Tải bản đầy đủ (.doc) (13 trang)

Dự đoán kinh tế _ĐH mỏ đại chất

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (170.98 KB, 13 trang )

Tiểu luận Dự đoán kinh tế
Câu 1:
Một doanh nghiệp X có số lượng bán máy PC trong 12 tháng năm 2008 như sau:
Tháng Nhu cầu thực Tháng Nhu cầu thực
1 37 7 43
2 40 8 47
3 41 9 56
4 37 10 52
5 45 11 55
6 50 12 54
Hằng số α = 0,5 và β = 0,3; Dùng phương pháp san bằng số mũ có điều chỉnh xu
hướng để tính dự báo cho tháng 1/2009 (tháng 13). Hãy tính xem FIT
13
là bao nhiêu?
Giải:
Phương pháp san bằng số mũ có điều chỉnh xu hướng là phương pháp phản ánh tốt
xu hướng vận động của nhu cầu, kết quả dự báo nhạy cảm với những biến đổi thực tế
của nhu cầu. Và phương pháp này được sử dụng khi có số liệu ghi chép một cách
chính xác và đủ lớn.
Ta có công thức tính FIT
t
như sau:
FIT
t
= F
t
+ T
t
Trong đó:
F
t


= F
(t-1)
+ α(A
t-1
- F
t-1
)
A
t-1
là nhu cầu thực trong giai đoạn ngay trước đó
F
t-1
là dự báo theo san bằng số mũ giản đơn cho giai đoạn ngay trước đó
F
t
là dự báo theo san bằng số mũ giản đơn cho giai đoạn t
T
t
= T
t-1
+ β(F
t
- F
t-1
)
T
t-1
là hiệu chỉnh xu hướng cho giai đoạn ngay trước đó
β là hệ số điều chỉnh xu hướng (0< β<1)
Hằng số α = 0,5 và β = 0,3

Tác giả thiết lập bảng tính sau:
Học viên: Trần Văn Lớp: Cao học quản lý Kinh tế K25 Phú
Thọ
1
Tiểu luận Dự đoán kinh tế
Tháng
Nhu cầu
thực A
t
Dự báo F
t

F
t
= F
(t-1)
+ α(A
t-1
- F
t-1
)
Điều chỉnh xu hướng T
t

với α = 0,5 và β = 0,3
Dự báo có xu hướng
FIT
t
= F
t

+ T
t

1/2008 37 37 0 37
2 40 37+0,5x(37-37) = 37 0 + 0,3 x (37 - 37) = 0,0 37
3 41 37+0,5x(40-37) = 38,50 0 + 0,3 x (38,50 - 37) = 0,45 39
4 37 38,5+0,5x(41-38,5) = 39,75 0,45 + 0,3 x (39,75 - 38,50) = 0,83 41
5 45 39,75+0,5x(37-39,75) = 38,38 0,83 + 0,3 x (38,38 - 39,75) = 0,42 39
6 50 38,38+0,5x(45-38,38) = 41,69 0,42 + 0,3 x (41,69 - 38,38) = 1,41 43
7 43 41,69+0,5x(50-41,69) = 45,84 1,41 + 0,3 x (45,84 - 41,69) = 2,66 49
8 47 45,84+0,5x(43-45,84) = 44,42 2,66 + 0,3 x (44,42 - 45,84) = 2,23 47
9 56 44,42+0,5x(47-44,42) = 45,71 2,23 + 0,3 x (45,71 - 44,42) = 2,62 48
10 52 45,71+0,5x(56-45,71) = 50,86 2,62 + 0,3 x (50,86 - 45,71) = 4,17 55
11 55 50,86+0,5x(52-50,86) = 51,43 4,17 + 0,3 x (51,43 - 50,86) = 4,34 56
12 54 51,43+0,5x(55-51,43) = 53,21 4,34 + 0,3 x (53,21 - 51,43) = 4,87 58
1/2009 53,21+0,5x(54-53,21) = 53,61 4,87 + 0,3 x (53,61 - 53,21) = 4,99 59
Học viên: Trần Văn Lớp: Cao học quản lý Kinh tế K25 Phú Thọ
2
Tiểu luận Dự đoán kinh tế
Kết luận: Dự báo tháng 1/2009 (tháng 13) doanh nghiệp X có số lượng máy PC
bán được là 59.
Câu 2: Tại sao phải dự đoán kinh tế? Nội dung của nó? Lấy ví dụ ở trong
đơn vị công tác (Doanh nghiệp công, nông, thương )?
Trả lời:
1. Tại sao phải dự đoán kinh tế
Để hiểu được tại sao phải dự đoán kinh tế, trước hết ta cần hiểu được dự đoán là
gì? Dự đoán là sự tiên đoán tổng hợp có căn cứ khoa học về nội dung và những xu
hướng chính của sự phát triển tự nhiên, kinh tế, xã hội và tư duy của con người trong
tương lai. Dự đoán mang tính xác xuất song đáng tin cậy.
Dự đoán có căn cứ khoa học bắt nguồn từ quan điểm triết học Mác - xít về mối

liên hệ phổ biến và sự phát triển của xã hội cũng như về khả năng nhận thức thế giới
của con người. Giữa các sự vật và hiện tượng luôn luôn có sự tác động lẫn nhau, dựa
vào nhau và chuyển hoá cho nhau, vì thế sự vận động và phát triển của sự vật trong
không gian và thời gian không phải hoàn toàn là hỗn loạn mà tuân theo những quy luật
nhất định. Qua những hoạt động thực tiễn, con người có thể nhận thức được các quy
luật vận động của thiên nhiên, của xã hội và trên cơ sở đó tiến hành các dự đoán của
mình. Chính vì vậy, việc chuyển từ nhận thức các quy luật vận động của thiên nhiên,
xã hội đến sử dụng các phương pháp dự đoán ngày càng hoàn thiện để nhìn về tương
lai một cách có căn cứ khoa học là khác hẳn với dự đoán không tưởng thần bí hoặc tôn
giáo rất xa lạ với ý thức và quan điểm của triết học Mác xít.
Tuy nhiên, để trở thành một khoa học có tính liên ngành, đặc thù thì nó còn rất
mới mẻ. Năm 1930 mới có một vài công trình nghiên cứu về dự đoán, với các nước xã
hội chủ nghĩa từ năm 1960 mới phát triển khoa học dự đoán. Ở Liên Xô (cũ) chỉ dự
đoán lực lượng sản xuất phân bố. Năm 1970 có hội nghị khoa học dự đoán ở Liên Xô
và cộng hoà dân chủ Đức (cũ). Tại các Đại hội Đảng Cộng sản đã chú ý coi trọng công
tác dự đoán và coi đó là một công cụ quan trọng xác định phương hướng phát triển nền
kinh tế trong tương lai. Những năm cuối thế kỷ XX, sự phát triển nhanh của nền kinh
tế, công tác dự đoán kinh tế trở thành một môn khoa học phát triển rất nhanh, nhất là
giai đoạn hội nhập kinh tế thế giới.
Sự ra đời và phát triển của dự đoán kinh tế đã trở thành yêu cầu bức thiết
khách quan:
1. Do những nhu cầu bức thiết của thực tế đặt ra, dự đoán kinh tế hình thành
và phát triển cùng sự phát triển của lịch sử vì con người phải biết trước tương lai để
có những quyết định tạm thời để có kết quả tốt trong tương lai.
- Dự đoán kinh tế là vấn đề bức thiết vì ảnh hưởng của cách mạng khoa học công
nghệ. Cách mạng khoa học – công nghệ đã phát triển với tốc độ cao ảnh hưởng lớn đến
Học viên: Trần Văn Lớp: Cao học quản lý Kinh tế K25 Phú
Thọ
3
Tiểu luận Dự đoán kinh tế

lực lượng sản xuất đang phát triển như vũ bão, nên phải dự đoán để kịp thời nắm lấy các
thành tựu khoa học – công nghệ áp dụng vào sản xuất nâng cao hiệu quả kinh tế - xã hội.
Nếu không có dự đoán kinh tế thì sẽ không đón đầu được thành tựu khoa học
hiện đại, công nghệ lạc hậu, máy móc hao mòn vô hình năng suất lao động giảm.
- Ngày nay khoa học đã trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp. Theo Stalin:
“Lực lượng sản xuất là con người và công cụ lao động”. Theo E Deling “Theo Mác lực
lượng sản xuất là sức lao động của con người, tư liệu sản xuất khoa học phân công lao
động, tổ chức sản xuất quản lý công nghiệp lớn, nguồn của cải tự nhiên”
Qua đó ta thấy bản thân khoa học là một lực lượng sản xuất nhưng lúc đầu kế
hoạch chỉ đóng vài trò phụ thuộc, chỉ là sự tổng kết kinh nghiệm có được trong quá
trình sản xuất hình thành theo sơ đồ:
Sản xuất Công nghệ Tri thức khoa học
Ngày nay sơ đồ được viết lại như sau:
Khoa học Công nghệ Sản xuất
Có khi: Khoa học Sản xuất
Theo Mác - cốp: Sự thống nhất hữu cơ giữa khoa học và sản xuất là một trong
những nét tiêu biểu đặc trưng nhất của việc biến khoa học thành lực lượng sản xuất
trực tiếp. Khoa học phát triển nhanh hơn công nghệ nó báo trước công nghệ và sản
xuất nên cần biết trước thành tựu khoa học đạt được, kịp thời áp dụng vào sản xuất.
Ngày nay trong nền kinh tế tri thức, khoa học là lực lượng sản xuất trực tiếp, lực lượng
sản xuất chủ yếu, năng động nhất nó làm biến đổi sản xuất nên phải dự đoán, rút ngắn
thời gian nghiên cứu và ứng dụng vào sản xuất.
- Ngày nay khoa học sử dụng lực lượng lao động và vật chất rất lớn, nên nếu
mắc sai lầm trong đánh giá triển vọng, phương hướng phát triển khoa học công nghệ
nào đó sẽ gây lãng phí lớn về vật chất và thời gian.
- Do nền kinh tế thị trường, cần phải nghiên cứu, dự báo tốt nhu cầu thị trường,
doanh nghiệp mới hoạt động đúng hướng, đáp ứng nhu cầu thị trường mang lại hiệu quả kinh
tế - xã hội cao. Nó là điều kiện tiên quyết trong sự thành công của hoạt động kinh doanh.
- Nhà quản lý phải coi dự đoán là một khâu quan trọng, đầu tiên của hoạt động
quản lý và nên cần phải đầu tư hợp lý.

2. Do khả năng của xã hội phải tạo tiền đề cho công tác dự đoán.
Xã hội đã chứng kiến bước phát triển rực rỡ của khoa học kinh tế, toán ,… sự
phát triển đó tạo những tiền đề khách quan cho khoa học dự đoán ra đời và phát triển.
Dựa vào thực tế phong phú công tác dự đoán, những người làm công tác dự đoán tổng
kết, đúc rút kinh nghiệm phương pháp hoàn thiện khoa học dự đoán kinh tế.
2. Nội dung của dự đoán kinh tế
a, Bản chất của dự đoán kinh tế:
Dự đoán kinh tế là sự tiên đoán tổng hợp có căn cứ khoa học về nội dung và
nhưng xu hướng chính của sự phát triển kinh tế trong tương lai. Dự đoán kinh tế mang
Học viên: Trần Văn Lớp: Cao học quản lý Kinh tế K25 Phú
Thọ
4
Tiểu luận Dự đoán kinh tế
tính chất xác suất song đáng tin cậy.
Tiên đoán là hoạt động tinh thần, là một hình thức nhận thức, một chức năng cơ
bản, ý thức con người; là sự nhìn thấy trước, đoán trước sự việc sẽ xảy ra. Tiên đoán
có thể dựa trên những mối liên hệ không tưởng, dựa trên kinh nghiệm hoặc dựa trên sự
phân tích có căn cứ khoa học. Như vậy, tiên đoán có thể có 3 loại: tiên đoán không
khoa học; tiên đoán kinh nghiệm và tiên đoán khoa học. Có thể nói không phải tiên
đoán nào cũng là dự đoán, chỉ có tiên đoán có căn cứ khoa học mới là dự đoán.
Bản chất dự đoán kinh tế không phải là dự đoán mò về tương lai mà nó là sự
nhận thức tính qui luật khách quan của sự phát triển. Đối tượng của khoa học dự đoán
là nhưng cơ sở logic và phương pháp luận của công tác dự đoán, những qui luật quá
trình tiến hành công tác dự đoán.
b, Cơ sở phương pháp luận của dự đoán kinh tế
Từ khi chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử do Mác - Ăng ghen
sáng lập, đã làm sáng tỏ nhưng qui luật tổng quát nhất của tự nhiên, xã hội và tư duy,
đặt nền tảng đầu tiên cho khoa học dự đoán.
Chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy lịch sử thừa nhận tồn tại của thế giới
khách quan, xác lập nguyên lý vạn vật tương quan. Cho rằng quá trình, hiện tượng tự

nhiên, xã hội và tư duy phát sinh và phát triển theo qui luật vốn có của nó. Ngoài việc
thừa nhận tồn tại khách quan qui luật; chủ nghĩa duy vật biện chứng thừa nhận khả
năng nhận thức khách quan của con người thông qua khái niệm, phạm trù nhận thức.
Hơn nữa, chủ nghĩa duy vật biện chứng còn xác nhận khả năng nhận thức tương lai
con người với điều kiện con người phải nắm được qui luật hiện thực khách quan.
Ngoài ra khoa học dự đoán còn có sự hỗ trợ của các môn khoa học khác như điều
khiển, vận trù học.
Nhiều người cho rằng dự đoán cũng là lập kế hoạch, điều đó có đúng không?
Để trả lời cho câu hỏi đó, ngoài việc xem xét bản chất và cơ sở phương pháp luận của
dự đoán kinh tế, người nghiên cứu còn cần phải phân biệt khái niệm dự đoán và khái
niệm kế hoạch, đồng thời xem xét mối quan hệ giữa hai khái niệm này.
c, Mối quan hệ giữa dự đoán và kế hoạch
Dự đoán là sự nhận thức các qui luật, còn kế hoạch là sự vận dụng qui luật để
đề ra những quyết định. Nên dự đoán khác kế hoạch, song chúng quan hệ với nhau:
- Dự đoán là cơ sở, là giai đoạn đầu của công tác lập kế hoạch. Các chỉ tiêu trong kế
hoạch phải xây dựng trên cơ sở hệ thống dự đoán. Xét kế hoạch hoá gồm các giai đoạn:
+ Dự đoán:
. Phân tích:
. Tiên đoán:
. Xác định và lựa chọn mục tiêu
+ Kế hoạch hoá theo nghĩa hẹp:
. Vạch ra hệ thống các biện pháp điều kiện đạt mục tiêu đó
. Kiểm tra hoàn thành kế hoạch và điều chỉnh kế hoạch.
Học viên: Trần Văn Lớp: Cao học quản lý Kinh tế K25 Phú
Thọ
5
Tiểu luận Dự đoán kinh tế
Trong khi thực hiện kế hoạch, rút ra những số liệu, soạn thảo, kiểm tra kết quả dự
đoán và mô hình dự đoán, để đánh giá ưu, nhược điểm của các phương pháp dự đoán.
- Giống nhau:

+ Dự đoán và kế hoạch đều hướng về tương lai; nghiên cứu sự phát triển
tương lai của nền kinh tế.
+ Dự đoán và kế hoạch là sản phẩm tư duy chủ quan của con người; được hình
thành trên cơ sở phương pháp luận chung là chủ nghĩa duy vật biện chứng và lịch sử,
cũng như các môn khoa học khác.
- Khác nhau:
+ Dự đoán có căn cứ khoa học về tương lai, còn kế hoạch không chỉ là dự kiến
về tương lai mà nó là hệ thống chủ trương được cụ thể hoá thành các chỉ tiêu cụ thể
giao cho từng ngành, từng địa phương, nó qui định rõ trách nhiệm của từng người thực
hiện. Trong khi đó, dự đoán chỉ nêu khả năng, xu hướng, phương án khác nhau, còn kế
hoạch là một phương án có hiệu quả nhất.
+ Dự đoán mang tính chất hướng dẫn, tham khảo, còn kế hoạch, mang tính
chất pháp lệnh.
+ Dự đoán đi trước kế hoạch nhằm chuẩn bị cho việc quyết định kế hoạch và nó
còn đi sau kế hoạch nhằm dự kiến hậu quả và ảnh hưởng của việc thực hiện kế hoạch
từ đó phát hiện vấn đề mới bổ sung cho kế hoạch.
d, Phân loại dự đoán
Có nhiều dự đoán khác nhau, theo những tiêu chí khác nhau sẽ phân ra các loại
dự đoán sau:
* Theo thời gian có ba loại dự đoán:
Dự đoán ngắn hạn;
Dự đoán trung hạn;
Dự đoán dài hạn.
Trong đó dự đoán trung hạn có vai trò quan trọng, nó lập cơ sở cho dự đoán dài
hạn.
* Theo phương pháp lập dự đoán có ba loại:
Dự đoán thăm dò: nhằm phát hiện những xu hướng, tính qui luật được hình
thành một cách khách quan trên cơ sở tiên đoán những khả năng có thể có ở tương lai.
Dự đoán định mức: là dự đoán tìm ra phương án đúng nhất trong số các phương
án nhằm đạt một mục tiêu nào đó. Nó được áp dụng trong trường hợp có định mức,

cần xác định thời gian đạt được định mức và con đường đạt được định mức.
Dự đoán thăm dò: đi từ hiện tại đến tương lai còn dự đoán định mức đi từ tương
lai đến hiện tại. Chúng có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Định mức đặt ra dựa trên cơ
sở của thăm dò. Cùng với một đối tượng dự đoán, hai loại dự đoán này có sự thống
nhất, dự đoán có đúng không.
Học viên: Trần Văn Lớp: Cao học quản lý Kinh tế K25 Phú
Thọ
6
Tiểu luận Dự đoán kinh tế
Định mức kết quả Định mức Kết quả
Dự đoán Dự đoán
Dự đoán Dự đoán
thăm dò định mức định mức thăm dò
Cơ sở của tri thức Cơ sở của tri thức
(a) (b)
Dự đoán đúng (a) là dự đoán thăm dò dựa trên cơ sở của tri thức sẽ dự đoán
tương lai kết quả (theo đúng sự vận động khách quan của vấn đề dự đoán) sẽ trùng với
dự đoán định mức (dự đoán định mức dựa trên cơ sở khách quan, qui luật vận động).
Kết quả nó sẽ soi sáng kiểm chức cơ sở của tri thức.
Tuy nhiên trong thực tế, lúc đầu kết quả dự đoán thăm dò không ăn khớp với
định mức; khi đó để đạt sự thống nhất, tiến hành hàng loạt những phép lọc, những mối
liên hệ ngược.
* Căn cứ vào kết quả của dự đoán có ba loại:
Dự đoán điểm: là dự đoán mà kết quả của nó được thể hiện bằng một số thực.
Dự đoán khoảng: là dự đoán mà trong kết quả của nó chúng ta chỉ ra miền
những giá trị. Những giá trị dự đoán sẽ rơi vào miền này với xác suất cho trước.
y
Dự đoán điểm
Dự đoán khoảng
0 t t+Δt thời gian

Trên đồ thị, thể hiện mối quan hệ giữa hai loại dự đoán: Dự đoán điểm xem
như một đại lượng trung bình của dự đoán mà các giá trị dự đoán xoay quanh nó. Nếu
có sự trùng khớp giá trị thực tế với giá trị dự đoán điểm, đó là sự trùng khớp ngẫu
Học viên: Trần Văn Lớp: Cao học quản lý Kinh tế K25 Phú
Thọ
7
Tiểu luận Dự đoán kinh tế
nhiên.
* Theo đối tượng dự đoán:
Dự đoán tổng hợp
Dự đoán từng lĩnh vực quan trọng của nền kinh tế quốc dân.
Trong sơ đồ tổng quát dự đoán kinh tế quốc dân, mối quan hệ giữa chúng,
trong đó dự đoán kinh tế có tầm quan trọng đặc biệt trong 3 dự đoán: dự đoán kinh tế,
quan hệ đối ngoại, chiến lược quân sự. Trên cơ sở 3 dự đoán này, nhà nước sẽ xây
dựng một khung kế hoạch về chính trị, kinh tế, xã hội. Các dự đoán ngoài mối liên hệ
thuận chiều còn có mối liên hệ ngược chiều.
Trong phạm vi nghiên cứu chỉ đề cập đến dự đoán kinh tế gồm dự đoán sự
biến động, tốc độ, cơ cấu của kinh tế; dự đoán tái sản xuất tài sản cố định; đầu tư xây
dựng cơ bản nhu cầu tiêu dùng; dự đoán những biến đổi liên ngành và sự phát triển
từng ngành chủ yếu; dự đoán về giá cả
e. Quá trình lập dự đoán và điều kiện tiến hành dự đoán
* Quá trình lập dự đoán
Quá trình gồm 3 bước theo quan niệm của lý thuyết hệ thống gồm: đầu vào-
hộp đen – đầu ra. Mô tả bằng sơ đồ sau:
Học viên: Trần Văn Lớp: Cao học quản lý Kinh tế K25 Phú
Thọ
Dự đoán
kinh tế
Dự đoán
quan hệ

đối ngoại
Dự đoán
chiến lược
quân sự
Chọn mục tiêu
chính trị, kinh tế,
xã hội (xây dựng
khung kế hoạch)
Dự đoán môi
trường tài nguyên
thiên nhiên
Dự đoán tiến bộ
khoa học -
công nghệ
Dự đoán dân số
Dự đoán điều
kiện xã hội
Hộp đen
Thông tin
Mối liên hệ ngược
Quá trình
Dự đoán
Đầu ra
Đầu vào
8
Tiểu luận Dự đoán kinh tế
Sơ đồ mô tả lý thuyết hệ thống trong nghiên cứu, lập dự đoán kinh tế
Trên hình vẽ, hệ thống là những tập hợp trong đó có các yếu tố có mối liên hệ
với nhau.
- Đầu vào là quá trình thu thập và xử lý thông tin dự đoán. Thông tin gồm

những số liệu, tin tức về bản chất, đối tượng dự đoán ở quá khứ, hiện tại, những số liệu
tin tức khác nhau về những đối tượng tương tự. Ngoài ra, thông tin còn gồm những
điều kiện ban đầu, những điều kiện hạn chế để tiến hành quá trình. Sau khi có thông
tin rồi cần biết xử lý thông tin để thông tin có chất lượng cao. Chất lượng thông tin là
cái vào, ảnh hưởng đến chất lượng cái ra (nội dung dự đoán).
- Quá trình (Hộp đen) là sử dụng các phương pháp dự đoán cho phù hợp với đối
tượng dự đoán; quá trình này ảnh hưởng rất lớn đến kết quả dự đoán.
- Đầu ra là kết quả dự đoán. Để phân tích mức độ; chất lượng các dự đoán cần
phải phân tích kết quả dự đoán: nhờ có phân tích logic các kết quả, có thể giúp phản
biện những cái phi lý, không hợp logic từ đó có điều chỉnh thích hợp nhằm nâng cao
chất lượng dự đoán.
* Điều kiện tiến hành lập dự đoán
Điều kiện lập dự đoán gồm những điều kiện sau:
- Nhu cầu bức thiết lĩnh vực cần dự đoán
- Quan tâm của người quản lý, đầu tư thời gian, kinh phí trong quá trình lập, xét
duyệt dự đoán.
- Có đội ngũ cán bộ về khoa học dự đoán
- Có cơ sở thông tin, có hệ thống kịp thời đáp ứng với công tác dự đoán: thông
tin sự biến động dân số, nguồn lao động, với đặc trưng chất lượng của nó; các thông
tin về của cải nền kinh tế quốc dân, tích lũy, nguồn vốn XDCB, về mức sống nhân
dân, tiến bộ khoa học – công nghệ,…
3. Lấy ví dụ trong công ty TNHH chế biến thực phẩm Việt Hà
Việt Hà sở hữu một trong những thương hiệu mạnh nhất Việt Nam, sản phẩm
Bánh kẹo Việt Hà liên tục được người tiêu dùng bình chọn là "Hàng Việt Nam chất
lượng cao" trong nhiều năm liền từ 1999 đến nay. Gần đây nhất, Việt Hà được bình
chọn vào danh sách 100 thương hiệu mạnh của Việt Nam.
Học viên: Trần Văn Lớp: Cao học quản lý Kinh tế K25 Phú
Thọ
9
Tiểu luận Dự đoán kinh tế

Thương hiệu Việt Hà đã được đăng ký sở hữu bảo hộ công nghiệp tại Việt
Nam và một số nước châu Á như Trung Quốc, Lào, Campuchia, Malaysia, Nga,
Singapore…
Nhiều sản phẩm của Việt Hà chiếm lĩnh thị trường từ khi mới xuất hiện, có
hương vị thơm ngon đặc trưng như kẹo chew, kẹo mềm, kẹo jelly. Công ty đặc biệt
chú trọng đến công nghệ và vấn đề bảo hộ độc quyền cho các dòng sản phẩm như
ChewViệt Hà, Việt Hàongpop, Miniwaf, ChipViệt Hà, Snack -Mimi và dòng sản phẩm
mới sắp tung ra thị trường như Long-pie, Long-cake, Hi-pie, Lolie khiến lĩnh vực sản
xuất bánh kẹo của Việt Hà có ưu thế vượt trội.
Sản phẩm của Việt Hà rất đa dạng về kiểu dáng và phong phú về chủng loại
đáp ứng được yêu cầu của khách hàng. Có những sản phẩm mang hương vị hoa quả
nhiệt đới như Nho đen, Dâu, Cam, Chanh , có những sản phẩm mang hương vị sang
trọng như Chew cà phê, Chew caramen, sôcôla lại có những sản phẩm mang hương
vị đồng quê như Chew Taro, Chew đậu đỏ, Cốm Mặt khác các sản phẩm Bánh kẹo
Việt Hà luôn luôn có chất lượng đồng đều, ổn định nên được người tiêu dùng đặc biệt
là ở miền Bắc rất ưa chuộng. Thị phần của Việt Hà ở thị trường này rất lớn.
Với đặc thù của sản phẩm bánh kẹo, công ty rất cần phải quan tâm đến công tác
dự báo để đảm bảo sự phát triển bền vững của công ty. Công tác dự báo tốt giúp công
ty có định hướng phát triển sản phẩm đúng hướng, không gặp phải tình trạng sản xuất
thừa hay thiếu, hoặc có các sản phẩm không đáp ứng nhu cầu khách hàng, với thị
trường nào thì công ty sẽ sản xuất sản phẩm nào với số lượng bao nhiêu, khoảng thời
gian nên sản xuất. Hơn nữa, công tác dự báo tốt sẽ giúp cho công ty sản xuất đúng thời
điểm từ đó chớp được thời cơ kinh doanh, tăng thị phần và tăng khả năng cạnh tranh
với các sản phẩm cùng loại của các đối thủ cạnh tranh.
Công ty có thể sử dụng các phương pháp dự báo để dự đoán nhu cầu của khách
hàng và khả năng tiêu thụ của doanh nghiệp như: bình quân di động, san bằng số mũ
giản đơn, san bằng số mũ có điều chỉnh xu hướng, phương pháp hoạch định theo xu
hướng, phương pháp dự báo nhu cầu biến đổi theo mùa, phương pháp hồi quy tương
quan…Bên cạnh đó công ty cũng cần xem xét tới những yếu tố của môi trường bên
ngoài tác động vào doanh nghiệp như sự phát triển của thị trường bánh kẹo, thị trường

các yếu tố đầu vào, đối thủ cạnh tranh, đối thủ cạnh tranh tiềm ẩn hay hàng hóa dịch
vụ thay thế…
1. Tổng quan ngành bánh kẹo thế giới
Ngành bánh kẹo là một trong những ngành có tốc độ tăng trưởng ổn định
(khoảng 3%/năm). Dân số phát triển nhanh khiến nhu cầu về bánh kẹo cũng tăng theo.
Hiện nay khu vực châu Á - Thái Bình Dương là khu vực có tốc độ tăng trưởng về
Học viên: Trần Văn Lớp: Cao học quản lý Kinh tế K25 Phú
Thọ
10
Tiểu luận Dự đoán kinh tế
doanh thu tiêu thụ bánh kẹo lớn nhất thế giới (khoảng 5%/năm).
2. Triển vọng phát triển của ngành bánh kẹo Việt Nam
Trong những năm gần đây ngành bánh kẹo Việt Nam đã có những bước phát
triển khá ổn định. Tổng giá trị của thị trường Việt Nam ước tính năm 2012 khoảng gần
6.500 tỷ đồng. Tốc độ tăng trưởng của ngành trong những năm qua, theo tổ chức
SIDA, ước tính đạt khoảng 8%/năm. Ngành bánh kẹo Việt Nam có nhiều khả năng
duy trì mức tăng trưởng cao và trở thành một trong những thị trường lớn trong khu vực
châu Á - Thái Bình Dương do:
Tỷ lệ tiêu thụ bánh kẹo theo bình quân đầu người ở Việt Nam còn thấp so với
tốc độ tăng trưởng dân số. Hiện nay tỷ lệ tiêu thụ mới chỉ khoảng 2,5 kg/người/năm
(tăng từ 1,35 kg/người/năm vào năm 2013);
Thị trường bánh kẹo có tính chất mùa vụ, sản lượng tiêu thụ tăng mạnh vào
thời điểm sau tháng 10 Âm lịch đến Tết Nguyên Đán, trong đó các mặt hàng chủ lực
mang hương vị truyền thống Việt Nam như bánh trung thu, kẹo cứng, mềm, bánh qui
cao cấp, các loại mứt, hạt…được tiêu thụ mạnh. Về thị phần phân phối, trong các siêu
thị, bánh kẹo Việt Nam luôn chiếm khoảng 60%, bánh kẹo của các nước lân cận như
Thái Lan, Malaysia, Trung Quốc chiếm khoảng 30% và bánh kẹo châu Âu chiếm
khoảng 6 - 7%;
Kể từ khi việc giảm thuế nhập khẩu cho các mặt hàng bánh kẹo có hiệu lực
trong, các doanh nghiệp trong nước dưới sức ép cạnh tranh từ hàng nhập khẩu phải

không ngừng đổi mới về công nghệ. Điều này mở ra nhiều cơ hội hơn là thách thức do
hàng rào thuế hạ thấp sẽ tạo thêm thuận lợi để sản phẩm của các doanh nghiệp trong
ngành đi vào các nước ASEAN.
Tham gia thị trường hiện nay có khoảng hơn 20 doanh nghiệp sản xuất bánh
kẹo có tên tuổi. Việt Hà là một trong mười nhà sản xuất bánh kẹo hàng đầu Việt Nam,
là đối thủ cạnh tranh trực tiếp của các công ty như Bibica, Kinh Đô miền Bắc với qui
mô tương đương về thị phần, năng lực sản xuất và trình độ công nghệ.
Việt Hà được đánh giá có thế mạnh về sản xuất kẹo và bánh xốp, Hải Châu
mạnh bởi dòng bánh tươi, Kinh Đô mạnh về bánh qui, bánh cracker, trong khi Bibica
lại mạnh về kẹo và bánh bông lan. Việt Hà chiếm khoảng 6,5% thị phần bánh kẹo cả
nước tính theo doanh thu. Thị phần của Kinh Đô chiếm khoảng 30%, Bibica chiếm
khoảng 7%, Hải Châu chiếm khoảng 3%. Số lượng các cơ sở sản xuất bánh kẹo nhỏ
hơn không có con số chính xác. Các cơ sở này ước tính chiếm khoảng 30-40% thị
phần.
3. Sử dụng phương pháp san bằng số mũ giản đơn để dự báo doanh thu về
bánh kẹo cho Việt Hà trong năm 2011.
Học viên: Trần Văn Lớp: Cao học quản lý Kinh tế K25 Phú
Thọ
11
Tiểu luận Dự đoán kinh tế
1, Phương pháp san bằng mũ giản đơn
Phương pháp san bằng mũ giản đơn là phương pháp dễ sử dụng nhất. Nó cần ít
số liệu trong quá khứ. Công thức cơ bản của san bằng mũ được diễn tả như sau:
F
(t)=
F
(t-1)
+ α(A
t-1
- F

(t-1)
) Với 0 ≤α ≤1
Trong đó : F
(t)= :
Nhu cầu

dự báo cho giai đoạn t
F
(t-1)
: Nhu cầu dự báo của giai đoạn trước đó
A
t-1
: Nhu cầu thực trong giai đoạn ngay trước đó
α: hệ số san bằng mũ
Thực chất là dự báo mới bằng dự báo cũ cộng khoảng chênh lệch giữa nhu cầu
thực và dự báo của giai đoạn đã qua, có điều chỉnh cho phù hợp.
Vì phương pháp này đơn giản nên được sử dụng khá rộng rãi trong các công ty.
Tuy nhiên, việc chọn hệ số san bằng mũ sao cho thích hợp để đạt được một dự báo
chính xác là một vấn đề quan trọng. Để chọn được hệ số san bằng mũ thích hợp cũng
như để đánh giá mức độ chính xác của dự báo, ta so sánh giữa kết quả dự báo với nhu
cầu thực tế. Sai số của dự báo tính như sau:
Sai số dự báo =Nhu cầu thực-Dự báo=A
t
-F
t
Ngoài ra để đánh giá mức độ sai lệch tổng thể của dự báo, người ta còn dùng độ
lệch tuyệt đối trung bình MAD (Mean Absolute Deviation). Độ lệch tuyệt đối trung
bình MAD được tính như sau:
MAD=
n

FA
n
i
ii

=

1
2, Dự báo doanh thu bánh kẹo của Việt Hà năm 2012
Doanh thu về bánh kẹo của Việt Hà:
Năm 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011
Doanh thu
(tỷ đ)
330,1 325,8 341.2 365,1 460,3 530,9 ?
Căn cứ vào số liệu doanh thu ta tìm hệ số san bằng mũ α phù hợp.
Năm Doanh thu (tỷ đ)
α=0,1
Dự báo Sai số tuyệt đối Sai số dự báo
2005 330,10 330,10 0 0,00
2006 325,80 330,1 4,3 -4,30
2007 341,20 329,67 11,53 11,53
2008 365,10 330,823 34,277 34,28
2009 460,30 334,2507 126,0493 126,05
Học viên: Trần Văn Lớp: Cao học quản lý Kinh tế K25 Phú
Thọ
12
Tiểu luận Dự đoán kinh tế
2010 530,90 346,85563 184,04437 184,04
Tổng 360,20067 351,60067
MAD=

033,60
6
20067,360
=
Lần lượt thay thế giá trị cho α ta tính được độ lệch tuyệt đối trung bình MAD
tương ứng với từng giá trị của α:
α 0,1 0,2 0,3 0,4 0,5 0,6 0,7 0,8 0,9
MAD 60,03 56,65 53,41 50,33 47,39 44,61 41,98 39,49 37,13
α 1 1,5 2 2,1 2,2
MAD 34,90 25,23 23,27 25,24 27,75
Nếu hệ số san bằng mũ chỉ giới hạn trong khoảng 0 ≤α≤1 thì giá trị α=1 sẽ cho
kết quả dự đoán chính xác nhất vì độ lệch tuyệt đối trung bình MAD là nhỏ nhất,
nhưng nếu mở rộng giá trị của α tới vô cùng thì ta sẽ tìm được giá trị nhỏ nhất của
MAD=23,27 khi α=2.
Với hệ số san bằng mũ α=1 và α=2 thì ta có dự báo doanh thu của FUCUCO
trong năm 2012 là:
Năm Doanh thu (tỷ đ) Dự báo với α=1 Dự báo với α=2
2005 330,10 330,10 330,11
2006 325,80 330,1 330,11
2007 341,20 325,8 321,49
2008 365,10 341,2 360,91
2009 460,30 365,1 369,29
2010 530,90 460,3 551,31
2011 530,9 510,49
Vậy với giá trị của α=1, dự đoán doanh thu của Việt Hà năm 2011 là bằng đúng
doanh thu của công ty năm 2010 bằng 530,9 tỷ đồng, nhưng nếu lấy hệ số α=2 thì dự
đoán doanh thu của Việt Hà năm 2011 sẽ là 510,49 tỷ đồng.
Học viên: Trần Văn Lớp: Cao học quản lý Kinh tế K25 Phú
Thọ
13

×