SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC
ĐỀ CHÍNH THỨC
KỲ THI CHỌN HSG LỚP 12 THPT NĂM HỌC 2016-2017
ĐỀ THI MÔN: TOÁN
Thời gian làm bài: 180 phút, không kể thời gian giao đề
Câu 1 (2.0 điểm).
2 2x
có đồ thị là ( H ) . Gọi I là giao điểm của hai đường tiệm cận của
x 1
( H ) và M là một điểm bất kì trên ( H ) . Tiếp tuyến với ( H ) tại M cắt tiệm cận đứng và tiệm
cận ngang của ( H ) lần lượt tại E và F . Chứng minh rằng tam giác IEF có diện tích không đổi.
x3
b) Cho hàm số y 2 x 2 x 1 có đồ thị là (C ) . Trong tất cả các tiếp tuyến với đồ thị
3
(C ) , hãy tìm tiếp tuyến có hệ số góc nhỏ nhất.
Câu 2 (2.0 điểm).
a) Cho log5 6 a,log6 12 b. Tính log 25 24 theo a và b.
a) Cho hàm số y
4x
1
Tính tổng: S f
b) Cho hàm số f ( x ) x
4 2
2017
Câu 3 (2.0 điểm).
a) Một ngọn hải đăng đặt tại vị trí A cách bờ biển một
khoảng AB 4(km). Trên bờ biển có một cái kho ở vị
trí C cách B một khoảng BC 7(km). Người canh
hải đăng phải chèo đò từ vị trí A đến vị trí M trên bờ
biển với vận tốc 6( km h) rồi đi xe đạp từ M đến C
với vận tốc 10( km h) (hình vẽ bên). Xác định vị trí
của M để người đó đến C nhanh nhất.
2
f
2017
2016
f
2017
b) Tìm tất cả các giá trị của tham số m để phương trình sau có ba nghiệm dương phân biệt
x3 3(m 1) x2 3(2m 1) x 2m2 9m 5 0
Câu 4 (2.0 điểm). Cho tứ diện ABCD có BAC CAD DAB 600 ,AB 8(cm),AC 9(cm),
AD 10(cm). Gọi A1 ,B1 ,C1 ,D1 lần lượt là trọng tâm của các tam giác BCD, ACD, ABD, ABC.
a) Tính khoảng cách từ điểm B đến mặt phẳng ACD .
b) Tính thể tích khối tứ diện A1B1C1 D1 .
Câu 5 (1.0 điểm). Cho hình chóp S. ABC có đáy ABC là tam giác vuông tại B, AB 8,
BC 6. Biết SA 6 và SA vuông góc với mặt phẳng ( ABC ) . Tìm bán kính mặt cầu có tâm
thuộc phần không gian bên trong của hình chóp và tiếp xúc với tất cả các mặt của hình chóp
S. ABC .
Câu 6 (1.0 điểm). Cho a,b,c là các số thực dương thỏa mãn abc 1 . Tìm giá trị nhỏ nhất của
biểu thức P
a3
b3
c3
a 2 a 1 b2 b 1 c 2 c 1
------------------- Hết -------------------
- Thí sinh không sử dụng tài liệu và máy tính cầm tay. Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.
Họ và tên thí sinh:……………………………………………….; Số báo danh:………………
SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC
KỲ THI CHỌN HSG LỚP 12 THPT NĂM HỌC 2016-2017
HƯỚNG DẪN CHẤM MÔN: TOÁN
(Hướng dẫn chấm gồm 06 trang)
I. LƯU Ý CHUNG:
- Hướng dẫn chấm chỉ trình bày một cách giải với những ý cơ bản phải có. Khi chấm bài thí
sinh làm theo cách khác nếu đúng và đủ ý thì vẫn cho điểm tối đa.
- Điểm toàn bài tính đến 0,25 và không làm tròn.
- Với bài hình học nếu thí sinh không vẽ hình phần nào thì không cho điểm tương ứng với
phần đó.
II. ĐÁP ÁN:
2 2x
Câu 1.a (1.0 điểm) Cho hàm số y
có đồ thị là ( H ) . Gọi I là giao điểm của hai đường
x 1
tiệm cận của ( H ) và M là một điểm bất kì trên ( H ) . Tiếp tuyến với ( H ) tại M cắt tiệm cận
đứng và tiệm cận ngang của ( H ) lần lượt tại E và F . Chứng minh rằng tam giác IEF có diện
tích không đổi.
Nội dung
Điểm
4
2 2m
Giả sử M m;
, tiếp tuyến với ( H ) tại M có
, m 1. Ta có: f '( x)
m 1
( x 1) 2
phương trình là: y
4
2 2m
x m
2
(m 1)
m 1
()
0.25
Đồ thị ( H ) có tiệm cận đứng 1 : x 1 , tiệm cận ngang 2 : y 2 , suy ra I (1; 2).
Ta có: 1 E E 1;
Do đó: IE
0.25
6 2m
; 2 F F 2m 1; 2
m 1
8
, IF | 2m 2 | .
| m 1|
0.25
1
2
1
8
| 2m 2 | 8 (không đổi).
2 | m 1|
Tam giác IEF vuông tại I nên SIEF IE.IF
0.25
3
x
2 x 2 x 1 có đồ thị (C ) . Trong tất cả các tiếp tuyến
3
với đồ thị (C ) , hãy tìm tiếp tuyến có hệ số góc nhỏ nhất.
Nội dung
Điểm
Hàm số đã cho có y' x 2 4 x 1.
1
Gọi M x0 ; y0 là điểm bất kỳ thuộc đồ thị (C), y0 x03 2 x02 x0 1 .
0.25
3
Tiếp tuyến của đồ thị (C) tại M x0 ; y0 có hệ số góc: k y' x0 x02 4 x0 1
0.25
Câu 1.b (1.0 điểm) Cho hàm số y
x0 2 3 3 .
2
Vậy k đạt giá trị nhỏ nhất bằng 3 khi x0 2 .
0.25
Trang 1/6, HDC HSG12-Môn Toán
11
7
Khi đó M 2; và tiếp tuyến cần tìm có phương trình: y 3x .
3
3
0.25
Câu 2.a (1.0 điểm) Cho log5 6 a,log6 12 b. Tính log 25 24 theo a và b.
Nội dung
Ta có: a log5 6 log5 3 log5 2; b log6 12
Điểm
a.b log5 6.log6 12 log5 12 log5 3 2log5 2.
0.25
x y a
x 2a ab
Vậy nếu đặt x log5 3, y log5 2 thì ta có hệ
x 2 y ab
y ab a
0.25
1
log5 3 3log5 2
2
1
1
a(2b 1)
( x 3 y) 2ab a
2
2
2
Khi đó log 25 24
0.25
0.25
4x
. Tính tổng:
Câu 2.b (1.0 điểm) Cho hàm số f ( x) x
4 2
1
2
2016
S f
f
f
2017
2017
2017
Nội dung
Ta có nhận xét: Nếu a b 1 thì f a f b 1.
Điểm
0.25
4a 4b 2 4b 4a 2
4a
4b
Thật vậy, ta có: f (a) f (b) a
4 2 4b 2
4a 2 4b 2
2.4a b 2.4a 2.4b
2.4a 2.4b 8
1.
4a b 2.4a 2.4b 4 2.4a 2.4b 8
Áp dụng nhận xét đó ta được:
1
2016 2
2S f
f
f
2017 2017
2017
1 1 ... 1 2016.
2015
f
... f
2017
2016 sô'
S 1008.
Câu 3.a (1.0 điểm)
a) Một ngọn hải đăng đặt tại vị trí A cách bờ biển một
khoảng AB 4(km). Trên bờ biển có một cái kho ở vị
trí C cách B một khoảng BC 7(km). Người canh
hải đăng phải chèo đò từ vị trí A đến vị trí M trên bờ
biển với vận tốc 6( km h) rồi đi xe đạp từ M đến C
với vận tốc 10( km h) (hình vẽ bên). Xác định vị trí
của M để người đó đến C nhanh nhất.
2016
2017
0.25
1
f
2017
0.25
0.25
Trang 2/6, HDC HSG12-Môn Toán
Nội dung
Điểm
Đặt BM x,x 0; 7 . Khi đó, AM x 2 16 , MC 7 x.
Thời gian người canh hải đăng đi từ A đến C theo lộ trình bài toán là:
h
x 2 16 7 x
( giờ )
6
10
0.25
x 2 16 7 x
Xét hàm số h( x)
, 0 x 7. Hàm số h( x) liên tục trên 0;7.
6
10
x
1
h '( x)
.
6 x 2 16 10
0.25
h '( x) 0 x 3(do x 0;7)
41
65
37
, h(7)
, h(3) .
0.25
30
6
30
37
khi x 3. Vậy khi điểm M cách B một khoảng bằng
Suy ra: Min h( x)
x0;7
30
3(km) thì người canh hải đăng đến kho nhanh nhất.
0.25
Ta có: h(0)
Câu 3.b (1.0 điểm) Tìm tất cả các giá trị của tham số m để phương trình sau có ba nghiệm
dương phân biệt: x3 3(m 1) x2 3(2m 1) x 2m2 9m 5 0 (1)
Nội dung
Điểm
Đặt f ( x) x3 3(m 1) x2 3(2m 1) x 2m2 9m 5 . Từ tính chất đồ thị hàm số
bậc ba, suy ra yêu cầu bài toán được thỏa mãn nếu các điều kiện sau xảy ra đồng
thời:
+) f '( x) 0 có hai nghiệm dương phân biệt (1)
+) fCÐ. fCT 0
(2)
+) f (0) 0
(3)
x 1
f '( x) 3x 2 6(m 1) x 3(2m 1), f '( x) 0
x 2m 1
0.25
0.25
1
m
Suy ra (1)
2
m 0
(*)
(2) f (1). f (2m 1) 0 2m2 6m 4 .(2m 1) 2m2 2m 4 0
3 17
1
m
; (do m )
2
2
1
(3) 2m2 9m 5 0 m 5
2
3 17
;5 .
Kết hợp các điều kiện (*), (**), (***) ta được m
2
(**)
0.25
(***)
0.25
Trang 3/6, HDC HSG12-Môn Toán
Câu 4.a (1.0 điểm) Cho tứ diện ABCD có BAC CAD DAB 600 ,AB 8(cm),
AC 9(cm), AD 10(cm). Gọi A1 ,B1 ,C1 ,D1 lần lượt là trọng tâm của các tam giác
BCD, ACD, ABD, ABC. Tính khoảng cách từ điểm B đến mặt phẳng ACD .
A
H
D'
I
B
D
C'
C
Nội dung
Điểm
Trên các cạnh AC, AD lần lượt lấy các điểm C ', D ' sao cho AC ' AD ' 8(cm) . Khi
0.25
đó, tứ diện ABC ' D ' là tứ diện đều có cạnh bằng 8(cm) .
Gọi H là hình chiếu vuông góc của B lên AC' D' , H là tâm của tam giác đều
0.25
AC' D' .
Gọi I là trung điểm của C' D' , IC ' 4(cm), AI AC '2 IC '2 4 3(cm).
2
8 3
AI
( cm ).
3
3
Khoảng cách từ điểm B đến mặt phẳng ACD là :
0.25
d B, ACD BH AB 2 AH 2
0.25
H AI , AH
8 6
cm .
3
Câu 4.b (1.0 điểm) Tính thể tích khối tứ diện A1 B1C1 D1 .
A
C1
B1
D1
C2
D
B
A1
B2
D2
C
Trang 4/6, HDC HSG12-Môn Toán
Nội dung
Điểm
Gọi B2 , C2 , D2 thứ tự là trung điểm CD,DB,BC. Khi đó ( B1 C1 D1 ) //(BCD) . Ta có
S
B1C1 C1D1 D1B1 AB1 2
4
0.25
S B1C1D1 S B2C2 D2 BCD
B2C2 C2 D2 D2 B2 AB2 3
9
9
d ( B1 ,( BCD)) 1
d ( A,( BCD))
Lại có
, suy ra
d ( A1 ,( B1C1D1 )) d ( B1 ,( BCD))
d ( A,( BCD)) 3
3
0.25
1
1 d ( A,( BCD)) S BCD VABCD
VA1B1C1D1 d ( A1 ,( B1C1D1 )).S B1C1D1 .
.
3
3
3
9
27
Diện tích của tam giác ACD là:
1
1
3 45 3
S ACD .AC.AD.sinCAD .9.10.
( cm 2 ) .
2
2
2
2
0.25
Thể tích của tứ diện ABCD là:
1
1 8 6 45 3
VABCD BH .S ACD .
.
60 2( cm3 ) .
3
3 3
2
60 2 20 2
0.25
VA1B1C1D1
(cm3 ) .
27
9
Câu 5 (1.0 điểm). Cho hình chóp S. ABC có đáy ABC là tam giác vuông tại B, AB 8,
BC 6. Biết SA 6 và SA vuông góc với mặt phẳng ( ABC ) . Tìm bán kính mặt cầu có tâm
thuộc phần không gian bên trong của hình chóp và tiếp xúc với tất cả các mặt của hình chóp
S. ABC .
S
6
I
r
r
C
A
6
8
B
Nội dung
Điểm
Gọi I , r thứ tự là tâm và bán kính của mặt cầu có tâm thuộc phần không gian bên
trong hình chóp và tiếp xúc với tất cả các mặt của hình chóp S. ABC . Nối I với các
điểm S, A, B, C. Khi đó ta có
r.S
1
1
1
1
VS . ABC VI .SAB VI .SBC VI .SCA VI . ABC .r.S SAB .r.S SBC .r.S SCA .r.S ABC tp
0.25
3
3
3
3
3
Ở đó, Stp là diện tích toàn phần (tổng diện tích 4 mặt của hình chóp)
1
1
1 1
Ta có VS . ABC .SA. .BA.BC .6. .8.6 48.
3
2
3 2
0.25
Trang 5/6, HDC HSG12-Môn Toán
Dễ chứng minh được SB BC
SB SA2 AB 2 62 82 10 BC 2 BA2 AC , suy ra:
1
Stp SSAB SSBC SSCA S ABC 6.8 10.6 6.10 8.6 108.
2
3V
3.48 4
Do đó r S . ABC
.
Stp
108 3
0.25
0.25
Câu 6. (1.0 điểm) Cho a,b,c là các số thực dương thỏa mãn abc 1 . Tìm giá trị nhỏ nhất của
a3
b3
c3
a 2 a 1 b2 b 1 c 2 c 1
Nội dung
3
x
2
1
Xét hàm số: f ( x) 2
ln x với x 0; .
x x 1 3
3
x 1 3x 7 x 12 x 6 x 2
Ta có: f '( x)
biểu thức P
4
3
Điểm
0.25
2
3( x 2 x 1)2 x
Bảng biến thiên của f ( x ) :
x
f’(x )
0
1
-
0
+
f(x)
f ( 1) 0
Từ bảng biến thiên ta được: f ( x) f 1 0, x 0
Thay x lần lượt bằng a, b, c ta được: f ( a ) f b f c 0
a3
b3
c3
2
2
2
2
ln a ln b ln c 1 0
a a 1 b b 1 c c 1 3
a3
b3
c3
2
2
2
2
ln a.b.c 1 0
a a 1 b b 1 c c 1 3
a3
b3
c3
2
2
2
1 P 1
a a 1 b b 1 c c 1
Vậy giá trị nhỏ nhất của P là 1 khi a b c 1.
0.25
0.25
0.25
------------------- Hết -------------------
Trang 6/6, HDC HSG12-Môn Toán