Tải bản đầy đủ (.doc) (3 trang)

Thuật ngữ trong âm nhạc

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (44.25 KB, 3 trang )

K

Kèn: Tên chung của nhạc cụ thổi hơi (Pháp: instru-mént à vént).
Kết: Chuẩn bị giai điệu, tiết tấu, hoà thanh để kết thúc tác phẩm âm nhạc hoặc đến điểm nghỉ
trong bản nhạc (Đức: Schluss, Pháp: Cadence).
Khoá: Ký hiệu ở đầu khuông nhạc để chỉ tên nốt đi với khoa làm mốc gọi tên các nốt khác. ba
khoá thờng dùng là khoá Xon, khoá Pha và khoá Đô (Anh:Key, Pháp:Clef).
Ký hiệu: Dấu và chữ viết tắt ghi trên hoặc kèm với dòng nhạc (Gồm các khoá, số phân nhịp,
nốt nhạc, dấu lặng, các sắc thái và kỹ thuật diễn tấu....)

L

Láy: Kiểu diễn tấu, đàn thêm nốt phụ đi với nốt chính (Pháp: Apogiature)
Láy chùm: Nhóm trang trí gồm bốn nốt (: Gruppetto)
Liên khúc: Hình thức sáng tác gồm nhiều phần gắn hữu cơ với nhau (Pháp: Cycle4).
Lĩnh xớng: Câu hát, đoạn hát do một ngời hát trớc hoặc sau phần hát của tập thể.

M

Mô phỏng: Nhắc lại một mét giai điệu nào đó lần lợt trong các giọng, các bè. Mô phỏng là một
yếu tố trong phong cách của phức điệu (Anh, Đức, Pháp: Imilation).

N

Nam cao: Giọng nam tự nhiêm ở âm khu cao nhất thờng hát giai điệu chính trong hợp xớng
(Anh, Pháp, : Ténor).
Nam trầm: Giọng nam thấp và khỏe nhất trong hợp xớng (Anh: Bass, Pháp: Basse, Basso).
Nam trung: Giọng nam ở giữa giọng cao và trầm (Anh: Baritone, Pháp: Baryton)
Ngẫu hứng: Xem ứng tấu
Nghịch phách: Dấu lặng đặt vào phách mạnh hoặc phần đầu của phách mạnh, gây cảm giác
không ổn định (Pháp: Contretemps)


Nhạc cảm: Cảm xúc, nhận thức về nghĩa nội dung của âm nhạc.
Nhạc chiều: Bản đàn, bài hát diễn tả về buổi chiều (Đức: Standchen, Pháp: Srénade).
Nhạc chủ điệu: Cấu trúc âm nhạc trên một giai điệu chính, phần hoà thanh và các bè khác chỉ
đệm theo (Pháp: Homophonie)
Nhạc đề: Nét nhạc trọn vẹn về giai điệu, hoà thanh, cấu trúc và nội dung, dùng để phát triển,
biến tấu trong tác phẩm âm nhạc (Anh: Theme, Pháp: Thème).
Nhạc điện tử: Nhạc dùng âm thanh tạo ra bằng thiết bị điện tử (Pháp: Musique éléctronique).
Nhạc kịch: Hình thức diễn kịch bằng ca hát có dàn nhạc phù hoạ (: Opera).
Nhạc lý: Lý thuyết về âm nhạc (Pháp: Théorie musicale)
Nhạc nhẹ: Âm nhạc vui chơi, giải trí (Pháp: Musicque légère)
Nhạc phân điệu: Hình thức ghép bè tự do, tuỳ hứng không có liên hệ hoà thanh do nhiều
nhạc cụ biến tấu cùng một giai điệu gốc, theo tính năng kỹ xảo riêng, là một kiểu phức
điệu trong biến tấu (Pháp: Hétérophonie).
Nhạc trởng: Ngời kéo viôlông ngồi hàng đầu, bên trái chỉ huy, hoặc một nhạc công có trình độ
độc tấu, có trách nhiệm sắp xếp chuyên môn trong dàn nhạc (Đức: Konzertmeister).
Nhịp: Đơn vị thời gian trong tiến triển âm nhạc.(xem ô nhịp)
Nhịp độ: Sự lựa chọn pháp làm đơn vị cờng độ trong bản nhạc và dùng máy gõ nhịp xác định,
còn gọi là tốc độ (Pháp: Mouvement).
Nốt: Dấu hình bầu dục có đuôi hoặc không đuôi dùng để ghi âm trên khuông nhạc (Pháp:
Note).
Nốt trang trí: Nốt phụ tô điểm cho nét nhạc.
Nữ cao: Giọng nữ cao nhất, hát bè cao nhất trong hợp xớng (: Soprano).
Nữ trầm: Giọng nữ thấp nhất, ngang với Nam cao nhng rộng và mợt hơn (: Contrallo)
Nữ trung: Giọng giữa giọng cao và giọng trầm của nữ (: Mezzo soprano).

Ô
Ô nhịp: Khoảng cách giữa hai vạch nhịp, chia đều bản nhạc thành từng đơn vị gồm một số
phách bằng nhau, phách đầu nhịp thờng mạnh (Pháp: Mesure)

P


Phách: Đơn vị thời gian của ô nhịp (Pháp: Temps).
Phách hiệu: Chữ hoặc hai số viết chồng lên nhau để chỉ cách đánh nhịp và thành phần trờng
độ trong ô nhịp. Còn gọi là Số báo nhịp (Anh: Time Signature, Đức: Taktzeichen).
Phím đàn: Miếng chắn dây để ấnngón trên các đàn dây có phím - Bộ phận bấm ngón của các
nhạc khi có bàn phím.
Phong cầm: Đàn gió, tên thờng gọi của các đàn áccoócđêông (Pháp: Accordéon)
Phức điệu: Cách viết nhạc, nhiều bè giai điệu có quan hệ với nhau về hoà thanh (Pháp:
Polyphonite).

Q

Quản ca: Ngời chỉ huy một đội đồng ca.
Quãng: Khoảng cách giữa hai nốt, tính bằng cung và nửa cung và gọi theo số bậc giữa hai nốt
đó (Pháp: Intervalle) Quãng giai điệu còn gọi là quãng rải, giữa hai âm lần lợt vang lên.
Quãng hoà thanh: Còn gọi là quãng chập hoặc quãng chồng là khoảng cách của hai âm vang
cùng một lúc.
Quốc ca: Bài hát chính thức tiêu biểu cho một nớc (Anh: National Anthem, Pháp: Hymne
national)
Quốc tế ca: Bài hát chính thức của giai cấp vô sản thế giới, lời của Eugène Pottier viết năm
1871, nhạc do Degeyter sáng tác năm 1888 (Pháp: l'Internationale).

R

Rải: Đàn lần lợt những nốt của một hợp âm (Arpeggio).
Rung: Lối diễn tấu làm tiếng đàn vang mềm mại, uyển chuyển (Vibrato).


Sắc thái: Mức độ mạnh, nhẹ, to, nhỏ trong diễn tấu, thể hiện nội dung tình cảm của bản nhạc,
thờng chỉ dẫn bằng tiếng , có kèm hoặc không kèm k hiệu (Pháp: Nuance).

Sáo: Nhạc khí hơi làm bằng nhiều nguyên liệu, (ống nứa, gỗ, trúc, kim khí v.v..) có lỗ bấm,
thổi ngang hoặc thổi dọc (Anh, Pháp: Flute, Đức: Elote, : Flauto)
Song ca: Hát hai ngời (: Duo)
Song tấu: Hoà nhạc hai ngời (: Duo)

T

Tam tấu: tấu ba Bản hoà tấu cho ba nhạc cụ (: Trio)
Thang âm: Chuỗi âm thanh lên hoặc xuống từng bậc (Anh: Scale, : Scala).
Thăng: Dấu hoá, nâng cao độ của âm lên nửa cung.
Thanh nhạc: Âm nhạc thể hiện bằng giọng ngời.
Tiết tấu: Thứ tự nhịp nhàng của các phách mạnh và nhẹ, trong từng nhịp hoặc nhiều ô nhịp,
đem lại vận động và sức sống cho âm nhạc. (Anh: Rhythm, Đức: Rhythmus, :Ritme,
Pháp: Rythme).
Tổ khúc: Bản nhạc ghép nhiều bài ngắn thờng là nhạc múa, tơng phản về điệu thức, tốc độ,
tiết tấu v.v.. (Pháp: Suite).
Tốc độ: Độ nhanh, chậm trong sự thể hiện âm nhạc, còn gọi là nhịp độ. Máy gõ nhịp do
Manden chế tạo từ năm 1816 ghi rõ tốc độ bằng con số chính xác mỗi phút bao nhiêu
phách (Pháp: Mouvement).
Trống: Nhạc cụ gõ thân tròn rỗng có một hoặc hai mặt căng da, dùng cùi đánh (Anh: Drum,
Đức: Trommet, Pháp: Tambour).
Trống định âm: Trống cải tiến dùng trong dàn nhạc giao hởng, tang hình vạc sâu làm bằng
kim loại, mặt bng da có vành đai bắt ốc để thay đổi cao độ. Dùng cùi đầu gỗ, da, nỉ, cao
su v.v... và tuỳ cách đánh có thể thay đổi độ mạnh và màu sắc tiếng trống (Anh:
Kettledrum, Đức: Pauke, Pháp: Timbales, : Timpani).

Ư

ứng diễn, ứng tác, ứng tấu: Chơi nhạc không cần bài ghi sẵn hoặc chuẩn bị trớc.
(Anh: Impovise, Pháp: improviser).


V

Vê: Diễn tấu nốt nhạc hoặc một hợp âm nhiều lần rất nhanh (: Tremolo)
Vi: Cung kéo căng bằng lông đuôi ngựa dùng cho một số nhạc khí như nhị, hồ, viôlông
(Pháp:Arobet, : Arco).
X

Xướng âm: Hát những nốt ghi trên khuông nhạc đúng nhịp phách, cao độ, trờng độ và sắc thái
(Pháp: Solfège, : Solfeggio).

Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay
×