Tải bản đầy đủ (.doc) (20 trang)

skkn một số biện pháp rèn luyện thói quen vệ sinh và hành vi văn minh cho trẻ 5 6 tuổi

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (1015.49 KB, 20 trang )

Một số biện pháp rèn luyện thói quen vệ sinh và hành vi văn minh cho trẻ 5-6
tuổi
MỤC LỤC
PHẦN I. ĐẶT VẤN ĐỀ ( Lý do chọn đề tài )
PHẦN II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Cơ sở lý luận.
2. Cơ sở thực tiễn.
3. Thực trạng:
3.1 Thuận lợi
3.2 Khó khăn
3.3 Khảo sát
4. Các biện pháp thực hiện
4.1. Xây dựng các thói quen vệ sinh và hành vi văn minh
cho trẻ
4.2. Tạo môi trường lớp học
4.3 Tổ chức một số hoạt động lồng ghép giáo dục thói quen
vệ sinh và hành vi văn minh
4.4 Sưu tầm, sáng tác một số bài thơ
4.5 Phối hợp tuyên truyền với phụ huynh
5. Kết quả
PHẦN III. KẾT LUẬN VÀ KHUYỄN NGHỊ
1. Kết luận.
2. Bài học kinh nghiệm.
3. Khuyến nghị, đề xuất.
5.Tài liệu tham khảo

1/20

TRANG
02
02


04
04
05
05
05
05
05
09
11
16
17
19
19
19
20


Một số biện pháp rèn luyện thói quen vệ sinh và hành vi văn minh cho trẻ 5-6
tuổi
PHẦN I : ĐẶT VẤN ĐỀ (Lý do chọn đề tài )
Vấn đề chăm sóc giáo dục trẻ em là vấn đề mà cả xã hội quan tâm. Ngành
học mầm non là mắt xích đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân có vai trị
cực kì quan trọng, kết hợp với gia đình trong việc ni dưỡng và giáo dục trẻ,
đặt cơ sở nền tảng ban đầu cho việc hình thành và phát triển nhân cách con
người Việt Nam mới, người lao động làm chủ tập thể.
Thời đại mới đòi hỏi phải tạo ra những con người khơng chỉ có sức khoẻ, có
tri thức, năng động, sáng tạo mà cịn phải có văn hoá, văn minh, lịch sự. Ngay từ
thời kỳ trẻ thơ cần cho trẻ trở thành người có văn hố, văn minh, lịch sự. Thói
quen vệ sinh thân thể là một trong những biểu hiện và yêu cầu cần thiết của
người có văn hố, văn minh mà người lớn cần hình thành cho trẻ ngay ở giai

đoạn tuổi mầm non. Đồng thời đây cũng là một trong những nhiệm vụ được đặt
ra hàng đầu của giáo dục mầm non để chăm sóc - bảo vệ sức khoẻ cho trẻ, nhằm
nâng cao thể lực, giúp trẻ có thể tham gia tốt tất cả các hoạt động khác như học
tập, vui chơi lao động góp phần phát triển tồn diện nhân cách cho trẻ.
Việc hình thành cho trẻ các thói quen vệ sinh và hành vi văn minh diễn ra
thuận lợi nhất là ở giai đoạn trẻ mẫu giáo. Vì trẻ mẫu giáo đã có sự phát triển
nhất định về thể chất (Cơ thể phát triển hoàn thiện hơn, các vận động khéo léo
hơn, đặc biệt là sự phát triển của vận động tinh). Sự phát triển trí tuệ của trẻ
cũng diễn ra mạnh mẽ (Từ tư duy trực quan hành động sang tư duy trực quan
hình tượng sơ đồ), ngơn ngữ phát triển, các mối quan hệ ngày càng phức tạp. Trẻ
đã ý thức được một số hành động và việc làm của mình, phân biệt được đúng sai, tốt - xấu, nên - không nên. Đây là cơ sở và điều kiện quan trọng để trẻ có ý
thức và khả năng tự thực hiện việc vệ sinh thân thể cho bản thân, từ đó mà tạo
nên thói quen. Đồng thời giúp trẻ rèn luyện một số phẩm chất đạo đức quan
trọng, những hành vi văn minh. Từ đó nhằm hồn thiện và phát triển nhân cách
cho trẻ.
Trong công tác chăm sóc và giáo dục vệ sinh cho trẻ mẫu giáo là một việc rất
quan trọng, nhưng điều quan trọng hơn là việc rèn luyện những thói quen vệ
sinh và hành vi văn minh cho trẻ mẫu giáo đó là nhiệm vụ rất cần thiết. Giúp
cho cơ thể trẻ phát triển tốt, chống đỡ được các bệnh tật, tránh được những dị
tật thích nghi được với điều kiện sống, hình thành những thói quen cơ bản để
giúp trẻ có nhiều nề nếp tốt.
Là một giáo viên chủ nhiệm lớp (5 – 6) tuổi, hàng ngày được giao tiếp
thường xuyên với trẻ, trị chuyện chăm sóc và giáo dục trẻ, tơi nhận thấy trẻ lớp
tôi việc vệ sinh thân thể như đầu tóc, quần áo… chưa gọn gàng, giờ ăn cịn nói
2/20


Một số biện pháp rèn luyện thói quen vệ sinh và hành vi văn minh cho trẻ 5-6
tuổi
chuyện riêng, xúc cơm cơm vẫn còn để rơi vãi và chưa biết nhặt cơm cho vào

khay, vét cơm chưa sạch. Trong quá trình chơi chưa đồn kết, nói to, chạy lộn
xộn, chơi xong chưa biết cất đồ chơi gọn gàng đúng nơi quy định. Bản thân tôi
luôn trăn trở làm thế nào để trẻ có các kỹ năng vệ sinh và hành vi văn minh tốt.
Vì vậy tơi đã mạnh dạn lựa chọn đề tài:“Một số biện pháp rèn luyện thói quen
vệ sinh và hành vi văn minh cho trẻ mẫu giáo (5 – 6) tuổi”
Mục đích nghiên cứu của đề tài này nhằm nghiên cứu thực trạng việc rèn
luyện thói quen vệ sinh và hành vi văn minh cho trẻ mẫu giáo lớn 5 - 6 tuổi.
Trên cơ sở đó tìm ra những biện pháp hữu hiệu nhất nhằm hình thành thói quen
và hành vi văn minh cho trẻ mẫu giáo lớn (5 – 6) tuổi, giúp trẻ tự tin, có kỹ năng
tạo điều kiện cho trẻ phát triển toàn diện.
Đối tượng nghiên cứu: Các biện pháp rèn luyện thói quen vệ sinh và
hành vi văn minh cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở trường mầm non Đại Kim.
Phạm vi nghiên cứu: Lớp mẫu giáo lớn A1.
Khi nghiên cứu đề tài này tôi đã sử dụng các phương pháp như sau:
Phương pháp nghiên cứu lý luận: Nghiên cứu các giáo trình như: Giáo
dục giá trị sống và kỹ năng sống cho trẻ mầm non; Quy chế mầm non;
Giáo dục học Mầm non; Những điều cần biết về sự phát triển trẻ thơ;
Hướng dẫn tổ chức thực hiện các hoạt động giáo dục trong trường mầm non
theo chủ đề trẻ (5 - 6) tuổi; Giáo trình giáo dục mơi trường cho trẻ mầm non.
Và một số phương pháp khác như phương pháp dùng lời, phương pháp sử dụng
đồ dùng trực quan, phương pháp đàm thoại, phương pháp thực hành.
Thời gian nghiên cứu: là 8 tháng, từ tháng 9 năm 2018 đến tháng 3 năm
2019.

3/20


Một số biện pháp rèn luyện thói quen vệ sinh và hành vi văn minh cho trẻ 5-6
tuổi
PHẦN II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1. Cơ sở lý luận
Khái niệm hành vi văn minh: Là cách ứng xử của con người đối mọi sự vật
hiện tượng phải tuân theo một quy tắc.
Đối với trẻ mầm non có những hành vi văn minh như sau:
Hành vi văn minh trong giao tiếp: Có thói quen chào hỏi, cám ơn, xin lỗi và
xưng hô lễ phép với người lớn, phù hợp với tình huống. Khơng nói tục chửi bậy.
Chăm chú lắng nghe người khác, đáp lại bằng cử chỉ, nét mặt, ánh măt phù hợp
và chờ đến lượt trong trị chuyện. Khơng nói leo, khơng ngắt lời người khác.
Biết hỏi han quan tâm, giúp đỡ người khác.
Hành vi văn minh trong ăn uống: Khơng nói chuyện khi ăn. Biết nhặt cơm
rơi vãi bỏ vào đĩa. Khi ăn khơng nhai nhồm nhồm, khơng nuốt vội, phải nhai từ
tốn. Không xúc quá đầy hoặc giành hết thức ăn cho riêng mình, khơng bỏ dở
suất ăn. Biết và khơng ăn những thứ có hại cho sức khỏe. Biết dùng tay, khăn
che miệng khi ho, ngáp, hắt hơi, hỉ mũi…
Hành vi văn minh nơi công cộng: Biết giữ vệ sinh nơi cơng cộng, có thói
quen chăm sóc giữ gìn cảnh đẹp thiên nhiên mơi trường sạch sẽ. Có hành vi bảo
vệ môi trường trong sinh hoạt hàng ngày như vứt rác đúng nơi qui định, không
ngắt lá bẻ cành, dẵm lên cỏ. Thói quen thực hiện các qui định giao thông: đi bộ
trên vỉa hè, đi sang đường đúng nơi qui định, ngồi trên các phương tiện giao
thông đảm bảo an tồn.
Khái niệm thói quen vệ sinh cá nhân: là các kỹ năng tự phục vụ. Đó là
những động tác thói quen rửa mặt, rửa tay, tập súc miệng, tập đánh răng, tập
ngồi ngay ngắn, tập xì mũi vào khăn, tập mặc quần áo …
Hành vi văn minh lịch sự là nền tảng đạo đức của mỗi con người, là hành vi
văn hóa. Ngay từ nhỏ trẻ cần được uốn nắn, giáo dục từ cử chỉ, lời nói, hành
động văn minh, lịch sự thì lớn lên trẻ mới trở thành người có ích cho bản thân,
gia đình và xã hội. Trẻ phải biết tu dưỡng, rèn luyện bản thân từng ngày, từng
giờ theo hướng tốt, nói lời hay ý đẹp, đi đứng nhẹ nhàng, khoan thai cư xử với
mọi người niềm nở lịch sự.
2. Cơ sở thực tiễn

3. Thực trạng của trường, lớp:
Đầu năm học 2018-2019, tôi được nhà trường phân công dạy lớp mẫu giáo lớn
(5-6 tuổi), sĩ số cháu trong lớp là 43 trẻ.
Trong quá trình nghiên cứu
và thực hiện tôi đã nhận thấy những điều kiện thuận lợi và khó khăn như sau:
4/20


Một số biện pháp rèn luyện thói quen vệ sinh và hành vi văn minh cho trẻ 5-6
tuổi
3.1. Thuận lợi:
- Được Ban giám hiệu nhà trường hỗ trợ mua sắm trang thiết bị, đồ dùng đầy đủ
phục vụ cho hoạt động vệ sinh cá nhân (Khăn mặt, xà phòng, ca cốc…)
- Đa số phụ huynh nhiệt tình quan tâm đến việc học tập của con mình.Bản thân
tơi là giáo viên trẻ, u nghề, mến trẻ có, ln chú ý đến việc rèn thói quen vệ
sinh và hành vi văn minh cho trẻ.
- Được sự quan tâm của ban giám hiệu nhà trường thường xuyên cho đi học
hỏi, tham khảo các bạn đồng nghiệp trong trường và các trường trong huyện.
3.2. Khó khăn:
- Đa số phụ huynh làm nghề nơng và một số phụ huynh lo kinh tế gia đình,
chưa quan tâm đến giáo dục trẻ.
- Cha mẹ còn chiều chuộng nên trẻ còn chưa mạnh dạn, tự tin, trẻ chưa biết tự
làm công việc tự phục vụ một cách tự giác.
- Ở nhà, trẻ đã vệ sinh cá nhân nhưng chưa đúng cách.
- Một số cháu vẫn chưa có hành vi văn minh trong giao tiếp, trong ăn uống,
hành vi văn minh nơi công cộng.
3.3. Kết quả khảo sát đầu năm :
Trong quá trình tổ chức các hoạt động những tuần đầu của năm học, tôi đã theo dõi và ghi
lại kết quả thực tế cụ thể như sau:


Kết quả

Tổng số
trẻ

Nội dung khảo sát

Đầu năm
43 trẻ

Thói quen, hành vi trong giao
tiếp chào hỏi
Thói quen, hành vi thói quen vệ
sinh cá nhân
Thói quen, hành vi trong ăn
uống
Thói quen , hành vi nơi cộng
cộng

Đạt

Chưa đạt

Số
lượng

%

Số
lượng


%

12

28

31

72

15

35

28

65

18

41

25

59

10

23


33

77

4. Các biện pháp thực hiện:
4.1 Xây dựng một số thói quen vệ sinh và hành vi văn minh cần cung cấp cho
trẻ 5-6 tuổi
* Mục đích:
5/20


Một số biện pháp rèn luyện thói quen vệ sinh và hành vi văn minh cho trẻ 5-6
tuổi
Với trẻ (5 - 6) tuổi việc hình thành những thói quen vệ sinh và hành vi văn
minh là một hoạt động cần thiết, trẻ tự lập trong cơng việc mà cịn tạo cho trẻ có
được những đức tính tốt khi tham gia vào hoạt động xã hội.
Song song với với việc xây dựng kế hoạch tháng, tôi cũng xác định lồng
ghép nội dung giáo dục thói quen vệ sinh và hành vi văn minh vào trong các
hoạt động học thường ngày của trẻ.
* Cách thực hiện:
Tơi chia nội dung giáo dục thói quen vệ sinh và hành vi văn minh vào các tháng cụ thể
như sau:

STT

1

2


3

Tháng

Tháng 9

Nội dung giáo dục thói quen
vệ sinh và hành vi văn minh
- Ôn các kỹ năng
+ Cất dép, cất balo, bê ghế
đúng nơi quy định
+ Ôn kỹ năng rửa tay, lau mặt

- Thói quen trong khi ăn uống
+ Sử dụng dụng cụ trong khi
ăn
+ Ngậm miệng khi ăn, ăn từ
tốn, nhai kỹ
+ Biết quý trọng đồ ăn thức
Tháng
uống
10
+ Khơng nói chuyện đùa
nghịch trong khi ăn
+ Biết cất bát thìa đúng nơi
quy định
+ Dùng khăn lau tay lau mặt
+ Biết đánh răng sau khi ăn
Tháng 11 - Thói quen sử dụng đồ dùng
đồ chơi

+ Cất, giữ gìn đồ dùng đồ chơi
trong lớp
+ Biết vệ sinh đồ dùng đồ chơi
sạch sẽ
+ Thích được làm việc giúp đỡ
người khác
6/20

Thời gian và
pháp thực hiện

phương

- Hoạt động đón, trả trẻ
- Hoạt động góc, hoạt động
ăn
- Các hoạt động ăn, góc,
hoạt động chiều

- Các hoạt động góc, hoạt
động ăn ngủ

- Hoạt động học, hoạt động
ngồi trời, góc
- Hoạt động ở nhà, hoạt
động chiều


Một số biện pháp rèn luyện thói quen vệ sinh và hành vi văn minh cho trẻ 5-6
tuổi


4

5

Tháng
12

Tháng 1

6

Tháng 2

7

Tháng 3

8

Tháng 4

9

Tháng 5

+ Biết hồn thành nhiệm vụ
được giao
- Thói quen giao tiếp văn hóa
+ Chào hỏi, lễ phép với người

lớn
+ Giao tiếp thân thiện với bạn

+ Thể hiện sự ân hận khi mắc
lỗi
+ Biết xin lỗi, cảm ơn khi cần
thiết
+ Khi giao tiếp khơng nõi
chuyện trống khơng
- Thói quen giữ gìn vệ sinh
nơi cơng cộng
+ Khơng vứt rác bùa bãi
+ Biết nhặt rác bỏ vào đúng
nơi quy định
- Thói quen giao tiếp nơi công
cộng
+ Biết giữ trật tự một số nơi
công cộng
+ Biết xếp hàng theo thứ tự
lần lượt
- Kỹ năng vệ sinh cá nhân
+ Cách chải tóc tết tóc
+ Cách cắt móng tay, móng
chân
+ Kỹ năng buộc dây giày,
đánh giày
- Thói quen giữ gìn trật tự nơi
cơng cộng
+ Biết giữ vệ sinh nơi cơng
cộng, có thói quen chăm sóc

giữ gìn cảnh đẹp thiên nhiên
mơi trường sạch sẽ.
+ Có hành vi bảo vệ mơi
7/20

- Hoạt động đón trả trẻ,
hoạt động vui chơi

- Các hoạt động thường
ngay, vui chơi
-Tất cả các hoạt động trong
ngày
- Hoạt động ngồi trời, góc,
hoạt động học
- Hoạt đọng chiều ơn kỹ
năng

- hoạt động tại phịng thư
viện, xem phim
- Hoạt động ngoài trời, hoạt
động thể dục sáng
- Các hoạt động góc, hoạt
động chiều
- Hoạt động đón trả trẻ

- Hoạt động khám phá,
- Hoạt động góc, chiều,
ngồi trời ...



Một số biện pháp rèn luyện thói quen vệ sinh và hành vi văn minh cho trẻ 5-6
tuổi
trường trong sinh hoạt hàng
ngày như vứt rác đúng nơi qui
định, không ngắt lá bẻ cành,
dẵm lên cỏ.
+ Không đùa nghich xô đẩy
đồ đạc làm ảnh hưởng những
người xung quanh
*Kết quả:
- Nâng cao chất lượng và hiệu quả của các hoạt động.
- Việc xây dựng kế hoạch hoạt động còn giúp giáo viên khơng bỏ sót một cơng
việc n hoặc làm qua loa.
4.2 Tạo mơi trường cho trẻ hoạt động:
* Mục đích:
Nhằm mục đích nhằm phát triển tất cả các khả năng của trẻ, hình thành cho
trẻ những hành trang ban đầu về nhân cách con người mới, một mặt đáp ứng các
nhu cầu phát triển về ác mặt thể chất, ngôn ngữ, nhận thức, tình cảm kĩ năng xã
hội, thẩm mỹ
* Cách thực hiện:
- Môi trường trong lớp:
+ Đối với trẻ ở lứa tuổi mẫu giáo, tư duy của trẻ chủ yếu là tư duy trực quan
hình ảnh. Việc cung cấp cho trẻ các hình ảnh trực quan sinh động, nhiều màu sắc
sẽ thu hút sực chú ý của trẻ.
+ Rà soát lại các đồ dùng, đồ chơi trong lớp, những đồ dùng nào có thể mua
sắm, đồ dùng nào cần làm, bổ sung từ từ theo từng chủ điểm, đồ chơi nào cần
phải bổ sung trước….
+ Tận dụng các nguyên vật liệu để làm đồ chơi cho trẻ.
- Mơi trường ngồi lớp học:
+ Tạo không gian cho trẻ với nhiều đồ dùng đồ chơi ngooài trời để trẻ trải

nghiệm
+ Sử dụng hình ảnh minh họa các bước thực hiện các kỹ năng , thói quen hành
vi văn minh dán, treo theo từng chủ điểm,sự kiện
+ Tích cực hướng dẫn, tổ chức các hoạt động và lồng ghép các hoạt động khác
để trẻ có thể trải nghiệm với mơi trường đã xây dựng
* Kết quả:
- Trẻ hoạt động tích cực hơn trong môi trường đã tạo, kiến thức được bổ sung
và phong phú hơn.
8/20


Một số biện pháp rèn luyện thói quen vệ sinh và hành vi văn minh cho trẻ 5-6
tuổi
- Trẻ hững thú tham gia vào các hoạt động.
- Trẻ có kỹ năng sử dụng môi trường trong lớp học.
4.3 Tổ chức một số hoạt động lồng ghép giáo dục thói quen vệ sinh và hành vi
văn minh
* Mục đích:
Nhằm xây dựng hình thành, bồi dưỡng thói quen tự giác và hành vi tốt đẹp,
lỗi sống thân thiện cho trẻ.
Nhằm nâng cao ý thức cho trẻ cả khi ở nhà lẫn trong môi trường giáo dục
mầm non.
* Cách thực hiện:
Muốn dạy trẻ (5 - 6) tuổi có thói quen vệ sinh và hành vi văn minh được tốt
thì tơi phải có kiến thức và nắm vững phương pháp tổ chức, các bước thực hiện
thao tác vệ sinh cá nhân cho trẻ
Tôi thực hiện hướng dẫn trẻ 2 đến 3 lần tuỳ theo khả năng của trẻ.
+ Lần 1: Thực hiện thao tác khơng phân tích (Làm chậm, rõ từng thao tác).
+ Lần 2: Nhấn vào các kĩ năng thao tác khó (có thể kết hợp với phân tích
bằng lời).

Ví dụ:
* Thao tác rửa tay:

Các thao tác rửa tay gồm 6 bước cơ bản như sau:
Bước 1: Xắn cao tay áo, hứng dưới vòi nước chảy sao cho ướt từ cổ tay
xuống hết lòng bàn tay và xoa xà phòng khắp 2 bàn tay.
Buớc 2: Rửa cổ tay và mu tay: Đưa tay phải xoay cổ tay trái rồi tay trái
xoay cổ tay phải. Tiếp tục dùng tay nọ lau cọ mu tay kia.
Bước 3: Xoay trịn rửa từng ngón tay và kẽ hai bàn tay.
Bước 4: Xoa 2 tay vào nhau rửa lòng bàn tay.

9/20


Một số biện pháp rèn luyện thói quen vệ sinh và hành vi văn minh cho trẻ 5-6
tuổi
Bước 5: Chụm đầu các ngón tay trái xoay vào lịng tay phải và ngược lại để
rửa các đầu ngón tay.
Bước 6: Rửa sạch xà phòng dưới vòi nước sạch và lau tay khô ráo.
* Thao tác đánh răng:

Bước 1: Lấy bàn chải đúng ký hiệu và kem đánh răng
Bước 2: Hứng cốc vào vòi, lấy nước vừa đủ khoảng 2/3 cốc
Bước 3: Chải răng:
 Chải mặt ngoài của răng


Chải mặt trong của răng




Chải mặt trong răng cửa và răng nanh



Chải mặt nhai của hàm

 Chải nhẹ lên trên lưỡi
Bước 4: Súc miệng với nước
Bước 5: Rửa sạch bàn chải đánh răng
* Thao tác lau mặt:

. Thao tác rửa mặt gồm 4 bước như sau:
Bước 1: Lấy khăn mặt rải khăn lên tay, lấy ngón tay lau hai mắt trước.
Bước 2: Gấp đơi khăn lau từ trán qua má xuống cằm
10/20


Một số biện pháp rèn luyện thói quen vệ sinh và hành vi văn minh cho trẻ 5-6
tuổi
Bước 3: Gấp khăn tiếp lau bên má phải rồi lật khăn lau má trái.
Bước 4: Cầm 2 mũi khăn ngoáy hai lỗ mũi lau lỗ mũi và bỏ khăn vào chậu.
Ngoài việc nắm chắc các kiến thức về kỹ năng vệ sinh, tơi cịn tạo ra các
tình huống để dạy trẻ các hành vi văn minh, cụ thể như sau:
Hành vi biết cảm ơn, xin lỗi: Trẻ cần biết cảm ơn khi được sự giúp đỡ và
biết xin lỗi khi làm việc sai trái. Trẻ nhận biết được đâu là đúng đâu là sai, đây
cũng là một phần hình thành nên nhân cách trẻ sau này. Vì vậy tơi đã đưa ra các
tình huống để trẻ giải quyết các tình huống theo vốn kinh nghiệm sống của trẻ:
* Tình huống 1: Trong giờ cơ đón các bạn vào lớp, bạn An khơng chào cô và
các bạn lúc đến lớp. Theo các con bạn An đã ngoan chưa? Chúng mình nên làm

gì để giúp bạn?
Trẻ trả lời: Bạn An chưa ngoan. Con sẽ nhắc bạn để bạn chào cô và các bạn
trong lớp.
Qua đó các tình huống tơi đưa ra và trẻ trả lời tơi thấy trẻ lớp tơi đã có sự
tiến bộ rõ nét về cách chào hỏi lễ phép, biết cảm ơn khi được nhận quà và xin lỗi
khi mình làm bạn đau, nhường đồ chơi cho bạn…vv
Hành vi giữ gìn vệ sinh môi trường:
Dạy trẻ biết vứt rác đúng nơi qui định, không khạc nhổ bừa bãi, không ngắt
lá bẻ cành. Những hành động đó tuy nhỏ nhưng góp phần làm cho mơi trường
xanh sạch, giúp trẻ hình thành con người sống có văn hóa.
* Tình huống :Trong giờ hoạt động ngồi trời, có một bạn hái hoa? Con nhìn
thấy bạn như vậy con sẽ làm gì?
Trẻ trả lời: con sẽ bảo bạn khơng được hái hoa vì cơ giáo dạy nếu hái hoa
thì sân trường khơng cịn đẹp nữa vì vậy chúng mình phải chăm sóc hoa và bảo
vệ hoa để cho sân trường mình thêm đẹp.
Hành vi văn minh trong ăn uống: Dạy trẻ khơng nói chuyện khi ăn. Biết nhặt
cơm rơi vãi bỏ vào đĩa. Khi ăn khơng nhai nhồm nhồm, khơng nuốt vội, phải
nhai từ tốn. Không xúc quá đầy hoặc giành hết thức ăn cho riêng mình, khơng
bỏ dở suất ăn. Biết và khơng ăn những thứ có hại cho sức khỏe. Biết dùng tay,
khăn che miệng khi ho, ngáp, hắt hơi, hỉ mũi…
Giáo dục các thói quen vệ sinh cá nhân và hành vi văn minh cho trẻ không
thể tiến hành trên một tiết học riêng biệt mà nó được tích hợp vào các hoạt động
khác như: Hoạt động đón trả trẻ; Hoạt động học tập, hoạt động góc, hoạt động
ngồi trời, hoạt động chiều hay tổ chức chế độ sinh hoạt hàng ngày.

11/20


Một số biện pháp rèn luyện thói quen vệ sinh và hành vi văn minh cho trẻ 5-6
tuổi

Trong hoạt động đón, trả trẻ: Thơng qua hoạt động giáo viên vừa giao tiếp với
trẻ, với phụ huynh đồng thời cũng quan sát ứng xử của trẻ khi đến lớp từ đó có
những uốn nắn kịp thời cho trẻ.

Hàng ngày đến lớp trẻ đều thực hiện chào hỏi sẽ trở thành thói quen tốt giúp trẻ
tự tin trong giao tiếp thể hiện hành vi văn minh của mình và để các bạn trong lớp
học tập. Chính sự bắt chước và nêu gương khen ngợi động viên kịp thời, trẻ lớp
tơi đã có ứng xử rất tốt trong việc chào cô, chào bạn và bố mẹ khi đến lớp cũng
như lúc về nhà.
Trong hoạt động học:
Với trẻ mầm non hoạt động học của trẻ diễn ra trong một ngày rất ít. Thời gian
một giờ học của trẻ không dài, với trẻ 5 – 6 tuổi chỉ từ 30-35 phút. Nhưng với
thời gian ngắn đó nội dung cung cấp cho trẻ lại rất sâu và trọng tâm. Với nội
dung hình thành thói quen vệ sinh và hành vi văn minh cho trẻ khơng có một
hoạt động học riêng biệt mà nó chỉ được lồng ghép ở một phần trong nội dung
giờ học. Có thể là phần vào bài, hay phần trò chơi củng cố hay phần kết thúc.
Nhưng với bất kỳ vào nội dung nào thì đều cung cấp kiến thức cần thiết cho trẻ.
Ví dụ:
*Trong hoạt động học khám phá về đề tài “ ích lợi của cây xanh”
Ngồi việc cung cấp kiến thức cho trẻ tơi cịn lồng ghép giáo dục bảo vệ mơi
trường bảo vệ cây xanh như chăm sóc cây như tưới nước, khơng ngắt lá bẻ
cành…
Trong hoạt động góc:
Hoạt động vui chơi có thể nói là hoạt động chủ đạo của trẻ mầm non, ở lứa tuổi
này trẻ “Học mà chơi, chơi mà học”,. Chính vì vậy mà tơi đã khéo léo lồng ghép
những nội dung giáo dục các hành vi văn minh khi trẻ chơi. Cụ thể là trong hoạt
động góc.
12/20



Một số biện pháp rèn luyện thói quen vệ sinh và hành vi văn minh cho trẻ 5-6
tuổi
Thông qua hoạt động chơi để dạy trẻ biết cách dọn dẹp đồ chơi và xem việc dọn
dẹp đồ chơi cũng là một phần của trị chơi, qua đó bé sẽ thấy hào hứng với việc
dọn dẹp đồ chơi và cảm thấy công việc này thật nhẹ nhàng.
Hoạt động ngoài trời: Trong hoạt động ngoài trời đây là cơ hội trẻ được
tiếp xúc với các sự vật hiện tượng và được trải nghiệm nhiều nhất. Ở hoạt
động này tôi luôn chuẩn bị tốt các đồ dùng cho trẻ quan sát trực tiếp. Với
hình thức này, tôi hướng dẫn trẻ quan sát về thế giới thực vật ngoài trời,
tận dụng điều kiện tự nhiên để rèn luyện sức khỏe, tăng cường sức đề
kháng và thỏa mãn nhu cầu hoạt động vui chơi ở trẻ đồng thời cũng c ó
hành vi văn minh của trẻ với môi trường.
Trong hoạt động lao động:
Lao động là môi trường thực tế nhất để trẻ được trải nghiệm xúc cảm, tình cảm
của mình, giúp trẻ tự điều chỉnh hành vi của mình cho phù hợp với mơi trường
xung quanh. Trẻ tham gia vào lao động, trẻ có cơ hội đứng ở vị trí của người
khác để hiểu người lao động, hiểu được những cố gắng, khó khăn của họ…để từ
đó có cách ứng xử phù hợp người lao động.
. Qua hoạt động lao động này trẻ biết rằng muốn giữ cho mơi trường sạch
đẹp thì con người khơng nên vứt rác bừa bãi, Không nhổ bậy, không bẻ
cành, hái hoa, biết sử dụng nước sạch.. Khi cần vứt rác thì bỏ vào thùng
rác.
Trong giờ ăn:
Hình thành thói quen vệ sinh rửa tay trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh và khi tay
bẩn. Rửa tay là cách đơn giản nhất và tốt nhất giúp ngăn ngừa sự lây lan của vi
khuẩn. Tơi ln khuyến khích trẻ rửa tay trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh, sau
khi chơi ngoài sân trường hoặc chơi với đất cát, động vật.
* Ví dụ : Trước giờ ăn cơm tơi cho trẻ lần lượt đi rửa tay theo bàn ăn, trẻ xếp
hàng vào rửa tay tôi luôn chú ý quan sát xem trẻ rửa có đúng cách khơng, có
sạch tay khơng, tơi khuyến khích trẻ sử dụng xà phịng khi rửa tay. Hoặc sau khi

trẻ được chơi ngồi trời vào tơi cho trẻ xếp hàng theo tổ vào rửa tay.

13/20


Một số biện pháp rèn luyện thói quen vệ sinh và hành vi văn minh cho trẻ 5-6
tuổi

Hình ảnh trẻ rửa tay trước khi ăn
Hình ảnh trẻ ăn trưa
Trong giờ hoạt động chiều:
Hàng tuần tơi có kế hoạch cho trẻ được tham gia vệ sinh đồ dùng đồ chơi ở
trong lớp vào một buổi chiều. Tôi thường cho hoạt động này vào chiều thứ 6
hằng tuần với những nội dung được thay đổi như: Dạy trẻ vệ sinh rửa mặt, Rửa
tay, gấp quần áo, lau và sắp sếp đồ dùng đồ chơi gọn gàng.
Chế độ sinh hoạt một ngày của trẻ cũng là một trong những biện pháp hình
thành cho trẻ thói quen làm việc, vui chơi theo giờ giấc. Trẻ sẽ dần hình thành
cách cảm nhận thời gian qua từng hoạt động. Thông qua các hoạt động này tôi
đã lồng ghép để dạy trẻ kỹ năng vệ sinh và hành vi văn minh bước đầu đã đạt
được kết quả tốt, trẻ hứng thú, tự tin khi tham gia các hoạt động, biết quan tâm
và giúp đỡ người khác, biết phân biệt được hành vi đúng - sai, biết bảo vệ mơi
trường, giữ gìn vệ sinh trong và ngồi lớp sạch sẽ.
* Kết quả:
- Đa số trẻ đã có ý thức tự giác, thói quen vệ sinh cá nhân đúng cách.
- Trẻ biết phân biệt các hành vi đúng sai, ứng xử tốt khi có các tình huống xảy ra
và biện pháp xử lý.
4.4 Sưu tầm, sáng tác một số bài thơ:
* Mục đích:
- Giúp trẻ phát triển một cách tồn diện về các mặt: thể chất, ngơn ngữ, thẩm
mỹ, tình cảm, kỹ năng, xã hội.

- Giúp trẻ nhanh chóng ghi nhớ và thực hiện đồng thời phát triển khả năng ngôn
ngữ cho trẻ
- Việc sưu tầm và sáng tác còn giúp trẻ hứng thú với những thứ mới lạ tạo sự đổi
mới trong cách dạy để không bị nhàm chán.
* Cách thực hiện:
14/20


Một số biện pháp rèn luyện thói quen vệ sinh và hành vi văn minh cho trẻ 5-6
tuổi
Việc rèn những thói quen vệ sinh và hành vi văn minh diễn ra hàng ngày. Để
tránh sự nhàm chán và để trẻ nhớ lâu tôi đã sưu tầm, sáng tác một số bài thơ như
sau:
Ví dụ :
Bài thơ “Bé rửa tay”
Một làm ướt 2 tay
Bốn hai tay xà mạnh
Xoa xà phòng lên nhé!
Sao cho sạch trong lòng
Hai cổ tay xoa kỹ
Năm chụm đầu các ngón
Rồi tiếp đến mu tay
Xoay vào lịng tay kia
Ba các ngón xoay trịn
Sáu xả sạch xà phịng
Và kẽ tay lau sạch
Và lau tay khô ráo!
Để giúp trẻ nhớ lâu tôi đã sưu tầm hai bài thơ trên cho trẻ đọc. Trẻ nhớ được lần
lượt các thao tác và từng bước khi rửa tay, lau mặt và đúng qui trình hơn.
Ví dụ : Hình thành cho trẻ hành vi biết cảm ơn, xin lỗi:

Sau khi trẻ được học cảm ơn, xin lỗi tôi đã sáng tác để dạy trẻ bài thơ: “Như
hoa bé ngoan ” để trẻ ghi nhớ hơn và ln có hành vi đúng với hồn cảnh.
Bài thơ: “Như hoa bé ngoan”
Khi con được nhận quà
Nhận lỗi là điều hay
Phải cảm ơn con nhé
Để biết rằng mình sai
Lời cảm ơn tuy nhỏ
Và khơng nên mắc lại
Nhưng góp nhiều niềm vui
Thế mới là bé ngoan
Còn khi con mắc lỗi
Bé giỏi của thầy cô.
Dù lỗi to hay nhỏ
Thông qua bài thơ trẻ biết cảm ơn khi được nhận quà và khi làm sai trẻ biết
xin lỗi. Thói quen này sẽ giúp trẻ có được lối sống khỏe mạnh, vui tươi và được
mọi người u mến.
Ví dụ : Hình thành cho trẻ hành vi xếp hàng. Tôi đã sưu tầm bài thơ: “Đàn kiến
nó đi” để dạy trẻ.
Bài thơ: “Đàn kiến nó đi”
Một đàn kiến nhỏ
Cắm cổ cắm đầu
Chạy ngược chạy xi
Kìa trơng xấu q
Chẳng ra hàng một
Chúng em vào lớp
Chẳng thành hàng đôi
Sánh bước hai hàng
Đang chạy bên này
Chẳng như kiến nọ

Lại sang bên nọ
Rối tinh cả đàn.

15/20


Một số biện pháp rèn luyện thói quen vệ sinh và hành vi văn minh cho trẻ 5-6
tuổi
Bài thơ: “Đàn kiến nó đi” nhằm giáo dục trẻ cách xếp hàng ngay ngắn khi
đi vào lớp không chen lẫn xô đẩy nhau “Không như kiến nọ\ Rối tinh cả đàn”.
Bài thơ với vần điệu vui tuơi hồn nhiên nhí nhảnh đã giúp cho trẻ học được bài
học về hành vi xếp hàng một cách nhanh nhất, hiệu quả nhất.
*Kết quả:
Có thể nói để hình thành được các thói quen vệ sinh và hành vi văn minh thì
việc nắm chắc các trình tự thực hiện là yếu tố cốt lõi hình thành nên nhân cách
con người.
4.5 Phối hợp tuyên truyền với phụ huynh giáo dục trẻ:
* Mục đích:
Phối hợp vối phụ huynh tạo sự kết hợp chặt chẽ thống nhất trong việc
giáo dục trẻ tránh sự trái ngược về cách thức tác động đến trẻ nâng cao
hiệu quả chăm sóc ni dưỡng giáo dục trẻ.
Cha mẹ là người gần gũi con nhiều nhất, giáo dục con tỉ mỉ nhất, toàn
diện nhất, là người đặt viên gạch đầu tiên trong việc hình thành nhân
cách, thói quen, hành vi đạo đức, tạo dựng hành vi văn minh tốt nhất cho
trẻ.
* Các biện pháp:
Muốn trẻ hình thành được các thói quen vệ sinh thì nhà trường và gia đình
phải thống nhất yêu cầu giáo dục vệ sinh đối với trẻ. Vào buổi buổi họp phụ
huynh đầu năm tôi tuyên truyền với phụ huynh những chương trình mà các cháu
được học trên trường. Tơi cũng đưa cho phụ huynh bản đánh giá trẻ qua các chỉ

số ở mỗi tháng để cha mẹ trẻ tự đánh giá trẻ qua các chỉ số xem trẻ có đạt được
yêu cầu
Tuyên truyền với phụ huynh về lợi ích của việc giữ gìn vệ sinh và biết vệ
sinh bằng xà phịng nhằm phòng tránh bệnh tật.
Thường xuyên liên hệ với phụ huynh để kịp thời nắm tình hình của trẻ, trao
đổi với phụ huynh những nội dung và biện pháp chăm sóc giáo dục trẻ tại gia
đình, bàn bạc cách giải quyết những khó khăn gặp phải.
Hằng ngày nhắc nhở phụ huynh những trẻ chưa thực hiện được kết hợp
cùng cô để kèm và hướng dẫn trẻ trong việc thực hiện các thao tác vệ sinh ở nhà.
* Kết quả:
Mức độ hiểu biết của phụ huynh về chất lượng chăm giáo dục trẻ đã tăng
lên. Phụ huynh đã biết phối hợp trực tiếp với giáo viên tại lớp để năm băt tình
hình trẻ một cách thiết thực.
5. Kết quả đạt được:
16/20


Một số biện pháp rèn luyện thói quen vệ sinh và hành vi văn minh cho trẻ 5-6
tuổi
- Đối với giáo viên:
+ Bản thân tôi đã rút ra được nhiều kinh nghiệm trong việc lựa chọn các trị
chơi, hình thức phong phú và đặc biệt tạo cho trẻ các tình huống, hấp dẫn lơi
cuốn trẻ vào các hoạt động tìm hiểu thói qun vệ sinh và hành vi văn minh
+ Bản thân tôi đã trau dồi kiến thức, kỹ năng, nghệ thuật dạy trẻ.
+ Phụ huynh tin nhiệm tin yêu.
+ Kết quả hoạt động dạy các hoạt động giáo dục một số thói qun vệ sinh và hành
và hành vi văn minh được đánh giá tốt.
- Đối với học sinh:
+ Được rèn luyện thói quen vệ sinh và hành vi văn minh thông qua các hoạt
động đa dạng cũng làm trẻ thêm hứng thú giúp cho vốn kiến thức của trẻ tăng

lên một cách rõ rệt.
+ Khả năng quan sát thực nghiệm của trẻ cũng nhạy bén và chính xác hơn.
+ Trẻ hứng thú, tự tin khi trực tiếp thực hiện.
- Kết quả khảo sát cuối năm:
. -Tôi đã thu được kết quả cụ thể như sau:
* Kết quả cụ thể như sau:
Kết quả
Tổng số
trẻ

Đạt

Nội dung khảo sát

Thói quen, hành vi trong giao
tiếp chào hỏi
Thói quen, hành vi thói quen vệ
Cuối năm sinh cá nhân
Thói quen, hành vi trong ăn
43 trẻ
uống
Thói quen, hành vi nơi cộng
cộng

Chưa đạt

Số
lượng

%


Số
lượng

%

43

100

0

0

42

97

1

3

42

97

1

3


40

93

3

7

. Những kết quả mà trẻ lớp tôi đạt được kể trên đã tạo nên niềm phấn khởi là
động lực giúp tôi cố gắng hơn nữa trong cơng tác chăm sóc giáo dục trẻ ngày
càng tiến bộ đi lên như Bác Hồ đã nói: “Trẻ em như búp trên cành/ Biết ăn,
ngủ, biết học hành là ngoan”.  “Vì tương lai con em ta, dân tộc ta, mọi người,

17/20


Một số biện pháp rèn luyện thói quen vệ sinh và hành vi văn minh cho trẻ 5-6
tuổi
mọi ngành phải có quyết tâm chăm sóc, giáo dục các cháu bé cho tốt” Một đứa
trẻ ngoan là niềm tự hào của mỗi gia đình, của xã hội và của thầy cơ.
PHẦN III. KẾT LUẬN VÀ KHUYỄN NGHỊ
1. Kết luận:
Để xây dựng con người mới địi hỏi tồn xã hội phải quan tâm do đó đã đặt
mục tiêu cho ngành giáo dục là đào tạo nguồn nhân lực về lâu dài, giúp cho trẻ
em phát triển tồn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ
bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năng động sáng tạo, hình thành nhân cách
con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng mơi trường văn hóa lành mạnh.
Ở trường mầm non giáo dục văn hóa vệ sinh là một trong những nhiệm vụ giáo
dục tồn diện. Nó hình thành cho trẻ tính cẩn thận, trẻ có những hành vi văn
minh đối với người xung quanh và có ý thức giữ gìn vệ sinh thân thể, giữ gìn đồ

vật xung quanh trẻ. Đức tính này được hình thành vững chắc từ lứa tuổi mẫu
giáo là lứa tuổi trẻ rất dễ nhạy cảm và nhanh chóng tiếp thu những điều học
được ở trường và hình thành dấu ấn lâu dài.
2. Bài học kinh nghiệm.
Hiểu trẻ là điều kiện tiên quyết để giáo dục trẻ có hiệu quả. Nhà giáo dục
K.Đ.Usinxki đã nói: “Muốn giáo dục con người thì phải hiểu con người về
mọi mặt”. Việc rèn luyện thói quen vệ sinh và hành vi văn minh cho trẻ mẫu
giáo là vô cùng quan trọng, song công việc thật không đơn giản. Trình độ nhận
thức tiếp thu của mỗi cháu khác nhau, điều kiện hồn cảnh sống từng gia đình
mỗi cháu khơng đồng đều vì vậy qua q trình thực hiện tôi nhân thấy muốn
thực hiện tốt việc này, bản thân mỗi giáo viên cần phải: Trau dồi kiến thức vệ
sinh và hành vi văn minh cần thiết.
Cô giáo phải là người có phẩm chất đạo đức tốt, mẫu mực, chịu khó, kiên trì
tìm tịi học hỏi, ln có biện pháp sáng tạo mới trong giảng dạy và chăm sóc
giáo dục trẻ.
Cô giáo dành thời gian, chú ý nhiều hơn đến những cháu cá biệt để có biện
pháp giáo dục phù hợp, phải động viên khen thưởng sửa lại kịp thời cho trẻ
nhằm kích thích những việc làm tốt, và hạn chế những hành vi xấu của trẻ.
Cô giáo phải hết lòng yêu thương các cháu, với tinh thần là người mẹ thứ hai
của các cháu, cô giáo phải nhạy bén trước những diễn biến của các cháu, hiểu
được đặc điểm tâm sinh lý của các cháu, hiểu được hoàn cảnh sống của từng gia
đình.
18/20


Một số biện pháp rèn luyện thói quen vệ sinh và hành vi văn minh cho trẻ 5-6
tuổi
Tuyên truyền với phụ huynh về công tác giáo dục rèn luyện vệ sinh văn
minh cho trẻ. Do đó muốn giáo dục chăm sóc trẻ đạt kết quả tốt thì phải có sự
thống nhất phương pháp giáo dục của 2 cô giáo trong lớp cũng như phải có sự

phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và xã hội.
3. Kiến nghị:
Tổ chức cho giáo viên tham quan học tập các trường điểm.
Tạo điều kiện cho chị em giáo viên được dự giờ đồng nghiệp để cùng trao
đổi kinh nghiệm giảng dạy.
Có nhiều băng hình về giáo dục lễ giáo và hành vi văn minh để cô giáo
truyền đạt tới trẻ.
Tạo điều kiện cho trẻ đi tham quan dã ngoại nhiều hơn nữa để trẻ được trải
nghiệm, học tập.
Trên đây là :“Một số biện pháp rèn luyện thói quen vệ sinh và hành vi văn
minh cho trẻ mẫu giáo (5 - 6) tuổi” . Tuy đã đạt được những kết quả, song vẫn
còn có hạn chế. Tơi rất mong nhận được sự quan tâm, những ý kiến đóng góp
của các cấp lãnh đạo, bạn bè đồng nghiệp để tơi có thể hồn thiện hơn trong
cơng tác giảng dạy của mình.
Tơi xin chân thành cảm ơn !

Đại Kim, ngày 22 tháng 3
Người viết

năm 2019

Nguyễn Thị Thu

IV. TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Giáo dục giá trị sống và kỹ năng sống cho trẻ mầm non ( Nhà xuất bản Đại
học quốc gia Hà Nội). Tác giả: PGS. TS. Nguyễn Thị Mỹ Lộc, TS. Đinh Thị
Kim Thoa, ThS. Phan Thị Thảo Hương
19/20



Một số biện pháp rèn luyện thói quen vệ sinh và hành vi văn minh cho trẻ 5-6
tuổi
2. Quy chế mầm non.
3. Giáo dục học Mầm non.
4. Những điều cần biết về sự phát triển trẻ thơ - Nguyễn Thị Ánh Tuyết,
Nguyễn Hoàng Yến.
5. Hướng dẫn tổ chức thực hiện các hoạt động giáo dục trong trường mầm
non theo chủ đề trẻ (5 – 6) tuổi theo chương trình giáo dục mầm non mới - Lê
Thu Hường (chủ biên) - Nhà xuất bản giáo dục Việt Nam.
6. Giáo trình giáo dục mơi trường cho trẻ mầm non – Hồng Thị Phương –
(Nhà xuất bản Đại học Sư phạm)

20/20



×