SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO THANH HĨA
PHỊNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO HOẰNG HÓA
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI
MỘT SỐ BIỆN PHÁP NHẰM PHÁT HUY TÍNH
TÍCH CỰC TRONG GIÁO DỤC PHÁT TRIỂN
VẬN ĐỘNG CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI
TRƯỜNG MẦM NON HOẰNG CÁT
Người thực hiện: Tào Thị Hồng
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường mầm non Hoằng Cát
SKKN thuộc lĩnh vực: Chun mơn
THANH HĨA NĂM 2021
MỤC LỤC
TT
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
NỘI DUNG
MỞ ĐẦU
1.1. Lý do chọn đề tài
1.2. Mục đích nghiên cứu
1.3. Đối tượng nghiên cứu
1.4. Phương pháp nghiên cứu
2. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1. Cơ sơ lý luận của sáng kiến kinh nghiệm
2.2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh
nghiệm
2.2.1. Thuận lợi:
2.2.2: Khó khăn:
2.2.3: Kết quả khảo sát:
2.3. Các biện pháp đã sử dụng nhằm phát huy tính tích cực
trong giáo dục phát triển vận động cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi
Trường mầm non Hoằng Cát.
2.3.1. Nắm bắt được đặc điểm tâm – sinh lí vận động của
trẻ.
2.3.2. Nâng cao thể lực cho trẻ.
2.3.3. Xây dựng nề nếp, thói quen, hình thành tính tự giác,
tích cực cho trẻ trong hoạt động.
2.3.4: Lập kế hoạch chương trình vận động trong suốt cả
năm học, có tính đến mức độ phát triển sự tích cực vận động
của trẻ.
2.3.5. Tạo mơi trường kích thích trẻ tích cực vận động.
2.3.6. Nắm vững phương pháp tổ chức hoạt động học và sử
dụng những thủ thuật gây hứng thú cho trẻ, nâng cao dần
mức độ khó của bài tập.
2.3.7. Sử dụng nhiều hình thức tổ chức khác nhau nhằm phát
triển tính tích cực vận động cho trẻ.
2.3.8.Phối kết hợp với phụ huynh và cộng đồng trong công
tác GDPTVĐ cho trẻ:
2.3.9. Tự học và rèn luyện
2.4.. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động
giáo dục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường
3. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
3.1. Kết luận
3.2. Kiến nghị
Tài liệu tham khảo
Danh mục sáng kiến kinh nghiệm
TRANG
1
1
2
2
2
2
2
3
3
4
4
4
4
5
5
6
6
8
10
15
16
17
18
18
19
1. MỞ ĐẦU.
1.1. Lý do chọn đề tài.
Như chúng ta đã biết trong chương trình giáo dục mầm non do Bộ giáo
dục và đào tạo ban hành có hai nhiêm vụ cơ bản, nhiệm vụ thứ nhất là nuôi
dưỡng và chăm sóc sức khỏe cho trẻ, nhiệm vụ thứ hai là giáo dục trẻ. Trong
nhiệm vụ giáo dục thì có nội dung vơ cùng quan trọng đó là giáo dục phát triển
thể chất cho trẻ, bởi lứa tuổi này cơ thể trẻ phát triển nhanh về cân nặng, chiều
cao, nhưng lứa tuổi này cũng rất dễ nhiễm một số bệnh thường gặp, vì vậy việc
phát triển thể chất là vơ cùng quan trọng đối với trẻ mầm non đặc biệt là trẻ mẫu
giáo 5 - 6 tuổi. Đây là điều kiện cần thiết để trẻ bước vào học trường phổ thông.
Một đứa trẻ khỏe mạnh, nhanh nhẹn, khéo léo sẽ là cơ sở tốt cho việc phát triển
trí tuệ, nhận thức. Hoạt động phát triển thể chất là hoạt động nhằm nâng cao thể
lực, sức khỏe của trẻ, giúp cơ thể khỏe mạnh, phát triển cân đối, hài hòa là một
biểu hiện của nét đẹp về hình thể và giúp trẻ phát triển các kỹ năng vận động
làm thỏa mãn nhu cầu vận động của trẻ tạo cho tinh thần của trẻ được sảng
khoái, vui vẻ, giúp phát triển mối quan hệ giữa cô và trẻ cũng như phát triển tốt
mối quan hệ bạn bè trong phối hợp vận động cùng các bạn. Khi tham gia hoạt
động còn rèn cho trẻ đức tính mạnh dạn, tự tin, sự kiên trì, tính tổ chức kỷ luật
và thúc đẩy tính thi đua trong hoạt động, khơng những thế cịn giúp cho ngơn
ngữ của trẻ phát triển, giúp cho hệ thần kinh và các giác quan của trẻ nhanh
nhạy hơn và có tác dụng để nâng cao năng lực nhận thức của trẻ. Nhưng thực tế
hoạt động này thường khô khan cứng nhắc, trẻ dễ , khó thu hút trẻ. Với trẻ mẫu
giáo lớn cơ thể trẻ đang trên đà phát triển mạnh, tất cả các cơ quan và hệ cơ
quan của trẻ tự phát triển mạnh nhưng chưa ổn định, khả năng vân động cũng
hạn chế, hệ thần kinh dần dần phát triển về q trình ức chế tích cực. trẻ có khả
năng phân tích, đánh giá, hình thành các kỹ năng , kỹ xảo, phân biệt được hiện
tượng xung quanh. Cũng trong giai đoạn này trẻ có điều kiện thuận lợi để tiếp
thu và củng cố các kỹ năng cần thiết giúp cơ thể trẻ phát triển một cách toàn
diện. Nếu khơng có biện pháp giáo dục phù hợp và tạo điều kiện cho trẻ tham
gia rèn luyện thì trẻ sẽ khơng tích cực tham gia vận động dẫn đến thể lực phát
triển của trẻ khơng đồng đều.
Phát huy tính tích cực cho trẻ trong vận động là một biện pháp trong giáo
dục phát triển vận động, nó có vị trí quan trọng trong cuộc sống và hoạt động
hàng ngày của trẻ, là phương tiện tốt nhất giúp cho quá trình giáo dục thể chất
trở nên hấp dẫn, dễ hiểu, bổ ích cho trẻ và những người xung quanh. Trẻ có
hứng thú, yêu thích với các loại vận động trong hoạt động tập thể.
Song trong thực tế giảng dạy tại trường mầm non, hoạt động phát triển
vận động cịn mang tính hình thức bề ngồi, giáo viên hạn chế trong vấn đề
chuẩn bị tâm lý, cảm xúc cho trẻ trước khi bước vào hoạt động, cũng như chưa
đi sâu vào việc rèn luyện các kĩ năng vận động cho trẻ. Việc đưa ra nội dung các
bài tập chưa đảm bảo các nguyên tắc (nguyên tắc hệ thống, nguyên tắc phát
triển, nguyên tắc vừa sức) ... dẫn đến hiệu quả hoạt động chưa cao, không hỗ trợ
tốt cho việc phát triển thể chất của trẻ, làm giảm chất lượng chăm sóc giáo dục
của nhóm / lớp nói riêng cũng như của nhà trường nói chung. Nhận thức được
tầm quan trọng và những hạn chế nói trên mà tơi ln băn khoăn, suy nghĩ phải
1
làm thế nào để đưa chất lượng của hoạt động đi lên. Chính vì vậy tơi đã chọn đề
tài: “ Một số biện pháp phát huy tính tích cực trong giáo dục phát triển vận
động cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi Trường mầm non Hoằng Cát”, làm nội dung
của sáng kiến kinh nghiệm.
1.2. Mục đích nghiên cứu:
Nghiên cứu đề tài này nhằm tìm ra một số biện pháp và hình thức tốt nhất
để cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi tích cực vận động tăng cường thể lực, góp phần
phát triển tồn diện cho trẻ, giúp trẻ tích cực tự giác trong giờ học, có thể lực và
kỹ năng kỹ xảo tốt trong vận động.
1.3. Đối tượng nghiên cứu.
Một số biện pháp phát huy tính tích cực trong giáo dục phát triển vận
động cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi Trường mầm non Hoằng Cát.
1.4. Phương pháp nghiên cứu.
- Phương pháp nghiên cứu lý luận: Nghiên cứu các văn bản, nghiên cứu
chương trình giáo dục mầm non, các văn bản chỉ đạo của nghành, các tạp san,
cơng trình nghiên cứu khoa học liên quan đến đề tài.
- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Quan sát trực tiếp các hoạt động liên
quan đến các vận động của trẻ, đàm thoại với trẻ để nhận biết nhu cầu vận động
của trẻ.
- Phương pháp thống kê toán học: Cập nhật sử lý các số liệu điều tra liên
quan đến đề tài.
- Phương pháp điều tra: Sử dụng các phiếu điều tra để có thơng tin chính
xác về các hoạt động vận động của trẻ.
2. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHỆM
2.1.Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm
Giáo dục phát triển vận động có ý nghĩa rất quan trọng đối với sự phát
triển thể lực trẻ. Dưới góc độ tâm lý, sinh lý học, vận động là sự chuyển động
của cơ thể con người trong đó sự tham gia của hệ cơ, hệ xương và sự điều khiển
của hệ thần kinh. Vận động (dù ở mức độ đơn giản hay phức tạp) là điều kiện
cho sự phát triển con người ở nhiều mặt khác nhau. Dưới tác động của giáo dục,
các hoạt động nhằm phát triển vận động cho trẻ sẽ được nghiên cứu lựa chọn và
tổ chức một cách khoa học để đạt mục tiêu giáo dục đề ra. Giáo dục phát triển
vận động góp phần tăng cường và bảo vệ sức khỏe, giúp hình thành và rèn luyện
các kỹ năng vận động đồng thời phát triển các tố chất vận động.
Chúng ta biết rằng cấu trúc cơ thể người là một khối thống nhất, các cơ
quan của cơ thể liên hệ mật thiết với nhau, do vậy khi ta vận động thì khơng chỉ
có hệ vận động (cơ, xương, khớp) hoạt động mà các cơ quan khác như tim, phổi
và toàn bộ cơ thể cũng hoạt động. Chính vì thế các hoạt động rèn luyện vận
động phát triển thể chất cho trẻ đóng một vai trị quan trọng trong sự phát triển
tồn diện cho trẻ trong chương trình giáo dục mầm non. Những nhiệm vụ quan
trọng của giáo dục thể chất là hình thành cho trẻ sự khéo léo, nhanh nhẹn, dẻo
dai, bền bỉ, biết phối hợp các động tác, giữ thăng bằng và kỹ năng định hướng
trong không gian… Nhằm bảo vệ và tăng cường sức khỏe, đồng thời giáo dục
cho trẻ những phẩm chất đạo đức, ý trí lành mạnh.
2
Trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi, các cơ chi đã hoạt động, nhu cầu vận động của
trẻ ngày càng lớn, đồng thời các hệ cơ quan trong cơ thể trẻ đã hoàn thiện, các
chức năng tâm lý như: cảm xúc, tình cảm, ghi nhớ, chú ý…, đã có chủ định, trẻ
có thể ghi nhớ và thể hiện lại các vận động phức tạp. Ở độ tuổi này, trẻ đã biết
vận động nhịp nhàng, khéo léo. Trẻ cũng đã có thể ghi nhớ một số động tác theo
bản nhạc hoặc lời hát, trẻ cũng có thể thực hiện đúng, đẹp, đều các động tác quy
định. Trẻ cũng có thể sử dụng các dụng cụ vận động thành thảo, chính xác. Q
trình trẻ luyện tập và chơi các trị chơi vận động, tham gia các hoạt động của
trường, lớp sẽ giúp trẻ khám phá được những điều kỳ diệu xung quanh trẻ. Qua
đó giúp trẻ hình thành sự chú ý và ghi nhớ có chủ định, góp phần vào sự phát
triển trí tuệ. Các biểu tượng hình thành cho trẻ là cơ sở hoạt động tư duy, tưởng
tượng, sáng tạo, ngoài ra khi trẻ được tham gia vận động còn giúp trẻ phát triển
thể lực tốt, rèn luyện sức khỏe, cơ thể trở nên dẻo dai và khéo léo hơn. Nhưng
trên thực tế trong trường mầm non nói chung và lớp mẫu giáo lớn nói riêng việc
cho trẻ hoạt động phát triển vận động vẫn cịn mang tính chất đơn điệu, cứng
nhắc, gị bó vì ở lúa tuổi này hoạt động chủ đạo là hoạt động vui chơi “ học bằng
chơi - chơi mà học”. Với hình thức tổ chức chưa sáng tạo hấp dẫn, dẫn đến hoạt
động chưa đạt hiệu quả cao, trẻ chưa hứng thú tham gia vào các hoạt động.
Chính vì muốn trẻ có một cơ thể khỏe mạnh được phát triển tồn diện và bản
thân tơi là giáo viên Mầm non được nhà trường phân đứng lớp 5 - 6 tuổi nên tôi
chọn đề tài: “Một số biện pháp phát huy tính tích cực trong giáo dục phát
triển vận động cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi trường mầm non Hoằng Cát ” để
vận dụng vào giảng dạy được tốt hơn.
2.2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
2.2.1. Thuận lợi:
Trường mầm non Hoằng Cát là một trường đạt chuẩn quốc gia cấp độ 1,
một ngôi trường khang trang, sạch đẹp nằm ở trung tâm xã với điều kiện cơ sở
vật chất tương đối đầy đủ, địa điểm rộng rãi, thống mát.
Trường ln tạo điều kiện cho các giáo viên tham gia các lớp học tập huấn
về chuyên đề.
Ban giám hiệu trường luôn sát sao chỉ đạo giáo viên về chuyên môn,
thường xuyên dự giờ thăm lớp nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy.
Đội ngũ giáo viên đều đạt trình độ trên chuẩn, đều được đánh giá là đạt
chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non. Hầu hết giáo viên nhiệt tình, có trách
nhiệm với cơng việc, có ý thức tự bồi dưỡng để nâng cao trình độ chun mơn,
nghiệp vụ.
Bản thân tơi ln có tâm huyết với nghề, ln có tinh thần trách nhiệm,
nhiệt tình, u nghề mến trẻ, ln quan sát nắm bắt đặc điểm phát triển thể chất,
đặc điểm tâm sinh lý, thói quen của từng trẻ trong lớp, nắm chắc phương pháp
dạy học, lập kế hoạch đối với từng hoạt động, từng độ tuổi.
Trẻ ngoan, có nề nếp, thói quen tốt trong mọi hoạt động và đi học chuyên
cần, 80% trẻ được đi học từ lớp nhà trẻ, mẫu giáo bé nên đa số trẻ có nề nếp tốt,
có kiến thức của các lứa tuổi đã học, tất cả trẻ đều cùng độ tuổi nên trẻ có nề nếp
trong các giờ hoạt động, 100% trẻ đều ăn bán trú. Trẻ khỏe mạnh tăng cân đều,
tỷ lệ suy dinh dưỡng và thấp cịi khơng nhiều.
3
2.2.2: Khó khăn.
Giáo viên tổ chức các giờ hoạt động chung cịn gị bó, chưa sáng tạo, chưa
gây được hứng thú cho trẻ.
Giáo viên chưa mạnh dạn đổi mới phương thức dạy học .
Gia đình trẻ phần lớn ở nơng thôn, bố mẹ chủ yếu là công nhân và nông
dân nên ít có thời gian và điều kiện quan tâm đến con cái, nhiều phụ huynh chỉ
chú trọng đến việc dạy chữ cho trẻ.
Trẻ còn nhút nhát, chưa mạnh dạn tự tin, vẫn còn thụ động, chỉ biết làm
theo hướng dẫn của cơ, chưa tích cực vận động.
Mặc dù diện tích sân tập rộng rãi, bằng phẳng song chưa có khu vực chơi
với cát nước, khu bơi lội...
Số trẻ trong lớp đông nên việc rèn nề nếp và kỹ năng cho trẻ còn hạn chế.
2.2.3. Kết quả khảo sát.
Năm học 2020 - 2021, tôi được nhà trường phân công chủ nhiệm lớp 5 tuổi
C với số lượng là 40 trẻ, qua khảo sát đầu năm kết quả như sau:
Bảng khảo sát đầu năm ( Tháng 9/2020) .
S Tiêu chí Số
T đánh
trẻ
T
giá
Trẻ tích
cực vận
động.
2 Kĩ năng
vận động
thơ
3 Kĩ năng
vận động
tinh
Tổng
Tốt
%
Kết quả khảo sát
Đạt
Khá
%
TB
%
Chưađạt
CĐ
%
1
40
8
20%
10
25%
11
27,5%
11
27,5%
40
10
25%
10
25%
13
32,5%
7
17,5%
40
6
15%
7
17,5% 12
30%
15
37,5%
40
8
20%
9
22,5% 12
30%
11
27,5%
Từ những kết quả khảo sát như trên tơi ln trăn trở, suy nghĩ xem phải
làm gì và làm thế nào để trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi tích cực vận động trong hoạt
động giáo dục thể chất vì vậy tơi đã mạnh dạn áp dụng một số biện pháp nhằm
nâng cao tính tích cực vận động trong hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ mẫu
giáo 5 - 6 tuổi.
2.3. Các biện pháp đã sử dụng nhằm phát huy tính tích cực trong giáo
dục phát triển vận động cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi trường mầm non Hoằng
Cát.
Từ những thực trạng kết quả đã được khảo sát như trên tôi đã nghiên cứu,
suy nghĩ và tìm ra một số giải pháp như sau:
2.3.1. Nắm bắt được đặc điểm tâm - sinh lí vận động của trẻ:
Ở trẻ mầm non, cơ thể đang trong quá trình phát triển và hồn thiện. Chính
vì vậy mà hệ thống cơ bắp, hệ tim mạch, hô hấp và hệ thống thần kinh còn
4
tương đối yếu, sự vận động sẽ gây nên mệt mỏi. bên cạnh đó tính hưng phấn của
trẻ đối với vận động rất cao. Trẻ có thể chơi, vận động qn cả mệt nhọc. Chính
vì vậy khi hướng dẫn trẻ chơi, tập tơi ln động viên, khuyến khích để trẻ hoàn
thành tốt các bài tập vận động, tác dụng tốt đến sự phát triển cơ thể trẻ. Mặt khác
tôi luôn chú ý về thời gian, cường độ luyện tập để khơng ảnh hưởng xấu đến sức
khỏe của trẻ.
Bên cạnh đó ở mỗi trẻ có sự khác nhau về mặt thể lực. Có những trẻ biểu
hiện rất thơng minh, hoạt bát, nhanh nhẹn, tiếp thu động tác rất nhanh. Có những
trẻ lại có tính nóng nảy, khơng thích hợp tác với bạn, hoặc có những trẻ có thể
lực yếu hơn thường có tâm lí ngại vận động, nhút nhát khi thực hiện bài tập.
Giáo viên nắm vững đặc điểm cá tính của từng trẻ để giúp trẻ khắc phục những
nhược điểm. Đối với những trẻ hay hấp tấp, nóng nảy, khơng thích hợp tác thì
phải kiên trì giáo dục, động viên trong hoạt động tập thể. Đối với những trẻ có
tính nhút nhát lại càng phải động viên, cổ vũ nhiều hơn giúp trẻ mạnh dạn hơn
trong khi hoạt động cùng với các bạn trong lớp, nhanh chóng khắc phục được
nhược điểm của mình.
2.3.2. Nâng cao thể lực cho trẻ:
Bên cạnh việc cho trẻ vận động thì yếu tố rất quan trọng giúp tăng cường
thể lực cho trẻ đó là chế độ ăn uống khoa học, hợp vệ sinh. Tôi mạnh dạn tham
mưu với nhà trường về xây dựng thực đơn theo từng tuần, theo mùa, giúp trẻ có
những món ăn ngon, đủ dinh dưỡng. Đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm trong
khâu chế biến và bảo quản thức ăn…Tại nhóm lớp tơi ln chú ý đến vấn đề vệ
sinh cá nhân cho trẻ, đồng thời quan tâm đến giấc ngủ của để trẻ có được giấc
ngủ sâu, ngủ đủ giấc. Như vậy đã giúp cho trẻ nâng cao được thể lực, sức khỏe,
hứng thú tham gia vào các hoạt động tập luyện và tập luyện một cách có hiệu
quả.
2.3.3. Xây dựng nề nếp, thói quen, hình thành tính tự giác, tích cực cho
trẻ trong hoạt động.
Vào đầu năm học tôi thường chú trọng vào việc rèn luyện nề nếp, thói
quen tốt cho trẻ, vì muốn học tốt, tiếp thu bài nhanh thì trẻ phải có nề nếp tốt:
Ngồi học ngoan. Khi các cháu cịn nói chuyện chưa chú ý nên tôi đã chia thành
3 tổ : “Hoa cúc, hoa hồng, hoa sen”. Trong tổ có cháu ngoan, cháu mạnh dạn,
cháu yếu tôi cho ngồi đảo lộn, những cháu yếu ngồi phía trên để cơ tiện theo dõi,
tơi ln quan tâm động viên những trẻ chưa tập trung, phân tán…
Rèn nề nếp trẻ ngồi học ngoan ngoãn, khi muốn phát biểu phải giơ tay, khi
nói phải “Con thưa cơ” và nói đủ câu. Tơi ln tun dương khuyến khích động
viên kịp thời đối với những trẻ ngoan và trẻ chưa hứng thú, chú ý nghe vào cuối
ngày được cắm cờ bé ngoan, cuối tuần được thưởng cờ bé ngoan, những trẻ hay
ngồi nói chuyện, nghịch trong lớp tơi cử trẻ đó làm tổ trưởng, tổ phó để nhắc
nhở các bạn trong tổ.
Đối với lĩnh vực phát triển vận động cho trẻ, việc đầu tiên rèn nề nếp thói
quen cho trẻ đó là:
- Tạo cho trẻ thói quen luyện tập thể dục hàng ngày tuân thủ theo thời
gian.
5
- Rèn luyện cho trẻ việc sắp xếp đội hình đội ngũ trong giờ thể dục, tôi
dùng những hiệu lệnh đơn giản dễ nhớ và thao tác đơn giản như: Khi chuẩn bị
tập hợp trẻ tơi có thể dùng xắc xơ lắc nhẹ liên tục 3 lần, khi có tín hiệu như vậy
trẻ sẽ nhanh chóng tập hợp lại gần cô. Để trẻ sắp xếp thành 2 hàng dọc tôi sử
dụng hiệu lệnh như: Vỗ một tiếng xắc xô sau đó đưa hai tay thẳng về phía trước
làm hiệu lệnh...
- Xây dựng ý thức tự giác, tinh thần đoàn kết và tính trật tự kỷ luật trong
giờ học. Cứ như vậy tơi thường xun nhắc nhở trẻ có thói quen nề nếp tốt trong
từng ngày, từng chủ đề, trong suốt cả năm học.
2.3.4. Lập kế hoạch chương trình vận động trong suốt cả năm học, có
tính đến mức độ phát triển sự tích cực vận động của trẻ.
Khi lập được kế hoạch tổ chức rồi tôi thấy rất yên tâm và thực hiện rất
hiệu quả.
* Ví dụ:
- Kế hoạch tổ chức các hoạt động giáo dục thể chất ở chủ đề Bản thân:
+ Phát triển các vận động cơ bản ( vận động thô ): đi, chạy, bật, trườn.
+ Phát triển các vận động tinh: Vận động của bàn tay, sự khóe léo của các
ngón tay, phối hợp vận động mắt – tay, kỹ năng sử dụng các dụng cụ.
+ Phát triển nhóm cơ xương: Cơ tay, cơ chân, cơ lưng, cơ bụng...
+ Thực hiện các vận động theo nhạc, nhịp điệu, hiệu lệnh bằng lời với các
dụng cụ: bóng, gậy, vòng...
Ở các chủ đề sau mức độ nội dung vận động cao hơn.
- Kế hoạch tổ chức các hoạt động Giáo dục thể chất ở Chủ đề Nước và
hiện tượng tự nhiên:
+ Bật xa 40 – 45 cm
+ Bật nhảy từ trên cao xuống 40 – 45 cm
Xây dựng kế hoạch sát với tình hình thực tế nên khi thực hiện rất phù hợp,
trẻ có những giờ tập luyện với những vận động vừa sức. Không những trẻ phát
triển được các vận động tinh, thơ, bên cạnh đó các tố chất nhanh mạnh, bền,
khéo cũng được phát triển.
2.3.5. Tạo mơi trường kích thích trẻ tích cực vận động.
Mơi trường phong phú hấp dẫn sẽ gây hứng thú cho trẻ và tạo ra kết quả
hoạt động cao nhất. Từ đó góp phần hình thành và nâng cao mối quan hệ thân
thiết giữa cơ và trẻ, sự hợp tác đồn kết chia sẻ với bạn bè, nâng cao khả năng
vận động với kết quả cao nhất. Đối với trẻ mầm non đồ dùng đồ chơi rất quan
trọng đặc biệt là đồ dùng cho trẻ vận động. Việc xây dựng môi trường giáo dục
phát triển vận động cho trẻ mầm non gắn với việc lựa chọn trang thiết bị, đồ
dùng, dụng cụ luyện tập. Vì thế trong mỗi hình thức giáo dục thể chất tôi đều
chuẩn bị đồ dùng đầy đủ, đảm bảo bền, an tồn cho trẻ, kích thước và trọng
lượng của đồ dùng phù hợp với trẻ.
Ví dụ: Dùng vải may làm những túi cát có kích thước vừa với bàn tay trẻ,
không to quá, không nhỏ quá, trọng lượng không nặng để trẻ dễ dàng thực hiện
đi trên ghế thể dục đầu đội túi cát, hay có thể thực hiện vận động ném xa, ném
trúng đích. Tận dụng những phế thải để làm đồ dùng phục vụ cho hoạt động dạy
học như: Dùng những bìa các-tơng gói hộp, bọc giấy màu làm vật chuẩn, vật
6
cản, cắt bìa các-tơng làm con đường, con suối và trang trí hoa, cỏ.... Dùng giấy
màu và ống hút làm cờ, dùng các hộp sữa lớn làm lọ cắm cờ, dùng xốp mỏng cắt
dải dài làm sợi dây cho trẻ thực hiện vận động nhảy qua dây, làm mơ hình để
dẫn dắt hoạt động theo một câu chuyện. Dùng cây tre nhỏ cắt khúc vừa với tay
trẻ tập, rồi trang trí để làm gậy thể dục, làm phách tre...
( Hình ảnh đồ chơi tự tạo dành để phát triển vận động cho trẻ )
* Môi trường bên trong lớp học:
Việc tạo mơi trường và tạo góc vận động, làm đồ dùng cho trẻ cũng là một
trong những cách để động viên, khích lệ trẻ tham gia vận động. Mơi trường cho
trẻ luyện tập các kỹ năng vận động phải an toàn. Tạo cho trẻ cảm giác an toàn,
giúp trẻ mạnh dạn, tự tin thể hiện mình thơng qua vận động và phối hợp các giác
quan.
Sau khi xây dựng kế hoạch nội dung các hoạt động vận động tập luyện
cho trẻ tơi tiếp tục xây dựng “góc vận động”. Xây dựng góc vận động, để thuận
tiện cho trẻ sử dụng và tuyên truyền đến tất cả các bậc phụ huynh, tôi chọn vị trí
trước cửa lớp. Tơi sắp xếp các đồ dùng dụng cụ để cho trẻ dễ lấy, dễ sử dụng,
đến mỗi hoạt động như thể dục sáng, giờ học thể dục, hoạt động ngồi trời trẻ có
thể tự lấy đồ dùng đồ chơi phù hợp với vận động mà giáo viên u cầu…
(Hình ảnh góc vận động lớp 5 tuổi C )
7
*Mơi trường ngồi trời:
Mơi trường ngồi trời tạo cho trẻ nhiều cơ hội được trãi nghiệm thử thách
vận động. Tất cả những trị chơi ngồi trời đều giúp trẻ phát triển sự thăng bằng,
dẻo dai và khả năng phối hợp .
Dụng cụ để trẻ leo trèo phải được đảm bảo an tồn. Khoảng đất phía dưới
đồ chơi phải mềm để đỡ cho trẻ khi ngã. Cần bố trí sân tập phía ngồi ở địa hình
sân tập bằng phẳng, sạch sẽ. Đồ chơi ngồi trời cần bố trí tạo một khoảng khơng
gian thích hợp để cho trẻ hoạt động tập thể dục sáng và các hoạt động vận động
thể chất khác. Khi cho trẻ tham gia hoạt động ngồi trời tơi có thể tận dụng các
đồ chơi ngồi trời để củng cố hoạt động chính như: Tơi tổ chức cho trẻ leo trèo
lên các thiết bị chơi ngoài trời hoặc leo lên bước xuống qua các bậc cầu thang
của trường, bậc lên xuống của nhà chòi, cầu trượt. Tổ chức cho trẻ chơi các trò
chơi vận động, trò chơi dân gian ở ngồi sân trường.
Tạo mơi trường chơi vận động đảm bảo an tồn, khơng gian thống đãng,
đồ chơi và dụng cụ tập phong phú, nhiều màu sắc hình dạng. Tạo bầu khơng khí
vui vẻ, hào hứng, mơi trường vận động phải gần gũi, quen thuộc để trẻ cảm thấy
thoải mái, hứng thú.
Thơng thường những hoạt động thoải mái và có tính khám phá đối với trẻ
sẽ đảm bảo cho việc học và nhận thức sâu các khái niệm. Vì vậy, John Holt đã
kết luận: “Khi chúng ta kích thích sự khát khao khám phá để nhận thức cái mới
của trẻ và dành được quyền kiểm sốt nó, khơng cố gắng bắt buộc trẻ phải
nhanh hơn và hơn nữa khi trẻ đã sẵn sàng thì cả cơ và trị đều cảm thấy thoải
mái và tạo được nhiều tiến bộ”.
( Hình ảnh sân vận động )
2.3.6. Nắm vững phương pháp tổ chức hoạt động học và sử dụng
những thủ thuật gây hứng thú cho trẻ, nâng cao dần mức độ khó của bài tập.
Muốn trẻ hào hứng tích cực tham gia vận động trong hoạt động giáo dục
thể chất thì phải xây dựng nề nếp thói quen tốt trong học tập cho trẻ và cách sử
dụng đồ dùng trực quan khi tham gia các hoạt động như thế nào? Cách thực hiện
8
các bước trong hoạt động giáo dục thể chất ra sao? Phải phân nhóm số trẻ có khả
năng vận động nhanh nhẹn, bình thường, hoặc lười vận động để tiện theo dõi và
có kế hoạch cụ thể để bồi dưỡng đồng thời kết hợp với phụ huynh cùng giáo dục
trẻ. Trong q trình giảng dạy thực nghiệm tơi đã tìm ra một số phương pháp
đơn giản nhưng hợp lý và phù hợp như sau:
*Hoạt động 1: Luyện các kiểu đi, chạy.
Để trẻ tập trung chú ý, giáo viên cần sử dụng tín hiệu khác nhau như : trống,
xắc xơ… dẫn dắt hoặc kể câu chuyện phù hợp với chủ đề. Ngoài ra, giáo viên
nên sử dụng âm nhạc vào hoạt động này để tạo sự hào hứng, thoải mái cho trẻ.
Khi điều khiển trẻ thực hiện các kiểu đi, chạy giáo viên nên sử dụng một loại
dụng cụ tín hiệu thống nhất để khỏi ảnh hưởng đến sự chú ý của trẻ. Bên cạnh
những tín hiệu trên, giáo viên có thể sử dụng khẩu lệnh, mệnh lệnh.
*Hoạt động 2: Bé tập thể dục
Tập những động tác mới, hoặc ôn động tác cũ hay nâng cao trình độ luyện
tập của trẻ nhằm phát triển và rèn luyện các nhóm cơ chính; cơ bả vai, cơ chân,
cơ mình, những động tác phát triển hệ hô hấp và những động tác hỗ trợ cho bài
tập vận động cơ bản.
Ví dụ: Bài tập vận động cơ bản là “Bật liên tục” thì khi chọn động tác
cho bài tập phát triển chung, giáo viên lưu ý chọn động tác chân bật và tập động
tác này số lần nhiều hơn các động tác còn lại. Hoặc bài tập vận động cơ bản là
“bật xa”, nhiệm vụ chính là tập cho trẻ biết nhún chân, giáo viên nên chọn bài
tập phát triển chung có động tác đứng lên ngồi xuống nhiều hơn.
Khi tập, nên cho trẻ cầm các dụng cụ như cờ, nơ, gậy thể dục,vòng thể
dục…nhưng các dụng cụ đó phải phù hợp với vận động và khơng gây mệt mỏi
cho trẻ. Các dụng cụ đó phải tạo cho trẻ lượng vận động chính xác, được sắp đặt
theo từng thể loại để dễ lấy và phân phát cho trẻ. Khi trẻ đi lấy dụng cụ, giáo
viên phải lựa chọn các biện pháp sao cho không mất thời gian và phải được tiến
hành nhanh, gọn. Đội hình tập phải đứng xen kẻ để thuận tiện cho trẻ khi tập.
*Hoạt động 3: Vận động cơ bản
Để hình thành và vận động kĩ năng cơ bản ở trẻ giáo viên cần hướng dẫn
tỉ mỉ tiến hành theo các bước sau: Tập mẫu, cho một số trẻ tập thử, cả lớp tập.
Giáo viên áp dụng các hình thức tổ chức: Cả lớp, nhóm, cá nhân tùy thuộc vào
bài tập và khả năng của trẻ.
Khi trẻ thực hiện giáo viên phải động viên, khích lệ, chú ý sửa sai cho trẻ.
Khi đa số trẻ đã thực hiện tốt vận động thì thực hiện lần 2 có thể cho 2
nhóm, hoặc 2 đội thực hiện theo hình thức thi đua để tăng sự hào hứng, phấn
khởi ở trẻ. Còn khi đa số trẻ chưa thực hiện tốt thì khơng nên tổ chức thực hiện
với hình thức thi đua.
Nếu ở hoạt động 3 có 2 vận động kết hợp thì 1 vận động mới kết hợp với
1 vận động cũ và không tổ chức hoạt động 4 (Trị chơi vận động ).
*Hoạt đơng 4: Trị chơi vận động:
Tơi chọn các trị chơi củng cố rèn luyện và hỗ trợ cho bài tập vận động cơ
bản. Nếu vận động cơ bản giúp phát triển cơ tay, vai thì trị chơi vận động là
phát triển cơ chân… Lựa chọn những trò chơi vận động cơ bản như trị chơi: Tín
9
hiệu; Chó sói xấu tính; Bắt chước tạo dáng; Cáo và Thỏ; Kéo co; Rồng rắn lên
mây; Nhảy bao bố; Đua thuyền; Cướp cờ...
*Hoạt động 5: Đưa cơ thể về trạng thái bình thường:
Sau quá trình vận động liên tục. Giáo viên phải làm cho trẻ có cảm giác
thoải mái, phấn khởi đỡ mệt mỏi, không chán học. Giáo viên có thể tiến hành
nhiều hình thức: cho trẻ đi vịng trịn, hít thở, trị chơi vận động tĩnh như: “Bóng
bay xanh”, “Tìm đồ chơi”...và có thể kết hợp với nhạc du dương, nhẹ nhàng tạo
cho trẻ thấy thoải mái và vui vẻ hoàn thành bài tập.
Với việc tổ chức hoạt động giáo dục thể chất như trên tôi thấy trẻ lớp tôi
học tốt hơn, hứng thú hơn và kiến thức, kỹ năng của trẻ được nâng lên rõ rệt.
2.3.7. Sử dụng nhiều hình thức tổ chức khác nhau nhằm phát huy tính
tích cực vận động cho trẻ.
* Đối với giờ thể dục ( hoạt động chung)
Giờ thể dục được xem như là một hoạt động chính của giáo dục phát triển
vận động. Qua hoạt động này nhằm hình thành những kĩ năng vận động đúng và
phát triển các tố chất thể lực cho trẻ. Chính vì vậy trước khi tiến hành tổ chức
hoạt động tôi đã chuẩn bị đầy đủ về các phương tiện, dụng cụ đảm bảo về kích
thước, vệ sinh an tồn, có thẩm mĩ và mang tính giáo dục. Trang phục của trẻ
gọn gàng, thoải mái phù hợp với tính chất của vận động cần thực hiện. Lựa chọn
địa điểm tổ chức hoạt động phù hợp về diện tích, sàn tập bằng phẳng, rộng rãi,
đủ ánh sáng, thoáng mát… Các nội dung trọng tâm của giờ thể dục được tôi xây
dựng dựa trên những nguyên tắc: nguyên tắc hệ thống, nguyên tắc phát triển,
nguyên tắc vừa sức. Bên cạnh đó xây dựng các vận động bổ trợ hợp lý cho vận
động cơ bản từ bài tập phát triển chung và trò chơi vận động. Các phần trong giờ
thể dục (khởi động, trọng động, hồi tĩnh) hỗ trợ cho nhau và được tiến hành một
cách logic, tự nhiên, liên hoàn. Phân bổ thời gian hợp lý cho từng phần của hoạt
động.
Ví dụ1: Chủ đề: Gia đình.
- Vận động cơ bản: Bò thấp chui qua cổng.
- Trò chơi: Nhảy bao bố lên hái hoa.
Tơi dẫn dắc trẻ với hình thức tham gia hội thi “Gia đình vui khỏe”
+ Giới thiệu chương trình và các phần thi.
+ Kiểm tra sức khỏe.
Giới thiệu phần thi: Gia đình vui khỏe.
+ Phần khởi động: Tôi cho trẻ khởi động trên nền nhạc bài hát “Mời lên
tàu lửa”
+ Phần trọng động:
Bài tập phát triển chung: Tập đồng diễn kết hợp với vòng trên nền nhạc
bài hát “ Cả nhà thương nhau” với các động tác cơ bản ( chân, tay, bụng, bật và
điều hòa)
Vận động cơ bản: Giới thiệu phần thi “ Gia đình vui khỏe” với nội dung
“Bò thấp chui qua cổng”.
Trò chơi vận động: Giới thiệu phân “ Gia đình chung sức” với trò chơi
dân gian nhảy bao bố lên hái hoa ( thời gian là một bản nhạc dài 3 phút).
10
+ Phần hồi tĩnh: Cô cho trẻ đi nhẹ nhàng làm động tác hít thở kết hợp bài
hát “ cho con”
( Hình ảnh trẻ thực hiện vận động: “Bị thấp chui qua cổng”)
Ví dụ 2: Chủ đề: Thế giới Động vật”
- Vận động cơ bản: Bật liên tục qua 5 vịng
- Trị chơi: Cáo và Thỏ
+ Hoạt động 1: Tơi dẫn dắt vào hoạt động: Hôm nay các chú Thỏ con
được nghỉ học, Thỏ mẹ muốn nhờ các chú Thỏ con vào rừng quả giúp Thỏ
mẹ. Các chú Thỏ con có đồng ý giúp Thỏ mẹ khơng? Nào chúng ta cùng đi nào.
Cho trẻ khởi động đi, chạy các kiểu theo nhạc về chủ đề.
+ Hoạt động 2: À! chú Thỏ đã đến bìa rừng rồi, các chú Thỏ hãy cùng
nhau tập thể dục để có sức khỏe tốt và đi hái nấm nhé. Cho trẻ tập bài tập phát
triển chung theo nhạc về chủ đề, tập các động tác tay, bụng, chân, bật (nhấn
mạnh động tác bật- tập 6 lần x 4 nhịp).
Cơ mở nhạc có tiếng chim hót, tiếng nước chảy và hỏi trẻ: Ồ! Các chú
Thỏ có nghe thấy tiếng gì khơng? Tiếng chim hót, tiếng nước chảy, nhìn xem
kìa, có một dịng suối ở phía trước, làm sao chúng ta có thể vượt qua để đi hái
quả đây? (Cho trẻ tự trả lời).
Bật qua à?
Nhưng bật qua như thế nào?
Chú thỏ nào có thể bật qua trước được?
Các chú Thỏ con chưa biết bật như thế nào thì hãy nhờ Thỏ mẹ trước
cho các Thỏ con xem nhé.
Cơ đóng vai Thỏ mẹ bật mẫu cho Thỏ con xem ở lần bật mẫu thứ nhất và
hướng dẫn cách bật ở lần bật mẫu thứ hai. Sau đó cho các chú Thỏ con bật, và
chú ý sửa sai cho trẻ kịp thời. Sau khi cả lớp thực hiện hết một lượt thì cơ tiếp
tục dẫn dắt: Các chú Thỏ con xem kìa, phía trước có gì? À ! Những thảm hoa
đẹp quá, các chú Thỏ nhớ đừng dẫm chân lên các thảm hoa nhé! (trẻ tiếp tục bật
11
qua các thảm hoa). Sau khi hái quả, các chú Thỏ thi đua bật trở về kẻo trời sắp
tối.
(Hình ảnh trẻ thực hiện vân động bật liên tục qua 5 vòng)
+ Hoạt động 3: Trò chơi vận động: “Cáo và thỏ”. Cô dẫn dắt: Các chú
Thỏ con đi hái nấm giúp Thỏ mẹ rất giỏi, nên Thỏ mẹ muốn thưởng cho các con
một trị chơi có tên là “Cáo và thỏ”. Cô hướng dẫn luật chơi, cách chơi và cho
trẻ chơi 2-3 lần.
+ Hoạt động 4: Các chú Thỏ con chơi trò chơi đã mệt rồi, bây giờ các chú
Thỏ hãy đi nhẹ nhàng về nhà của mình nhé. Cho trẻ đi nhẹ nhàng, hít thở sâu
theo nhạc bài hát về chủ đề để hồi tĩnh.
Tổ chức thực hiện đề tài theo hình thức thi đua: Tùy theo từng thời
điểm, tùy theo đề tài, tùy theo chủ đề mà tôi lựa chọn thực hiện các vận động
với hình thức tham gia “hội thi” nào đó để cho trẻ thi đua, thực hiện kỹ năng
phù hợp với vận động của đề tài, đồng thời tơi cũng chuẩn bị mơ hình, đồ dùng
cho “hội thi”.
*Hoạt động thể dục sáng:
Thể dục sáng được tiến hành vào sáng sớm sau thời điểm đón trẻ. Hoạt
động này giúp trẻ điều hòa nhịp thở, tăng cường q trình trao đổi chất và tuần
hồn trong cơ thể,giúp các khớp, dây chằng được mềm dẻo, linh hoạt, đồng thời
hỗ trợ cho các hoạt động trong ngày của trẻ thêm nhịp nhàng nhanh nhẹn và tạo
cho trẻ cảm giác thoải mái. Hoạt động thể dục sáng cũng cần phải đảm bảo đủ
ba phần: khởi động, trọng động và hồi tĩnh. Tôi chủ động xây dựng các động tác
phát triển chung cho hoạt động thể dục sáng bao gồm đầy đủ các động: tay,
chân, bụng lườn, bật. Những ngày có giờ thể dục thì bài tập thể dục sáng được
tiến hành nhẹ nhàng hơn, tập số lần một động tác ít hơn, xếp đội hình đơn giản
hơn. Trong tháng tơi cũng thay đổi một số động tác trong buổi thể dục sáng để
tăng thêm sự hứng thú và thay đổi các hoạt động cơ bắp. Tơi có sử dụng hình
thức tập động tác kết hợp với các bài hát theo từng chủ đề.
12
Ví dụ: Ở chủ đề “Trường mầm non” cho trẻ tập kết hợp bài hát “Trường
chúng cháu là trường mầm non”; hay ở chủ đề “Gia đình” có thể cho trẻ tập kết
hợp với bài hát “Cả nhà thương nhau”… Chính vì thế mà hầu hết các trẻ đều
cảm thấy thích thú khi được tham gia vào hoạt động thể dục sáng.
( Hình ảnh trẻ tập thể dục sáng )
Khoảng thời gian giữa hai hoạt động hay sau khi ngủ trưa trẻ rất dễ mệt
mỏi và mất tập trung. Để giúp cho trẻ cảm thấy tỉnh táo hơn, linh hoạt hơn tôi sử
dụng phút thể dục chống mệt mỏi cho trẻ nhằm tăng khả năng làm việc của hệ
thần kinh, cơ bắp, tăng tuần hoàn máu… giúp trẻ thay đổi trạng thái cơ thể. Trẻ
vẫn tích cực tham gia vào các hoạt động tiếp theo. Tôi chọn khoảng 3 – 4 động
tác chủ yếu là các động tác tay không nhằm tác động đến các nhóm cơ chính
trong cơ thể trẻ: đầu - mình; tay - vai; lưng - bụng; chân - bật. Cho trẻ tập khớp
cổ tay và các khớp ngón tay; Tập xoay cổ: cúi, ngả, nghiêng phải,trái, xoay trịn;
Nhắm mắt thư giãn, 2 tay vuốt mắt, nhìn xa vào 1 khơng gian thống… Thời
gian thực hiện phút thể dục khoảng 1 – 2 phút, mỗi động tác thực hiện 2 – 3 lần.
*Trò chơi vận động:
Đây là một trong những nội dung của Giáo dục phát triển vận động và
cũng là hoạt động mà trẻ vô cùng hứng thú khi tham gia. Ngay từ đầu năm tôi đã
lập kế hoạch trò chơi vận động trong năm học và cụ thể hóa thành kế hoạch chủ
đề, kế hoạch tuần và ngày. Có thể tổ chức trị chơi vận động vào nhiều thời điểm
trong ngày (sau khi đón trẻ và trước khi trả trẻ, trong giờ học thể dục, giữa các
hoạt động, trong hoạt động ngoài trời, hoạt động chiều…) và được tất cả trẻ biết
và cùng tham gia chơi. Những trị chơi vận động mà tơi đưa ra dựa vào nhu cầu
và khả năng vận động của trẻ, dựa vào mục tiêu phát triển vận động, yêu cầu của
chương trình giáo dục mầm non và kế hoạch giáo dục phát triển vận động của
trường, lớp. Bên cạnh đó tơi quan tâm đến việc sử dụng nhiều trị chơi dân gian
giúp trẻ hứng thú hơn trong hoạt động (kéo co, ném còn, đi cầu khỉ…).
13
( Hình ảnh trẻ chơi trị chơi kéo co)
* Hoạt động dạo chơi ngồi trời:
Tơi tổ chức cho trẻ hoạt động ngồi trời . Cơ cho trẻ xếp hàng dài theo cô
cùng đi bộ đến địa điểm dạo chơi; cô tổ chức cho các nhóm trẻ rèn luyện các vận
động đã học hay chơi với bóng, gậy, vịng. Cuối buổi dạo chơi, cho cả lớp chơi
trò chơi vận động nhẹ nhàng; hết thời gian chơi cô nhận xét và khen trẻ; sau đó
xếp hàng cùng cơ về lớp. Hoạt động này giúp trẻ nghỉ ngơi tích cực, củng cố kỹ
năng vận động…và giáo dục trẻ ý thức kỷ luật, tính tập thể, sự tự tin.
*Tham gia ngày hội thể dục, thể thao:
Vào ngày hội thể dục, thể thao của trường (Hội khỏe bé mầm non) tôi
tham gia xây dựng các bài tập vận động trong các phần thi cho trẻ. Thông qua
các bài tập cá nhân rèn luyện cho những trẻ hoặc những nhóm trẻ tập luyện các
bài tập vận động chưa đạt yêu cầu, những trẻ kém năng động, chậm chạp, nhằm
mục đích cho trẻ đạt yêu cầu giáo dục thể chất chung phù hợp với lứa tuổi.
Ngoài ra, cơ giáo cịn bồi dưỡng cho những trẻ có năng khiếu – khả năng về thể
dục, thể thao. Trong quá trình cho trẻ tham gia phải đảm bảo an tồn cho trẻ.
Hoạt động này đã đem lại hiệu cao rất lớn đối với trẻ cũng như nâng cao được
chất lượng tổ chức lễ hội của nhà trường.
* Hoạt động giáo dục phát triển vận động tinh:
Trong các hoạt động trong ngày ở trường mầm non như: các hoạt động
vui chơi, hoạt động lao động tự phục vụ, hoạt động học, hoạt động vệ sinh cá
nhân… giáo dục phát triển vận động của bàn tay, ngón tay, phối hợp vận động
tay, mắt và kỹ năng sử dụng các đồ dùng, dụng cụ.
Ví dụ: Các trị chơi xây dựng, lắp ghép; các hoạt động tạo hình; Các hoạt
động lao động tự phục vụ, hoạt động vệ sinh cá nhân …
14
( Hình ảnh trẻ chơi xây dựng, lắp ghép )
+ Hình thức tập cá nhân
Khi tiến hành hình thức này, trẻ tập lần lượt một bài tập, giáo viên hướng
dẫn, kiểm tra chất lượng bài tập các trẻ còn lại quan sát và nhận xét ưu, nhược
điểm của trẻ khi thực hiện bài tập
+ Hình thức tập cả lớp đồng loạt:
Khi áp dụng hình thức này có nghĩa là tơi cho tất cả trẻ cùng thực hiện một
bài tập vận động giống nhau. Hình thức dạy học này cho phép giáo viên cùng
một lúc chỉ đạo toàn bộ trẻ, tăng lượng vận động, tạo điều kiện củng cố kỹ năng
vận động, phát triển tố chất thể lực, tính tập thể, khả năng phối hợp vận động khi
thực hiện bài tập.
+ Hình thức tập cả lớp – nối tiếp:
Khi áp dụng hình thức này, tơi cho trẻ cùng thực hiện một bài tập, liên
tiếp trẻ nọ nối tiếp trẻ kia. Có thể một nhóm có từ 3 – 5 trẻ tập xong bài tập rồi
tiếp theo đến nhóm khác, giống như tập quay vịng. Tập theo nhóm nối tiếp trẻ
rất hứng thú và thi đua nhau tập.
2.3.8. Phối kết hợp với cha mẹ trẻ và cộng đồng trong công tác giáo dục
phát triển vận động cho trẻ:
Sinh thời Bác Hồ đã nhắc nhở nhà giáo phải biết kết hợp mật thiết với gia
đình trẻ: Gia đình - nhà trường - xã hội là 3 yếu tố không thể tách rời nhau. Bởi
vì giáo dục nhà trường chỉ là một phần, cịn cần tới sự giáo dục của xã hội và
giáo dục trong gia đình trẻ để giúp việc giáo dục trong nhà trường được tốt hơn.
Chính vì vậy mà bản thân tôi rất xem trọng môi quan hệ giữa cô giáo và phụ
huynh bởi đây là cầu nối vững chắc trong việc giáo dục trẻ.
Trường mầm non là nơi cha mẹ trẻ tin tưởng để gửi gắm con em mình cho
cơ giáo, trẻ có chăm ngoan khỏe mạnh cha mẹ mới yên tâm. Hằng ngày 2/3 thời
gian là trẻ ở trường với cơ, được cơ chăm sóc từ bữa ăn, giấc ngủ đến các hoạt
động học tập và vui chơi. Hiểu được mối quan tâm của cha mẹ trẻ trong việc
chăm sóc giáo dục và phát triển tồn diện cho trẻ, nhận thức rõ nhiệm vụ của
người giáo viên mầm non, tơi suy nghĩ và tìm cách vận dụng với thực tế tại lớp
của mình. Việc nâng cao khả năng vận động, tăng cường thể lực cho trẻ không
15
chỉ được thực hiện ở trường mà cần phải được thực hiện ở mọi lúc, mọi nơi.
Chính vì vậy mà công tác phối kết hợp giữa nhà trường và gia đình là rất cần
thiết để làm tốt nhiệm vụ giáo dục phát triển vận động cho trẻ. Thông qua các
buổi họp phụ huynh học sinh, qua các cuộc gặp gỡ. Tuyên truyền đến các bậc
phụ huynh về tầm quan trọng của công tác phát triển vận động đối với trẻ. Làm
cho cha, mẹ và cộng đồng hiểu về sự cần thiết phải xây dựng các môi trường
giáo dục phát triển vận đơng phù hợp, an tồn cho trẻ; Giúp họ nắm vững các
yêu cầu về môi trường giáo dục phát triển vận động bên trong và bên ngoài lớp
học.. Giáo viên và phụ huynh phối hợp cùng nhau tìm ra những giải pháp tốt
nhất để nâng cao thể lực, đồng thời bồi dưỡng tố chất vận động cho trẻ. Tại gia
đình cha mẹ trẻ cũng cần phải có chế độ chăm sóc và vận động một cách khoa
học và hợp lý. Công tác này mang lại kết quả rất tốt, được cha mẹ trể đồng tình
ủng hộ, qun góp ngun vật liệu để làm đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho các
hoạt động phát triển vận động ở trường cũng như ở lớp.
Trong năm học 2020 - 2021, lớp tôi đã làm tốt cơng tác xã hội hóa, cùng
với nhà trường và cha mẹ trẻ đã làm được một số đồ chơi phát triển vận động
cho trẻ bằng các nguyên vật liệu tìm kiếm như: Lốp xe hỏng làm cổng chui cho
trẻ, may túi cát để phục vụ giờ thể dục…
( Hình ảnh họp phụ huynh đầu năm học lớp 5 tuổi C )
2.3.9. Tự học và rèn luyện
Bản thân tôi là giáo viên tôi luôn không ngừng học hỏi, rèn luyện, bồi
dưỡng nâng cao trình độ chun mơn, năng lực sư phạm cho bản thân với nhiều
hình thức đó là tham khảo tài liệu, học tập đồng nghiệp để rút ra kinh nghiệm
cho bản thân. Từ đó đưa những kiến thức đã được trau dồi vào công tác giảng
dạy làm sao để giúp trẻ phát triển một cách hoàn thiện nhất.
Thường xuyên học hỏi trao đổi với đồng nghiệp, nhất là vào các buổi sinh
hoạt chuyên môn tôi thường đưa ra những tiết dạy mà mình cịn vướng mắc, để
cùng đồng nghiệp thảo luận đưa ra phương pháp phù hợp và hiệu quả nhất.Qua
những buổi sinh hoạt như vậy tơi lại tích lũy thêm được vốn kinh nghiệm cho
16
bản thân để xây dựng các giáo trình và lựa chọn được hình thức mới lạ hấp dẫn
trẻ.
Tham gia thao giảng, dự giờ hoạt động phát triển thể chất để được sự chỉ
đạo rút kinh nghiệm của BGH, phụ trách chuyên môn.
2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục,
với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường.
* Đối với bản thân.
Qua nghiên cứu và áp dụng biện pháp trên tôi đã rút ra một số kinh
nghiệm giảng dạy như sau:
Để phát huy tính tích cực vận động của trẻ qua hoạt động giáo dục thể
chất, trước hết giáo viên phải nhận thức đúng đắn về vai trò, tầm quan trọng của
việc giáo dục thể chất cho trẻ. Từ đó chú trọng đến việc lập kế hoạch tổ chức
hoạt động giáo dục thể chất, đưa ra cách thức, phương pháp, hình thức tổ chức
phù hợp, có khoa học nhằm phát huy tính tích cực của trẻ đối với hoạt động.
Khi tổ chức các giờ học giáo dục thể chất, cần có những hình thức phong
phú và đa dạng, lôi cuốn trẻ tham gia hoạt động .
Cần chuẩn bị đồ dùng đầy đủ cho mỗi trẻ khi thực hiện luyện tập, vì đối
với trẻ mầm non phương pháp trực qua và luyện tập đóng vai trị chủ đạo, nếu
khơng có đồ dùng thì hiệu quả tiết học không đạt.
Hoạt động vận động để rèn luyện sức khỏe vì vậy giáo viên cần cho trẻ
hoạt động ở mọi lúc mọi nơi.
* Đối với nhà trường và đồng nghiệp.
Các hoạt động nhằm phát triển tính tích cực vận động trong giáo dục thể
chất cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi của tôi được nhà trường đánh giá cao về chất
lượng chun mơn, có tính sáng tạo và được nhân rộng trong toàn trường, được
đồng nghiệp áp dụng vào giảng dạy.
Hầu hết các giáo viên trong trường đã triển khai và áp dụng các hoạt động
vận động trong lĩnh vực phát triển thể chất chuyển biến một cách rõ nét, giáo
viên có kinh nghiệm nhiều hơn trong việc dạy các hoạt động vận động và tổ
chức trò chơi vận động.
Giáo viên áp dụng được trong từng chủ đề khác nhau với nội dung phù
hợp.
Các tiết dạy giáo dục thể chất Tôi đã được ban giám hiệu nhà trường cùng
đồng nghiệp đánh giá xếp loại giỏi.
* Đối với cha mẹ trẻ.
Đa số cha mẹ trẻ đều hiểu được ý nghĩa, tầm quan trọng của việc tổ chức
hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ.
Trẻ được chơi với nhiều đồ chơi mới do giáo viên tự làm, tham gia vận
động một cách tích cực, hào hứng nên cha mẹ trẻ rất hài lòng và đặt niềm tin vào
sự dạy dỗ của cơ giáo và nhà trường.
Từ đó cha mẹ trẻ tích cực phối hợp với giáo viên trong công tác chăm sóc
giáo dục trẻ, ngồi ra cha mẹ trê cịn hỗ trợ cho lớp làm thêm những đồ chơi vận
động có giá trị ... giúp trẻ tham gia vận động tốt hơn.
*Đối với trẻ.
17
Trẻ lớp tôi rất hứng thú với tiết học, hăng hái tham gia vào các hoạt động.
Trẻ có nề nếp và thói quen học tập tốt và trật tự.
Những trẻ nhút nhát đã mạnh dạn, không e dè sợ sệt nữa, những trẻ lười
vận động đến bây giờ đã chăm chỉ luyện tập hơn.
Trẻ hào hứng tiếp nhận kiến thức một cách thoải mái thơng qua các hoạt
động nhóm, tập thể...
Củng cố và phát triển các tố chất thể lực: nhanh, mạnh, bền, khéo cho
trẻ.
Bảng khảo sát cuối năm ( Cuối tháng 4/2021 )
S Tiêu chí Số
T đánh
trẻ
T
giá
Trẻ tích
cực vận
động
2 Kĩ năng
vận động
thơ
3 Kĩ năng
vận động
tinh
Tổng
Kết quả khảo sát
Đạt
Khá
%
TB
%
Chưa đạt
CĐ
%
Tốt
%
40
18
45%
20
50%
2
5%
0
%
40
16
40%
18
45%
6
15%
0
%
40
14
35%
16
40%
10
25%
0
%
40
16
40%
18
45%
6
30%
0
%
1
Nhìn vào bảng khảo s¸t trên, so sánh với kết quả khảo sát đầu năm
(tháng 09/2020) ta thấy tỷ lệ các cháu tèt - khá đã tăng rõ rệt, khơng cịn tỉ lệ
chưa đạt, hiệu quả của công tác giáo dục phát triển vận động đã được nâng lên.
Như vậy việc đưa đề tài vào thực tế có tác dụng rất lớn đối với hoạt động
giáo dục, giúp nâng cao khả năng vận động, tăng cường thể lực, góp phần phát
triển tồn diện cho trẻ. Đây cũng chính là niềm động viên, khích lệ tơi cố gắng
hơn nữa trong những năm học tiếp theo.
3. KẾT LUẬN KIẾN NGHỊ.
3.1. Kết luận:
Để phát triển tính tích cực vận động cho trẻ mẫu giáo 5 -6 tuổi được tốt
thì giáo viên chúng ta cần phải: Nắm bắt được đặc điểm tâm - sinh lí vận động
của trẻ. Bồi dưỡng nâng cao thể lực cho trẻ. Xây dựng nề nếp, thói quen, hình
thành tính tự giác, tích cực cho trẻ trong hoạt động. Giáo viên lập kế hoạch
chương trình vận động trong suốt cả năm học, có tính đến mức độ phát triển sự
tích cực vận động của trẻ. Bên cạnh đó giáo viên phải tạo mơi trường để kích
thích trẻ tích cực vận động, giáo phải nắm vững phương pháp tổ chức hoạt động
học và sử dụng những thủ thuật gây hứng thú cho trẻ, nâng cao dần mức độ khó
của bài tập.Sử dụng nhiều hình thức tổ chức khác nhau nhằm phát triển tính tích
cực vận động cho trẻ. Đồng thời giáo viên phải biết kết hợp tốt với cha mẹ trẻ và
cộng xã hội trong công tác giáo dục phát triển vận động cho trẻ.
18
Mỗi giáo chúng ta cần phải tự học và rèn luyện để nâng cao kiến thức
chuyên môn và nghiệp vụ sư phạm để xây dựng và tổ chức tốt các hoạt động
giáo dục phát triển vận động cho trẻ
3.2. Những đề xuất, kiến nghị.
* Đối với nhà trường.
Tạo điều kiện bổ sung về cơ sở vật chất, trang thiết bị đồng bộ các thiết
bị luyện tập phát triển vận động. Nhà trường tham mưu với UBND xã và làm tốt
công tác xã hội hóa giáo dục trong năm tới tiếp tục sẽ bổ sung thêm đồ chơi khu
vận động, sân tập riêng cho trẻ trong lĩnh vực phát triển vận động. Chú ý đến các
yếu tố tăng cường phát triển thể lực cho trẻ phải đảm bảo mối liên hệ chặt chẽ
giữa các yếu tố. Cần tạo môi trường thuận lợi về các yếu tố cho trẻ luyện tập
như: yếu tố về thiên nhiên, yếu tố vệ sinh để trẻ có một sân chơi bổ ích.
- Tiếp tục xây dựng các giờ dạy chuyên đề phát triển vận động để giáo
viên học hỏi đúc rút kinh nghiệm.
* Đối với Phòng Giáo dục và Đào tạo.
Phòng giáo dục mở các lớp tập huấn, chuyên đề về phát triển vận động
cho giáo viên rèn luyện thêm các kĩ năng nghề nghiệp.
Tổ chức nhiều hơn nữa các giờ dạy mẫu ở các cụm chun mơn để giáo
viên dự giờ, đóng góp ý kiến, nâng cao trình độ chun mơn.
Thường xun mở các hội thi như: Hội khỏe bé mầm non, ngày hội thể
dục, thể thao... để trẻ được tham gia.
Trên đây là một số biện pháp mà tôi đã áp dụng để phát huy tính tích cực
trong giáo dục phát triển vận động cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi tại trường mầm
non Hoằng Cát năm học 2020 -2021. Rất mong được sự đóng góp ý kiến của
các cấp lãnh đạo, chị em đồng nghiệp để đề tài này ngày càng hoàn thiện hơn,
thực hiện tốt hơn trong những năm học tiếp theo.
Tôi xin chân thành cảm ơn.
XÁC NHẬN CỦA THỦ
Hoằng Cát , ngày 04 tháng 05 năm 2021
TRƯỞNG ĐƠN VỊ
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình
HIỆU TRƯỞNG
viết, khơng sao chép nội dung của người
khác.
NGƯỜI VIẾT SÁNG KIẾN
Nguyễn Thị Tuyết
Tào Thị Hồng
XÁC NHẬN CỦA PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO HOẰNG HÓA
19
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Chương trình chăm sóc giáo dục Mẫu giáo và hướng dẫn thực hiện 5 – 6 tuổi
- Nhà xuất bản giáo dục – 1998.
2. Hướng dẫn tổ chức thực hiện các hoạt động phát triển vận động cho trẻ trong
trường mầm non theo chủ đề (trẻ 5 6 tuổi).
3. Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên. Năm học 2020 – 2021:
Nội dung bồi dưỡng 3: Chuyên đề 2 “Nâng cao năng lực giáo viên trong việc
tổ chức các hoạt động phát triển vận động cho trẻ mầm non phù hợp với bối
cảnh địa phương”.
4. TLTK ở mục 2.1 tài liệu giáo trình sinh lý học trẻ em. tác giả Lê Thanh Vân.
5. TL các hoạt động phát triển vận động cho trẻ Mầm non tác giả Nguyễn Sinh
Thảo, Nguyễn Thị Tuất.
6. Tài liệu BDTX module GVMN 13 theo qui định. Thông tư 12/2019/TTBGDĐT về chương trình BDTX giáo viên mầm non: “Tổ chức các hoạt động
phát triển vận động cho trẻ theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm”.
6. Bộ Giáo dục và Đào tạo, tạp chí Giáo dục mầm non, số 2 năm 2014.
7. Nguồn tài liệu tham khảo trên mạng Internet.
8. Thực trạng của trường MN Hoằng Cát và kinh nghịêm bản thân.
DANH MỤC
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐÃ ĐƯỢC HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN KINH
NGHIỆM NGÀNH GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN, TỈNH XẾP LOẠI
Họ và tên tác giả: Tào Thị Hồng
Chức vụ và đơn vị công tác: giáo viên Trường mầm non Hoằng Cát .
T
T
Tên đề tài SKKN
1
“ Một số biện pháp
hướng dẫn trẻ 5 - 6 tuổi
làm đồ dùng, đồ chơi
Cấp đánh giá
xếp loại
( Ngành GD cấp
huyện, tỉnh)
- PGD&ĐT
Hoằng Hóa
Kết quả
đánh giá
xếp loại
( A, B hoặc
C)
Năm học
đánh giá xếp
loại.
C
2014 - 2015