Tải bản đầy đủ (.doc) (2 trang)

SỰ VẬN ĐỘNG CỦA MẠCH CẢM XUC TRONG BÀI THƠ “SANG THU” (Hữu Thỉnh)

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (55.06 KB, 2 trang )

SỰ VẬN ĐỘNG CỦA MẠCH CẢM XUC
TRONG BÀI THƠ “SANG THU” (Hữu Thỉnh)
Lê Đức Thịnh
Mùa thu đã bước vào thơ ca với nhiều thi phẩm để đời như Tiếng thu của Lưu Trọng
Lư, Thu vịnh - Nguyễn Khuyến, Đây mùa thu tới của Xuân Diệu… Nhà thơ Hữu
Thỉnh cũng góp vào đề tài thơ thu một bài thơ giản dị mà để lại nhiều lắng đọng
trong lòng người.
Bài thơ mở đầu bằng một phát hiện bất ngờ :
“ Bỗng nhận ra hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương chùng chình qua ngõ
Hình như thu đã về. ”
Nhà thơ chợt nhận ra tín hiệu của sự chuyển mùa từ những chi tiết rất bình dị quen
thuộc: ngọn gió se lạnh đầu thu mang theo hương ổi phả vào không gian lúc buổi
sớm.
Động từ “phả” gợi cảm giác về sự thơm nồng của hương ổi không chỉ lan toả trong
đất trời mà còn thấm vào hồn người.
Hữu Thỉnh lại cảm nhận trời thu qua chi tiết “hương ổi”, hình ảnh đó vừa gần gũi,
mang đậm chất đồng quê, đi vào bài thơ một cách tự nhiên, lại mới mẻ, bất ngờ có
cái riêng nên không lẫn vào các bài thơ thu khác.
Từ những cảm nhận ban đầu bằng khướu giác, nhà thơ chuyển sang những cảm
nhận bằng thị giác qua hình ảnh “sương chùng chình qua ngõ ”.
Chùng chình là một từ láy diễn tả sương thu chưa tan, sương chuyển động chầm
chậm, sương giăng mắc nơi đầu thôn, ngõ xóm lúc buổi sớm. Sương được nhân hoá
một cách sinh động, có hồn, mang đầy tâm trạng như con người .
Nhà thơ đã khéo dùng từ “bỗng” ,“hình như” để diễn tả cảm giác ngỡ ngàng bâng
khuâng của lòng người. Có điều gì chợt đến khiến con người giật mình. Đất trời
sang thu hãy còn mơ hồ lắm, con người phải thật tinh tế thì mới cảm nhận được qui
luật vận động của tự nhiên .
Cảm giác ngỡ ngàng ban đầu đã tan biến đi nhường chỗ cho những cảm nhận mới
về đất trời sang thu :


“Sông được lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu. ”
Dòng sông chảy một cách thanh thản, bình lặng êm đềm. Những cánh chim vội vã,
cho một mùa mới. Sự vội vã đó cũng không làm mất đi sự bình lặng êm đềm của
thiên nhiên lúc vào thu.
Trên trời cao, mây mùa hạ cũng đang dần chuyển mình sang thu.
Nhà thơ đã chọn nhiều hình ảnh quen thuộc để làm nên một bức tranh mùa thu đẹp
đẽ, trong sáng, gần gũi, mang đậm cảnh sắc làng quê. Những từ láy“dềnh
dàng”,“vội vã” vừa gợi tả được nét đặc trưng, vừa nhân hoá các hình ảnh sự vật
làm cho chúng trở nên sinh động, hữu tình, có hồn. Bức tranh mùa thu đã hiện ra
khá rõ nét.


Hình ảnh đám mây mùa hạ được miêu tả khá độc đáo:
“Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu”.
Mây trôi lững lờ, bồng bềnh, vắt ngang trên bầu trời. Hình như trong mây còn lại
chút nắng hè nên mới “vắt nửa mình”.
Câu thơ tả đám mây khá độc đáo, thú vị và có sức gợi cảm. Với cách diễn đạt này,
hình ảnh của sự vật không chỉ hiện lên ở thực tại mà còn gợi liên tưởng đến quá
khứ. Mùa hạ chưa qua hẳn mà thu đã sang, lòng người dường như có sự nuối tiếc
nhẹ nhàng vào khoảnh khắc giao mùa.
Thời gian vẫn tiếp tục vận động để cho vạn vật chuyển mình sang thu.
“Vẫn còn bao nhiêu nắng
Đã vơi dần cơn mưa
Sấm cũng bớt bất ngờ
Trên hàng cây đứng tuổi. ”
Nắng cuối hạ vấn còn nồng, còn sáng nhưng đang nhạt dần. Những ngày giao mùa

này đã ít đi những cơn mưa rào ào ạt. Tiếng sấm cũng bớt dữ dội và bất ngờ. Dấu
hiệu mùa thu dường như đã trở nên rõ nét hơn .
Nắng, mưa, sấm là những hiện tượng của thiên nhiên trong thời điểm giao mùa
được nhà thơ gợi tả rất hay cảm giác về sự hiện hữu của sự vật trong thời gian và
không gian ấy.
Từ những cảm nhận về thiên nhiên, nhà thơ đã chuyển sang những suy ngẫm về
con người và cuộc đời. “Sấm” tượng trưng cho những vang động bất thường của
ngoại cảnh, của cuộc đời; “hàng cây đứng tuổi” tượng trưng cho những con người
từng trải, được tôi luyện trong gian khổ.
Với hình ảnh này, nhà thơ Hữu Thỉnh muốn gởi gắm những suy ngẫm của mình về
mùa thu của đời người. Khi con người đã từng trải thì họ cũng vững vàng hơn trước
những tác động bất thường từ bên ngoài.
Cái hay của bài thơ không chỉ ở ngôn ngữ, hình ảnh giản dị mà còn ở sự vận động
tinh tế của mạch thơ.
Cảm nhận của nhà thơ mở theo chiều rộng của không gian từ gần đến xa,
không chỉ là những hình ảnh thiên nhiên nơi đầu thôn ngõ xóm mà giờ đây,
thu đã lan toả trong cả đất trời.
Thời gian cũng chuyển động khiến cho đất trời sang thu từ mơ hồ đến mỗi
lúc một rõ nét hơn. Cảm giác con người từ ngỡ ngàng bâng khuâng đến sự
nuối tiếc nhẹ nhàng vào khoảnh khắc chuyển giao kì diệu của đất trời.
Từ những cảm nhận về thiên nhiên, nhà thơ đã chuyển sang những suy
ngẫm về con người và cuộc đời. Từ hướng ngoại, tứ thơ đã chuyển sang
hướng nội.
Bài thơ “Sang thu ” đưa ta về một miền quê dân dã mà ấm áp tình người qua ngòi
bút tả cảnh thu tài hoa của nhà thơ Hữu Thỉnh. Nó không chỉ mang đến cho người
đọc những cảm nhận mới về mùa thu quê hương mà còn gợi lên tình yêu thiên
nhiên, yêu quê hương trong lòng mọi người.




×