Tải bản đầy đủ (.doc) (6 trang)

Đề và gợi ý đáp án môn Văn TSDH 2009

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (134.08 KB, 6 trang )

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐỀ CHÍNH THỨC
KỲ THI TUYỂN SINH ĐẠI HỌC NĂM 2009
Môn thi: NGỮ VĂN; Khối: C
Thời gian làm bài: 180 phút, không kể thời gian phát đề
PHẦN CHUNG CHO TẤT CẢ THÍ SINH (5,0 điểm)
Câu I (2,0 điểm)
Anh/chị hãy nêu những nét chính về tình cảm nhân đạo và bút pháp nghệ thuật của
Thạch Lam trong truyện ngắn Hai đứa trẻ.
Gợi ý:
1. Giới thiệu ngắn gọn về Thạch Lam và truyện ngắn “Hai đứa trẻ”.
Thạch Lam là một nhà văn của nhóm Tự lực văn đoàn nhưng đã tạo được một “lối đi
riêng” nhờ những trang văn thấm đẫm cảm xúc và phong cách truyện ngắn trữ tình độc
đáo.
Truyện ngắn “Hai đứa trẻ” được rút từ tập “Nắng trong vườn” là một tác phẩm tiêu
biểu cho đặc sắc phong cách nghệ thuật của Thạch Lam.
2. Tình cảm nhân đạo.
Sự cảm thông và niềm xót thương với cuộc sống mòn mỏi, tù túng của những con
người nơi phố huyện nghèo như: hai chị em Liên và An, mẹ con chị Tí, gia đình bác
xẩm…
Khám phá những vẻ đẹp ẩn sâu trong tâm hồn hai đứa trẻ dù cho phải sống trong tình
trạng mòn mỏi và tù túng: niềm thương cảm, sự xúc động thuần khiết, đôn hậu với lũ trẻ
nhà nghèo; tâm hồn trong trẻo (ngắm bầu trời đầy sao với những liên tưởng thơ trẻ), tình
yêu quê hương (cảm nhận “mùi riêng của đất”, “mùi của quê hương”). Tất cả toát lên vẻ
đẹp của sự tinh tế và nhạy cảm.
Nâng niu những khát vọng và ước mơ của con người.
3. Bút pháp nghệ thuật.
Truyện không có cốt truyện: toàn bộ câu chuyện xoay quanh diễn biến tâm trạng của
Liên và An.
Giọng văn: hồn hậu, điềm đạm và trữ tình.
Ngôn ngữ: tinh tế, giàu cảm xúc.


Bút pháp: lãng mạn kết hợp với hiện thực.
Bao trùm là phong cách văn chương nhẹ nhàng, trong sáng, giản dị mà thâm trầm, sâu
sắc gợi trong lòng người đọc những ám ảnh khôn khuây về hiện thực và những cảm nhận
sâu sắc về vẻ đẹp của nhân vật.
Câu II (3,0 điểm)
Trong thư gửi thầy hiệu trưởng của con trai mình, Tổng thống Mĩ A. Lin-côn (1809 –
1865) viết: “xin thầy hãy dạy cho cháu biết chấp nhận thi rớt còn vinh dự hơn gian lận khi
thi.” (Theo Ngữ văn 10, Tập hai, NXB Giáo dục, 2006, tr. 135).
Từ ý kiến trên, anh/chị hãy viết một bài văn ngắn (không quá 600 từ) trình bày suy
nghĩ của mình về đức tính trung thực trong khi thi và trong cuộc sống.
Gợi ý:
1. Thực trạng:
Trong thi cử, hiện tượng gian lận ngày càng gia tăng với nhiều biểu hiện phức tạp đã
và đang trở thành vấn đề nhức nhối.
Trong cuộc sống, sự không trung thực, gian dối cũng không phải hiếm hoi, xảy ra ở
phạm vi từ gia đình cho tới toàn bộ xã hội.
2. Sự cần thiết của việc tu rèn đức tính trung thực
Trung thực là thẳng thắn, thành thực, sống đúng với bản chất con người, năng lực,
trình độ của mình; với sự thực và không gian dối.
Trung thực trong khi thi sẽ tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh, giúp học sinh phát
huy được năng lực, thúc đẩy sự tiến bộ trong giáo dục.
Trung thực là một đức tính nền tảng của con người giúp bản thân, gia đình, xã hội
phát triển.
3. Biện pháp:
Phối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội để tu rèn đức tính trung thực cho học sinh.
Ngăn chặn hiện tượng không trung thực trong giáo dục và cuộc sống.
Nêu gương cho thế hệ những tấm gương về trung thực.
4. Liên hệ: Liên hệ với quá trình tu dưỡng của bản thân.
PHẦN RIÊNG (5,0 điểm)
Thí sinh chỉ được làm một trong hai câu (câu III.a hoặc III.b)

Câu III.a. Theo chương trình Chuẩn (5,0 điểm).
Cảm nhận của anh / chị về những vẻ đẹp khuất lấp của nhân vật người vợ nhặt (Vợ
nhặt – Kim Lân) và nhân vật người đàn bà hàng chài (Chiếc thuyền ngoài xa – Nguyễn
Minh Châu).
Gợi ý:
1. Giới thiệu ngắn gọn về hai tác giả, hai tác phẩm, hai nhân vật.
- Kim Lân là nhà văn viết nhiều và viết khá hay về đời sống nông thôn cũng như
những người nông dân hiền lành chất phác. Viết về cuộc sống, số phận, cảnh ngộ của
những con người trong những năm xảy ra nạn đói năm Ất Dậu, “Vợ nhặt” là một tác phẩm
tiêu biểu cho những khám phá của nhà văn về vẻ đẹp của người nông dân mà nổi bật là
hình ảnh người vợ nhặt với khát vọng sống mãnh liệt.
- Nguyễn Minh Châu là một trong những người mở đường xuất sắc cho công cuộc
đổi mới nền văn học Việt Nam sau năm 1975. Tác phẩm “Chiếc thuyền ngoài xa” được kể
lại từ điểm nhìn trần thuật của người nghệ sĩ mang tên Phùng – một nghệ sĩ trên hành trình
khai phá nghệ thuật đồng thời tác phẩm cũng góp phần thể hiện những khám phá mới mẻ
của nhà văn về hiện thực và về con người. Một thành công nổi bật của tác phẩm là những
phát hiện về vẻ đẹp của người đàn bà làng chài.
2. Cảm nhận về vẻ đẹp của hai nhân vật.
a. Người vợ nhặt
Xuất hiện trong bối cảnh ngày đói quay quắt, ý chí bám lấy sự sống vấn rất mạnh mẽ
trong nhân vật (bỏ qua ý thức về danh dự, chấp nhận theo không Tràng).
Khi trở thành vợ của Tràng, ở chị không còn vẻ “chao chát”, “chỏng lỏn” mà thay
vào đó là sự “hiền hậu đúng mực”, sự “ý tứ” với hành động “ngồi mớm ở mép giường”,
“điềm nhiên và vào miệng”, “miếng cám nghẹn bứ, đắng chát”, cách đối xử chân tình với
người chồng mới, ý thức tu sửa và dọn dẹp mái ấm gia đình.
Nghệ thuật miêu tả nhân vật: đặt nhân vật trong tình huống “nhặt được vợ” vừa lạ
vừa tội nghiệp, cùng với khả năng phân tích tâm lí sắc sảo, ngòi bút Kim Lân đã đi sâu
khơi tìm đằng sau hiện thực khốn quẫn là vẻ đẹp tâm hồn của con người.
b. Người đàn bà làng chài.
Đối lập với vẻ ngoài xấu xí, thô kệch là vẻ đẹp tâm hồn trong trẻo và cao khiết. Mọi

sự cam chịu đến nhẫn nhục của nhân vật đều xuất phát từ tình yêu thương con tha thiết, từ
trái tim hồn hậu, vị tha của một người mẹ.
Chị cũng là một người phụ nữ giàu đức hi sinh. Đặc điểm này cũng xuất phát từ tình mẫu
tử, lòng yêu con tha thiết.
Không những thế, người đàn bà tưởng như “khép nép”, “sợ sệt” lại là một người thấu
hiểu lẽ đời, tình người. Trong khi Phùng và Điểu kết tội gã đàn ông là kẻ độc ác nhất thế
gian thì chị lại lí giải những trận đòn kia bằng nỗi khổ vật chất đè nặng lên vai người đàn
ông. Qua câu chuyện đời tự kể của chị, Phùng và Điểu mới dần cảm nhận được lẽ đời và
nhân tình thế thái một cách chân thực.
Sử dụng biện pháp đối lập (giữa hình thức và tâm hồn), đặt nhân vật trong tình huống
nhận thức độc đáo, Nguyễn Minh Châu giúp người đọc khám phá “….ẩn dấu” trong “bể
sâu tâm hồn” người đàn bà hàng chài.
3. So sánh:
a. Điểm tương đồng:
Viết về hai người đàn bà trong hai bối cảnh khác nhau nhưng các nhà văn đều dồn tâm
sức khai phá vẻ đẹp tiềm ẩn, khó thấy, khuất lấp của người phụ nữ bên cạnh số phận đau
khổ, cảnh sống khốn cùng.
Người vợ nhặt hay người đàn bà hàng chài đều là những nhân vật không tên tuổi, trở
thành những khái quát nghệ thuật đặc sắc. Họ mang những vẻ đẹp truyền thống của người
phụ nữ Việt Nam.
Khám phá vẻ đẹp của người phụ nữ, cả hai nhà văn đều thể hiện niềm tin vào phẩm
chất của con người dù trong hoàn cảnh khốn cùng nhất.
b. Điểm khác biệt:
Đặt nhân vật trong bối cảnh nạn đói nên tâm điểm nghệ thuật của Kim Lân là khát
vọng sống mãnh liệt, là những căn tích tốt đẹp bây lâu bị cái đói làm cho chìm khuất.
Nguyễn Minh Châu lại xây dựng hình tượng người đàn bà trong bối cảnh xã hội sau năm
1975, khi chiến tranh đã đi qua nhưng cái nghèo, cái lạc hậu vẫn chưa hết, vì vậy nhân vật
của ông được khám phá ở vẻ đẹp của nhận thức của sự thấu trải lẽ đời, tình người.
Câu III.b. Theo chương trình Nâng cao (5,0 điểm).
Cảm nhận của anh/ chị về hai đoạn thơ sau:

Thôn Đoài ngồi nhớ thôn Đông,
Một người chín nhớ mười mong một người.
Gió mưa là bệnh của của giời,
Tương tư là bệnh của tôi yêu nàng.
(Tương tư - Nguyễn Bính, Ngữ văn 11 Nâng cao, Tập
hai, NXB Giáo dục, 2007, tr. 55)
Nhớ gì như nhớ người yêu
Trăng lên đầu núi, nắng chiều lưng nương
Nhớ từng bản khói cùng sương
Sớm khuya bếp lửa người thương đi về.
(Việt Bắc – Tố Hữu, Ngữ văn 12 Nâng cao,
Tập một, NXB Giáo dục, 2008 , tr. 84)
Gợi ý:
1. Giới thiệu chung về hai tác giả, hai tác phẩm, hai đoạn trích.
- Nguyễn Bính là một trong những nhà thơ tiêu biểu nhất của phong trào Thơ mới.
Thơ ông mang vẻ đẹp “chân quê” với những mối duyên quê, tình quê hồn hậu, thắm thiết
và “ Tương tư” rút từ tập “Lỡ bước sang ngang” là bài thơ mang đậm dấu ấn phong cách
nghệ thuật thơ Nguyễn Bính. Bài thơ viết về nỗi nhớ tình yêu với những cung bậc sắc thái
tinh tế. Trong đó, đoạn thơ được trích là “khúc dạo đầu” bâng khuâng mà tha thiết.
- Tố Hữu là nhà thơ trữ tình chính trị tiêu biểu của nền thơ ca cách mạng Việt Nam.
Thơ ông phản ánh sâu sắc các vấn đề chính trị, đậm tính sử thi và cảm hứng lãng mạn, đi
vào lòng người bởi giọng điệu tâm tình ngọt ngào sâu lắng. Viết về buổi chia ta đầy lưu
luyến giữa quân và dân, nhân sự kiện tháng 10 – 1954 – Trung ương Đảng và chính phủ
rời Chiến khu Việt Bắc về Hà Nội, “Việt Bắc” là một trong những kết tinh nghệ thuật đặc
sắc của nhà thơ xứ Huế. Đoạn thơ được trích là một khúc trong dòng chảy nhớ thương của
“ta” – người kháng chiến.
2. Cảm nhận về hai đoạn thơ.
a. Đoạn trích “Tương tư” – Nguyễn Bính.
- “Tương tư” là nhớ nhau, thường được hiểu là nỗi nhớ đơn phương đầy xao xuyến
và phong phú với rất nhiều sắc thái, cung bậc khác nhau. Đoạn trích nằm ở vị trí đầu của

bài thơ và mở ra mạch cảm xúc chủ đạo của toàn bộ bài thơ “Tương tư”.
Hạt nhân cảm xúc của đoạn trích là “nhớ”, nỗi nhớ dằng dặc, triền miên, đằng đẵng như
hai miền không gian, thao thức “chín nhớ mười mong”. Không chỉ giản đơn là những nhớ
nhung, cảm xúc bâng khuâng, nỗi nhớ còn được “trầm trọng hóa” thành một thứ “bệnh của
tôi” để so sánh với chuyện gió mưa là “bệnh của giời”.
- Mượn cách nói ca dao với những địa danh phiếm định “Thôn Đoài”, “Thôn Đông”
cùng với các thành ngữ dân gian như “chín nhớ mười mong”, cách nói đậm chất thôn quê
“giời”, Nguyễn Bính đã khéo léo kéo gần nỗi tương tư về với những mối tình trong ca dao
truyền thống giản dị mà kín đáo của người Việt. Thế đặt sóng đôi “bệnh của giời” với
“bệnh của tôi” là một cách nói ngông “đậm chất” Nguyễn Bính, bởi thế mạch cảm xúc
trong đoạn thơ vừa giản dị lại vừa trong sáng mà hồn hậu, thân thương.
b. Đoạn hai: trích “Việt Bắc” của Tố Hữu
- Cảm xúc chủ đạo của đoạn thơ cũng là nỗi nhớ. Nỗi nhớ đồng bào Việt Bắc – vốn là
một tình cảm lớn lao được giản dị hóa thành nỗi “nhớ người yêu” – một tình cảm riêng tư,
thầm kín. Hình ảnh thiên nhiên “Trăng lên đầu núi, nắng chiều lưng nương” hài hòa với
hình ảnh con người “Sớm khuya bếp lửa người thương đi về” trong “bản khói cùng
sương”vừa cụ thể, gần gũi mà rưng rưng bao nỗi nhớ thương tha thiết trong lòng người ra
đi. Nó gắn với những kỉ niệm quân – dân cá nước trong những năm kháng chiến chống
Pháp.
- Điệp từ “nhớ” đặt ở hai cặp câu như một nốt nhấn cảm xúc, diễn tả nỗi nhớ nhung
thường trực, tha thiết như từng lớp sóng dềnh lên. Thể thơ lục bát truyền thống kết hợp với
giọng thơ trữ tình ngọt ngào có tác dụng làm cho tình cảm quân – dân trở nên giản dị mà
gắn bó sâu nặng.
3. So sánh hai đoạn thơ
- Điểm tương đồng giữa hai đoạn thơ:
+ Đều có mạch cảm xúc chủ đạo là nỗi nhớ.
+ Vẻ đẹp: đều mang âm hưởng dân gian của thể thơ lục bát và giọng điệu thơ trữ
tình ngọt ngào.
- Điểm khác biệt:

×