Tải bản đầy đủ (.doc) (18 trang)

Sáng kiến kinh nghiệm một số biện pháp rèn phát âm chữ l n cho trẻ 5 6 tuổi

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (4.66 MB, 18 trang )

Một số biện pháp rèn phát âm chữ “L – N” cho trẻ 5 – 6 tuổi
MỤC LỤC

ĐẶT VẤN ĐỀ
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
“Chưa làm mẹ nhưng chứa chan tình mẹ
Bởi yêu nghề nên quý lớp măng non”.
Dạy tiếng mẹ đẻ cho trẻ tuổi mầm non có một ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Ngôn ngữ của trẻ phát triển tốt sẽ giúp trẻ nhận thức và giao tiếp tốt góp phần quan
trọng vào việc hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ. Việc phát triển ngôn ngữ
mạch lạc cho trẻ trong giao tiếp sẽ giúp trẻ dễ dàng tiếp cận với các môn khoa học
khác như: Khám phá môi trường xung quanh. Làm quen với toán, âm nhạc, tạo
hình…mà điều tôi muốn nói ở đây đặc biệt là thông qua bộ môn làm quen chữ viết.
việc hướng dẫn cho trẻ mẫu giáo 5 tuổi “Làm quen chữ cái” là cơ hội tốt để sớm
hình thành ở trẻ những năng lực hoạt động ngôn ngữ thái độ, phát triển trí tuệ và kỹ
năng làm quen với chữ cái. Qua đó giáo dục tình cảm và phát triển tư duy mở rộng
vốn hiểu biết của trẻ góp phần vào việc phát triển nhân cách toàn diện. Chuẩn bị
cho trẻ một hành trang “Tiếng việt” vững chắc để trẻ bước vào lớp 1.
Như chúng ta đã biết trẻ mẫu giáo khi bước vào trường phổ thông là một
bước ngoặt lớn và việc quan trọng nhất là ở đây ai sẽ là người giúp trẻ vượt qua
những cái khó khăn đó? không ai khác chính là các cô giáo, phụ huynh và bản thân
trẻ. ở mẫu giáo trẻ đang quen với vui chơi là hoạt động chủ đạo, nhưng khi trẻ vào
tiểu học thì học tập lại là vai trò chủ đạo nên việc cho trẻ làm quen với chữ cái ở trẻ
mẫu giáo không phải là đưa chương trình tiếng việt của lớp 1 vào dạy mà ở đây trẻ
mẫu giáo 5 tuổi được sử dụng các yếu tố vui chơi và các nhiệm vụ học tập sáng tạo
thông qua các hoạt động học tập. Nhờ giáo viên biết linh hoạt, sáng tạo trong tiết
dạy lấy trẻ làm trung tâm cho mọi hoạt động, biết khơi gợi lòng say mê, sự hứng
thú của trẻ về bộ môn làm quen chữ cái và đặc biệt là phát âm đúng các chữ cái.
Trong những năm dạy trẻ mẫu giáo lớn phát âm đúng, tôi đó nhận thấy có
một số chữ cái trẻ rất khó phát âm, hoặc phát âm lẫn lộn giữa các chữ cái với nhau.
Nguyên nhân chính là do bộ máy phát âm của trẻ ở độ tuổi này chưa hoàn thiện,


bên cạnh còn có cả nguyên nhân do người lớn phát âm sai nên trẻ bắt trước theo.
Đặc biệt khi dạy trẻ phát âm hai phụ âm L – N, tôi nhận thấy đa số trẻ lớp tôi rất
khó nhận biết, hay lẫn lộn nên phát âm thường sai. Điều đó thôi thúc bản thân cần
1/19


Một số biện pháp rèn phát âm chữ “L – N” cho trẻ 5 – 6 tuổi
tìm ra biện pháp khắc phục để sửa cho trẻ và qua gần một năm thực hiện tôi đẫ rút
ra được “Một số biện pháp rèn phát âm chữ L – N” cho trẻ 5 – 6 tuổi”
GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. CƠ SỞ LÝ LUẬN.
Trong cuộc sống của chúng ta luôn có sự phát triển không ngừng của khoa
học công nghệ, văn hóa nghệ thuật. Đòi hỏi con người phải đa năng tức là có khả
năng sử lý các vấn đề phát sinh trong cuộc sống một cách có hiệu quả. Muốn vậy
chúng ta phải nhờ đến ngôn ngữ. Chúng ta sử dụng đến ngôn ngữ để nhận thức thế
giới xung quanh, giao tiếp với mọi người và tư duy. Còn đối với tuổi mầm non
ngôn ngữ có vai trò như thế nào? Ai cũng biết tuổi nhỏ là tuổi học ăn, học nói dưới
sự hướng dẫn của người lớn. Chính vì thế ngôn ngữ có vai trò quan trọng đối với
việc giáo dục trẻ. Nó giúp trẻ phát triển trí tuệ, tức là giúp trẻ nhận thức thế giới
xung quanh mình, các sự vật hiện tượng một cách khoa học và chính xác. Ngôn
ngữ cũn giúp giáo dục thẩm mĩ và thể chất, tức là người lớn sử dụng ngôn ngữ để
giúp trẻ biết được những chuẩn mực đạo đức trong xã hội, những điều hay lẽ phải
và hình thành cho trẻ những khái niệm về đạo đức: Ngoan, tốt, thật thà. Thông qua
giao tiếp, người lớn còn sử dụng ngôn ngữ để giúp trẻ yêu cái đẹp, trân trọng cái
đẹp và ý thức tạo ra cái đẹp. Vậy phát triển ngôn ngữ cho trẻ mầm non nghĩa là gì?
Nghĩa là phải: Phát triển vốn từ cho trẻ, dạy trẻ nói dúng ngữ pháp và nói mạch lạc,
dạy trẻ làm quen với chữ viết và phải dạy trẻ luyện phát âm chính xác mà điều tôi
muốn nói ở đây là chú trọng sửa phát âm ngọng, phát âm lẫn các các chữ cái cho
trẻ đặc biệt là hai chữ cái L – N.
2. CƠ SỞ THỤC TIỄN

2.1. Thực trạng trường, lớp, trẻ.
Trường mầm non nơi tôi công tác nằm gần trung tâm quận Long Biên, có các
phòng học rộng rãi, đầy đủ cơ sở vật chất. Lớp tôi phụ trách có 36 học sinh, có đầy
đủ đồ dùng đồ chơi. Trước khi áp dụng các biện pháp tôi đã tiến hành khảo sát, điều
tra trên trẻ và thu được kết quả như sau:
Nội dung
Số trẻ phát âm nhầm lẫn 2 phụ âm l – n
Số trẻ phát âm sai phụ âm l
Số trẻ phát âm sai phụ âm n
2/19

Số trẻ
20/36
5/36
6/36

Tỉ lệ %
55,6
13,9
16,7


Một số biện pháp rèn phát âm chữ “L – N” cho trẻ 5 – 6 tuổi
Số trẻ phát âm đúng 2 phụ âm l – n

5/36

13,9

Tuy nhiên trong quá trình thực hiện đề tài tôi gặp một số thuận lợi và khó

khăn sau:
2.2. Thuận lợi
- Trình độ dân trí của phụ huynh học sinh khá đồng đều, đã quan tâm nhiều
hơn đến con em mình và đã biết phối kết hợp cùng cô giáo nhắc nhở, rèn luyện cho
trẻ ở mọi lúc, mọi nơi.
- Nhà trường luôn quan tâm, trang bị đầy đủ đồ dùng, đồ chơi cho cô và trẻ.
- Ban giám hiệu dự giờ, thăm lớp thường xuyên góp ý để giáo viên nâng cao
chuyên môn.
- Định biên 2 cô/lớp có trình độ trên chuẩn, nắm vững nội dung, phương
pháp dạy trẻ, luôn nhiệt tình, yêu nghề, mến trẻ, có tinh thần trách nhiệm trong
công việc.
2.3. Khó khăn
- Cha mẹ trẻ đa số làm nhiều nghề khác nhau, thời gian, kiến thức dạy, việc
quan tâm chăm sóc giáo dục trẻ còn hạn chế.
- Nhận thức của trẻ trong lớp không đồng đều.
- Một số trẻ còn nhút nhát, phát âm còn sai l - n
3. MỘT SỐ BIỆN PHÁP THỰC HIỆN.
3.1. Biện pháp 1: Tự rèn luyện phát âm chuẩn xác phụ âm L – N
Muốn cho trẻ phát âm đúng, trước tiên cô giáo phải là người phát âm chuẩn
xác. Do ảnh hưởng của Thổ ngữ tôi đó phát âm không chuẩn phụ âm L – N nên tôi
tự rèn luyện phát âm cho mình như sau:
Tôi đã nghiên cứu tài liệu hướng dẫn cách phát âm 2 phụ âm đầu L – N biết
được cấu tạo đặc điểm và cơ chế phát âm của 2 phụ âm L – N, sau đó tôi tập phát
âm hàng ngày vào những thời gian rảnh rỗi bằng cách đọc đi đọc lại nhiều lần
những bài thơ, câu chuyện, bài đồng dao, ca dao… có nhiều phụ âm L – N.
VD:
“Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa
Cú nàng Tụ Thị, cú chựa Tam Thanh
Ai lên xứ Lạng cùng anh
Bõ công bác mẹ sinh thành ra em

3/19


Một số biện pháp rèn phát âm chữ “L – N” cho trẻ 5 – 6 tuổi
Tay cầm bầu rượu nắm nem
Mải vui quên hết lời em dặn dò”
Hoặc:

“…Lờ đờ bóng ngả trăng chênh
Tiếng hò xa dặm nặng tình nước non”

Hoặc:

“Bình Định có núi vọng phu
Có đầm Thị Nại, có cù lao xanh”

Bên cạnh đó tôi làm những bài tập trắc nghiệm điền các phụ âm L – N, các
từ, câu có chứa phụ âm L – N từ dễ đến khó hoặc tự tìm ra những ví dụ khác để làm
phong phú nội dung luyện tập phát âm L - N cho mình.
VD: Bài thơ: “Gà mẹ đế con”
Cục…cục gà mẹ đếm
Một, hai, ba…và nhiều!
Đàn gà con vừa …ở
Chẳng biết …à bao nhiêu
Có hạt …nắng bé xíu
Vừa rơi trên …nền nhà
Thế …à cả đàn gà
Ùa …ên tranh nhau nhặt
Gà mẹ sợ con …ạc.
Cục… cục đuổi theo sau.

Phải bắt đầu đếm …ại.
Một, hai, ba…và nhiều.
Hoặc tôi làm bài tập trắc nghiệm từ một đoạn trong câu truyện “Sơn Tinh Thủy Tinh”
“Sơn Tinh tìm cách chống trả …ại Thủy Tinh. …ước dâng cao bao nhiêu thì
Sơn Tinh …ại hóa phép …àm cho …úi dâng cao ..ên bấy nhiêu. Quân của Sơn
Tinh từ trên …úi …ém đá tới tấp xuống …ước …àm cho quân …ính của Thủy
Tinh chết rất nhiều. Xá cá, ba ba, thuồng …uồng …ổi đầy mặt …ước”.
Hoặc truyện “ba chú lơn con”:

4/19


Một số biện pháp rèn phát âm chữ “L – N” cho trẻ 5 – 6 tuổi
“Lợn mẹ sinh được ba chú ..ợn con rất đáng yêu. Bốn mẹ con cùng chung sống vô
vùng vui vẻ và hạnh phúc”.
Nhưng một hôm, …ợn mẹ …ói với ba chú …ợn con:
“các con của mẹ đều …ớn rồi, đã đến …úc …ên tự xây cho mình một căn nhà và ra
ở riêng đi thôi”.
Trong ba anh em …ơn con, anh cả ..à người lười biếng nhất, …lúc …ào
cũng chỉ muốn mau chóng xây xong nhà để có thể …ăn ra nghủ một giấc ngon …
ành mà thôi. Thế nên anh cả kéo về một xe đầy cỏ khô, chẳng mấy chốc đã dựng
xong một túp lều bằng cổ. Anh thứ hai …ại …à một chú …ơn tham ăn, chú chỉ
muốn xây nhà thật nhanh để ngày …ào cũng được …ấu những món ăn ngon cho
mình. Thế …à, anh hai vào rừng và chặt vài cây gỗ đem về, chỉ mất ba ngày đã
dựng xong một ngôi nhà bằng gỗ…”
Tôi còn tự đọc thơ có nhiều chữ L – N rồi thu âm và nghe lại để kiểm tra độ
chính xác của mình.
Tôi nhờ đồng nghiệp kiểm tra tôi phát âm xem đó chuẩn chưa.
Khi giao tiếp với mọi người, tôi luôn tự ý thức đến cách phát âm L – N để
sửa sai.

Sau 1 thời gian luyện tập tích cực tôi đã phát âm chuẩn xác, rõ ràng, có âm
điệu làm tăng hiệu quả bài giảng và tự tin, mạch lạc trong giao tiếp với mọi người
cũng như khi giao tiếp với trẻ.
3.2. Biện pháp2: Luyện phát âm l - n quá góc chơi LQVH.
Với trẻ mẫu giáo thì những gì mới lạ đẹp mắt hấp dẫn là gây được sự chú ý
của trẻ. Vì thế việc tạo môi trường làm quen chữ viết trong lớp học rất cần thiết để
làm nổi bật bộ môn. Hàng ngày vào những lúc vui chơi hay giờ rãnh rỗi tôi và trẻ
thường cắt dán chữ cái, các loại quả hay con vật để trang trí gọi theo chủ điểm.
Ví dụ: Trong lớp tôi dành một mảng tường để trang trí góc “Bé vui học chữ”
với nội dung chơi phong phú: bé tập sao chép chữ, cùng ong nâu tìm chữ, nào ta
cùng đọc nhé... để tạo điệu kiện cho trẻ được khám phá chữ cái, luyện phát âm chữ
cái đã học và tiếp cận chữ cái chưa học...

5/19


Một số biện pháp rèn phát âm chữ “L – N” cho trẻ 5 – 6 tuổi

Góc “Bộ vui học chữ”

Góc “Bộ vui học chữ”
6/19


Một số biện pháp rèn phát âm chữ “L – N” cho trẻ 5 – 6 tuổi
Ngoài ra tôi lựa chọn cắt dán để phù hợp với chủ điểm. Ví dụ như chủ điểm
thực vật thì tôi cắt bìa thành một cây to sau đó cho trẻ vẽ cắt dán hoặc sưu tầm hoạ
báo tranh ảnh về các loại lá, hột hạt ... sau đó cho trẻ cắt các chữ cái l, m, n (Trong
chủ điểm thế giới thực vật) cho trẻ dán chữ cái dưới các loại hột hạt hay tranh ảnh
theo sự hướng dẫn của cô giáo như lá thì trẻ dán chữ l, mận thì gián chữ m, hạt na

thì dán chữ n ...
Hoặc cô giáo vẽ các hình ảnh về vườn hoa cúc mùa thu trong bài thơ “Hoa
cúc vàng” cô giáo viết chữ in thường hết cả bài thơ nhưng những chữ cái cô định
cho trẻ làm quen l, m, n thì cô tô với màu sắc khác nổi bật để trẻ dễ nhận thấy.
Và những hình ảnh đó tôi thường thay đổi để phù hợp với chủ điểm. Không
những ở góc “Bé vui học chữ” mà xung quanh lớp tôi đều viết tiếng và từ tương
ứng, như hộp đựng hoa lá, rổ đựng hình, viết tên các đồ dùng vào nhãn và dán vào.
Treo xung quanh lớp một cụm từ như bảng thời tiết, bé lên lớp, tên của trẻ, tất cả
những cái đó đều phải vừa tầm nhìn với trẻ. Hoặc có những bức vẽ của trẻ được
viết tên trẻ vào phía trái, làm như thế trẻ được sử dụng ngay trên hoạt động làm
quen chữ cái trẻ học đến nhóm chữ cái gì tôi cho trẻ tìm xung quanh lớp nhóm chữ
cái đó, phía dưới tôi đặt giá để đựng đồ dùng phục vụ môn chữ cái đồ dùng của cô
và trẻ như bút chì màu, vở tập tô ... ngoài ra còn có đồ dùng phục vụ cho buổi chơi
như mũ đội có gắn chữ, hoa lá, hột hạt, chữ cái rời, các chấm tròn để trẻ ghép chữ,
lô tô...
Hay để giúp trẻ nắm vững về các nét chữ tôi đã làm các bảng chơi bằng thảm
gai và cùng trẻ cắt các nét chữ cơ bản để trẻ chơi ghép chữ ở hoạt động góc, trò
chơi chữ cái. Không chỉ có vậy ở các chủ điểm, tôi sưu tầm các bài thơ, câu chuyện
phù hợp chủ điểm và chứa nhiều chữ l, n để rền trẻ phát âm.

7/19


Một số biện pháp rèn phát âm chữ “L – N” cho trẻ 5 – 6 tuổi

Trẻ chơi xếp chữ
3.3. Biện pháp 3: Sửa sai lỗi phát âm phụ âm L – N thông qua hoạt động
chung cho trẻ làm quen với chữ viết.
Hoạt động chung là hoạt động giáo viên chuẩn hóa, chính xác hóa kiến thức
cho trẻ thu nhận từ nhiều nguồn tin khác nhau. Với hoạt động

“ làm quen với chữ cái L – N”, tôi chuẩn bị rất kỹ và xác định đây là hoạt động
chính giúp trẻ nhận thức đúng về cách phát âm. Tôi hướng dẫn luyện cách phát âm
cho trẻ như sau:
Khi đọc mẫu tôi cố gắng đọc to, rõ ràng âm thật chuẩn để trẻ nghe rõ cách
đọc, đồng thời tôi nêu rõ cách phát âm chữ L – N cho trẻ hiểu.
- L: Đọc cong lưỡi, đầu lưỡi uốn vào trong và đưa sát vào lợi trên.
- N: Đọc thẳng lưỡi, lưỡi sát với lợi dưới.
Song nếu cụ chỉ nêu và phát âm thì trẻ chưa thể hình dung được mà mà tôi
cho trẻ luyện đọc nhiều lần từng phụ âm với nhiều cách khác nhau. Trước tiên tôi
cho trẻ cùng đọc đồng thanh vài lần, sau đó gọi cá nhân trẻ đọc. Để dễ theo dõi
cách phát âm và kịp thời sửa ngay cho trẻ tôi đứng đối diện với trẻ yêu cầu trẻ nhìn
khuôn miệng và nghe tô phát âm sau đó phát âm lại nhiều lần.
8/19


Một số biện pháp rèn phát âm chữ “L – N” cho trẻ 5 – 6 tuổi
Ví dụ: Cháu Hoàng Đức Minh, Thùy Lâm, Minh Quân, Quý Đạt. Thanh
Thảo, Duy, Hải Anh… được cô gọi thường xuyên, cô đọc trước trẻ đọc sau, đọc đi,
đọc lại, cô sửa để trẻ nhớ về và biết cách đọc.
Qua hoạt đồng với từng cá nhân, có một số trẻ phát âm đúng ngay, song còn
một số trẻ đọc sai tôi tiếp tục rèn luyện cho trẻ. Để trẻ phát âm một cách tự nhiên,
đọc chữ nhiều lần không thấy chán nản và mệt mỏi tôi tổ chức cho trẻ tham gia các
trò chơi hoạt động.
Trò chơi: Ai đúng
Cho trẻ đọc bài thơ có nhiều chữ L – N do tôi sáng tác, chọn đúng chữ cái để
đọc nhiều lần:
Là lá la la
Chúng ta cùng đếm
Bạn cố nhanh lên
Tìm ngay chữ này

Yêu cầu trẻ khi nghe cô phát âm “L” hoặc “N” trẻ chọn đúng giơ lên, đọc to,
các cháu ngồi cạnh phát hiện, kiểm tra lẫn nhau và tự sửa sai. Với trò chơi này trẻ
vừa nhận biết và phát âm đúng chữ L – N, đồng thời phát âm chuẩn các từ có chứa
chữ cái L – N trong bài thơ.
Trò chơi: Tìm chữ
Tôi chuẩn bị những bài thơ do tôi sáng tác hoặc sưu tầm viết chữ to có nhiều
từ chứa chữ cái L – N. Tôi yêu cầu trẻ đọc thuộc bài thơ theo cô và gạch chân
những chữ cái vừa học.
Là là la la
Em là bộ giỏi
Em là bộ ngoan
Ngày giúp mẹ chăm làm
Lau nhà, múc nước
Tưới vườn na xanh

9/19


Một số biện pháp rèn phát âm chữ “L – N” cho trẻ 5 – 6 tuổi
Hoặc:
Chim Phượng Hoàng to lớn
Có bộ lông tuyệt vời
Mỗi khi lượn ngang trời
Lấp lánh muôn màu đẹp
Vốn sống trên núi cao
Nay về vườn bách thú
Được các bé lại thăm
Phượng Hoàng vui lắm đấy.
Hoặc:
Mẹ đi làm về

Thấy đầu chum nước
Hoa na thơm nức
Quả na non xanh
Lủng lẳng trên cành
Mẹ cười vui vẻ
Nhà lau sạch sẽ
Con đến là ngoan
Con công hay múa
Nó múa làm sao
Nó rụt cổ vào
Nó xòa cánh ra
Nó đỗ cành đa
Nó kêu vít vít
Nó đỗ cành mít
Nó kêu vị chè,
Nó đỗ cành tre
Nó kêu bè muống
Nó đỗ dưới ruộng
Nó kêu tầm vông
Con công hay múa…
10/19


Một số biện pháp rèn phát âm chữ “L – N” cho trẻ 5 – 6 tuổi
Ngoài ra tôi còn tổ chức các trò chơi khác như trò chơi tìm nhà đọc chữ, thả
bóng đọc chữ, đá bóng đọc chữ, quà tặng cho bạn có tên phụ âm đầu là L – N (tặng
cái Làn cho bạn Lan, tặng quả Lê cho bạn Nam …) hoặc trò chơi hát đối, đọc chữ
… tùy thuộc vào mức độ hứng thú hoạt động của trẻ.
Với những trò chơi như vậy, tôi thấy trẻ học rất vui, thoải mái, nhẹ nhàng và
được khắc sâu cách phát âm đúng chữ cái L – N.

Chính vì vậy, trong hoạt động làm quen chữ L – N, số trẻ phát âm đúng đó
tăng, song để trẻ nhớ lâu, phát âm không sai khi 2 phụ âm nằm trong các từ tôi tiếp
tục rèn trẻ ở các hoạt động khác.
3.4. Biện pháp 4: Rèn trẻ phát âm chữ cái L – N thông qua các hoạt động khác.
Đặc điểm nhận thức của trẻ mẫu giáo dễ nhớ nhưng cũng mau quên, vì vậy
cô giáo phải luôn luôn tạo ra những tình huống hợp lý nhằm giúp trẻ ôn luyện
thường xuyên. Một trong những tình huống cô có thể tạo ra một cách tự nhiên và
đạt hiệu quả là lồng ghép chữ L – N vào trong các hoạt động chung khác.
* Ở hoạt động giáo dục âm nhạc
Tôi không chỉ dạy trẻ hát đúng nhạc rừ lời mà rất chú ý dạy trẻ hát chuẩn các
từ. Khi trẻ hát, có những lúc tôi cho trẻ hát không có nhạc đệm để sửa cao độ,
trường độ của bài hát, đồng thời sửa lỗi phát âm cho trẻ, đặc biệt với những bài hát
có nhiều câu, từ có phụ âm đầu L – N.
Ví dụ: Bài hát “ Thật là hay” có câu: “li lì li, lí lìli…”
Bài “Mùa xuân đến rồi” có câu: “Sáng hôm nay trời đã nắng lên rồi”
Bài “Bác đưa thư vui tính” có đoạn “… cầm lá thư, nói cảm ơn này em bé
ngoan cầm ngay lá thư…”.
Bài “Vườn trường mùa thu” câu: “là la la, lá la la…”.

11/19


Một số biện pháp rèn phát âm chữ “L – N” cho trẻ 5 – 6 tuổi

* Trong hoạt động cho trẻ làm quen với văn học
Tôi quan tâm đến giọng đọc, giọng kể của trẻ, phát hiện cách phát âm sai của
trẻ để sửa, tôi thường chú ý tới những bài thơ có nhiều phụ âm L – N như:
Bài thơ “Nàng tiên ốc”:
“Đàn lợn đó được ăn
Cơm nước nấu tinh tươm”

Rồi ôm lấy nàng tiên
Không cho chui vào nữa”
Bài thơ “Giữa vòng gió thơm”:
“Này chú gà nâu
Này chú vịt bầu…”
Qua các bài đồng dao “Kéo cưa lừa xẻ”:
Kéo cưa lừa xẻ
12/19


Một số biện pháp rèn phát âm chữ “L – N” cho trẻ 5 – 6 tuổi
Làm ít ăn nhiều
Nằm đâu ngủ đấy
Nó lấy mất cưa
Lấy gì mà kéo”.
Hoặc:
Mồng một lưỡi trai
Mồng hai lá lúa
Mồng ba câu liềm
Mồng bốn lưỡi liềm
Mồng năm liềm giật
Mồng sáu trăng thật
Mồng bẩy trăng láu…
Cầu trời mưa xuống
Lấy nước tôi uống
Lấy ruộng tôi cầy
Lấy bát cơm đầy
Lấy khúc cá to.
* Ở hoạt động giáo dục thể chất
Tôi sửa cách phát âm cho trẻ bằng cách dán chữ cái L – N cho trẻ phát âm

kết hợp vận động qua các bài tập vận động với bóng như: chuyền bóng bên phải,
bên trái, lăn bóng theo đường dích dắc, tung bóng, bắt bóng…
Hay bài tập bật nhảy: bật qua 4 – 5 vũng, bật tách chân tôi viết chữ vào các ô
để trẻ vừa bật nhảy vừa kết hợp đọc chữ.
Ngoài ra tôi còn tập trung nhiều cơ hội sửa lỗi phát âm 2 phụ âm L – N cho
trẻ vào các hoạt động khác như: hoạt động tạo hình, hoạt động với môi trường xung
quanh, làm quen với một số biểu tượng về toán.
Tuy nhiên để sửa “ngọng” cho trẻ không chỉ chú ý đến hoạt động học tập mà
còn có nhiều hoạt động khác trong ngày, trẻ luôn cần có sự quan tâm của cô.
* Hoạt động ở mọi lúc mọi nơi
Trong hoạt động ngoài trời khi quan sát những sự vật hiện tượng xung
quanh, trẻ có những cảm nhận rất tự nhiên về đặc điểm, màu sắc của sự vật hiện
tượng (cái lá này màu nâu, hoặc nụ hoa này chưa nở…) trẻ nói những nhận xét và

13/19


Một số biện pháp rèn phát âm chữ “L – N” cho trẻ 5 – 6 tuổi
cảm nhận của mình. Thông qua sự bộc lộ ngôn ngữ này tôi sửa ngay cho trẻ nếu trẻ
nói chưa đúng.
Hoặc giao tiếp giữa các cháu với nhau, khi trẻ gọi tên bạn hay nói chuyện với
bạn tôi chú ý lắng nghe trẻ nói, nếu sai tôi yêu cầu trẻ nhắc lại câu trẻ vừa nói và
chậm rãi nói lại từng từ, khuyến khích trẻ nói theo.
Càng gần gũi với trẻ thì việc luyện phát âm cho trẻ càng thuận lợi hơn, ngay
trong giờ đón trẻ hay trả trẻ tôi thường tổ chức chơi trò chơi dân gian có lời như:
Nhảy lò cò, nu na nu nống, thả đỉa ba ba,… trong thời gian ngắn giữa các hoạt động
tôi thường dạy trẻ đọc một số bài ca dao, đồng giao hoặc một số bài thơ do tôi sưu
tầm và sáng tác có chứa phụ âm L – N.

3.5. Biện pháp 5: Khuyến khích trẻ tự phát hiện và sửa lỗi phát âm cho nhau.

Để hình thành thói quen này, tụi luôn gần gũi, giao tiếp với trẻ, yêu cầu trẻ
chú ý lắng nghe, phát hiện chính bản thân và các bạn, tôi kịp thời động viên các
những cháu có ý thức phát âm đúng, đồng thời khích lệ các cháu phát hiện lỗi phát
âm của các bạn khác, nhắc nhở bạn sửa ngay.
14/19


Một số biện pháp rèn phát âm chữ “L – N” cho trẻ 5 – 6 tuổi
Ví dụ: Cho trẻ đọc bài thơ “Giữa vòng gió thơm” có câu:
“Này chị gà nâu…
Này chị vịt bầu…”
Khi phát hiện có 1 số trẻ đọc sai phụ âm L – N tôi yêu cầu trẻ đọc lại và hỏi
trẻ đọc như thế đã đúng chưa. Tại sao chưa đúng? Đọc như thế nào là đúng? Tôi
cho trẻ đọc chuẩn đọc lại và cho các bạn nhận xét cách phát âm của bạn mình. Với
nhiều lần làm như vậy tôi đã giúp trẻ có thể tự phát hiện lỗi phát âm của mình và
các bạn trong lớp.
Để gây hứng thú cho trẻ tôi tạo ra một góc chơi “Thử làm nghệ sỹ:. Ở góc chơi này
tôi có một cái đài nhỏ để thu âm, cho trẻ được đọc thơ, kể chuyện, phát âm theo yêu
cầu của cô nhằm mục đích rèn chữ L – N hoặc một số nội dung khác mà trong quá
trình dạy học tôi đưa ra, sau đó trẻ được nghe lại và cảm nhận tự rút ra cách phát
âm chuẩn hơn. Kết quả là đa số trẻ đều hứng thú với hoạt động này.
3.6. Biện pháp 6: Kết hợp với phụ huynh sửa lỗi cho trẻ.
Ngay từ đầu năm học tôi đó có kế hoạch cùng bàn bạc và thảo luận với phụ
huynh nêu ra cách đọc một số chữ khó, đặc biệt là chữ L – N để phụ huynh nắm bắt
được, từ đó tạo điều kiện rèn luyện phát âm cho trẻ khi ở nhà. Với một số trẻ cá biệt
về phát âm, tôi gặp trực tiếp phụ huynh trao đổi và động viên họ nên chọn mua
những quyển truyện tranh trong có lời đối thoại nhiều phụ âm L – N và dành thời
gian đọc, kể cho trẻ nghe, dạy trẻ kể lại chuyện. Động viên phụ huynh mua những
băng, đĩa hát của nhà văn hóa thiếu nhi Hà Nội hay của Vụ giáo dục Mầm non cho
trẻ nghe và hát theo. Ngoài ra tôi còn nhắc nhở phụ huynh thường xuyên chú ý tới

lời nói, cách phát âm của mọi người trong gia đình, giải thích cho phụ huynh hiểu
chính lời nói của người thân trong gia đình là môi trường giáo dục trẻ khi ở nhà.
Như vậy việc phối hợp giữa gia đình và nhà trường đều tạo môi trường phát âm
chuẩn mực giúp trẻ ngấm dần một cách tự nhiên khi đọc phát âm đúng phụ âm L –
N.
IV. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC
1. Về phía trẻ
Qua một thời gian thực hiện và theo dõi tôi nhận thấy những biện pháp trên
rất có hiệu quả, học sinh lớp tôi có chuyển biến rõ rệt, những cháu phát âm chuẩn
15/19


Một số biện pháp rèn phát âm chữ “L – N” cho trẻ 5 – 6 tuổi
và biết phát hiện các bạn trong lớp phát âm chưa đúng tăng lên. Qua khảo sát kết
quả đạt được như sau:
Kết quả khảo sát
Trước khi thực
hiện các biện
pháp
Số trẻ
Tỉ lệ

Sau khi thực
hiện các biện
pháp
Số trẻ
Tỉ lệ

Số trẻ phát âm nhầm lẫn 2
phụ âm L - N


20/36

55,6%

3/36

8%

Giảm 48%

Số trẻ phát âm sai phụ âm N

6/36

16,7%

1/36

2%

Giảm 15%

Số trẻ phát âm sai phụ âm L

5/36

13,9%

1/36


2%

Giảm 12%

Số trẻ phát âm đúng 2 phụ
âm L - N

5/36

13,9%

31/36

86%

Tăng 72%

Nội dung

So sánh

2. Về phía giáo viên:
- Nâng cao được kỹ năng phát âm chuẩn.
- Sưu tầm được nhiều bài thơ, bài hát, câu truyện hay có tác dụng luyện phát
âm đưa vào dạy trẻ.
- Tạo được hứng thú cho trẻ khi hoạt động làm quen chữ viết.
- Có nhiều tiết dạy làm quen chữ viết được xếp tốt.
3. Về phía phụ huynh:
- Phụ huynh có hiểu biết về kiến thức rèn phát âm cho trẻ.

- Đã kết hợp với giáo viên cùng thực hiện tốt việc rèn phát cho trẻ.
- Thường xuyên quan tâm đến chất lượng phát triển ngôn ngữ, và hoạt động
làm quen chữ viết.
KẾT THÚC VẤN ĐỀ
1. KẾT LUẬN
16/19


Một số biện pháp rèn phát âm chữ “L – N” cho trẻ 5 – 6 tuổi
Việc nâng cao chất lượng làm quen chữ viết cho trẻ mẫu giáo lớn 5-6 tuổi
giữ vai trò hết sức quan trọng và cần thiết. Vì đối với trẻ ở lứa tuổi này chữ viết là
môn học giúp trẻ phát triển toàn diện nhất. Do đó để giúp trẻ hình thành, củng cố,
phát triển khả năng ngôn ngữ cũng như kỹ năng phát âm đạt kết quả cao mỗi giáo
viên chúng ta cần:
- Thường xuyên nghiên cứu kỹ các tài liệu, không ngừng học hỏi để nâng cao
trình độ chuyên môn, kỹ năng sư phạm.
- Cần cố gắng trao đổi, học hỏi thêm kinh nghiệm của đồng nghiệp cũng như
của người đi trước và không ngừng luyện tập các hoạt động làm quen chữ viết.
- Phải cẩn trọng, nhạy bén, sáng tạo trong việc gợi ý, hướng dẫn và áp dụng
các biện pháp hữu hiệu vào môn học và các hoạt động
- Lắng nghe ý kiến đóng góp xây dựng, biết sửa chữa khuyết điểm và phát
huy ưu điểm của bản thân. Bản thân cũng tự rút kinh nghiệm sau mỗi hoạt động để
giúp trẻ phát triển tốt hơn.
- Lồng ghép, tích hợp các nội dung giáo dục.
- Khảo sát trẻ tại nhóm lớp mình phụ trách, thường xuyên gần gũi, quan tâm
để nắm được đặc điểm tâm lý của từng trẻ từ đó tìm ra các biện pháp dạy học phù
hợp.
- Giáo viên cần gần gũi để phát hiện sự sáng tạo của trẻ, khen ngợi, động
viên sửa sai kịp thời và tạo môi trường học tốt cho trẻ.
- Đồng thời thực hiện tốt công tác tuyên truyền với phụ huynh.

2. BÀI HỌC KINH NGHIỆM
Từ những kết quả trên tôi rút ra một số bài học kinh nghiệm nhằm nâng cao
chất lượng, kỹ năng phát âm chữ cái L - N như sau:
- Tích cực xây dựng môi trường làm quen chữ viết cho trẻ. - Giáo viên luôn
có ý thức tự rèn luyện, thường xuyên tham khảo các tài liệu chuyên sâu, các giáo
trình “ngôn ngữ tiếng Việt” luôn chú trọng tới lời nói khi giao tiếp với trẻ, với mọi
người, ở mọi lúc mọi nơi.
- Giáo viên phải gần gũi với trẻ, nắm bắt được đặc điểm tâm sinh lý của trẻ,
quan tâm chú trọng tới lời nói, phát âm của trẻ trong hoạt động chung để kịp thời
uốn nắn, sửa sai cho trẻ.
- Tích cực rèn luyện, sửa sai phát âm cho trẻ trong các hoạt động khác cũng
như khi trẻ giao tiếp với bạn, với cô và với mọi người ở mọi lúc, mọi nơi.
17/19


Một số biện pháp rèn phát âm chữ “L – N” cho trẻ 5 – 6 tuổi
- Thường xuyên khích lệ trẻ tự phát hiện và sửa lỗi phát âm cho nhau, giúp
trẻ dễ nhớ.
- Cần phối kết hợp chặt chẽ với phụ huynh học sinh trong việc rèn luyện
cách phát âm cho trẻ và sự hỗ trợ về cơ sở vật chất theo yêu cầu của lớp, của nhà
trường, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tổ chức thực hiện đạt kết quả tốt.
3. KHUYẾN NGHỊ, ĐỀ XUẤT
3.1. Đối với phòng giáo dục
- Thường xuyên mở các lớp tập huấn chuyên đề về “Làm quen chữ viết”, mở
các lớp bồi dưỡng phát triển ngôn ngữ, kỹ năng phát âm chuẩn.
- Xây dựng các tiết kiến tập để giáo viên chúng tôi được học hỏi kinh nghiệm
của chị em đồng nghiệp nhằm nâng cao trình độ chuyên môn.
- Cung cấp tài liệu về vấn đề đổi mới phương pháp dạy học cho giáo viên.
3.2. Đối với nhà trường
- Tổ chức các hội thi giáo viên dạy giỏi về chuyên đề “Làm quen chữ viết”

- Tổ chức và tạo điều kiện cho giáo viên được kiến tập các tiết dạy mẫu, các
buổi thảo luận, trao đổi về các biện pháp tổ chức hoạt động làm quen chữ viết cho
trẻ.
3.3. Đối với các bậc phụ huynh
- Thường xuyên phối kết hợp chặt chẽ với nhà trường, giáo viên chủ nhiệm
trong việc chăm sóc và giáo dục trẻ để mang lại kết quả cao nhất.
Trên đây là “Một số biện pháp rèn phát âm chữ L - N cho trẻ mẫu giáo lớn
5-6 tuổi" mà tôi đã áp dụng tại nhóm lớp mình phụ trách và đã mang lại những kết
quả ban đầu. Tôi rất mong được sự góp ý xây dựng của cấp trên và quý bạn đọc để
bản sáng kiến được hoàn thiện hơn, giúp tôi ngày càng có nhiều kinh nghiệm dạy
dỗ các cháu tốt hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!

18/19



×