII)
-Về công nghiệp : Để xây dựng một cơ cấu kinh tế hợp lý :công nghiệp nông nghiệp
dịch vụ ta phải u tiên các nghành chế biến lơng thực thực phẩm,sản xuất hàng hoá tiêu
dùng,hàng xuất khẩu,công nghiệp đIện tử và công nghệ thông tin. Phát triển có chon lọc một

số cơ sở công nghiệp nặng.Cải tạo các khu công nghiệp hiện có về kết cấu hạ tầng và về công
nghệ sản xuất.Xây dựng mới một số khu công nghiệp,phân bố rộng trên các vùng.
- CNH & HĐH nông nghiệp và nông thôn.Phải có cshính sách riêng u đãi trợ giúp
nông dân trong xây dựng kết cấu hạ tầng và chuyển giao công nghệ.Giải quyết khó khăn về
vốn,giá cả vật t nông nghiệp và hàng nông sản.Phát triển toàn diện nông,lâm,ng nghiệp sao
cho có sản phẩm hàng hoá nhiều về số lợng,tốt về chất lợng. Xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế
và xã hội,từng bớc hình thành nông thôn mới văn minh hiện đại.Hoàn thành cơ bản việc giao
đất khoán rừng cho hộ nông dân.Phát triển các nghành nghề làng nghề truyền thống để giải
quyết vấn đề việc làm.
-Để đạt đợc mục tiêu năm 2020 là nớc công nghiệp thì ngoài phát triển công
nghiệp,nông nghiệp ta còn phảI phát triển kinh tế đối ngoạI.Ta phảI chủ động tham gia vào
cộng đồng thơng mại thế giới các diễn đàn,tổ chức một cách có chọn lọc với những bớc đi
thích hợp,Điều chỉnh cơ cấu thị trờng để vừa hội nhập đợc với khu vực vừa hội nhập đợc với
toàn cầu.Cải thiện cán cân thanh toán,tăng dự trữ ngoại tệ , dần tiến hành việc đầu t ra nớc
ngoài.
4-Những tiền đề cần thiết của CNH & HĐH
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Việc tiến hành CNH & HĐH là hết sức cần thiết cho các nớc nói chung và chúng ta nói
riêng.Trong đIều kiện hoàn cảnh lịch sử còn có nhiều việc phải bàn chúng ta bớc vào CNH &
HĐH ắt hẳn phảI có những đIều kiện và khó khăn nhất định.Đứng trớc tình hình đó Đại hội
đại biểu lần thứ VIII đã đa ra những tiền đề và giải pháp cho công cuộc CNH & HĐH nh sau:
Tạo nguồn vốn tích luỹ cho CNH & HĐH
Vốn và sử dụng vốn là vấn đề đặc biệt quan trọng.Không có vốn thì không thể nói đến
CNH & HĐH.Kinh nghiệm các nớc có nền kinh tế phát triển cho thấy tốc độ CNH & HĐH
phụ thuộc khá chặt chẽ vào mức độ,cách thức tạo vốn và khả năng sử dụng vốn.
Vốn có nhiều loại :Vật t kỹ thuật,tiền tệ,lực lợng lao động có tri thức cao..ở nớc ta tiềm
năng những loại vốn này khá phong phú.Vấn đề là làm thế nào huy động đợc từ các thành
phần kinh tế và trong toàn xã hội để tạo thành một nguồn vốn lớn.Nguồn gốc cơ bản của vốn
tích luỹ là lao động thặng d chứ không phải tăng độ dài của thời gian lao động.Nguồn vốn để

tiến hành CNH & HĐH bao gồm vốn tích luỹ trong nớc và vốn tích luỹ từ bên ngoài.Trong hai
loại vốn trên cần nhận thức rằng vốn đầu t nớc ngoài là quan trọng đặc biệt,là giai đoạn đầu
nhng nguồn vốn trong nớc lạI có ý nghĩa quyết định.Hãy thử nhìn ra các nớc ta thấy tuy đợc
sự hỗ trợ tài chính từ nớc ngoài nhng các nớc NIC vẫn phải huy động từ 70- 80 % vốn trong n-
ớc trong thời kỳ đầu của quá trình CNH. Nhà nớc phải tập trung xây dựng cơ sở hạ tầng và tạo
đIều kiện cho từng địa phơng,từng cơ sở phát triển mạnh mẽ sản xuất.Muốn vậy nhà nớc phải
đề ra các chính sách kinh tế phù hợp,đặc biệt là chính sách tài chính,tiền tệ nhằm khơi thêm
các nguồn vốn trong tất cả các thành phần kinh tế dể tập trung cho CNH
Kinh nghiệm của nhiều nớc trong việc thu hút vốn đầu t nớc ngoài cho thấy để thu hút
vốn đầu t nớc ngoài cần phải tạo ra đợc môi trờng đầu t có lợi là mội trờng đầu t có nhiều
yếu tố đảm bảo cho nhà đầu t thực hiện đợc mục đích của mình.Môi trờng đầu t có lợi nói
chung bao gồm các yếu tố :
Bảo đảm có lợi nhuận cao,đây là nhu cầu cơ bản nhất là mục đích chủ yếu
của ngời đầu t. Vấn đề này liên quan trực tiếp tới luật đầu t có đủ sức hấp
dẫn đến mức độ nào,đến triển vọng của nền kinh tế,đến dung lợng tthi tr-
ờng,đến giá cả lao động cao hay thấp...
Xét về mặt này thì Việt Nam còn có nhiều khả năng để thu hút FDI vì Việt
Nam có nền kinh tế đang phát triển và lại nằm trong vùng kinh tế năng động
nhất thế giới.Sức lao động rẻ có khả năng sử dụng các kĩ thuật mới...
Đảm bảo an toàn đầu t.Đó là sự ổn định chính trị và kinh tế không có sự
biến động lớn về chính trị ; kinh tế phát triển ổn định,ít hoặc không lạm phát.
Ví nh Singapore năm 1990 đợc xác định là nơi không có nguy hiểm đầu t
.Đó là đIều kiện quan trọng để các nhà đầu t mạnh dạn đầu t vào quốc gia
này
Các đIều kiện cần thiết cho đầu t thuận lợi nh kết cấu hạ tầng tơng đối phát
triển, pháp chế đợc kiện toàn,có lợng vốn trong nớc đạt đến một trình độ
nhất định,có các năng lực nội tại đủ để tiếp nhận và phát triển các công nghệ
phù hợp của các dự án FDL
Website: Email : Tel : 0918.775.368

×