Tải bản đầy đủ (.pdf) (9 trang)

nghe thuat su dung duong cheo trong giai nhanh hoa hoc

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (277.72 KB, 9 trang )

Sao bng lnh giá – V Khc Ngc 0985052510


Lâu nay, k thut gii toán Hóa hc vn cha đc quan tâm đúng mc,
đc bit là trong chng trình đào to ca trng ph thông, dn đn tình trng
hc sinh ca chúng ta gp nhiu khó khn và lúng túng trong vic gii các bài
Toán phc tp, các sách tham kho v gii toán Hóa hc cng đã có khá nhiu,
tuy nhiên cng tht khó có th tìm đc mt cun sách có th tóm lc đy đ
các phng pháp gii toán thng gp.
Topic này đc lp ra vi mong mun giúp các bn có đc cái nhìn đy
đ nht v các phng pháp gii các bài tp Hóa, đa vic gii toán Hóa hc
không ch là mt k thut mà là mt ngh thut ca ngi yêu hc Hóa.
Bài m đu mà tui đt ra hôm nay là k thut đng chéo - mt k thut rt
hay gp trong các bài toán Hóa ph thông – linh hn ca “phng pháp
trung bình”. Lâu nay có không ít ngi đ cp đn k thut đng chéo, nhng
còn rt hn ch. Hy vng bài vit di đây s cung cp cho các bn nhiu thông
tin quý báu v mt k thut quan trng bc nht trong gii toán Hóa hc.


Ngh thut s dng đng chéo trong gii toán Hóa hc.

_K thut đng chéo đc s dng rt rng rãi trong gii toán Hóa hc, có mt
trong hu ht các bài toán có s dng “phng pháp trung bình” (chú ý là ch
trong hn hp 2 thành phn)
_Bn cht ca k thut này là vn là công thc gii h phng trình bc nht 2 n,
nói cách khác nó là s hình nh hóa đnh thc cp 2 trong công thc Crame.
_ u đim ni bt ca phng pháp này là hn ch đc s n s trong bài toán,
nhanh gn và trình bày trc quan.
_ Không th có mt đnh ngha chính xác v k thut này, nên tôi s trình bày các
dng bài đc trng ca phng pháp này thông qua các ví d c th có so sánh vi
“phng pháp thông thng”


 đây, tôi xin đim qua các dng toán ht sc c bn có dùng đn k thut
này, theo th t trong chng trình ph thông bt đu t lp 10. Cn nh là các
bài toán trong thc t phc tp hn nhiu, đòi hi các bn phi có s suy ngh, tìm
tòi đ hình thành k thut gii toán Hóa hc mt cách đy đ và hoàn thin, không
th làm máy móc. Chúc các bn s tìm thy nhiu điu thú v khi vn dng linh
hot các k nng này!

Dành cho hc sinh lp 10


Dng 1
: Tính toán hàm lng đng v

VD
: KLNT ca đng là 63,54. ng có 2 đng v là
65
Cu
29

63
Cu
29.
Tìm phn
trm v s nguyên t ca mi đng v?
Cách 1:

t x, y ln lt là phn trm v s nguyên t ca 2 đng v
65
Cu
29


63
Cu
29
(0 <
x, y < 100, %)


Sao bng lnh giá – V Khc Ngc 0985052510


T các gi thit trong bài, ta có h phng trình:

x + y = 100 %

M
Cu
=
yx
yx
+
+ 6365
= 63,54

Gii h 2 phng trình trên, ta có : x = 27% và y = 73%
Vy hàm lng ca
65
Cu
29
trong t nhiên là 27% và

63
Cu
29
là 73%.
( Trong cách làm này, còn có th hn ch đc 1 n nu khi đt ta chn n là x và
100 – x )
Cách 2:

Áp dng k thut đng chéo cho hn hp 2 đng v trên trong t nhiên, ta có:

65
Cu
29
(M = 65) 63,54 – 63 = 0,54 27


M
Cu
= 63,54
63
Cu
29
(M = 63) 65 – 63,54 = 1,46 73



%
65
Cu
29

=
7327
%100.27
+
= 27%
Bài tp tng t:

1. KLNT trung bình ca Brom là 79,91. Brom có 2 đng v trong t nhiên là
79
Br
35

81
Br
35
. Tính hàm lng phn trm ca mi đng v trong t nhiên?
2. KLNT trung bình ca Antimon là 121,76. Antimon có 2 đng v trong t
nhiên là
121
Sb
51

123
Sb
51
. Tính hàm lng phn trm ca mi đng v?
3. KLNT trung bình ca nguyên t Bo là 10,812. Mi khi có 94 nguyên t
10
BB
5

thì có bao nhiêu nguyên t B
11
5
?

Dng 2: Tính t l thành phn ca hn hp khí qua t khi

VD:
T khi ca mt hn hp khí Nit và Hidro so vi Oxi là 0,3125. Tìm th
tích và thành phn phn trm v th tích ca Nit và Hidro có trong 29,12 lít hn
hp?
Cách 1:
Gi s có 100 mol hn hp trên (phng pháp gi thit tm) và s mol ca N
2

H
2
ln lt là x và y (0 < x,y < 100, mol)
T các gi thit trong bài, ta có h phng trình:
x + y = 100 mol

M
hh
=
yx
yx
+
+ 228
= 32.0,3125 = 10
Gii h phng trình trên, ta có: x = 30,77 (mol) và y = 69,23 (mol)

Vì t l v s mol cng bng t l v th tích trong cùng điu kin nhit đ và áp
sut nên ta có: %V
N2
= 30,77% và %V
H2
= 69,23%


Sao bng lnh giá – V Khc Ngc 0985052510


T đó có: V
N2
= 29,12 . 30,77/100 = 8,96l và suy ra V
H2
= 29,12 – 8,86 = 20,16l
Cách 2:

Áp dng k thut đng chéo cho hn hp 2 cht khí  trên, ta có:

N
2
(M = 28) 8 4


M
hh
= 32.0,3125 = 10
H
2

(M = 2) 18 9


%V

N2
=
94
%100.4
+
= 30,77%
Bài tp tng t:


1, Cn thêm bao nhiêu lít khí N
2
vào 29,12 lít hn hp khí  VD trên đ thu đc
mt hn hp mi có t khi hi so vi O
2
là 0,46875.
2, Mt hn hp khí gm N
2
và H
2
có t khi hi so vi khí Hidro là 3,6. Sau khi
đun nóng mt thi gian vi bt st  550*C thì thy t khi ca hn hp khí so vi
Hidro tng lên và bng 4,5.
a, Tính thành phn ca hn hp khí trc và sau phn ng
b, Tính xem có bao nhiêu phn trm th tích ca N
2

và Hidro đã tham gia
phn ng. Cho bit phn ng gia N
2
và H
2
xy ra không hoàn toàn:
N
2
+ 3H
2

2NH
3
3, Khi hòa tan hoàn toàn 2,72 gam hn hp Canxi cacbua (CaC
2
) và Nhôm cacbua
(Al
4
C
3
) vào dung dch HCl 2M ngi ta thu đc mt lng khí có t khi so vi
Hidro bng 10.
a, Xác đnh thành phn phn trm khi lng ca các cht rn ban đu.
b, Tính th tích dung dch HCl 2M ti thiu cn dùng đ hòa tan hn hp.
c, Tính th tích khí thu đc  27,3*C và 836 mm Hg
4, T khi ca mt hn hp gm O
2
và O
3
đi vi He là 10,24. Nu cho hn hp

này đi t t qua dung dch KI có d thì thu đc 50 lít khí.
a, Xác đnh th tích ca O
2
và O
3
có trong hn hp
b, Cn thêm vào hn hp trên bao nhiêu lít khí O
3
đ thu đc hn hp mi
có t khi so vi He là 10,667.
5, Trn 13 gam mt kim loi M có hóa tr 2 ( M đng trc Hidro trong dãy
Bêkêtp) vi Lu hunh ri nung nóng đ phn ng xy ra hoàn toàn, thu đc
cht rn A. Cho A phn ng vi 300ml dung dch H
2
SO
4
1M (acid ly d), thì thu
đc hn hp khí B nng 5,2 gam (t khi hi ca B vi Oxi là 0,8125) và dung
dch C.
a, Xác đnh kim loi M và nng đ mol/lit ca dung dch C (gi s th tích
dung dch không đi). Bit rng mui MSO
4
tan trong nc.
b, Cho 250ml dung dch NaOH có nng đ cha bit vào ½ dung dch C thì
thu đc 1 kt ta. em nung kt ta đn khi lng không đi thì đc
cht rn D nng 6,075 gam. Tính nng đ mol/lít ca dung dch NaOH.


Sao bng lnh giá – V Khc Ngc 0985052510



(i hc Tài chính 1988)

Dành cho hc sinh lp 11


Dng 3:
Tính toán trong pha ch dung dch

Công thc chung:

1, Nng đ phn trm:

Trn m
1
(gam) dung dch A% (ln) vi m
2
(gam) dung dch nng đ a% (nh
hn) thì đc dung dch có nng đ X% tha mãn:
m
1
A% X%
X - a
m
2
a% A – X


XA
aX



=
1
2
m
m


Nu gi thit là t khi ca dung dch thay đi không đáng k thì ta có:

XA
aX


=
1
2
V
V


2, Nng đ mol/lit:
Trn V
1
(lit) dung dch A (mol/l) vi V
2
(lit) dung dch a (mol/l) vi gi thit
th tích dung dch hao ht không đáng k thì ta đc dung dch có nng đ X
(mol/l) tha mãn:


V
1
A (M) X - a
X (M)
V
2
a (M) A – X


XA
aX


=
1
2
V
V


VD:
Cn bao nhiêu ml dd NaCl 3% đ pha 500 ml dung dch nc mui sinh lý,
gi thit rng t khi ca dung dch thay đi không đáng k?
(Bài thc tp Hóa Sinh ca SV nm th 2 khoa Sinh hc H KHTN HN)
Nc mui sinh lý là dung dch NaCl 0,9%
Cách 1:

t x, y ln lt là th tích ca NaCl 3% và H
2

O cn dùng (0 < x,y <500).
Ta có h phng trình:


Sao bng lnh giá – V Khc Ngc 0985052510



V = x+ y = 500 (ml)
m
NaCl
= x.3% = 500.0,9%

Gii h trên, ta đc: x = 150 ml và y = 350 ml
Cách 2:

Áp dng công thc đng chéo, ta có:
NaCl (3%) 0,9
NaCl (0,9%)
H
2
O (0%) 2,1


V
NaCl
=
9,01,2
9,0
+

. 500 = 150 ml
Bài tp tng t:
1, Trình bày cách pha dd ethanol 50% t 2 dd ethanol 90% và 30%.
2, Cn dùng bao nhiêu gam nc đ hòa tan 1,4 mol xút thì thu đc dung dch
25%
3, Phi hòa tan bao nhiêu ml dd HCl 1,6M vi 20 ml dd HCl 0,5M đ đc dung
dch CuSO
4
4, Xác đnh th tích dung dch HCl 10M và th tích H
2
O cn dùng đ pha thành
400ml dd 2M
5, Xác đnh lng nc cn dùng đ hòa tan 188g Kali oxit đ điu ch dd KOH
5,6%
6, Cn bao nhiêu gam dd Fe(NO
3
)
2
20% và bao nhiêu gam H
2
O đ pha thành 500g
dd Fe(NO
3
)
2
8%.

Chú ý:
Cách làm trên còn có th áp dng trong các bài toán pha ch dung dch
biu din qua pH, bn đc t ly VD (Sao bng lnh giá)


Dng 4:
Tính thành phn mui trong phn ng đn baz vi đa acid

ây là dng toán đã đc gii thiu c trong chng trình Hóa hc lp 9 và
Chng Nit – Phospho trong Hóa hc 11. Tuy nhiên, các Giáo viên và Hc sinh
vn còn đi theo li mòn trong vic gii quyt dng Toán này.

VD:
Thêm 250ml dung dch NaOH 2M vào 200ml dung dch H
3
PO
4
1,5M
a, Tính khi lng mui to thành?
b, Tính nng đ mol/l ca dung dch to thành?
(Bài tp 80 trang 100 – Gii Toán Hóa hc 11 - Nguyn Trng Th (ch biên))
Cách 1:
(ây chính là li mòn)
Phn ng gia NaOH và H
3
PO
4
có th xy ra nh sau:



×