Trung tâm bổ trợ kiến thức THPT – luyện thi tốt nghiệp & đại học IQ VËt lÝ 12
───────────────────────────────────────────────────────
Chương VĐIỆN XOAY CHIỀU
Phần 1 : Lý thuyết chung
Bài 1 : DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU
A – Tóm tắt lý thuyết
I/ Dòng điện xoay chiều.
1- Từ thông biến thiên
α
NBS
=Φ
!"#$%&'()"*#$+,-. !
α
#$/01%&22.!3$%&'()
4567""*-897-. !:.7!;</
ω
-//
α
=3>?)7
@
ϕωα
+=
t
'7
A!73#0B7(7.
@@
ϕω
+Φ=Φ
t
NBS
=Φ
@
2- Suất điện động xoay chiều.
9? #.A C7'77! - 3 > = '7 DE .F + E 5D #$
@@@@
G
ϕωϕωω
+=+Φ=Φ−=
∆
∆Φ
−=
tEt
t
E
c
ω
@@
Φ=
E
*.F+E'>H#$.F+E7!;.
3- Hiệu điện thế xoay chiều – Dòng điện xoay chiều.
IJ.F+E7!;.'>K$DED0$/L'D0/7E+
(M<N<B7.F+E7!;."-/+.+3$+O77
<.0D0P#$+.+3$+7!;.
@ u
tUu
ϕω
+=
@ i
tIi
ϕω
+=
Q
I/
iu
ϕϕϕ
−=
4H#$E#+27B7+.+3$+
3.
ϕ
R@ 9L.D27&
3.
ϕ
S@ 9L.'T27&
3.
ϕ
U@ 9L.V27
4- Giá trị hiệu dụng.
4'+.WB7DE0#(X'+7!;.#$'N'B7+
-8
Y
Z
Y
Z
Y
@@@
A
I
IV
U
UV
E
E
hdhdhd
===
5- Tần số góc của dòng điện xoay chiều.
[Y
Y
sradf
T
π
π
ω
==
Chú ý\3.+7!;.7E<CL']/8;.YC#<
\ 3.277<.ϕ
U
Y
π
−
^ϕ
U
Y
π
L_ !<.>8;.YC`]#<
GV : Trương Anh Tùng - Đt: 0905 867 451 – Mai : - Web : nhanhoc.edu.vn Trang : 1
Trung tâm bổ trợ kiến thức THPT – luyện thi tốt nghiệp & đại học IQ VËt lÝ 12
───────────────────────────────────────────────────────
\7D D+(X0'7N+7!;.7E<CL/'.<
C
a
UYC^'()B7/3><C
a
UYC
II/ Các mạch điện xoay chiều.
1- Mạch điện chỉ chứa một phần tử R,L,C.
a. Mạch điện chỉ có điện trở thuần R.
R
u
J27i"
@
u i
ϕ ϕ ϕ
= − =
U
I
R
=
$
@
@
U
I
R
=
Lưu ý:b+'1c+-8:.7$/
U
I
R
=
b. Mạch điện chỉ có cuộn thuần cảm L:
L
u
727&i#$
"
Y Y
u i
π π
ϕ ϕ ϕ
= − =
L
U
I
Z
=
$
@
@
L
U
I
Z
=
d
e
Uωe
Ω
#$5D-
Lưu ý:.E.<5De+-8:.7$$-5'1
c. Mạch điện chỉ có tụ điện C:
C
u
AD27&i#$
"
Y Y
u i
π π
ϕ ϕ ϕ
= − = −
C
U
I
Z
=
$
@
@
C
U
I
Z
=
]
C
Z
C
ω
=
Ω
#$.-
Lưu ý:9W+-+-8:.75'1$$
Chú ý:D0^_7e"^_7"^7e->.W.F
0P
=
ω ω ϕ
ϕ ϕ ϕ ϕ
ω ω ϕ
= =
= − =−
= =
0 0
u i
0 0
Neáu cos t thì cos( t+ )
Neáu cos t thì cos( t- )
i u i u
i I u U
Vôùi
u U i I
2- Mạch điện RLC mắc nối tiếp
a. Tổng trở của mạch.
2 2
( )
L C
Z R Z Z= + −
Ω
c+'1.<
d
e
Uωe
Ω
5D-
]
C
Z
C
ω
=
Ω
f.-
b. Độ lệch pha của dòng điện và hiệu điện thế :
7 Z Z
L C L C
Z Z Z Z
R
c
R Z Z
ϕ ϕ ϕ
− −
= = =
Y Y
π π
ϕ
− ≤ ≤
gId
e
Rd
7!
]
LC
ω
>
⇒ϕR@Lu727&i.
gId
e
Sd
7!
]
LC
ω
<
⇒ϕS@LuAD27&i.
gId
e
Ud
7!
]
LC
ω
=
⇒ϕU@LuJ27i
c. Định luật Ôm
Z
U
I
Z
U
I
==
Z
@
@
GV : Trương Anh Tùng - Đt: 0905 867 451 – Mai : - Web : nhanhoc.edu.vn Trang : 2
R
L
C
•
•
Trung tâm bổ trợ kiến thức THPT – luyện thi tốt nghiệp & đại học IQ VËt lÝ 12
───────────────────────────────────────────────────────
d. Công suất tỏa nhiệt trên đoạn mạch RLC
\.F)
@
Y
u i
P UI U t
ϕ ω ϕ ϕ
= + + +
\.F'.LhUijkUj
Y
c
B – Các dạng bài tập.
Dạng 1 : Xác định các đại lượng trong mạch . Biểu thức của u và i
I/ Phương pháp.
B1l0#(X5D-".-"8'1B7D0
d
e
Uωe
Ω
]
C
Z
C
ω
=
Ω
2 2
( )
L C
Z R Z Z= + −
Ω
B2*6W#.AmD$n.+.Wnj
@
$i
@
Y
Z
Y
Z
Y
@@@
A
I
IV
U
UV
E
E
hdhdhd
===
Z
U
I
Z
U
I
==
Z
@
@
B3lE#+27O7.$
7 Z Z
L C L C
Z Z Z Z
R
c
R Z Z
ϕ ϕ ϕ
− −
= = =
Y Y
π π
ϕ
− ≤ ≤
n.#>+
iphaupha
−=
ϕ
'7
II/ Bài tập :
Câu 1:oE-. !p2q/+,SUr@D
Y
"/NU]@@ !":.7!;.Er@
[ !:.7DE'W./()B7DE'();./5DBU@"]9
H)7tU@#$#s?&22.!3
n
B7+,SB7-. !J;.?&5D
B
$;.(&#$;.:.7!B7-. !
7 3n.
Φ
:.7-. !
3n..F+Ee .F+'-. !
=Vn.Tt38B7e ?)7
Câu 2:n.+27!;.O77<.DE0D0+7!;.$()E+
0!:.70D0+/#<#(X#$
u
]@@YYY@ Vtu
+=
π
π
$
v
]@@YY Ati
−=
π
π
"
t,N !
7l't0"</".-L"<"277<.B7+2O77<.0D0
l't0"</".-L"<"277<.B7+0!'0D0
lE#+27O7+2O77<.0D0$()E+0!'0
D0
GV : Trương Anh Tùng - Đt: 0905 867 451 – Mai : - Web : nhanhoc.edu.vn Trang : 3
Trung tâm bổ trợ kiến thức THPT – luyện thi tốt nghiệp & đại học IQ VËt lÝ 12
───────────────────────────────────────────────────────
Câu 3D0+(L=3
w
]@@]v@ VtU
EB
π
π
−=
ZcUw@
Ω
Z
]@
Z
r
w
u
FCHL
ππ
−
==
79,8B7D0
3n.+:.7D0
3n.+.+3.
Q
w
u
rw
@
=
tg
Câu 4D0+7!;.(L=3c
]
UYu
Ω
Zc
Y
U]v
Ω
u@
]@
Z
]@
]
Y
FCHL
ππ
−
==
]@@]r@ VtU
AB
π
=
u
w
wx
@
=
tg
79,8'1B7D0
3n.()E+:.7D0
3n.+2:.77<..E !
Câu 5n.()E+7!;.0!:.7DE+'1.<R#$
w
]@@Y Ati
−=
π
π
"t,N !y+.+3+.WO77<.+'1.<
.XN-37!;.#$UU]r@
a. lR
3n.+2O77<.+'1.<R
Câu 6n. +2 7! ;.O77<.DE0D0_/.E !.<5D#$
]@@YY@@ Vtu
π
=
"t,N !()E+.WB7+7!;.0!'
0D0(XN7D2?-37!;.#$I UYQ
7lEt5DLB7.E !
3n.()E+0!:.7.E !
9,()E+:.7.E !$)nD
u@@
w
=
t
Dạng 2 : Xác định số chỉ của máy đo khi biết các đại lượng trong mạch.
Hiện tượng cộng hưởng điện.
I/ Phương pháp.
1- Một số điểm cần lưu ý
a. Các đại lượng trong đoạn mạch.
\bD0ce
i
Y
Ui
c
Y
gi
e
\i
Y
R
ZZ
tg
CL
−
=
ϕ
\b0D0_/c$e
i
Y
Ui
c
Y
gi
e
Y
GV : Trương Anh Tùng - Đt: 0905 867 451 – Mai : - Web : nhanhoc.edu.vn Trang : 4
R
L
C
•
•
A
B
E
L
C
•
•
Y
R
]
R
B
A
Trung tâm bổ trợ kiến thức THPT – luyện thi tốt nghiệp & đại học IQ VËt lÝ 12
───────────────────────────────────────────────────────
R
Z
tg
L
=
ϕ
\b0D0/;.+'1.<DK32
cUc
]
gc
Y
gzzgc
i
c
Ui
c]
gi
cY
gzgi
c
\b0D0/;..E !DK32
cUc
]
gc
Y
gzzgc
eUe
]
ge
Y
gzzge
\b0D0/;.W+DK32
]
]
]
]
wY]
+++=
\b0D0/;.W+DK
U
]
g
Y
g
w
g
\.F
hUij
ϕ
"3.D0_/2<6>.W+{3$+LhUc
Y
I
b. Hiện tượng cộng hưởng điện.
y+(XE(1+5!'7-<7EB70D0N<B7+0!
'D0
CLdđR
ZZ
LC
ff
=⇔=⇔=
]
Y
ω
I/
R
U
ItgRZ
=⇒==
D7
@
ϕ
s|
9'>0D0/KD!L
\ b0D0KQD2?-3L+'1B7QD2?-3--n$_B7QD2?-3
,#$'B7++.W0!'D0
\ b0D0K-3L+'1B7-3#$'F#$_B7-3#$,#$
'B7+2+.W7<.0D0K-3
2- Phương pháp.
a. Phương pháp đại số.
]ft7$O-+$(7'72(&'L/#>:.7
Y45+2(&'L7#A21'>n(7'7-3:.5
b. Phương pháp dùng giản đồ vecter
(]=5V??'
}=5V??'
L-8>7H'W()E+#$D'W"
0nD~";.(&#$;.:.7!#(X
97/
\ i
c
e.J27
\ i
e
e.D27&DE/•@
@
\ i
e.'T27&DE/•@
@
\ i
Q
e+27DE/#$
ϕ
\ bE#B7D€??'25•#+'+.WB7/
}=5V??''(X
GV : Trương Anh Tùng - Đt: 0905 867 451 – Mai : - Web : nhanhoc.edu.vn Trang : 5
U
L
U
R
U
A B
O
U +
L
U
C
U
C
i
+
A
B
C
b
a
c
Trung tâm bổ trợ kiến thức THPT – luyện thi tốt nghiệp & đại học IQ VËt lÝ 12
───────────────────────────────────────────────────────
\ H'WND7#$'W+"nD<.D0#$D
/#$nDQ
\ n.T#<#(X+.+3:.7D€2<N%&
NB; MN ;AM
.7.?.!>Kc\
7Ze\#>Z\.
\ QL%&
AB
,#$n.T.
Q
Chú ý:
g+.+3'>2<6(Xn.T1
%&D$E#B7%&•#++.+3+.WB7
/
gbE#+27O7+.+3#$/X21O7
%&(&n.Ts
gbE#+27O7+.+3$()E+#$/X21%&n.T/'W
g+5$#$NDE#0$/B77Dt7$#|$D
"$D$H
(Y*6W,F'7D$2%2,??'.!'7'$0#(X<
LD
9'HDE7D=5(X3.3'(770]/"7/DE0"70
'.!3.w/$w0
g
SinC
a
SinB
b
¢Sin
a
==
g7
Y
U
Y
g
Y
\YQ
Y
U7
Y
g
Y
\Y7
Y
U7
Y
g
Y
\Y7
II/ Bài tập :
Câu 1D0+(L=3CUr@y‚"cU
wwƒ"U]@
\Y
[rv„…QD2?-3_YQ
9LD_B7I3
Câu 2D0+(L=3cU
wYr
ƒ"
tu
AB
π
]@@Yxr
=
"
]
_r@"
Y
_Yr"
v
π
ϕ
=
d
c7
7 9LD_-3w
9,"'"e
3n.()E+0!'
D0
Câu 3DE0D07!;.VDcUw@ƒ"eU][Y„y$DEW+/n7!8
(X
.
Q
U]†@]@@„
a. U]@
\w
[Y„…9LD8'1B70D0$n.()E+
GV : Trương Anh Tùng - Đt: 0905 867 451 – Mai : - Web : nhanhoc.edu.vn Trang : 6
U
A
B
i
+
U
A
N
U
L
U
C
U
R
A
M
B
N
]
Y
c
Q
Y
e"'
w
]
c
Trung tâm bổ trợ kiến thức THPT – luyện thi tốt nghiệp & đại học IQ VËt lÝ 12
───────────────────────────────────────────────────────
97!87()E+'D0J27+.+37<.0D0
LD
\ 4'B7
\ n.B7
Câu 4D0+(L=.
Q
U]Y@]@@„
cUYuƒ"eU][r„y,
]
U]@
\Y
[Y„…
7 9LDd$_B7-3
b. 4%2>DW
]
DEW
Y
7-3/
_#Fe-8‡!3
\ %2W
\ *_B7-3#s/
Câu 5D0>7!;.(L=+'1B7-3J#.
Q
U]@@
Y
]@@„
a. 9LD<7E$8_-3
]
b. _B7-3Y#$Y@
Y
-3w#$†@-3u#$v@I,Wn
‡!D.E !-.<5D
c. 3n..
Y
".
w"
.
u
d. .F'>+'1#$h
c
U]Y@‡!
LD'"c"e"
e. 97!NDEW
]
7.FB70
D0Q0't0"LD
]
$'t0
/
Câu 6D0+7!;.(L="3CUr@y‚"cUw@ƒ"
]
_]@@"
Y
_]@@"
QD2?-3/+'1--n_YQ
7 9,.-
.F>.WB7D0#$]†@‡!
1.E !/+'1$,+'1
/
c. 9LD_B7-3
w
Câu 7oE.E !DK32$DE+'1cUr@ƒ"$(XDK$DE+.+37!
;./CUr@y‚oK-3/+'1J#(L=3-3_]xw"YU]@@
w
]
U
Y
$_]@@
7 ˆ. !/+'1.<,+'1
/$Et5D5DB7.E !
b. 456++37<.0D0/277
<.N-‡!3n.()E
+$+.+37<..E !
Dạng 3 : Xác định số chỉ lớn nhất của máy đo .
I/ Phương pháp
1. Phương pháp.
GV : Trương Anh Tùng - Đt: 0905 867 451 – Mai : - Web : nhanhoc.edu.vn Trang : 7
c
Q
e
u
w
c
Q
Y
e"'
]
c
Q
w
e"'
Q
Y
]
c
Q
]
e"'
Y
Trung tâm bổ trợ kiến thức THPT – luyện thi tốt nghiệp & đại học IQ VËt lÝ 12
───────────────────────────────────────────────────────
\l'‰D!_0#(X$'D0
\b(70#(X<LD;0$DB7DEŠ7!89()(7;02 /6
-8$+#.A?Dp.0/nt7$Fq$$Dn+#.A
s|9'DE'()X2^+7/nJ5V??'
2. Một số đại lượng lớn nhất
a. Thay đổi L để
L Max
U
Y Y Y Y Y Y Y
Y
Y Y
]
L L
L L L
L C L L C C C C
L L
UZ UZ U
U IZ U
R Z Z R Z Z Z Z R Z Z
Z Z
= = = ⇒ =
+ − + − + +
− +
AW2(&220$D7/
Y Y
7
C
L M
U R Z
U
R
+
=
-
Y Y
Y
Y
]
C
L
C
R Z
Z L CR
Z C
ω
+
= ⇒ = +
b. Thay đổi C để
C Max
U
Y Y Y Y Y Y Y
Y
Y Y
]
C C
C C L
L C C L C L L L
C C
UZ UZ
U
U IZ U
R Z Z R Z Z Z Z R Z Z
Z Z
= = = ⇒ =
+ − + − + +
− +
AW2(&220$D7/
Y Y
7
L
C M
U R Z
U
R
+
=
khi
Y Y
Y Y Y
L
C
L
R Z
L
Z C
Z R L
ω
+
= ⇒ =
+
II/ Bài tập
Câu 1D0+(L=.
Q
U]Y@]@@„"cU]rƒ"eUY[Yr„y9W+/n7!
8(X
a.
]
U]@
\Y
[Y†„…"9LD98'1B7D0$_-3
9LDn_-3#F"‡!3_B7-3#s
/
Câu 2D0+(L=i
Q
U]Y@"
CUr@y‚"cUr@ƒ"eUw[]@„y
7U]@
\w
[v„…LD
\98'1
\*_-3
b;._7_-3#F"LD_B7-3#s/
Câu 3D0+(L=3cU]@@ƒ#$W+/n7!8(X
]@@Y]Y@ Vtu
AB
π
=
"b+'1 !-
-n
7.E !.<5D/Et5DNe
]
U][„yb/-/7
Iy‡!3n.B7+:.7D0
4O.!>+.+3‡"7!.E !N.E !/Et5De
Y
"o1-/7I97!
87+.+375W+0't0#$]r@-/Uu@[„‹…"9LDc$e
Y
GV : Trương Anh Tùng - Đt: 0905 867 451 – Mai : - Web : nhanhoc.edu.vn Trang : 8
Q
c"e
c
Q
e
I
c
Q
e
Trung tâm bổ trợ kiến thức THPT – luyện thi tốt nghiệp & đại học IQ VËt lÝ 12
───────────────────────────────────────────────────────
Câu 4D0+QVD+'1cUwƒ.E !.<5D/+t5DeU][Yr„y$
W+DK32(L=
]@@Y]Y Vtu
AB
π
=
c
J#IU
]
$U
Y
9L-3;._i
Œ
U]v
79,
]
$
Y
3n.+.+3O77<..E !-U
Y
97!W+NDE.E !/+'1c
@
$e
@
7-/i
Q
Ui
QŒ
gi
Œ
$-3i
Œ
U•9,c
@
$e
@
Dạng 4 : Hai đoạn mạch trong mạch điện xoay chiều .
I/ Phương pháp.
1. Hai đoạn mạch có hiệu điện thế cùng pha , vuông pha và khác pha.
9'>0D0DK32/70D0ˆ#+277.DE/•L7/k
]
Uk
Y
Ž•
\3.•U@L70D0J27-/7/k
]
Uk
Y
\3.•UŽ„[Y'7L70D0(XH#$.27-/7/k
]
U\][k
Y
\3.•-7''>L70D0(XH#$-27"-/7/
Y]
]Y
]Y]
]
ϕϕ
ϕϕ
ϕαϕϕ
tgtg
tgtg
tgtgtg
±
=⇔±=
2. Hai đoạn mạch có cùng hiệu điện thế và cùng cường độ dòng điện.
\y70D0/J+2$()E++.WL8'1B770D025
N7.d
]
Ud
Y
\9''()X2/J+'1.<Lk
]
Uk
Y
7!k
]
UŽk
Y
II/ Bài tập
Câu 10D07!;.(L=3c
]
Uuƒ"c
Y
U
]@@ƒ"
]
U]@
\Y
[†„…"eU][„y"<CUr@y‚9LD
Y
3
i
QŒ
$i
Œ
J27
Câu 2D0+7!;.(L="LDD#>+O7
c
]"
c
Y
"$eni
QŒ
$i
Œ
.27
Câu 30D0(L=
tu
MN
π
]@@Y]]@
=
"cU
†@ƒ"
]
U†@‹…"
Y
UY@‹…I-/7I:.7!]3YL_
B7QD2?-3-7!8
7 9,e"3n.()E+'7'()X2
b. bn-:.7!I]7Y27B7+7!8„[Y
'7"L7257!8cB7.E !(3$•
Câu 4 : D0+7!;.(L=CUr@y‚-3
]
_]@@"-3
Y
_]@@"QD2?-3_YQ"cUw@ƒ
7 9,.-
.F>.WB70D0#$]†@‡!ˆ
.E !/+'1$,+'1/
9LD_-3w
Câu 5D0+7!;.(L=I-/7I/n.
+.+3/07.
GV : Trương Anh Tùng - Đt: 0905 867 451 – Mai : - Web : nhanhoc.edu.vn Trang : 9
Œ
c
Q
e
c"e
o
Q
]
Y
I
]
Y
c
Y
"e
]
Y
c
]
Œ
Q
Q
c
]
c
Y
e
Œ
'"e
c
Q
Q
]
w
Y
I
c
Q
e
o
Trung tâm bổ trợ kiến thức THPT – luyện thi tốt nghiệp & đại học IQ VËt lÝ 12
───────────────────────────────────────────────────────
v[Y@@Y]r@ Vtu
AM
ππ
−=
$
w[Y@@Y]r@ Vtu
BN
ππ
−=
7 ˆ.E !/+'1.<
b. 9LDn.)B7.
Q
c. o1-/7I97!8+.B7W+LF!_B7-3#F-U]@
\u
[v„…
9LDc"'"e
Dạng 5 : Công suất của đoạn mạch .
Công suất cực đại của đoạn mạch khi các phần tử thay đổi.
I/ Phương pháp
1. Công suất và hệ số công suất trong đoạn mạch.
g8:.,.FhU.
g0D0ce-2 "/n,.F1
P UI=
ϕ
gb0D0_/c#$hUcj
Y
gy+.F0D0-2
P R
UI Z
ϕ
= =
3.kU]7!kU@9'D05!'7+(XE(1-/.F>.W0't
0h
D7
Uij
3.kU@7!kU„[Yc7'D0-/c-/'D0->.W.F
2. Công suất cực đại của đoạn mạch khi các phần tử thay đổi.
$t''B7c"e"7!89LDh
o7
Cách giải:
\ft7$/#>:.7"#A2n.B70#(X<LDt'(0$DB7]3
,X2
\9LDt'N$2(&22AW
gy+(XE(1B7D032
g9,FB72 0
g9,FB7$D#(X
gFq7.!
g9,F0$DB7$D
Công suất cực đại:
n.
2
2
2 2
L C
U
P = RI = R
R + (Z - Z )
\c8
Y Y
Y
Y
Y
e
e
i i
h U cj U
d \ d
g d \ d
=
+
2
R
R
R
R
h
D7
-
L C
R Z Z= −
Y
D7
Y
L C
U
P
Z Z
⇒ =
−
\e8
Y
Y Y
i
h c
c g \ d
L
=
Z
GV : Trương Anh Tùng - Đt: 0905 867 451 – Mai : - Web : nhanhoc.edu.vn Trang : 10
Trung tâm bổ trợ kiến thức THPT – luyện thi tốt nghiệp & đại học IQ VËt lÝ 12
───────────────────────────────────────────────────────
h
D7
-
\ d
L
Z
U@
⇒
L
Z
U
d
h
D7
U
Y
U
R
\8
Y
Y Y
e
i
h c
c g d \
C
=
Z
h
D7
-
\ d
L
Z
U@
⇒
C
Z
U
e
d
II/ Bài tập.
Câu 1: D0+7!;.VD.E !/
u
' r@ Ze y
]@
= Ω =
π
"$W+/+.
u
]@
−
=
π
…
$+'1.<c7!8(X9F5(XDK327."'V^$7<.0D0/+.
+37!;.
. ]@@ Y ]@@ = π
.F>.W'>+'1c0't0-c/
'N7>.•
Câu 2D0+ce32"'/.Ee.<5D"c#$3'1y+.+3+.W
iUY@@"CUr@y‚"3d
e
UYd
";._cn.FB7+0'#FL+'
D0/'#$jU 9,'B7"e
Câu 3 : D0+7!;.(,
Y@@]@@
AB
u t V
π
=
"
W/+.
Y
]@
u
FC
π
−
=
".E !.<5D/Et5D
]@
†
HL
π
=
"c38(X@3Y@@
Ω
79LD,cn.F>.WhB7D0t09,.Ft0/
9,cn.F>.WhU
Max
P
r
w
3n.()E+-/
Câu 4: D0+(L=,.E !.<5Db^$7<.0D0DE+.+3/
'+.W-8"/0
. i Y ]@@
= π
7I3'1cUw@
Ω
L+.+3+.Wi
Q
UxrZ
i
o
U]@@3+.+3.
Q
$.
o
#+277./
•@
@
9,'e$
I3'1cUc
]
L.F>.WB7D0+#$t0
lc
]
$'t0/B7.F3n.B7
()E+-/
Câu 5: D0+(L=-3/+'1
J#b^$7<.QDE+.+37!;.
Q
. Yu@ Y ]@@
= π
7cUc
]
U†@
Ω
"++.WB7D0jU
w
Q"
-3
Y
_†@
w
"+.+3O77<.-3#+
277./
π
[Y9,e"
4Oe""i
Q
-897!8c3'c
Y
n.F
'>0Q0t09LDc
Y
$'t0/B7.F
9LD_B7-3
]
-/
GV : Trương Anh Tùng - Đt: 0905 867 451 – Mai : - Web : nhanhoc.edu.vn Trang : 11
A
V1
N
C
R
L,r
M
V2
B
R
A
B
M
C R
L
N
Trung tâm bổ trợ kiến thức THPT – luyện thi tốt nghiệp & đại học IQ VËt lÝ 12
───────────────────────────────────────────────────────
Câu 6: D0+ce32".E !.<5D/Et5D
]
e y
=
π
"W/+.U]r"•
…µ
$+'1c
7!8(Xb^$7<.Q"DE+.+3
Q
. Y@@]@@
= π
7HcU]@@
w
Ω
3n.+:.7D0
.FB7D0#$hU†@9,c•o..FB7D0$!0t0L25Hc
#$7>.•9,h
o7
-/
Câu 7: 0D07!;.7.
c ]@@
= Ω
+'1.<
w]†= µ
…
u
]@
−
≈
π
…
eEt5D7!8(XB7DE.E.<5D
y+.+3O77<.QB70D0/n.
. Y@@w]u Y@@]@@ = ≈ π
79,en+.FB70D00t09,.F>.WB70D0#s/
9,en.F>.WB70D0t0=2H70VB7.F>.WhB7
0D0?e
Câu 8D0+ceDK32"e7!8(Xy+.+317<.D0#$
]Y@ Y ]@@ u t
π
=
"
w@R = Ω
"
u
]@
C F
π
−
=
y‡!,en
7.F>.WB7D0#$hUv@
.F>.WB7D0#$t09,h
o7
/
i
e
#$t0$,i
eo7
Câu 9 D0+ceDK327!8(Xy+.+317<.0D0#$
]Y@ Y ]@@ u t
π
=
"
w@R = Ω
"
]
L H
π
=
y‡!,n
7.F>.WB7D0#$hUv@"
.F>.WB7D0#$t09,h
o7
/"
i
#$t0$,i
D7
Dạng 6 : Đoạn mạch có tần số góc thay đổi.
I/ Phương pháp
1 – Phương pháp
\b(7n.B70#(X<LD;0$DB7DEŠ.!F#$•
\b(7n.B70#(X<LD;02 /-8$+#.A?Dp.
9'()X2$!()/02(&'LAu'J2(&
2 – Một số đại lượng thay đổi khi ω thay đổi.
a.
D"
" " "
Max
R Max AB Max
Z I U P
ϕ
t0, 9F5'()X2'>;.#>:.73E(1+
Y
] ]
Y
L C
Z Z f
LC
LC
ω
π
⇒ = ⇒ = ⇒ =
b. Khi
7C M
U
-
Y
Y Y
Y
]
Y
Y
R
f
LC L
ω π
= = −
c. Khi
7L M
U
-
Y Y
Y Y
Y
Y
Y
f
LC R C
ω π
= =
−
d. Thay đổi
f
có hai giá trị
] Y
f f≠
3
] Y
f f a+ =
$
] Y
•I I=
GV : Trương Anh Tùng - Đt: 0905 867 451 – Mai : - Web : nhanhoc.edu.vn Trang : 12
L
B
R
A
C
Trung tâm bổ trợ kiến thức THPT – luyện thi tốt nghiệp & đại học IQ VËt lÝ 12
───────────────────────────────────────────────────────
97/
] ] Y Y
Y Y
] Y
L C L C
Z Z Z Z Z Z
= ⇔ = = = ⇒
+
Y
] Y
] Y
]
Y
ch
LC
a
ω ω ω
ω ω π
= =
+ =
7!
] Y ] Y
]
LC
ω ω ω ω ω
= ⇒ =
⇒<
] Y
f f f=
II/ Bài tập.
Câu 1D7
‘
>
‘
7!>
’
.(“
’
?
”
"->
•
]
“
–
i
]
U
wv@"->
•
Y
Uu@"->
•
“
–
iUv†"7D2?->
•
YQ
9“
’
D.
•
.
–
7D7
‘
Câu 2:D7‘>‘(’?”>•cU]@@ƒ"U
F
µ
π
w
Y@@
.
‘
!.
’
7
–
D
•
eU
Η
π
]
b{
‘
7
’
Y
’
.Q>
‘
.>
‘
>
•
.
Q
U
t
ω
Y]@@
7 I•U]@@„c7[>•>–.(•(&’‘’>‘'D7‘7’>–.(•(&’‘’
>
‘
'D7
‘
7
’
>
–
.(
•
.
–
7>
‘
.>
‘
>
•
(
”
7Y>
–
DQo>
•
Yv"rx
@
U@"r
4(
”
.!>7
•
7
•
'
‘
c"e""i
Q
7”"7!–>‘.. •.–7>‘.>‘>•l7•‘•>–>‘.
>
‘
>
•
>
‘
..
‘
(
”
7Y7
–
.
‘
>
‘
7
‘
7
•
'
‘
(
‘
7
‘
Câu 3D0+7!;.(L=-3_]†@</B7+/n7!
8(XI•U•
]
U]@@„'7[LQD2?-3_
w
Q$+'=27&+2#$
„[w'7I•U•
Y
U
π
Yr@
'7[L-3]_@"QD2?-3_-@
7 9LD'c"e"
b. I•U•
@
y+.+3+.WO775W+0'
t0
\ •
@
\ i
D7
\ n.+-/277<.B7+2N@
Câu 4D0+7!;.(L=
tu
AB
π
]@@YYu@
=
a. cUc
]
U†@ƒ()E+0!'D0#$
w
Q-3
Y
_
w†@
y+.+37-3#+27
7.DE/•@
@
9,e"
b. 4Oe"".
Q
-8"97!8cUc
Y
n.F'>0
Q0't09LDc
Y
$'t0B7.F*
_-3Y-/N7>.•
Dạng 7 : Bài toán hộp đen
I/ Phương pháp
1. Phương pháp.
bn5DE$;E2-,7()6W72(&227.
GV : Trương Anh Tùng - Đt: 0905 867 451 – Mai : - Web : nhanhoc.edu.vn Trang : 13
c
]
Q
c
Y"
e
]
Y
c
Q
e
o
Q
Q
e
c
o
]
Y
]
e
c
Q
o
Trung tâm bổ trợ kiến thức THPT – luyện thi tốt nghiệp & đại học IQ VËt lÝ 12
───────────────────────────────────────────────────────
a. Phương pháp đại số
]
{“đầu vào”B7$n^'753/n5!'7
Y
{“đầu ra” B7$n#0ˆ53-2JX2
w
453(XH#$532JX2F5O-+<.$$<.'7B7$
b. Phương pháp sử dụng giản đồ véc tơ trượt.
]
=5V%&'(X2<‡3B70D0
Y
{$O-+$n=2<#0B75V
w
ft7$5V%&n,0#(X(73"/#$D5E2-,
}9'DE$#+./3;$E2-,()6W2(&220"(?.
(.L2(&225V%&'(X#)5KH&"#&"Tn.&
2. Một số mạch chứa hộp đen thường gặp.
a. Mạch điện đơn giản:
-3.i
J27.!'7l_7c
@
\3.i
D27/
2
π
.!ra l _7e
@
\3.i
'T27/
2
π
.!ra l _7
@
b. Mạch điện phức tạp:
\ Mạch 1
3.i
Q
J27.!'7l_7
0
L
3.i
Q
$i
07./
2
π
.!'7l_7c
@
A!l7c
@
"e
@
- Mạch 2
3.i
Q
J27.!'7l_7
@
3.i
Q
$i
07./
2
π
.!'7l_7c
@
A!l7c
@
"
@
II/ Bài tập.
Câu 1D0+(L=
i
Q
UY@@]@@π
GV : Trương Anh Tùng - Đt: 0905 867 451 – Mai : - Web : nhanhoc.edu.vn Trang : 14
R
L
C
•
•X
•
A N B
R
C
•
•
X•
A
N B
A
C
B
N
M
X
A
B
M
Y
a
X
Trung tõm b tr kin thc THPT luyn thi tt nghip & i hc IQ Vật lí 12
d
U]@@Zd
e
UY@@
jUY
)A(2
ZU]Zl#$0D0VD7'72<6c
@
"e
@
.<"
@
DK32
yl7O#-+Ll'B7#-+/
Cõu 2Nhiều hộp khối giống nhau, ngời ta nối một đoạn mạch gồm một trong các hộp khối đó mắc nối
tiếp với điện trở R = 60 khi đoạn mạch đợc đặt vào hiệu điện thế xoay chiều tần số 50Hz thì hiệu điện
thế sớm pha 58
0
so với dòng điện trong mạch.
a. Hộp kín chứa tụ điện hay cuộn cảm.
Tính điện dung của tụ hoặc độ tự cảm của cuộn cảm
b. Tính tổng trở của mạch.
Cõu 3D0+(L=
i
Q
U]Y@Zd
U
)(310
cU]@Z.
Q
Uv@
v ]@@ t v
i
Q
Uv@
73n..
Q
ll3l#$0D0VD7'72<6c
"e
.<"
DK32
Cõu 49'E2l$_/DE#-+^+'1"^
.E5D"^#$W+QD2?-3+7_]QZ
i
Qo
Ui
o
U]@i
Q
U]@
V3
.F>.WB70
D0Q#$hUr
6
y!#-+'l$$E#B70#(X^'(
#-+/3<+7!;.#$CUr@y
Cõu 5Cho mạch điện nh hình vẽ
X là hộp đen chứa 2 trong 3 phần từ L
1
, R
1
,C
1
nối tiếp
U
AN
= 100sin100t (V)
U
MB
= 200sin (100t - /3)
= 100(Rad/s) =
LC
1
a. Viết biểu thức U
x
theo thời gian t
b. Cho I =
Y[Y
A. Tính P
x
, tìm cấu tạo X.
Bi 2 : MY PHT IN XOAY CHIU
TRUYN TI IN NNG
A- Túm tt lý thuyt.
I/ Mỏy phỏt in xoay chiu
GV : Trng Anh Tựng - t: 0905 867 451 Mai : - Web : nhanhoc.edu.vn Trang : 15
A
C
B
N
M
X
R
N
Q
M
e
Trung tâm bổ trợ kiến thức THPT – luyện thi tốt nghiệp & đại học IQ VËt lÝ 12
───────────────────────────────────────────────────────
1. Máy phát điện xoay chiều 1 pha :
\Phần cảm :e$7D D0'73>N:.7!:.7]'W`4H#$'
\Phần ứng :4VD.E !7.'>]'
9<7E
; n (voøng/s)
; n (voøng/phuùt)
60
f np
np
f
=
=
Z2\^2t
s|oED!2+/
1
^2tD.2'7<r@y‚L25:.7!EU
r@[Z/]@^2tD.2'7<r@y‚L25:.7!EUr[*^2t
{#>7>.#<LE:.7!5DF!>.#<
2. Máy phát điện xoay chiều 3 pha :
a. Cấu tạo và nguyên tắc hoạt động
\o!2+7!;.727#$D!0'7w.F+E7!;.LJ<"J
>E$#+277.
Y
w
π
Cấu tạo :
4VDw.E !L'W7.K'>DE'#+7.
Y
w
π
oE7D D:.7!:.7 D~B7()'E/-8
Nguyên tắc : I7D D:.7!:.7w.E !3>#+27
Y
w
π
#$D.F+w.F
+E7!;.J<"J>E"#+27
Y
w
π
96:.7-. !B7D!2+ΦU*ωgϕUΦ
@
ωgϕ
Φ
@
U*#$t0"#$ !"#$5DB7'()"*#$+,B7
!"ωUYπC
*.F+E'-. !?Uω*ωgϕ\
Y
π
UŒ
@
ωgϕ\
Y
π
Œ
@
Uω*#$.F+Et0
f+7!;.727#$+7+7!;." !17.F+E7!
;.J<"J>E(E#+27DE#$
Y
w
π
GV : Trương Anh Tùng - Đt: 0905 867 451 – Mai : - Web : nhanhoc.edu.vn Trang : 16
~
~ ~
1
2
3
0
Kí hiệu Máy phát điện ba pha
]
r
Y
r
w
r
(1)
(2)
(3)
Trung tâm bổ trợ kiến thức THPT – luyện thi tốt nghiệp & đại học IQ VËt lÝ 12
───────────────────────────────────────────────────────
] @
Y @
w @
Y
w
Y
w
e E c t
e E c t
e E c t
ω
π
ω
π
ω
=
= −
= +
''()X25L
] @
Y @
w @
Y
w
Y
w
i I c t
i I c t
i I c t
ω
π
ω
π
ω
=
= −
= +
o!2DKL7i
U
w
i
2
o!2DKL7Di
Ui
2
95>.WDKL7j
Uj
2
95>.WDKL7Dj
U
w
j
2
Lưu ý:˜D!2$5>.W()
HDK(&7.
c. Ưu điểm :
\93-+D(X !p
\.F2+E&w27
Lưu ý:˜D!2$5>.W()
HDK(&7.
jj[ Động cơ không đồng bộ ba pha.
1. Nguyên tắc hoạt động :
I. !p^''():.7!=:.7!?'()/
Eˆ&
.!>K0Et7$+(X5D+$6W
'():.7!
2. Động cơ không đồng bộ ba pha :
\F.04VD/YE2A,
gStato :2<VDw.E !7.^#+
Y
w
π
'>]'
gRôto :2<5DI. !p:.7!(WB7'()
- I+7!;.w27$w.E !F!L'()w.E !0'70 D~#$
'():.7!
@
w
Y
B B=
#$'()8X20~"
@
#$ '()].E !0'79
'():.7!$!=W$-. !#$D-. !:.7!Eˆ&E:.7!B7
'().!nE:.7!B7'-. !(X6Wn#$D:.7!D!-
III/ Truyền tải điện năng đi xa. Máy biến áp.
1. Bài toán truyền tải điện năng đi xa :
g.FD!2h
2
Ui
2
jϕ
g.F72,
Y
Y Y
P
P R
U c
ϕ
∆ =
GV : Trương Anh Tùng - Đt: 0905 867 451 – Mai : - Web : nhanhoc.edu.vn Trang : 17
A
3
A
1
B
1
A
2
B
2
B
3
A
3
A
1
B
1
A
2
Mắc sao Mắc tam giác
Trung tâm bổ trợ kiến thức THPT – luyện thi tốt nghiệp & đại học IQ VËt lÝ 12
───────────────────────────────────────────────────────
9'/P#$.F'.!;1&.F2
i#$+21&.F2ϕ#$+.FB7 !5+
l
R
S
ρ
=
#$+'18EB7 !5+lưu ý:dẫn điện bằng 2 dây
gbE5D+2'>() !5+∆iUjc
g45D72,/Y
45Dc$!'F-%D2,
9{iNJD!33"$!/+.:.5
gy+..F'.!;5
]@@™
tt
tt
P P
H
P
− ∆
=
2. Máy biến áp :
a. Định nghĩa :93/-5{38
+27!;.
b. Cấu tạo :4VD]-.K/27#,
e‰32$Y.E !p:.F'>Y
0B7-..E !.V+
H#$.E&F2.E !5>.W
H#$.EF2
c. Nguyên tắc hoạt động :ft7'>+(X
5D+
f+7!;.'.E&F2 !'7
3>'.EF2#$D2+7!;.
d. Công thức :
]
"i
]
"j
]
#$ !"+.+3"()E+.E&F2
Y
"i
Y
"j
Y
#$ !"+.+3"()E+.E&F2
] ] Y ]
Y Y ] Y
U E I N
U E I N
= = =
i
Y
Ri
]
Y
R
]
o!{2
i
Y
Si
]
Y
S
]
o!02
e. Ứng dụng :9'.!;5+{"F.5!-D#0"$+
B – Các dạng bài tập .
Dạng 1 : Bài toán máy phát điện xoay chiều.
I/ Phương pháp.
GV : Trương Anh Tùng - Đt: 0905 867 451 – Mai : - Web : nhanhoc.edu.vn Trang : 18
U
1
N
1
U
2
N
2
U
2
N
2
U
1
N
1
Trung tõm b tr kin thc THPT luyn thi tt nghip & i hc IQ Vật lí 12
1. Tn s do mỏy phỏt in phỏt ra .
9<7E
; n (voứng/s)
; n (voứng/phuựt)
60
f np
np
f
=
=
Z2\^2t
2. T thụng qua phn ng
@@
+=
t
NBS
=
@
#$t0
3. Sut in ng tc thi qua phn ng
@@@@
G
+=+==
=
tEt
t
E
c
@@
=
E
#$.F+Et0
4. Quan h gia in ỏp dõy v in ỏp pha ca mch in ba pha.
o!2DKL7i
U
w
i
2
o!2DKL7Di
Ui
2
95>.WDKL7j
Uj
2
95>.WDKL7Dj
U
w
j
2
5. Hiu sut ca ng c in
]@@
ì=
mp
c
P
P
H
6. t cm ca ng dõy.
Y
x
u ]@
N
L S
l
=
II/ Bi Tp.
Cõu 1: Một máy điện gồm phần cảm có 12 cặp cực quay với tốc độ 300 vòng / phút. Tù thông cực đại qua
các cuộnd ây lúc đi ngang qua đầu cực là 0,2 Wb và mỗi cuộn dây có 5 vòng. Tìm:
a) Tần số dòng điện phát ra.
b) Biểu thức suát điện động xuất hiện ở phần ứng. Suất điện động hiệu dụng.
Cõu 2: Một máy dao điện có rôto 4 cực quay đều với tốc độ 25 vòng / phút. Stato là phần ứng gồm 100
vòng dây dẫn diện tích 6.10
-2
m
2
. Cảm ứng từ B = 5.10
-2
T.
a. Viết biểu thức suất điện động cảm ứng và tính suất điện động hiệu dụng của máy phát.
b. Hai cực của máy phát đợc nối với điện trở thuần R, nhúng vào trong 1kg nớc. Nhiệt độ của nớc sau
mỗi phút tăng thêm 1,9
0
. Tính R (Tổng trở của phần ứng của máy dao điện đợc bỏ qua). Nhiệt dung riêng
của nớc là 4186 J/kg.độ.
Cõu 3: Một máy dao điện có suất điện động hiệu dụng E = 100V, tần số f = 50Hz có hai cực nối với cuộn
dây có độ tự cảm L =
w
]@
H
, đợc quấn bằng l = 10m dây Ni-Cr có điện trở suất
v Y
]@ Z @"Yrm S mm
= =
. Dòng
điện qua cuộn dây trong thời gian t = 35 phút và toàn bộ nhiệt lợng toả ra dùng để cung cấp cho khối lợng
m = 1kg nớc đang ở nhiệt độ
@
]
Y@ C
=
. Nhiệt dung riêng của nớc là c = 4200J/kg.độ.
a. Tính nhiệt độ sau cùng
Y
của khối nớc. Giả sử tổng trở của máy dao điện không đáng kể.
b. Máy gồm khung hình chữ nhật diện tích S
k
= 0,04m
2
, gồm N = 500 vòng dây quay đều trong từ tr-
ờng đều
B
ur
, vuông góc với trục quay. Tìm .
Cõu 4: Một máy phát điện ba pha có tần số f= 50Hz.
GV : Trng Anh Tựng - t: 0905 867 451 Mai : - Web : nhanhoc.edu.vn Trang : 19