Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (312.26 KB, 52 trang )
<span class='text_page_counter'>(1)</span>KÕ HO¹CH D¹Y THÊM M«n ng÷ v¨n 6 Th¸ng Néi dung cÇn d¹y trong th¸ng 8-9. 10. 11. 12. 1. 2. 3. 4. 5. Sè buæi d¹y/ líp. -¤n tËp c¸c truyÖn truyÒn thuyÕt: Con Rång ch¸u Tiªn, B¸nh chng b¸nh giÇy,Th¸nh Giãng. -Lµm bµi tËp vÒ tõ vµ cÊu t¹o cña tõ TiÕng ViÖt, tõ mîn. -Tìm hiểu chung về văn tự sự.(chủ đề, tìm hiểu đề, dàn bài) -NghÜa cña tõ, tõ nhiÒu nghÜa vµ hiÖn tîng chuyÓn nghÜa cña tõ. -C¸ch lµm bµi v¨n tù sù. -¤n tËp truyÖn: S¬n Tinh Thñy Tinh vµ Th¹ch Sanh. -Ch÷a lçi dïng tõ -¤n tËp c¸c truyÖn d©n gian thÕ giíi. -¤n tËp danh tõ. -Ng«i kÓ vµ thø tù kÓ trong v¨n tù sù -T×m hiÓu vµ lµm BT vÒ truyÖn Ngô ng«n -LuyÖn nãi kÓ chuyÖn. -Lµm bµi tËp vÒ sè tõ lîng tõ chØ tõ. -Luyện tập về kể chuyện đời thờng và kể chuyện tởng tợng -Làm BT về Động từ , Cụm động từ; Tính từ, cụm tính từ. -¤n tËp vÒ c¸c VB ; Con hæ cã nghÜa, MÑ hiÒn d¹y con , ----ThÇy thuèc giái cèt ë tÊm lßng ¤n tËp tæng hîp chuÈn bÞ thi häc k× I. Làm BT các VB Bài học đờng đời đầu tiên, Sông nớc Cà Mau,Bøc tranh cña em g¸i t«i. ¤n tËp tiÕng viÖt vÒ Phã tõ vµ lµm BT vÒ So s¸nh. C¸ch lµm bµi v¨n miªu t¶ Luyªn tËp v¨n b¶n Vît th¸c . Buæi häc cuèi cïng Luyªn tËp vÒ ph¬ng ph¸p t¶ c¶nh vµ ph¬ng ph¸p t¶ ngêi Lµm BT vÒ Nh©n hãa vµ Èn dô. ¤n tËp 2 VB :§ªm nay B¸c kh«ng ngñ, Lîm ¤n tËp 2 VB ; C« T« , C©y tre ViÖt Nam. LuyÖn tËp vÒ Ho¸n dô.C¸c thµnh phÇn chÝnh cña c©u.C©u trần thuật đơn có từ là và Câu trần thuật đơn không có từ lµ. LuyÖn tËp vÒ v¨n miªu t¶ ¤n tËp 2 VB; Lßng yªu níc . Lao xao Luyện tập về viết đơn từ. Ôn tập về Dấu câu Lµm BT c¸c VB; CÇu Long Biªn –chøng nh©n lÞch sö. Bức th của thủ lĩnh da đỏ. ¤n tËp tæng hîp chuÈn bi kiÓm tra k× II ¤n tËp tæng hîp chuÈn bi kiÓm tra k× II KÕ ho¹ch D¹y thªm ng÷ v¨n 6 n¨m häc 2015-2016. Häc kú I: Buæi. Néi dung. 1. TruyÒn thuyÕt. 2. Tõ,. Mục đích yêu cầu. Cñng cè vµ n©ng cao kh¸i niÖm truyÒn thuyÕt Làm rõ các đặc điểm của truyền thuyết từ các văn bản đã häc Kể tóm tắt đợc các truyền thuyết, chỉ ra đợc chủ đề, nhân vËt, sù viÖc. cÊu Cñng cè vµ n©ng cao kh¸i niÖm vÒ tõ, ph©n biÖt tõ vµ tiÕng,.
<span class='text_page_counter'>(2)</span> tạo, phân nhận diện từ đơn, từ phức: từ ghép và từ láy lo¹i Nắm vững và vận dụng vào phân tích ngữ cảnh, đặt câu, dùng ®o¹n.. 3. V¨n sù. 4. NghÜa cña tõ, tõ nhiÒu nghÜa vµ hiÖn tîng chuyÓn nghÜa cña tõ Cæ tÝch. 5. 6 7 8 9. tự Củng cố và nâng cao văn tự sự, nhận diện đúng, đủ các kiểu văn bản và phơng thức biểu đạt Lµm râ kh¸i niÖm v¨n tù sù trong mét v¨n b¶n cô thÓ Tìm đợc các sự việc và nhân vật trong một văn bản cụ thể Biết cách tìm chủ đề và lập dàn bài cho các văn bản tự sự đã học BiÕt c¸ch lµm mét bµi v¨n tù sù.. Cñng cè vµ n©ng cao kh¸i niÖm Häc sinh tËp gi¶i nghÜa tõ, thµnh th¹o trong viÖc gi¶i nghÜa tõ NhËn biÕt tõ nhiÒu nghÜa vµ hiÖn tîng chuyÓn nghÜa cña tõ trong v¨n c¶nh cô thÓ Thực hành vào đặt câu. Cñng cè vµ n©ng cao kh¸i niÖm cæ tÝch Làm rõ các đặc điểm của truyện cổ tích từ các văn bản đã häc Kể tóm tắt đợc các truyện cổ tích, chỉ ra đợc chủ đề, nhân vËt, sù viÖc. TËp ph©n tÝch mét trong c¸c nh©n vËt mµ em yªu thÝch Ch÷a lçi Gióp HS thµnh th¹o trong viÖc nhËn diÖn vµ ch÷a mét sè dùng từ lỗi cơ bản: dùng từ, chính tả, câu, diễn đạt. TËp viÕt c¸c ®o¹n v¨n kh«ng m¾c lçi V¨n tù LuyÖn kÜ n¨ng viÕt lêi v¨n, ®o¹n v¨n tù sù vËn dông ng«i sù (tiÕp) kÓ, lêi kÓ, thø tù kÓ TËp dùng ®o¹n, viÕt bµi cô thÓ Danh tõ, Cñng cè vµ n©ng cao kiÕn thøc vÒ danh tõ, côm danh tõ: côm nhận diện, phân loại vào sơ đồ danh tõ Thực hành đặt câu, dựng đoạn TruyÖn Gióp HS nhËn diÖn, ph©n lo¹i truyÖn ngô ng«n, truyÖn cêi ngô víi c¸c thÓ lo¹i truyÖn d©n gian kh¸c ng«n Làm rõ các đặc điểm thể loại qua các văn bản cụ thể TruyÖn Phân tích đợc cái đáng cời cêi.
<span class='text_page_counter'>(3)</span> 10. 11. 12. Sè tõ, chØ Cñng cè vµ n©ng cao kh¸i niÖm tõ, lîng NhËn diÖn ph©n tÝch trong nh÷ng ng÷ c¶nh cô thÓ, ph©n tõ biÖt chóng víi nhau Thực hành đặt câu, dựng đoạn Động từ, Nhận diện và phân biệt động từ, cụm động từ, NHận diện côm trong ngữ cảnh, phân tích vào sơ đồ động từ Đặt câu, dựng đoạn văn có sử dụng các kiến thức trên TÝnh tõ, NhËn diÖn vµ ph©n biÖt tÝnh tõ, côm tÝnh tõ côm tÝnh §Æt c©u, dùng ®o¹n v¨n cã sö dông c¸c kiÕn thøc trªn tõ. Ngµy so¹n: 2/9/2015 Tiết:1-2-3: Chủ đề:. TruyÒn thuyÕt. A.Mục tiêu bài học. - Cñng cè vµ n©ng cao kh¸i niÖm truyÒn thuyÕt - Làm rõ các đặc điểm của truyền thuyết từ các văn bản đã học:Con Rồng cháu Tiªn, Th¸nh Giãng... - Kể tóm tắt đợc các truyền thuyết, chỉ ra đợc chủ đề, nhân vật, sự việc. B.Các bước lên lớp. 1.Ổn định. 2.Kiểm tra. 3.Bài mới. 1.Hệ thống lại các truyền thuyết đã học GV yªu cÇu HS lËp b¶ng hÖ thèng sau: ThÓ Kh¸i niÖm Các văn bản đã học §Æc ®iÓm cña lo¹i truyÒn thuyÕt TRuyÒn Lµ nh÷ng truyÖn d©n -Con Rång ch¸u Tiªn - YÕu tè tëng tthuyÕt gian kÓ vÒ c¸c nh©n -B¸nh chng b¸nh giÇy îng k× ¶o vËt vµ sù kiÖn cã liªn -Th¸nh Giãng - Cèt lâi lÞch sö quan đến lịch sử thời -Sơn Tinh Thuỷ Tinh - ý nghÜa qu¸ khø. -Sù tÝch Hå G¬m 2.Tãm t¾t GV yªu cÇu HS tãm t¾t l¹i c¸c truyÒn thuyÕt b»ng viÖc liÖt kª ra c¸c sù viÖc chÝnh. Mçi nhãm lµm 1 v¨n b¶n V¨n b¶n: "Con Rång, ch¸u Tiªn".
<span class='text_page_counter'>(4)</span> + Giíi thiÖu L¹c Long Qu©n Vµ ¢u C¬ +LLQ vµ ¢u C¬ gÆp nhau, kÕt duyªn vî chång. +¢u C¬ sinh ra c¸i bäc tr¨m trøng në ra tr¨m ngêi con. +LLQ vµ ¢u C¬ chia tay nhau, 50 con theo cha xuèng biÓn, 50 con theo mÑ lªn rõng. +Ngời con trởng đợc suy tôn lên làm vua lấy hiệu là Hùng Vơng, đặt tên nớc là V¨n Lang. +Ngêi ViÖt tù hµo m×nh lµ con ch¸u Rång- Tiªn V¨n b¶n: " S¬n Tinh Thuû Tinh " +Vua Hïng kÐn rÓ +ST TT đến cầu hôn +Vua Hïng th¸ch cíi +ST đến trớc lấy đợc Mị Nơng +TT dâng nớc đánh ST nhằm cớp lại Mị Nơng->thua +Hàng năm TT vẫn dâng nớc đánh ST gây ra ma gió , lũ lụt vào tháng 7, 8. GV tãm t¾t mÉu mét v¨n b¶n: "L¹c Long Qu©n lµ con trai thÇn Long N÷, ¢u C¬ lµ con g¸i ThÇn N«ng. Hai ngêi gÆp nhau, kÕt duyªn chång vî. ¢u C¬ sinh ra mét c¸i bäc tr¨m trøng, në tr¨m con, các con không cần bú mớm đều lớn nhanh nh thổi. Long Quân là nòi Rồng, ë l©u trªn c¹n thÊy kh«ng tiÖn bÌn trë vÒ biÓn. ¢u C¬ mét m×nh vß vâ nu«i con, thÊy buån phiÒn liÒn gäi Long Qu©n lªn. Hai ngêi bµn nhau chia con: 50 theo cha vÒ biÓn, 50 theo mÑ lªn nói, cai qu¶n bèn ph¬ng, khi nµo khã kh¨n th× gióp đỡ nhau. Ngời con cả theo mẹ,đợc suy tôn lên làm vua lấy hiệu là Hùng Vơng, đặt tên nớc là Văn Lang. Đay chính là tổ tiên của ngời Việt, khi nhắc về cội nguồn, ngời Việt đều tự hào mình là con Rồng cháu Tiên" BTVN: HS tãm t¾t c¸c v¨n b¶n truyÒn thuyÕt cßn l¹i. 3.Phân tích các đặc điểm của truyền thuyết GV gợi dẫn yêu cầu HS phân tích 3 đặc điểm của truyền thuyêt trong từng văn b¶n cô thÓ: -YÕu tè tëng tîng k× ¶o -Cèt lâi lÞch sö -ý nghÜa. Bµi tËp: Bài 1: Tìm các yếu tố lịch sử có trong các truyền thuyết đã học? Con Rồng cháu Tiên: Nhà nớc Văn Lang, thời đại Hùng Vơng.Sự kết hợp giữa c¸c bé l¹c L¹c ViÖt, ¢u ViÖt vµ nguån gèc cña c¸c c d©n B¸ch ViÖt. Sù thËt lÞch sử này đã đợc ảo hóa qua cuộc gặp gỡ giữa LLQ và ÂC. Các chi tiết nói về công tr¹ng cña LLQ thùc chÊt lµ nãi vÒ qu¸ tr×nh më níc vµ x©y dùng cs cña cha «ng ta. B¸nh chng, b¸nh giÇy: Lµ lo¹i b¸nh kh«ng thÓ thiÕu trong c¸c ngµy lÔ tÕt. Lµ s¶n phÈm cña nÒn v¨n minh n«ng nghiÖp lóa níc. Thánh Gióng: Các di tích còn lại đến ngày nay. Bài 2: Tìm các yếu tố tởng tợng kì ảo có trong các truyền thuyết đã học?.
<span class='text_page_counter'>(5)</span> Con Rång ch¸u Tiªn: Nguån gèc, dung m¹o, chiÕn c«ng hiÓn h¸ch cña LLQ, cuéc sinh në k× l¹. B¸nh chng, b¸nh giÇy: ThÇn b¸o méng. Thánh Gióng:sinh ra, cất tiếng nói đầu tiên, lớn nhanh nh thổi, vóc dáng đẹp đẽ khác thờng,khi đánh giặc, khi bay về trời. Bài 3: Thông điệp mà nhân dân đã gửi gắm trong các truyền thuyết?(HSG) 4. T¹o lËp ®o¹n v¨n Trong c¸c truyÒn thuyÕt trªn em thÝch chi tiÕt nµo nhÊt, h·y viÕt mét ®o¹n v¨n ngắn kể về chi tiết đó. Lí giải xem vì sao em thích chi tiết đó? Vì sao Lang Liêu lại đợc chọn nối ngôi? - LL là chăm chỉ, thật thà. Hoạt động của chàng và sản phẩm chàng và sản phẩm chàng dâng lên vua đều gắn với ý thức trọng nông. Trong khi các Lang thi nhau t×m kiÕm c¸c thø ngon vËt l¹ d©ng vua th× LL chØ cã khoai lóa.. Nhng ®iÓm kh¸c biệt là ở chỗ, đó là sản phẩm do chính mồ hôi,công sức mà chàng làm ra. Nó kh«ng " tÇm thêng'' mµ tr¸i l¹i rÊt cao quý. - Nh vậy bánh chng bánh giầy vừa là tinh hoa của đất trời, vừa là kết quả do bàn tay khéo léo của con ngời tạo ra. Trong chiếc bánh giản dị ấy, hội tụ nhiều đức tính cao quý của con ngời: Sự tôn kính trời đất, tổ tiên, sự thông minh hiếu th¶o... - ChiÕc b¸nh ko chØ lµ thùc phÈm th«ng thêng mµ cßn hµm chøa ý nghÜa s©u xa: tợng đất(bánh chng), tợng trời(bánh giầy), tợng muôn loài (cầm thú cỏ cây) LL hội tụ đủ 3 yếu tố: Đức, tài,chí nên đợc chọn nối ngôi. Gîi ý: -Tóm tắt chi tiết đó. -KÕt hîp lÝ gi¶i v× sao em thÝch : +VÒ h×nh thøc nghÖ thuËt +Néi dung 4.Củng cố. KÓ l¹i mét truyÒn thuyÕt mµ em yªu thÝch b»ng lêi cña em, nhËp vai nh©n vËt trong t¸c phÈm. 5. Hướng dẫn về nhà: Bµi 1: Ý nghÜa c©u nãi ®Çu tiªn cña Giãng? Bµi 2: Ý nghÜa chi tiÕt Giãng bay vÒ trêi?. Ngµy so¹n : 6/9/2015. Tiết: 4-5-6:. Tõ, cÊu t¹o tõ tiÕng viÖt. A.Mục tiêu bài học. Cñng cè vµ n©ng cao kh¸i niÖm tõ, cÊu t¹o, ph©n lo¹i tõ HS làm BT nhận diện và nâng cao kiến thức đợc ôn tập B.Các bước lên lớp. 1.Ổn định..
<span class='text_page_counter'>(6)</span> 2.Kiểm tra. 3.Bài mới. 1.Từ và đơn vị cấu tạo -Từ là đơn vị ngôn ngữ nhỏ nhất ,có nghĩa độc lập,dùng để đặt câu. Tiếng là đơn vị tạo nên từ VÝ dô:Con h¬n cha lµ nhµ cã phóc->7 tiÕng->7 tõ. ? Xác định từ ,tiếng trong những ví dụ sau: a. BÇu ¬i th¬ng lÊy bÝ cïng Tuy r»ng kh¸c gièng nhng chung mét giµn. ->14 tiÕng->14 tõ b.Nh©n d©n ta giµu lßng yªu tæ quèc. ->8 tiÕng-> 6 tõ 2.Ph©n lo¹i tõ tiÕng ViÖt vÒ mÆt cÊu t¹o. a.Từ chia thành 2 loại:Từ đơn và từ phức -Từ đơn là từ chỉ có một tiếng Ví dụ:Uống nớc nhớ nguồn-> Uống ,nớc ,nhớ, nguồn->4 từ đơn Ăn quả nhớ kẻ trồng cây->6 từ đơn -Tõ phøc lµ tõ do 2 hoÆc nhiÒu tiÕng t¹o thµnh VÝ dô:Ho¹ mi hãt rÝu ra rÝu rÝt trong n¾ng míi. b.Tõ phøc gåm cã tõ ghÐp vµ tõ l¸y -Từ ghép là từ đợc tạo nên bằng cách ghép các tiếng có quan hệ với nhau về nghÜa. VÝ dô:-Cha mÑ,häc tËp -Mïa xu©n lµ tÕt trång c©y Làm cho đất nớc càng ngày càng xuân -Tõ l¸y lµ tõ phøc cã quan hÖ l¸y ©m gi÷a c¸c tiÕng Tõ l¸y cã l¸y tiÕng(l¸y toµn bé),l¸y vÇn,l¸y phô ©m ®Çu(l¸y bé phËn) VÝ dô:GV gäi HS lªn b¶ng lÊy vÝ dô CÇn ph©n biÖt tõ l¸y tîng h×nh vµ tõ l¸y tîng thanh -Khanh kh¸ch,khóc khÝch,ha h¶,Çm Çm,thñ thØ...->Tîng thanh -Lom khom,ngông nghênh,lừ đừ...->Tợng hình Bài tập 1:Cho đoạn trích"Ta vốn nòi rồng...đừng quên lời hẹn" ?Xác định từ đơn,từ phức? ?Trong c¸c tõ phøc cã tõ nµo lµ tõ l¸y kh«ng?V× sao? (Mét sè kiÕn thøc, kü n¨ng vµ BT n©ng cao v6) Bµi tËp 2:T×m tõ ghÐp ,tõ l¸y trong ®o¹n v¨n sau?Gi¶i thÝch v× sao? "M· L¬ng vê nh …líp sãng hung d÷" (Mét sè kiÕn thøc, kü n¨ng vµ BT n©ng cao v6) Bài tập 3:Tìm nhanh các từ láy mà giữa các tiếng có thể thay đổi trật tự GV chia líp thµnh 2 nhãm thi tim nhanh theo h×nh thøc ch¬i tiÕp søc. Bµi tËp 4: H·y t×m c¸c tõ l¸y a.Tîng h×nh b.Tîng thanh.
<span class='text_page_counter'>(7)</span> c.ChØ t©m tr¹ng. .Bài tập 5:Viết một đoạn văn ngắn chủ đề nhà trờng. Xác định các từ đơn,từ ghép,từ láy trong đoạn văn em vừa viết 4.Củng cố. -Nhắc lại cấu tạo từ tiếng việt. 5.Hướng dẫn về nhà. -Học kỹ bài và làm các bài tập còn lại.. Ngµy so¹n :10/9/2015 Tiết: 7-8-9: Chủ đề: V¨n tù sù A.Mục tiêu cần đạt. Củng cố và nâng cao khái niệm văn tự sự, nhân vật, sự việc, chủ đề, dàn bài và c¸ch lµm bµi v¨n tù sù. Nhận diện và phân tích các yếu tố trên qua các truyền thuyết đã học. Lµm BT nhËn diÖn vµ n©ng cao vÒ v¨n tù sù B.Các bước lên lớp. 1.Ổn định. 2.Kiểm tra. 3.Bài mới. I.Giao tiếp văn bản và phơng thức biểu đạt -Giao tiếp là hoạt động chuyển đổi,tiếp nhận t tởng ,tình cảm.giữa ngời với ngời có khi bằng phơng tiện ngôn từ, có khi bằng cử chỉ ,hoạt động. VÝ dô: -Văn bản là chuỗi lời nói miệng hay viết có chủ đề thống nhất,có liên kết mạch lạc,vận dụng phơng thức biểu đạt phù hợp để thực hiện mục đích giao tiếp. ?Có bao nhiêu kiểu văn bản và phơng thức biểu đạt? GV yªu cÇu HS lËp b¶ng hÖ thèng II.V¨n tù sù 1.Kh¸i niÖm -Văn tự sự là loại văn trong đó tác giả giới thiệu ,thuyết minh,miêu tả nhân vật,hành động và tâm t tình cảm của nhân vật,kể lại diễn biến của câu chuyện.
<span class='text_page_counter'>(8)</span> trong một không gian nhất định,một thời gian nhất định…cốt làm cho ng ời nghe ngời đọc hình dung đợc diễn biến và ý nghĩa của câu chuyện ấy . -Cốt chuyện,nhân vật,chủ đề là linh hồn của văn tự sự. Nh©n vËt vµ diÔn biÕn chuçi sù viÖc liªn kÕt thµnh cèt chuyÖn. V× vËy sù viÖc vµ nh©n vËt lµ yÕu tè quan träng hµng ®Çu trong v¨n tù sù VÝ dô :-TruyÖn "S¬n Tinh Thuû Tinh"cã 4 nh©n vËt: S¬n Tinh,Thuû Tinh,Vua Hïng, Mþ N¬ng. ?Tãm t¾t cèt truyÖn? ?Chỉ ra chủ đề của truyện? 2.Sù viÖc trong v¨n tù sù là chuỗi sự việc xảy ra trong thời gian, địa điểm cụ thể, do nhân vật cụ thể thực hiện, có nguyên nhân, diễn biến, kết quả.Sự việc trong văn tự sự đợc sắp xếp theo một trình tự, diễn biến hợp lý sao cho thể hiện đợc t tởng mà ngời kể muốn biểu đạt VÝ dô : truyÖn "S¬n Tinh Thuû Tinh cã 3 sù viÖc chÝnh .Vua Hïng thø 18 kÐn rÓ . Sơn Tinh lấy đợc Mị Nơng . Thuỷ Tinh dâng nớc đánh Sơn Tinh để dành lại Mị Nơng gây ra ma gió lò lôt hµng n¨m ?Xác định các sự việc trong truyện "Con rồng cháu tiên", "Thánh Gióng" 3.Nh©n vËt trong v¨n tù sù là kẻ thực hiện các sự việc và là kẻ đợc thể hiện trong văn bản:có nhân vật chính, nh©n vËt phô. -Nhân vật chính đóng vai trò chủ yếu trong việc thể hiện t tởng của tác phẩm -Nh©n vËt phô chØ gióp nh©n vËt chÝnh thÓ hiÖn -Nhân vật đợc thể hiện qua các mặt: tên gọi, ngoại hình, lai lịch, tính nết, hành động, tâm trạng ? Xác định các nhân vật trong truyện "Sự tích Hồ Gơm"? Đâu là nhân vật chính? V× sao? ?Xác định các yếu tố làm thành nhân vật Sơn Tinh, Thuỷ TInh, Vua Hùng, Mị Nơng? 4.Chủ đề Là vấn đề chủ yếu ngời viết muốn đặt ra trong văn bản ?Tìm chủ đề của truyện Thánh Gióng S¬n Tinh Thuû Tinh Sù tÝch Hå G¬m 5.Dµn bµi cña bµi v¨n tù sù a.Më bµi: Giíi thiÖu nh©n vËt vµ t×nh huèng x¶y ra c©u chuyÖn . HoÆc cã thÓ tõ 1 sù viÖc kÕt côc kÓ ngîc lªn. b.Th©n bµi: KÓ diÔn biÕn c©u chuyÖn. NÕu c¸c t¸c phÈm cã nhiÒu nh©n vËt th× c¸c t×nh tiÕt lång vµo nhau, ®an xen nhau theo diÔn biÕn c©u chuyÖn. c.KÕt bµi:.
<span class='text_page_counter'>(9)</span> Câu chuyện kể đi vào kết cục.Sự việc kết thúc, tình trạng và số phận nhân vật đợc nhận diện khá rõ. ? Lập dàn bài cho đề văn tự sự sau : "Kể lại một truyền thuyết mà em yêu thích" 6.C¸ch lµm bµi v¨n tù sù Tìm hiểu đề -LËp ý -LËp dµn ý -ViÕt bµi v¨n hoµn chØnh. -§äc so¸t l¹i , bæ sung ? Thể hiện 4 bớc ấy qua đề văn sau: Kể lại truyền thuyết Thánh Gióng 4.Củng cố. -Nhắc lại cách làm bài văn tự sự. 5.Hướng dẫn về nhà. -Ôn lại nhân vật và sự việc trong vă tự sự.. Ngµy so¹n: 12/ 9/2015. Tiết :10-11-12: nghÜa cña tõ, tõ nhiÒu nghÜa vµ hiÖn tîng chuyÓn nghÜa cña tõ A.Mục tiêu cần đạt. Cñng cè vµ n©ng cao kh¸i niÖm nghÜa cña tõ, tõ nhiÒu nghÜa, hiÖn tîng chuyÓn nghÜa cña tõ. Lµm BT nhËn diÖn vµ n©ng cao vÒ nghÜa cña tõ, tõ nhiÒu nghÜa, hiÖn tîng chuyÓn nghÜa cña tõ. B.Các bước lên lớp. I.NghÜa cña tõ 1.Khái niệm: Nghĩa của từ là nội dung( sự vật, tính chất, hoạt động, quan hệ.) mµ tõ biÓu thÞ Ví dụ: Từ "bát" có đặc điểm: đồ bằng sứ, sành, kim loại, miệng tròn, dùng để đựng thức ăn, thức uống-> Nghĩa của từ Từ "ăn" chỉ hoạt động đa thực phẩm vào dạ dày 2.C¸ch gi¶i thÝch nghÜa cña tõ a.Tr×nh bµy kh¸i niÖm mµ tõ biÓu thÞ Ví dụ: Danh từ là những từ chỉ ngời, loài vật, cây cối, đồ vật. Chạy là hoạt động dời chỗ bằng chân, hai chân không đồng thời nhấc khỏi mặt đất, tốc độ cao b.Đa ra những từ đồng nghĩa, trái nghĩa Ví dụ: Tổ quốc : là đất nớc mình BÊp bªnh : lµ kh«ng v÷ng ch¾c.
<span class='text_page_counter'>(10)</span> Bµi tËp 1:§iÒn vµo chç trèng c¸c tiÕng thÝch hîp. BiÕt r»ng tiÕng ®Çu cña tõ lµ “gi¸o” …: ngêi d¹y häc ë bËc phæ th«ng ...: häc sinh trêng s ph¹m ….: bài soạn của giáo viên để lên lớp giảng ….: đồ dùng dạy học để làm cho học sinh thấy một cách cụ thể …..: viªn chøc ngµnh gi¸o dôc Bài tập 2 : Giải thích các từ sau đây theo cách đã biết giÕng, ao, ®Çm, cho, biÕu, tÆng Bµi tËp 3 : §Æt 3 c©u víi c¸c tõ: cho, biÕu, tÆng II.Tõ nhiÒu nghÜa vµ hiÖn tîng chuyÓn nghÜa cña tõ 1.Tõ nhiÒu nghÜa -Tõ cã thÓ cã 1 nghÜa: häc sinh, rau muèng, c¸ r«, m¸y ¶nh, a xÝt, bå hang. -Mét tõ cã thÓ cã nhiÒu nghÜa kh¸c nhau Ví dụ: từ " xuân"1-mùa chuyển tiếp từ đông sang hạ 2-tơi đẹp 3-tuæi cña mét ngêi 4-trÎ, thuéc vÒ tuæi trÎ 2.HiÖn tîng chuyÓn nghÜa cña tõ -Chuyển nghĩa là hiện tợng thay đổi nghĩa của từ làm cho từ có nhiều nghĩa -Nghĩa ban đầu làm cơ sở để hình thành các nghĩa khác gọi là nghĩa gốc( xuân 1 ).Các nghĩa đợc nảy sinh từ nghĩa gốc và có quan hệ với nghĩa gốc là nghĩa chuyÓn ( xu©n 2, 3,4 ) 3.Phân biệt từ nhiều nghĩa với từ đồng âm -Từ đồng âm là những từ có vỏ ngữ âm giống nhau ngẫu nhiên. Giữa các từ đồng ©m kh«ng cã mèi liªn hÖ nµo vÒ nghÜa. -Trong tõ nhiÒu nghÜa, c¸c tõ Ýt nhiÒu cã liªn hÖ víi nghÜa gèc. Gi÷a nghÜa gèc vµ các nghĩa chuyển đều có ít nhất một nét nghĩa chung trùng với một nét nghĩa của nghÜa gèc. Bài tâp 1 : Xác định và giải thích nghĩa gốc và nghĩa chuyển của từ "mũi "trong c¸c c©u sau: a, Trïng trôc nh con chã thui ChÝn m¾t chÝn mòi chÝn du«i chÝn ®Çu b, Mũi thuyền ta đó mũi Cà Mau c, Qu©n ta chia lµm hai mòi tiÕn c«ng d, Tôi đã tiêm phòng ba mũi. Bµi t©p 2: H·y gi¶i thÝch nghÜa c¸c tõ " mÆt" trong c¸c c©u th¬ sau cña NguyÔn Du. C¸c nghÜa trªn cã nghÜa nµo lµ nghÜa gèc hay kh«ng? -Ngêi quèc s¾c kÎ thiªn tµi Tình trong nh đã mặt ngoài còn e - S¬ng in mÆt tuyÕt pha th©n.
<span class='text_page_counter'>(11)</span> Sen vàng lãng đãng nh gần nh xa - Lµm cho râ mÆt phi thêng BÊy giê ta sÏ ríc nµng nghi gia - Buån tr«ng néi cá rÇu rÇu Chân mây mặt đất một màu xanh xanh. Bài tập 3: Tìm 2 từ nhiều nghĩa. Đặt câu với mỗi nét nghĩa mà em tìm đợc? 4.Củng cố. -Nhắc lại nghĩa của từ, hiện tượng chuyển nghĩa của từ. 5.Hướng dẫn về nhà. -Ôn lại bài và làm các bài tập.. Ngµy so¹n 15/9/2015 Tiết :13-14-15:. Chủ đề:. TruyÖn cæ tÝch. A.Mục tiêu cần đạt. Cñng cè vµ n©ng cao kh¸i niÖm cæ tÝch Làm rõ các đặc điểm của truyện cổ tích từ các văn bản đã học Kể tóm tắt đợc các truyện cổ tích, chỉ ra đợc chủ đề, nhân vật, sự việc. TËp ph©n tÝch mét trong c¸c nh©n vËt mµ em yªu thÝch B.Các bước lên lớp. 1.Hệ thống lại các truyện cổ tích đã học GV yªu cÇu HS lËp b¶ng hÖ thèng sau: ThÓ lo¹i Kh¸i niÖm Các văn bản đã học Đạc điểm của truyÒn thuyÕt Cæ tÝch Lµ nh÷ng truyÖn d©n - Th¹ch Sanh -Yếu tố hoang đgian kể về cuộc đời của - Em bé thông minh ờng kì ảo mét sè kiÓu nh©n vËt: BÊt - C©y bót thÇn' - Cuộc đấu tranh hạnh, dũng sĩ, tài năng, - Ông lão đánh cá giữa cái thiện và th«ng minh, ngèc vµ con c¸ vµng. c¸i ¸c nghếch, nhân vật là động - íc m¬ cña nh©n vËt. d©n TruyÖn cæ tÝch thêng cã yếu tố hoang đờng, thể hiÖn íc m¬ niÒm tin cña nh©n d©n vÒ chiÕn th¾ng cuèi cïng cña c¸i thiÖn víi c¸i ¸c, c¸i tèt víi c¸i xÊu, c«ng b»ng víi bÊt c«ng..
<span class='text_page_counter'>(12)</span> 2. Tãm t¾t truyÖn cæ tÝch " Th¹ch Sanh " vµ " C©y bót thÇn" GV yªu cÇu HS tãm t¾t b»ng viÖc nªu c¸c sù viÖc chÝnh theo tr×nh tù më ®Çu, diÔn biÕn, kÕt thóc. 3. Bµi tËp BT 1 : Lµm bµi tËp tr¾c nghiÖm: S¸ch bµi t©p tr¾c nghiÖm Ng÷ v¨n 6 BT 2 : Hãy liệt kê những phẩm chất, năng lực, mục đích hành động và kết cục đối lập nhau giữa hai nhân vật Thạch Sanh và Lí Thông vào bảng sau : Th¹ch Sanh LÝ Th«ng PhÈm chÊt N¨ng lùc Mục đích hành động KÕt côc. BT 3 : LiÖt kª vµo b¶ng sau nh÷ng yÕu tè b×nh thêng vµ nh÷ng yÕu tè kh¸c thêng về sự ra đời và lớn lên của Thạch Sanh Th¹ch Sanh- con ngêi b×nh thêng. Th¹ch Sanh- con ngêi kh¸c thêng. BT 4: Làm rõ các đặc điểm của truyện cổ tích qua văn bản " Cây bút thần" GV gợi ý để HS làm: Từ 3 đặc điểm của truyện cổ tích soi vào văn bản để làm rõ từng đặc điểm một. BT 5 : ph©n biÖt sù kh¸c nhau gi÷a truyÒn thuyÕt vµ cæ tÝch BT 6 : Điền những từ ngữ phù hợp vào từng chỗ trống trong mỗi dòng sau để có đợc những nhận xét đúng nhất về em bé thông minh a.Những cách giải đố của em bé thật….và…. b. Mỗi câu đố, mỗi hoàn cảnh đợc em bé giải quyết bằng những…..và có phơng ph¸p…. c. Em bé luôn biết sử dụng những điều kiện, yêu cầu…từ phía ngời ra câu đố đặt ra cho mình để…. d. Hình tợng em bé thông minh là sự thể hiện…..đối với con ngời nhất là nhân dân lao động BT 7 : Trong c¸c truyÖn cæ tÝch ®É häc em thÝch sù viÖc nµo nhÊt, h·y kÓ l¹i 2 sù viÖc liªn tiÕp nhau 4.Củng cố. -Nhắc lại truyện cổ tích. 5.Hướng dẫn về nhà. -Ôn lại bài và làm các bài tập..
<span class='text_page_counter'>(13)</span> Ngµy so¹n 18/9/2015. Tiết:16-17-18:. ch÷a lçi dïng tõ. A.Mục tiêu cần đạt. Gióp HS thµnh th¹o trong viÖc nhËn diÖn vµ ch÷a mét sè lçi c¬ b¶n: dïng tõ, chính tả, câu, diễn đạt. Viết đợc các đoạn văn không mắc lỗi B.Các bước lên lớp. I. C¸c lçi dïng tõ 1. LÆp tõ lµ hiÖn tîng dïng nhiÒu lÇn mét tõ trong c©u hoÆc trong c¸c c©u liÒn kÒ nhau trong mét ®o¹n v¨n - Lặp từ nhiều khi rất cần thiết nh để nhấn mạnh nội dung, diễn đạt chính xác để nhÊn m¹nh vµ liªn kÕt c©u. - Lçi lÆp tõ lµm cho c©u v¨n rêm rµ, nÆng nÒ. - C¸ch ch÷a: + Bá nh÷ng tõ ng÷ bÞ lÆp + Thay thÕ tõ lÆp b»ng nh÷ng tõ cïng nghÜa. Ví dụ: Con mèo nhà em rất đẹp nên em rất thích con mèo nhà em. Chữa lại: - Con mèo nhà em rất đẹp nên em rất thích - Con mèo nhà em rất đẹp nên em rất thích nó 2. Lẫn lộn các từ gần âm là do cha nắm đợc nghĩa của từ, chỉ nhớ mang máng nhng kh«ng hiÓu râ nªn dïng chÖch sang mét tõ gÇn ©m quen dïng kh¸c. Ví dụ: cây bạch đàn thành cây bạch đằng, tinh tuý thành tinh tú - C¸ch ch÷a + N¾m ch¾c nghÜa cña tõ. NÕu kh«ng hiÓu ph¶i hái hoÆc tra tõ ®iÓn + HiÓu nghÜa cña tõ míi dïng 3. Dùng từ không đúng nghĩa là do không hiểu nghĩa của từ - Cách chữa: Đối chiếu với từ điển để chữa lại cho đúng VÝ dô: NguyÔn §×nh ChiÓu lang thang tõ tØnh nµy sang tØnh kh¸c Thay tõ " lang thang" b»ng "®i" hoÆc “ngîc xu«i" II. Bµi tËp Bµi tËp 1: Ph¸t hiÖn vµ ch÷a lçi dïng tõ trong nh÷ng c©u sau a. Cã thÓ nãi em cã thÓ tiÕn bé nÕu líp em cã thÇy c« d¹y giái b. Nhân dân ta đang ngày đêm chăm lo kiến thiết xây dựng nớc nhà c. Tỉnh uỷ đa 50 con bò về giúp hợp tác xã chỉ đạo sản xuất vụ mùa. d.Khu nhµ nµy thËt lµ hoang mang e.Ông em đợc Đảng gắn danh hiệu 50 năm tuổi Đảng Bài tập 2: Tìm lỗi dùng từ trong những câu dới đây và chữa lại cho đúng a. Lòng yêu mến thiên nhiên say đắm đã làm cho ngời quên đi nỗi vất vả trên đờng đi b. Trong truyện Sơn Tinh Thuỷ Tinh ngời xa đã nhân cách hoá các hiện tợng thiên nhiên rất sinh động.
<span class='text_page_counter'>(14)</span> c. Bè em lµ th¬ng binh, «ng cã dÞ vËt l¹ ë phÇn mÒm d. Lªn líp 6 em míi thÊy viÖc häc lµ nghiªm träng e. Mái tóc ông em đã sửa soạn bạc trắng g. Bãi biển quê em mùa này đẹp ghê ghớm h.¤ng nghe b× bâm c©u chuyÖn cña vî chång luËt s. Bài tập 3: Thay thế các từ đồng nghĩa với từ " Phù đổng Thiên Vơng" trong đoạn văn sau : " Nghe chuyện Phù Đổng Thiên Vơng tôi tởng tợng đến một trang nam nhi søc vãc kh¸c thêng nhng t©m hån cßn th« s¬ vµ gi¶n dÞ nh t©m hån tÊt cả mọi ngời xa. " Phù Đổng Thiên Vơng gặp lúc quốc gia lâm nguy đã xông pha ra trận, đem sức khoẻ mà đánh tan giặc, nhng bị thơng nặng. Tuy thế " Phù Đổng Thiªn V¬ng vÉn ¨n mét b÷a c¬m råi nh¶y xuèng hå T©y t¾m, xong míi «m vÕt th¬ng lªn ngùa ®i t×m mét rõng c©y ©m u, ngåi dùa vµo mét gèc c©y to, giÊu kÝn nỗi đau đớn mà chết." Gợi ý: HS có thể chọn những từ ( cụm từ) đồng nghĩa để thay thế nh: - ngêi trai lµng Phï §æng - cËu bÐ k× l¹ Êy - ngêi anh hïng lµng Giãng - Tr¸ng sÜ Êy Bµi tËp 4: Ph©n tÝch t¸c dông cña phÐp lÆp tõ trong c¸c vÝ dô sau: a. Tre §ång Nai, nøa ViÖt B¾c, tre ngót ngµn §iÖn Biªn Phñ, luü tre th©n mËt lµng t«i.§©u ®©u ta còng cã nøa tre lµm b¹n b. Ngời xa có câu: " Trúc dẫu cháy, đốt ngay vẫn thẳng" . Tre là thẳng thắn bất khuất! Ta kháng chiến, tre lại là đồng chí chiến đấu của ta. Tre vốn cùng ta làm ăn, lại vì ta mà cùng ta đánh giặc. 4.Củng cố. -Tự đặt các đoạn văn và tự sửa chữa. 5.Hướng dẫn về nhà. -Ôn lại bài và làm các bài tập. Ngµy so¹n :20/9/2015 Tiết: 19-20-21:. Chủ đề:. V¨n tù sù (TiÕp). A.Mục tiêu cần đạt. LuyÖn kÜ n¨ng viÕt lêi v¨n, ®o¹n v¨n tù sù vËn dông ng«i kÓ, lêi kÓ, thø tù kÓ TËp dùng ®o¹n, viÕt bµi cô thÓ B.Các bước lên lớp. 1. Lý thuyÕt a. Lêi v¨n - Lêi v¨n giíi thiÖu nh©n vËt th× cã thÓ giíi thiÖu hä tªn, lai lÞch, quan hÖ, tÝnh t×nh, t©m hån cña nh©n vËt. VÝ dô : giíi thiÖu nh©n vËt L¹c Long Qu©n: " ThÇn m×nh rång phÐp l¹." Thờng sử dụng các cụm từ: " Ngày xa", " Thuở ấy.", " Về đời vua." khi mở đầu các truyện đời xa..
<span class='text_page_counter'>(15)</span> - Lời văn kể sự việc trong văn tự sự thì kể các hành động, việc làm, kết quả và sự đổi thay do các hành động ấy đem lại. VÝ dô: §o¹n v¨n kÓ sù viÖc Th¹ch Sanh giÕt ch»n tinh: " Nửa đêm, Thạch Sanh đang lim dim mắt chặt đầu quái vật và xách bộ cung tên ®em vÒ" b. §o¹n v¨n tù sù Cốt truyện đợc kể qua một chuỗi các tình tiết. Thông thờng mỗi tình tiết đợc kể bằng một đoạn văn. Mỗi đoạn văn thờng có một câu chủ đề nói lên ý chính, các câu còn lại nhằm bổ sung, minh hoạ cho câu chủ đề. VÝ dô : Dïng c©y buý thÇn, M· L¬ng vÏ cho tÊt c¶ ngêi nghÌo trong lµng. Nhµ nµo kh«ng cã cµy em vÏ cho cµy. Nhµ nµo kh«ng cã cuèc, em vÏ cho cuèc. Nhµ nào không có đèn, em vẽ cho đèn. Nhà nào không có thùng múc nớc, em vẽ cho thïng". -> Câu in đậm là câu chủ đề, các câu còn lại kể rõ những việc làm của Mã Lơng c. Ng«i kÓ, lêi kÓ - Ngôi kể là vị trí giao tiếp mà ngời kể sử dụng để kể chuyện - Cã 3 c¸ch sö dông ng«i kÓ + Ng«i kÓ thø 3: gäi nh©n vËt b»ng tªn, ngêi kÓ giÊu m×nh-> Linh ho¹t kÓ tù do nh÷ng g× diÔn ra víi nh©n vËt-> TÝnh kh¸ch quan + Ng«i kÓ thø nhÊt: Ngêi kÓ xng t«i, trùc tiÕp kÓ ra nh÷ng g× m×nh nghe, m×nh thÊy + Phối hợp ngôi kể 1 và 3 : giọng điệu tự nhiên, sinh động, chủ thể và khách thể tù sù giao hoµ giao c¶m ? Tìm các văn bản đợc kể ở ngôi 1, ngôi 3, kết hợp ngôi 1 và 3. - Lêi kÓ trong v¨n tù sù: Mét t¸c phÈm tù sù thêng cã nhiÒu lo¹i ng«n ng÷ xen nhau, phèi hîp víi nhau: ng«n ng÷ kÓ, ng«n ng÷ t¶, ng«n ng÷ nh©n vËt + ng«n ng÷ kÓ thÓ hiÖn diÔn biÕn cèt truyÖn. + ng«n ng÷ t¶: t¶ nh©n vtj, t¶ khung c¶nh- lµm nÒn, lµm ph«ng cho c©u chuyÖn + ngôn ngữ nhân vật: lời đối thoại và độc thoại d. Thø tù kÓ - KÓ xu«i( kÓ theo dßng ch¶y thêi gian) sù viÖc x¶y ra tríc kÓ tríc, sù viÖc x¶y ra sau kể sau đến hết Ví dụ: truyện cổ dân gian, truyện văn xuôi trung đại. - kể ngợc( sử dụng hồi tởng và phép đồng hiện trong thứ tự kể) có lúc chuyện sau kể trớc, chuyện trớc kể sau, các sự việc đan chéo nhau. Mục đích là ngời kể gây bÊt ngê, høng thó t« ®Ëm tÝnh c¸ch nh©n vËt e. C¸c lo¹i bµi kÓ: 1. Kể chuyện đời thờng, 2. KÓ chuyÖn tëng tîng - Kể chuyện đời thờng là kể lại những việc mà mình đã thấy, đã nghe, đã biết… Kể chuyện đời thờng phải coi trọng sự thật, ngời viết chỉ lựa chọn, sắp xếp… chứ không đợc bịa. VÝ dô: Em h·y kÓ l¹i mét sè chuyÖn vui trong líp tuÇn qua - H·y kÓ l¹i nh÷ng kØ niÖm s©u s¾c vÒ t×nh b¹n cña em.
<span class='text_page_counter'>(16)</span> - KÓ chuyÖn vÒ «ng bµ cña em - KÓ chuyÖn tëng tîng: TruyÖn tëng tîng lµ nh÷ng truyÖn do ngêi kÓ s¸ng t¹o ra b»ng trÝ tëng tîng cña m×nh, kh«ng cã s½n trong s¸ch vë hay trong thùc tÕ, nhng nó vẫn có một ý nghĩa nào đó. VÝ dô: - H¹t lóa tù kÓ chuyÖn m×nh. - H·y kÓ vÒ giÊc m¬ cña mét b«ng hoa - Hµng c©y xanh nãi vÒ m×nh 2.Thùc hµnh luyÖn tËp BT 1: Hãy dùng lời văn tự sự để viết đoạn văn giới thiệu từng nhân vật sau ( tự đặt tên cho nhân vật) a. Một cậu học sinh thông minh, nhanh nhẹn, thích vui đùa. b. Một cầu thủ bóng đá thiếu niên đầy tài năng. BT 2 : Hãy dùng lời văn tự sự để viết các đoạn văn kể từng sự việc sau a. Mét häc sinh dòng c¶m nhËn lçi cña m×nh tríc c« gi¸o vµ tríc c¶ líp b. Hai anh em nhêng nhau mét b¾p ng« luéc BT 3 : H·y chuyÓn ®o¹n v¨n tù sù dïng ng«i kÓ thø nhÊt sau ®©y thµnh ®o¹n văn tự sự dùng ngôi kể thứ 3 sao cho hợp lý và nêu rõ việc thay đổi ngôi kể ®em l¹i ®iÒu g× míi cho ®o¹n v¨n: " Anh XiÕn tãc vÓnh hai c¸i sõng dµi nh hai chiÕc lng cong cong cã khÊc tõng đốt, chõ xuống mắng tôi: - Dế Mèn nghếch ngác kia! Mày to đầu thế mà mày nở đánh thằng bé bằng ngần ấy à? Không đợc quen thói bắt nạt. T«i ngo¶nh nh×n lªn: Anh XiÕn Tãc lùc lìng vµ uy nghi bäc m×nh trong bé gi¸p đồng hun rất cứng, bộ hung tợn dữ dội lắm. Nhng tôi cóc sợ. Coi bộ chẳng làm gì nổi tôi tốt! Bởi tôi biết anh ta cũng hãi lũ trẻ, chỉ đứng trên cây không dám xuèng" BT 4: H·y chuyÓn ®o¹n v¨n tù sù dïng ng«i kÓ thø ba sau ®©y thµnh ®o¹n văn tự sự dùng ngôi kể thứ nhất sao cho hợp lý và nêu rõ việc thay đổi ngôi kể ®em l¹i ®iÒu g× míi cho ®o¹n v¨n: ' Quân của Triệu Đà kéo vào chiếm đóng Loa Thành; còn Trọng Thuỷ một mình mét ngùa theo dÊu l«ng ngçng ®i t×m MÞ Ch©u. §Õn gÇn bê biÓn, thÊy x¸c vî n»m trªn b·i cá, tuy chÕt mµ nhan s¾c kh«ng mê phai, Träng Thuû khãc oµ lªn, thu nhÆt thi hµi ®em vÒ ch«n trong Loa Thµnh råi ®©m ®Çu xuèng giÕng trong thµnh mµ chÕt" BT 5: Cho đề văn" Kể một kỉ niệm sâu sắc về tình cảm của ông( bà) giànhcho m×nh Chän ng«i kÓ vµ thø tù kÓ cho c©u chuyÖn? Lý gi¶i v× sao em l¹i chän nh vËy? 4.Củng cố. -Tự đặt các đoạn văn và tự kể lại hoặc kể lại các câu chuyện có ngôi kể thứ nhất hoặc thứ ba.. 5.Hướng dẫn về nhà. -Ôn lại bài và làm các bài tập..
<span class='text_page_counter'>(17)</span> Ngµy 22/9/2015 Tiết :22-23-24: Chủ đề:. TruyÖn ngô ng«n, truyÖn cêi. A.Mục tiêu cần đạt. Gióp HS nhËn diÖn, ph©n lo¹i truyÖn ngô ng«n, truyÖn cêi víi c¸c thÓ lo¹i truyÖn d©n gian kh¸c Làm rõ các đặc điểm thể loại qua các văn bản cụ thể Phân tích đợc cái đáng cời B.Các bước lên lớp. 1. TruyÖn ngô ng«n a. Kh¸i niÖm -Truyện ngụ ngôn là gì? Nhắc lại các truyện ngụ ngôn mà em đã học, đọc? Là loại truyện kể dân gian bằng văn xuôi hay văn vần, mợn câu chuyện về đồ vật,loài vật, cây cỏ hoặc chính con ngời để nói bóng gió kín đáo chuyện con ngời, nhằm nêu lên bài học luân lý - Các văn bản đã học + ếch ngồi đáy giếng + §eo nh¹c cho mÌo + ThÇy bãi xem voi + Ch©n tay tai m¾t miÖng b. Văn bản: " ếch ngồi đáy giếng", " Thầy bói xem voi" ? Làm rõ các đặc điểm của truyện ngụ ngôn qua 2 văn bản trên - NghÜa ®en cña tõng c©u chuyÖn - Bµi häc rót ra ë tõng truyÖn - NhËn xÐt vÒ nghÖ thuËt 2. TruyÖn cêi a. Khái niệm: Truyện cời là loại truyện kể về những cái đáng cời trong cuộc sống nh»m t¹o ra tiÕng cêi mua vui hoÆc phª ph¸n nh÷ng thãi h tËt xÊu trong x· héi. b. Tóm tắt các truyện cời đã học - Treo biÓn - Lîn cíi ¸o míi c Ph©n tÝch truyÖn " Lîn cíi ¸o míi" gîi ý: ph©n tÝch t×nh huèng truyÖn phân tích cái đáng cời, cời cái gì? vì sao cời? ph©n tÝch ý nghÜa cña truyÖn ph©n tÝch nghÖ thuËt g©y cêi Bµi tham kh¶o TruyÖn nµy tiÕng cêi bËt ra ë t×nh huèng buån cêi. Hai anh hay khoe gÆp nhau và cùng khoe. Có cử chỉ nực cời. Anh này thì:" tất tởi chạy đến hỏi to"..
<span class='text_page_counter'>(18)</span> Anh kia th× :"gi¬ ngay v¹t ¸o b¶o". Mét anh th× khoe "con lîn cíi". Mét anh l¹i khoe" cái áo mới". Anh nào cũng vừa hả hê vừa bực dọc! Hả hê vì ngời để đợc dịp để khoe! Bực dọc vì đợi suốt một ngày mới có dịp để khoe" cái áo mới". Bực dọc vì con lợn cới chạy đi đờng nào tìm cha ra! Tiếng cời ở lợn cới áo mới là tiếng cời châm biếm thói khoe khoang. Và đó cũng là bài học luân lý nhẹ nhàng mà sâu sắc: hay khoe khoang là lố bịch, để lại tiÕng cêi cho thiªn h¹! 4.Củng cố. -Tự đặt các đoạn văn và tự kể lại hoặc kể lại các câu chuyện có ngôi kể thứ nhất hoặc thứ ba.. 5.Hướng dẫn về nhà. -Ôn lại bài và làm các bài tập.. Ngµy so¹n 2/10/2015. Tiết:25-26-27:. Danh tõ, côm danh tõ. A.Mục tiêu cần đạt. - Cñng cè vµ n©ng cao kiÕn thøc vÒ danh tõ, côm danh tõ: nhËn diÖn, ph©n lo¹i vào sơ đồ -Thực hành đặt câu, dựng đoạn B.Các bước lên lớp. 1. Danh tõ a. Kh¸i niÖm: Danh tõ lµ nh÷ng tõ chØ ngêi, vËt, hiÖn tîng, kh¸i niÖm. GV yªu cÇu HS lÊy vÝ dô b»ng c¸ch cho HS lªn b¶ng thi t×m danh tõ Ví dụ: Lan, Huệ, Hồng, cỏ, hoa, xe đạp, ma, nắng, bão... b. Ph©n lo¹i GV yªu cÇu HS lËp b¶ng hÖ thèng, mçi lo¹i lÊy mét vÝ dô. Danh tõ Danh tõ chØ sù vËt. DT chung. DT riªng. Danh từ chỉ đơn vị. DT chỉ đơn vị tù nhiªn. DT chỉ đơn vị qui íc. chÝnh x¸c. íc chõng. c. Chøc vô ng÷ ph¸p cña danh tõ - danh từ thờng làm chủ ngữ, khi làm vị ngữ thờng có từ "là " đứng trớc.
<span class='text_page_counter'>(19)</span> VÝ dô: C¸i bót mµu ®en -> DT lµm CN C« Êy lµ sinh viªn -> DT lµm VN 2. Côm danh tõ a. Kh¸i niÖm: Côm danh tõ lµ tæ hîp tõ do danh tõ lµm trung t©m kÕt hîp víi một số từ ngữ phụ thuộc đứng trớc hoặc đứng sau danh từ tạo thành - Từ ngữ phụ thuộc đứng trớc thờng là số từ hoặc chỉ từ - Từ ngữ phụ thuộc đứng sau thờng là chỉ từ. b. M« h×nh cÊu t¹o GV yªu cÇu HS lËp m« h×nh cÊu t¹o, lÊy vÝ dô ®iÒn vµo m« h×nh : PhÇn phô tríc PhÇn trung t©m PhÇn phô sau t2 t1 T1 T2 s1 s2 TÊt c¶ nh÷ng con gµ m¸i t¬ Êy c. Ph©n biÖt danh tõ, côm danh tõ - Từ cấu tạo chặt chẽ, không thêm một tiếng nào vào đợc Cụm từ cấu tạo lỏng, xen tiếng vào đợc - Đặt vào văn cảnh để phân biệt 3> Bµi tËp Bµi 1. Cho ®o¹n trÝch sau " Ngời ta kể lại rằng….dày đặc các hình" ( C©y bót thÇn ) - Xác định các danh từ? - Phân loại các danh từ vừa tìm đợc? Bài 2. Cho các danh từ : đồ đạc, bụng dạ, cha mẹ. §Æt c©u cã c¸c danh tõ trªn ë phÇn chñ ng÷? §Æt c©u cã c¸c danh tõ trªn ë phÇn vÞ ng÷? 3. Cho ®o¹n trÝch " Mét h«m, M· L¬ng…hoµng cung" ( C©y bót thÇn ) - T×m côm danh tõ? - §iÒn c¸c côm danh tõ vµo m« h×nh? Bµi 4.a. §Æt c¸c côm danh tõ cã trung t©m lµ nh÷ng danh tõ sau ®©y nhân dân, mèo, đồng bào, xe, nớc, bàn ghế. b. Nhận xét các phụ ngữ trớc và sau các danh từ đã cho? Bµi 5. §Æt 5 côm danh tõ cã phô ng÷ lµ côm chñ- vÞ ? Bài 6. Viết một đoạn văn ngắn chủ đề bạn bè rồi xác định các danh từ, cụm danh tõ trong ®o¹n v¨n em võa viÕt. 4.Củng cố. -Tự đặt các đoạn văn và tự xác định các DT, cụm DT. 5.Hướng dẫn về nhà. -Ôn lại bài và làm các bài tập..
<span class='text_page_counter'>(20)</span> Ngµy so¹n:10/10/2015 Tiết: 28-29-30:. Sè tõ, lîng tõ, chØ tõ. A.Mục tiêu cần đạt. Cñng cè vµ n©ng cao kh¸i niÖm NhËn diÖn ph©n tÝch trong nh÷ng ng÷ c¶nh cô thÓ, ph©n biÖt chóng víi nhau Thực hành đặt câu, dựng đoạn B.Các bước lên lớp. 1. Sè tõ a. Kh¸i niÖm: Sè tõ lµ nh÷ng tõ chØ sè lîng, sè thø tù cô thÓ cña sù vËt mµ ta nãi đến. VÝ dô: Mét c©y lµm ch¼ng nªn non Ba c©y chôm l¹i nªn hßn nói cao -> Sè lîng LÇn thø ba thøc dËy Anh hèt ho¶ng giËt m×nh -> Sè thø tù b. VÞ trÝ - Số từ chỉ số lợng đứng trớc danh từ - Số từ chỉ số thứ tự đứng sau danh từ c. Phân biệt số từ với danh từ chỉ đơn vị gắn với ý nghĩa số lợng 2. Lîng tõ a. Kh¸i niÖm: Lîng tõ lµ nh÷ng tõ chØ lîng Ýt hay nhiÒu VÝ dô: - Ai ơi đừng bỏ ruộng hoang Bao nhiêu tấc đất tấc vàng bấy nhiêu - Nh÷ng lµ rµy íc mai ao Mêi l¨m n¨m Êy biÕt bao nhiªu t×nh b. Ph©n lo¹i - Lîng tõ toµn thÓ lµ nh÷ng tõ chØ toµn thÓ mét sù vËt hoÆc toµn bé mäi sù vËt đứng đầu cụm danh từ. Lợng từ có ý nghĩa toàn thể đứng đầu cụm danh từ bao gåm c¸c tõ nh: tÊt c¶, tÊt th¶y, hÕt th¶y, toµn bé, c¶. - Lợng từ chỉ ý nghĩa tập hợp hay phân phối loại này thờng đứng ở vị trí thứ 2 trong côm danh tõ sau lîng tõ chØ toµn thÓ gåm ¸c tõ nh: nh÷ng, c¸c, mäi, mçi, tõng. Bµi tËp: Bµi 1-> 5 s¸ch " Mét sè kiÕn thøc kÜ n¨ng." 3. ChØ tõ a. Khái niệm: Chỉ từ là những từ dùng để trỏ vào sự vật, hiện tợng để xác định vị trÝ cña sù vËt hiÖn tîng trong kh«ng gian hoÆc thêi gian - Các chỉ từ thờng gặp là: đâu, đấy, đó, nọ, này, kia. VÝ dô - " Nay ta ®a 50 con xuèng biÓn, nµng ®a 50 con lªn nói chia nhau cai qu¶n c¸c ph¬ng".
<span class='text_page_counter'>(21)</span> -. S«ng Th¬ng mét d·i n«ng sê Bªn tr«ng ®Çu nä, bªn chê cuèi kia b. Chøc vô cña chØ tõ - Lµm phô ng÷ trong côm danh tõ Của ta trời đất đêm ngày Núi kia đồi nọ sông này của ta - ChØ tõ lµm chñ ng÷ trong c©u GhÐ m¾t tr«ng ngang thÊy b¶ng treo Kìa đền thái thú đứng cheo leo Ví đây đổi phận làm trai đợc Th× sù anh hïng h¸ bÊy nhiªu - ChØ tõ lµm tr¹ng ng÷ trong c©u Từ đó, nhuệ khí của nghĩa quân ngày một tăng c.Vai trò của chỉ từ trong diễn đạt và biểu cảm - §Ó tr¸nh lÆp tõ dïng chØ tõ lµm phÐp thÕ VÝ dô: D©n ta cã mét lßng nång nµn yªu níc. §ã lµ mét truyÖn thèng quÝ b¸u cña ta. - Tạo cảm xúc thẩm mĩ đặc sắc Thuyền ai đậu bến sông trăng đó Cã chë tr¨ng vÒ kÞp tèi nay Bµi tËp 1. T×m c¸c chØ tõ trong truyÖn " Sù tÝch Hå G¬m" 2. T×m c¸c chØ tõ trong truyÖn" Th¹ch Sanh" vµ thay b»ng c¸c tõ ng÷ thÝch hîp 4.Củng cố. -Nhắc lại khái niệm ST,LT,CT 5.Hướng dẫn về nhà. -Ôn lại bài và làm các bài tập.. Ngµy so¹n : 15/10/2015. Tiết:31-32-33:. Động từ, cụm động từ. A.Mục tiêu cần đạt. Nhận diện và phân biệt động từ, cụm động từ Nhận diện trong ngữ cảnh, phân tích vào sơ đồ §Æt c©u, dùng ®o¹n v¨n cã sö dông c¸c kiÕn thøc trªn B.Các bước lên lớp. 1. Lý thuyết : Động từ, cụm động từ. a. Động từ là gì: Là những từ chỉ hành động, trạng thái của sự vật. Ví dụ: Hỡi cô tát nớc bên đàng Sao cô múc ánh trăng vàng đổ đi. b. Kết hợp với đã,sẽ,đang,sắp,cũng,vẫn,hãy,đừng,chớ về phía trớc động từ tạo thành cụm động từ..
<span class='text_page_counter'>(22)</span> c. Chức vụ của động từ. - Chñ yÕu lµm vÞ ng÷. Ví dụ: Trên đồng cạn dới đồng sâu Chång cµy vî cÊy con tr©u ®i bõa. -Khi làm chủ ngữ động từ mất khả năng kết hợp với các từ trên. Ví dụ: Lao động là vẻ vang. d. Cụm động từ là loại tổ hợp từ do một động từ làm trung tâm kết hợp với một sè tõ ng÷ phô thuéc nã t¹o thµnh. VÝ dô: T«i më cöa, b¹n lau b¶ng. Chóng ta cïng lµm. đ. Cấu tạo cụm động từ : PhÇn phô tríc PhÇn trung t©m PhÇn phô sau 2. Bµi tËp : BT1- 6 s¸ch " Mét sè kiÕn thøc kü n¨ng vµ bµi tËp n©ng cao Ng÷ v¨n 6" Trang 50-51 , 56-58 Bài tập 2: Xác định cụm động từ trong các cụm từ sau: -V« cïng ng¹c nhiªn - HÕt søc sửng sèt - Kh«i ng« tuÊn tó v« cïng -Tng bõng nhÊt kinh kú - KhiÕp sî v« cïng Bài tập 3: Viết một đoạn văn miêu tả lọ hoa trên bàn cô giáo trong đó có sử dụng động từ , cụm động từ, tính từ , cụm tính từ. 4.Củng cố. -Nhắc lại khái niệm động từ,cụm động từ. 5.Hướng dẫn về nhà. -Ôn lại bài và làm các bài tập.. Ngµy:20/10/2015 Tiết: 34-35-36: TÝnh tõ, côm tÝnh tõ A.Mục tiêu cần đạt. NhËn diÖn vµ ph©n biÖt tÝnh tõ, côm tÝnh tõ Nhận diện trong ngữ cảnh, phân tích vào sơ đồ §Æt c©u, dùng ®o¹n v¨n cã sö dông c¸c kiÕn thøc trªn B.Các bước lên lớp. 1. Lý thuyÕt : TÝnh tõ, côm tÝnh tõ. a. Tính từ là những từ chỉ đặc điểm, tính chất của sự vật. Ví dụ: Tiếng việt của chúng ta rất giàu đẹp. b. TÝnh tõ kÕt hîp víi mét sè tõ ng÷ phô thuéc t¹o thµnh côm tÝnh tõ. VÝ dô: Hai vî chång ë víi nhau rÊt h¹nh phóc..
<span class='text_page_counter'>(23)</span> c. CÊu t¹o cña côm tÝnh tõ . PhÇn phô tríc. PhÇn trung t©m. PhÇn phô sau. 2. Bµi tËp : Bµi tËp1:T×m tÝnh tõ trong ®o¹n th¬ sau: Chó bÐ lo¾t cho¾t C¸i x¾c xinh xinh C¸i ch©n tho¨n tho¾t C¸i ®Çu nghªnh nghªnh Ca lô đội lệch Måm huýt s¸o vang Nh con chim chÝch Nhảy trên đờng vàng. Bµi tËp2: §Æt 5 c©u cã tÝnh tõ. Bµi tËp3: T×m c¸c côm tÝnh tõ trong c¸c c©u sau: Bài tập4: Xác định các cụm tính từ trong các cụm từ sau: -V« cïng ng¹c nhiªn -HÕt søc s÷ng sèt -Kh«i ng« tuÊn tó v« cïng -Tng bõng nhÊt kinh kú - KhiÕp sî v« cïng Buæi 15 ¤n tËp vÒ v¨n b¶n I. Môc tiªu - N¨m v÷ng kh¸i niÖm v¨n b¶n - §Æc ®iÓm cña v¨n b¶n - Ph¬ng ph¸p t¹o lËp v¨n b¶n - KÜ n¨ng liªn kÕt, dùng ®o¹n, t¹o lËp v¨n b¶n II. Tæ chøc «n tËp 1. Lý thuyÕt a. Kh¸i niÖm v¨n b¶n - V¨n b¶n lµ c¸c t¸c phÈm v¨n häc vµ v¨n kiÖn ghi b»ng giÊy tê. Cã v¨n b¶n h¼n hoi. VÝ dô: Bµi ca dao" C«ng cha nh nói Th¸i S¬n", bµi th¬" B¸nh tr«i níc" - TÝnh chÊt cña v¨n b¶n: Lµ mét thÓ thèng nhÊt, Trän vÑn vÒ néi dung ý nghÜa, hoµn chØnh vÒ h×nh thøc VÝ dô: Bµi ca dao" C«ng cha…. đạo con" Hai c©u ®Çu ngîi ca c«ng cha nghÜa mÑ to lín qua sù so s¸nh… HAi câu cuối nói về đạo làm con phải" Một lòng thờ mẹ kính cha", săn sóc phụng dỡng cha mẹ- > đó là nội dung ý nghĩa vừa thống nhất vừa trọn vẹn VÒ h×nh thøc l¹i hoµn chØnh: viÕt theo thÓ th¬ lôc b¸t, vÇn ch©n: s¬n- nguån, vÇn lng: ra- cha- lµ..lèi vÝ von, so s¸nh cô thÓ, h×nh tîng - Chủ đề là vấn đề chủ yếu đợc nêu trong văn bản.
<span class='text_page_counter'>(24)</span> VÝ dô: V¨n b¶n " Cuéc chia tay cña nh÷ng con bóp bª" nãi lªn sù ®au buån, mÊt mát của những đứa con thơ khi cha mẹ bỏ nhau, tình thơng anh em trong bi kịch gia đình. b. Liªn kÕt v¨n b¶n - Liªn kÕt vÒ néi dung ý nghÜa - Liªn kÕt vÒ h×nh thøc - T¸c dông cña liªn kÕt: t¹o sù chÆt chÏ, liÒn m¹ch, t¹o tÝnh thèng nhÊt hoµn chØnh, trän vÑn. Kh«ng liªn kÕt th× v¨n b¶n sÏ rêi r¹c, xéc xÖch c. Bè côc vµ m¹ch l¹c trong v¨n b¶n - Bè côc v¨n b¶n lµ sù s¾p xÕp c¸c ý theo mét tr×nh tù hîp lý trong v¨n b¶n - TÝnh chÊt cña bè côc + cân đối, cân xứng + liÒn m¹ch, chÆt chÏ + hoµn chØnh, thèng nhÊt, hîp lý - C¸c phÇn cña bè côc: thêng cã 3 phÇn: më bµi, th©n bµi, kÕt bµi Mở bài: Nêu khái quát( câu chuyện, cảnh vật, vấn đề) Th©n bµi: Chi tiÕt, cô thÓ( c¸c t×nh tiÕt diÔn biÕn, t¶ cô thÓ c¶nh vËt, ph©n tÝch, gi¶i thÝch, chøng minh, b×nh luËn…) Kết bài: Nêu cảm xúc, cảm nghĩ, đánh giá d. T¹o lËp v¨n b¶n: theo c¸c bíc - Xác định yêu cầu đề văn và tìm định hớng viết: viết về cái gì? viết nh thế nào? viết cho ai? viết để làm gì?Viết trong bao lâu? - X©y dùng bè côc: LËp dµn ý vµ t×m ý - Diễn đạt: viết thành văn - §äc, s÷a ch÷a, bæ sung: xem l¹i dÊu c©u, chÝnh t¶ 2. Bµi tËp vËn dông BT 1 : Sắp xếp các câu văn sau theo thứ tự hợp lý để tạo thành một đoạn văn hoµn chØnh a. Ai d¸m b¶o th¶o méc tù nhiªn kh«ng cã t×nh mÉu tö b. Măng trồi lên nhọn hoắt nh một mũi gai khổng lồ xuyên qua đất luỹ mà trổi dËy. BÑ m¨ng mäc kÝn th©n c©y non , ñ kÜ nh ¸o mÑ trïm lÇn trong, lÇn ngoµi cho đứa con non nớt. c. Díi gèc tre tua tña nh÷ng mÇm m¨ng. S¾p xÕp l¹i c-> b -> a BT 2 : Tõ nèi trong ®o¹n v¨n sau cha phï hîp. Em h·y thay thÕ b»ng mét tõ phï hîp Làng quê tôi đã khuất hẳn, nhng tôi vẫn đăm đắm nhìn theo. Tôi đã đi nhiều nơi, đóng quân nhiều chỗ phong cảnh đẹp hơn đây nhiều, mặc dù sức quyến rũ, nhớ thơng vẫn không mãnh liệt, day dứt bằng mãnh đất cọc cằn này. Cã thÓ ®iÒn : nhng sao… BT 3 : hãy chọn cụm từ thích hợp( Trăng đã lên rồi, cơn gió nhẹ, từ từ lên ở chân trời, vắt ngang qua, rặng tre đen, những hơng thơm ngát) điền vào chỗ trống để hoµn chØnh ®o¹n v¨n sau: Ngày cha tắt hẳn …………. ………….Mặt trăng tròn to và đỏ, …………….
<span class='text_page_counter'>(25)</span> sau………………………cña lµng xa. MÊy sîi m©y con……………….mçi lóc một mãnh dần rồi tắt hẳn. Trên quãng đồng ruộng, hiu hiu ®a l¹i, thoang tho¶ng ………………………. BT 4 : V× sao c¸c c©u th¬ sau kh«ng t¹o thµnh mét ®o¹n th¬ hoµn chØnh? Ngµy xu©n con Ðn ®a thoi Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mơi Long lanh đáy nớc in trời Thµnh x©y khãi biÕc non ph¬i bãng vµng Sè sè nắm đất ven đờng RÇu rÇu ngän cá nöa vµng nöa xanh Gîi ý: V× chóng cã vÇn nhng ý gi÷a c¸c c©u kh«ng liªn kÕt víi nhau BT 5 : Đọc kĩ đề văn sau và trả lời câu hỏi EM hãy viết bức th cho một ngời chiến sĩ ngoài đảo xa để kể về một hoạt động đền ơn đáp nghĩa ở chi đội em. a. Em hãy xác định những yêu cầu cụ thể sau ? Th viÕt cho ai? ?Th viÕt vÒ c¸i g×? ? Em sÏ xng h« nh thÕ nµo trong bøc th? ? C©u chuyÖn em sÏ kÓ lµ c©u chuyÖn g×? b. C©u v¨n nµo sau ®©y phï hîp víi phÇn më ®Çu cña bøc th? 1. Chóng em xin høa sÏ lu«n cè g¾ng häc tËp ch¨m ngoan vµ lµm thËt nhiÒu việc tốt để những ngời bà, ngời mẹ ở hậu phơng vợi bớt đi những nỗi vất vả và nỗi nhớ thơng về những ngời con đang chiến đấu nơi xa. 2. Chúng em là những đội viên của trờng Lê Văn Tám, ngổitờng mà anh đã gắn bó suốt những năm tháng tuổi thơ; do vậy chúng em đã đợc biết về anh và những chiến công của anh ngoài đảo xa.. Ngµy so¹n Buæi 16+17 «n tËp tæng hîp I. Mục tiêu cần đạt HÖ thèng toµn bé kiÕn thøc v¨n b¶n, tiÕng viÖt, tËp lµm v¨n.
<span class='text_page_counter'>(26)</span> Làm các đề thi II. Tæ chøc «n tËp A.PhÇn v¨n b¶n 1. TruyÖn d©n gian a. TruyÒn thuyÕt - Kh¸i niÖm - Các văn bản đã học: Con rồng cháu tiên, B¸nh chng b¸nh giÇy, Th¸nh Giãng, Sù tÝch Hå G¬m, S¬n Tinh Thuû Tinh. b. Cæ tÝch. - Kh¸i niÖm. - Các văn bản đã học: Thạch Sanh, Em bÐ th«ng minh, C©y bót thÇn, Ông lão đánh cá và con cá vàng. c. Ngô ng«n. -Kh¸i niÖm. - Các văn bản đã học: ếch ngồi đáy giếng, ThÇy bãi xem voi, Ch©n tay tai m¾t miÖng. d. TruyÖn cêi. -Kh¸i niªm. - Các văn bản đã học: Treo biển, Lîn cíi ¸o míi. - Yªu cÇu häc sinh so s¸nh sù gièng vµ kh¸c nhau gi÷a truyÒn thuyÕt vµ cæ tÝch,TruyÖn ngô ng«n vµ truyÖn cêi. - Yêu cầu H/s nắm đợc sự việc, nhân vật chính, nội dung ý nghĩa của các văn bản Gîi ý: Néi dung ý nghÜa + TruyÒn thuyÕt gi¶i thÝch nguån gèc d©n téc, phong tôc, tËp qu¸n, hiÖn tîng thiªn nhiªn. M¬ íc chinh phôc thiªn nhiªn vµ chiÕn th¾ng giÆc ngo¹i x©m. + TruyÖn cæ tÝch: Ca ngîi dòng sÜ v× d©n diÖt ¸c, ngêi nghÌo, th«ng minh, tµi trÝ, ë hiÒn gÆp lµnh. KÎ tham ¸c bÞ trõng trÞ. + Truyện ngụ ngôn: Nêu lên những bài học đạo đức lẽ sống. Phê phán những c¸ch nh×n thiÓn cËn hÑp hßi. + TruyÖn cêi: ChÕ giÔu ch©m biÕm phª ph¸n nh÷ng tÝnh xÊu ngêi tham thÝch khoe bñn xØn. 2. Truyện trung đại: a.Kh¸i niÖm b. Các văn bản đã học: Con hổ có nghĩa, MÑ hiÒn d¹y con, ThÇy thuèc giái cèt nhÊt ë tÊm lßng. c. H/s kÓ tãm t¾t n¾m néi dung vµ nghÖ thuËt, sù viÖc vµ nh©n vËt..
<span class='text_page_counter'>(27)</span> B. PhÇn tiÕng viÖt 1.Tõ. - Kh¸i niÖm. - Ph©n lo¹i - NghÜa cña tõ - Tõ nhiÒu nghÜa vµ hiÖn tîng chuyÓn nghÜa cña tõ 2. Danh tõ côm danh tõ - Kh¸i niÖm - Ph©n lo¹i - Chøc vô - M« h×nh cÊu t¹o 3. Sè tõ, lîng tõ, chØ tõ - Kh¸i niÖm - Chøc vô - Vai trß 4. Động từ cụm động từ - Kh¸i niÖm - Ph©n lo¹i - Chøc vô - M« h×nh cÊu t¹o 5. TÝnh tõ côm tÝnh tõ - Kh¸i niÖm - Ph©n lo¹i - Chøc vô - M« h×nh cÊu t¹o C. TËp lµm v¨n: V¨n tù sù 1. Kh¸i niÖm 2. C¸c yÕu tè - Sù viÖc - Nh©n vËt - Lêi v¨n ®o¹n v¨n - Ng«i kÓ lêi kÓ - Thø tù kÓ 3. C¸c lo¹i bµi tù sù - Kể chuyện đời thờng - KÓ chuyÖn s¸ng t¹o Hs làm các đề kiểm tra học kì dới dạng trắc nghiệm và tự luận: Sách kiểm tra đánh giá thờng xuyên và định kì, Thiết kế, Một số kiến thức kĩ năng và bài tật Khung kÕ ho¹ch båi dìng Ng÷ v¨n 6a- Häc k× II Buæi Néi dung thêi gian 18+19 V¨n kÓ chuyÖn tëng tîng TuÇn 20 Ôn tập Truyện kí 1 ( Bài học đờng đời Tuần 21 ®Çu tiªn, S«ng níc Cµ Mau) 20 Tõ lo¹i : Phã tõ TuÇn 22.
<span class='text_page_counter'>(28)</span> 21. V¨n miªu t¶. TuÇn 23. 22. V¨n t¶ c¶nh( Sö dông c¸c biÖn ph¸p nghÖ TuÇn 24 thuËt trong v¨n t¶ c¶nh). 23. TruyÖn kÝ 2( Bøc tranh cña em g¸i t«i, V- TuÇn 25 ît th¸c, Buæi häc cuèi cïng). 24. V¨n t¶ ngêi. TuÇn 26. 25. ¤n tËp th¬. TuÇn 27. 26. C¸c biÖn ph¸p tu tõ. tuÇn 28. 27. V¨n b¶n kÝ( C« T«, C©y tre ViÖt Nam, TuÇn 29 Lßng yªu níc, Lao xao). 28+29. C¸c thµnh phÇn chÝnh cña c©u. C©u trÇn TuÇn 30+31 thuật đơn. 30+ 31. Ch÷a c©u sai ng÷ ph¸p. 32+33+34. ¤n tËp tæng hîp toµn bé ch¬ng tr×nh TuÇn 33+34 KÜ n¨nglµm bµi kiÓm tra häc k×, lµm c¸c đề thi học kì. 35. ¤n thi häc k× II. TuÇn 32. TuÇn 35 Ngµy so¹n. Buæi 18: ¤n tËp v¨n kÓ chuyÖn tëng tîng I. Lý thuyÕt - TruyÖn tëng tîng lµ nh÷ng truyÖn do ngêi kÓ s¸ng t¹o ra b»ng trÝ tëng tîng cña m×nh, kh«ng cã s½n trong s¸ch vë hay thùc tÕ, nhng nã vÉn cã mét ý nghÜa nµo đó. VÝ dô: H¹t lóa tù kÓ chuyÖn m×nh H·y kÓ vÒ giÊc m¬ cña mét b«ng hoa Hµng c©y xanh nãi chuyÖn vÒ m×nh - Lu ý khi lµm bµi kÓ chuyÖn tëng tîng( Khi lµm v¨n tù sù) + Xác định cốt truyện và tình huống . Cèt truyÖn cÇn ph¶i cã nhiÒu t×nh tiÕt víi nh÷ng diÔn biÕn phong phó. Kh«ng nên chọn cốt truyện quá đơn giản. Cốt truyện phải bắt nguồn từ hiện thực cuộc sèng..
<span class='text_page_counter'>(29)</span> . Xác định tình tiết chính, tình tiết phụ. Nhấn vào những tình tiết quan trọng và lớt qua những tình tiết phụ, dùng tình tiết phụ tạo nền để làm nổi bật tình tiết chÝnh. Sè lîng t×nh tiÕt chÝnh còng kh«ng nªn qu¸ nhiÒu. . CÇn t¹o t×nh huèng cho cèt truyÖn. T×nh huèng ph¶i thËt bÊt ngê. §a t×nh huèng vµ xö lÝ t×nh huèng ph¶i linh ho¹t khÐo lÐo. + C¸ch x©y dùng nh©n vËt . Lựa chọn số lợng nhân vật phù hợp với cốt truyện, đồng thời xác định rõ nh©n vËt chÝnh, nh©n vËt phô. . Nhân vật phải đợc miêu tả với một chân dung cụ thể( tên tuổi, vóc dáng, trang phôc, diÖn m¹o, tÝnh t×nh) . Nhân vật đợc xây dựng phải xuất phát từ nguyên mẫu ngoài đời + C¸ch viÕt lêi kÓ, lêi tho¹i . Lời kể phải rõ ràng nhng kín đáo ý nhị. Lời kể phải làm toát lên đợc nội dung cốt truyện, chủ đề của câu chuyện cũng nh thái độ tình cảm của mình. . Lêi kÓ ph¶i hÕt søc linh ho¹t. Phèi hîp c¸c kiÓu c©u, c¸c lo¹i tõ ng÷. . Lêi kÓ ph¶i phï hîp víi ng«i kÓ. Dïng ng«i 1 lêi kÓ thiªn vÒ tù thuËt( nh÷ng cảm nhận, suy nghĩ, thái độ, lời bình phẩm về các sự việc). Ngôi 3 thì lời kể phải mang tÝnh kh¸ch quan. Lêi tho¹i t¹o nªn søc hÊp dÉn cho bµi v¨n tù sù. Lêi tho¹i kh«ng qu¸ nhiÒu, qu¸ ít, lời thoại phải đợc chọn lọc, phù hợp với nhân vật( phải nắm đợc tính cách, tuæi t¸c, nghÒ nghiÖp, giíi tÝnh cña c¸c nh©n vËt tham gia héi tho¹i) + C¸ch s¾p xÕp bè côc. Cã thÓ kÓ xu«i theo tr×nh tù thêi gian nhng kh«ng hay nªn cã thÓ kÓ theo thø tù kÓ ®an xen c¸c sù viÖc: tõ hiÖn t¹i( nªu kÕt qu¶) quay trë vÒ lÇn l¹i qu¸ khø( lÝ gi¶i nguyªn nh©n diÔn biÕn). VÝ dô Më bµi b»ng nh÷ng c©u giíi thiÖu kh«ng gian, thêi gian, miªu t¶ c¶nh vËt, nªu t©m tr¹ng, ý nghÜ cña nh©n vËt… Còng cã thÓ më ®Çu c©u chuyÖn b»ng mét tiếng gọi, một vài câu đối thoại ngắn. KÕt bµi b»ng mét vµi c©u giíi thiÖu kh«ng gian, thêi gian, miªu t¶ c¶nh vËt, h×nh ¶nh, nh©n vËt, c¶m nghÜ nh©n vËt hoÆc cã thÓ kÕt thóc theo lèi më( kh«ng khÐp lại vấn đề mà mở ra thêm một hớng suy nghĩ, một hớng cảm xúc, một chặng đời khác đang chờ đợi nhân vật. + VËn dông miªu t¶ trong v¨n tù sù. Miªu t¶ rÊt quan träng trong v¨n tù sù. t¶ c¶nh thiªn nhiªn lµm nÒn cho c©u chuyÖn, t¶ c¶nh sinh ho¹t, t¶ ch©n dung nh©n vật. Miêu tả phải đúng lúc, đúng chỗ, hợp lí, phải có sự lựa chọn. II. Bµi tËp vËn dông 1. H·y chuyÓn ®o¹n v¨n tù sù dïng ng«i kÓ thø nhÊt sau ®©y thµnh ®o¹n v¨n tù sự dùng ngôi kể thứ 3 sao cho hợp lí và nêu rõ việc thay đổi ngôi kể đem lại điều g× míi cho ®o¹n v¨n.: " Anh XiÕn Tãc vÓnh hai c¸i sõng dµi nh hai chiÕc lng cong cong cã khÊc tõng đốt, chõ xuống mắng tôi: - Dế Mèn nghếch ngác kia! Mày to đầu thế mà mày nỡ đánh thằng bé bằng ngần ấy à? Không đợc quen thói bắt nạt. T«i ngo¶nh nh×n lªn: Anh XiÕn Tãc lùc lìng vµ uy nghi bäc m×nh trong bé gi¸p đồng hun rất cứng, bộ hung tợn dữ dội lắm. Nhng tôi cóc sợ. Coi bộ chẳng làm.
<span class='text_page_counter'>(30)</span> gì nổi tôi tốt! Bởi tôi biết anh ta cũng hãi lũ trẻ, chỉ đứng trên cây không giám xuèng" 2. Cã mét cËu bÐ tÝnh t×nh luém thuém, lêi biÕng. Mét buæi s¸ng cËu ta ngñ dËy muộn, cuống cuồng đi tìm các đồ dùng vật dụng của mình để chuẩn bị trang phục đến trờng. Quần dài thì nhét nơi này, áo thì vứt nơi kia, dép lại mỗi chiếc mỗi góc. Tìm mãi mới thấy. Thế là cậu bé đến trờng chậm giờ. Từ cốt truyện trên đây, hãy dùng biện pháp nhân hoá, biến các đồ dùng của cậu bé thành nhân vật biết nói, biết tỏ thái độ và viết thành một mẩu chuyện ng¾n cã c©u héi tho¹i trùc tiÕp. 3. Hãy viết một đoạn văn tự sự ghi lại cuộc đối thoại lí thú giữa quyển sách giáo khoa mới còn thơm mùi mực với một quyển sách giáo khoa cũ đã bị nhàu nát, ®Çy nh÷ng vÕt mùc vµ h×nh vÏ. 4. ViÕt mét ®o¹n v¨n héi tho¹i ghi l¹i cuéc trß chuyÖn gi÷a hai b¹n häc sinh vÒ đề tài bảo vệ môi trờng( Bảo vệ cây xanh, không đợc vứt rác bừa bãi). ngoài các dÊu c©u th«ng thêng trong ®o¹n ph¶i dïng c¸c kiÓu dÊu c©u: dÊu chÊm hái, dÊu chÊm löng, dÊu chÊm than. 5. Có một bạn học sinh không biết cách viết câu hội thoại trực tiếp nên đã tạo ra mét ®o¹n v¨n tù sù ®Çy lçi nh sau: " Sáng nay khi đến lớp, tôi phát hiện ra trên bàn học của mình đầy những nét vẽ kÌm theo nh÷ng lêi b×nh th« lç, bÊt lÞch sù. Khi thÊy, trong líp míi chØ cã mçi m×nh S¬n. T«i x¼ng giäng hái cã ph¶i cËu vÏ bËy lªn bµn tí kh«ng. S¬n chèi r»ng kh«ng ph¶i tí. T«i g¾t lªn lµ nÕu kh«ng ph¶i cËu th× ai vµo ®©y. S¬n vÉn kh¨ng kh¨ng chèi ph¾t. T«i ch¼ng buån c·i, lÆng lÏ l¸y giÎ ít lau nh÷ng vÕt bÈn.H×nh nhi S¬n c¶m thÊy hèi hËn. CËu ta ®i l¹i,võa cïng gióp t«i lau bµn, võa lÝ nhÝ tí xin lçi cËu" H·y gióp b¹n häc sinh Êy viÕt l¹i ®o¹n v¨n trªn. 6. Khi Thánh Gióng ra trận. ngời mẹ đã đến bên ngựa sắt để tiễn đa chàng. Hãy viết một bài văn ngắn kể lại cuộc chia tay xúc động ấy. 7.Lêi t©m sù cña mét c©y bµng non bÞ lò trÎ bÎ g·y cµnh,rông l¸. 8. H·y tëng tîng m×nh gÆp Vua Hïng. KÓ l¹i cuéc gÆp gì vµ mong íc cña Vua Hïng. Ngµy so¹n Buæi 19: ¤n tËp truyÖn kÝ Bài học đờng đời đầu tiên S«ng níc Cµ Mau A. Mục tiêu cần đạt - HS nắm vững hơn những đặc sắc nội dung và nghệ thuật của từng văn bản HS phân tích đợc những đoạn văn miêu tả, những đặc sắc trong nghệ thuật tả c¶nh, biÖn ph¸p nghÖ thuËt so s¸nh… - HS biết vận dụng, học tập tác giả để tạo lập những đoạn văn miêu tả sử dungj kÕt hîp c¸c biÖn ph¸p nghÖ thuËt. B. Tæ chøc «n tËp I. Văn bản " Bài học đờng đời đầu tiên".
<span class='text_page_counter'>(31)</span> 1.T¸c gi¶: T« Hoµi lµ bót danh cña NguyÔn Sen sinh n¨m 1920, ngêi Hµ Néi. Tù häc mµ thµnh tµi. ¤ng cã trªn 100 t¸c phÈm. ViÕt hay nhÊt vÒ truyÖn thiÕu nhi vµ truyÖn miÒn nói.T¸c phÈm tiªu biªñ: DÕ mÌn phiªu lu kÝ, TruyÖn T©y B¾c, Tuæi trÎ Hoµng V¨n Thô, MiÒn T©y,Tù truyÖn ,…. 2. Tãm t¾t GV tóm tắt toàn bộ tác phẩm để học sinh nắm 3. Gi¸ trÞ - Tuy còn hạn chế này nọ, nhng truyện " Dế Mèn phiêu lu kí" đã xây dựng Dế Mèn thành một nhân vật rất đẹp, rất đáng yêu: trẻ trung, trung thực, dũng cảm, say mª lÝ tëng… - " Dế Mèn phiêu lu ký" có một giá trị nghệ thuật độc đáo, hấp dẫn. Với trí tởng tîng tµi ba, ãc quan s¸t tinh tÕ, lèi kÓ chuyÖn vµ miªu t¶ thÕ giíi loµi vËt sèng động, độc đáo, tác giả đẫ đem đến cho ngời đọc nhiều thú vị. 4. Bµi tËp vËn dông BT1: Qua ®o¹n trÝch, em thÊy nh©n vËt DÕ MÌn kh«ng cã nÐt tÝnh c¸ch nµo? A. Tù tin, dòng c¶m B. Tù phô, kiªu c¨ng C. KhÖnh kh¹ng, xem thêng mäi ngêi D. Hung h¨ng, xèc næi. BT2: Em thấy nhận định nào sau đây không đúng DÕ mÌn phiªu lu ký lµ A. TruyÖn viÕt cho thiÕu nhi B.TruyÖn viÕt vÒ loµi vËt C. Truyện mợn loài vật để chế giễu loài ngời D. TruyÖn kÓ vÒ nh÷ng cuéc phiªu lu cña DÕ MÌn BT3: Đoạn trích đợc kể bằng lời của nhân vật nào A. ChÞ Cèc B. Ngêi kÓ chuyÖn C. DÕ MÌn D. DÕ Cho¾t BT 4: Chi tiết nào sau đây không thể hiện đợc vẽ đẹp cờng tráng của Dế Mèn A. §«i cµng mÉm bãng víi nh÷ng c¸i vuèt nhän ho¾t. B. Hai c¸i r¨ng ®en nh¸nh nhai ngoµm ngo¹p C. C¸i ®Çu næi tõng t¶ng rÊt bíng D. N»m khÓnh b¾t ch©n ch÷ ngò trong hang BT5: Bài học đờng đời mà Dế Mèn nói với Dế Choắt là gì? BT6: Trớc cái chết thơng tâm của Dế Choắt, Dế Mèn đã có thái độ gì? BT 7: Đoạn trích không có những đặc sắc trong nghệ thuật gì A. NT miªu t¶ B. NT kÓ chuyÖn C. NT sö dông tõ ng÷ D. NT t¶ ngêi BT8: xác định những yếu tố miêu tả trong truyện?.
<span class='text_page_counter'>(32)</span> BT9: Dùa vµo nh÷ng chi tiÕt trong truyÖn em h·y t¶ l¹i DÕ MÌn, DÕ Cho¾t b»ng lêi v¨n cña em? II. V¨n b¶n" S«ng níc Cµ Mau" 1. T¸c gi¶ - §oµn Giái - S«ng níc Cµ Mau trÝch tõ ch¬ngXVIII truyÖ §Êt rõng ph¬ng Nam 2. Tãm t¾t 3. Gi¸ trÞ - Nội dung: Cảnh quan độc đáo của vùng Cà Mau với sông ngòi, kênh rạch bủa giăng chi chít, rừng đớc trùng điệp hai bên bờ và cảnh chợ Năm Căn tấp nập, trù phó häp ngay trªn bê s«ng. - Nghệ thuật miêu tả, so sánh độc đáo. 4. Bµi tËp vËn dông BT1: Tr¾c nghiÖm BT1- BT14 s¸ch bµi tËp tr¾c nghiÖm trang 107-108 BT2: xác định những yếu tố miêu tả trong truyện? BT3: H·y miªu t¶ l¹i c¶nh quan s«ng níc Cµ Mau qua ®o¹n trÝch chó ý sö dông biÖn ph¸p so s¸nh Ngµy so¹n: Buæi 20: Phã Tõ A. Mục tiêu cần đạt - Nắm Vững và nhận diện đợc khái niệm, vị trí, phân loại phó từ - Lµm c¸c bµi tËp nhËn diÖn, ph©n tÝch, t¹o lËp c©u, ®o¹n v¨n cã sö dông phã tõ B. Tæ chøc «n tËp I. Lý thuyÕt 1. Khái niệm : phó từ là những từ chuyên đi kèm với động từ, tính từ để bổ sung ý nghĩa cho động từ, tính từ. VÝ dô - §Ñp v« cïng tæ quèc ta ¬i - ¤i! T«i sÏ nhí m·i buæi häc cuèi cïng nµy - Sãng biÕc theo lµn h¬i gîn tÝ L¸ vµng tríc giã khÏ ®a vÌo 2. VÞ trÝ Đứng trớc hoặc đứng sau động từ, tính từ. Ví dụ : bức tranh sơn mài đẹp ? Bức tranh sơn mài đẹp quá Bức tranh sơn mài rất đẹp Bức tranh sơn mài khá đẹp Bức tranh sơn mài đẹp lắm 3. Ph©n lo¹i a. Nhóm phó từ chỉ thời gian: đã, sẽ,đang, vừa,mới,từng, sắp. Ví dụ : Gơm và rùa đã chìm dới nớc b.Nhóm phó từ chỉ mức độ: rất, hơi, khá, khí , c. Nhóm phó từ chỉ sự phủ định: không, cha, chẳng d. Nhóm phó từ chỉ sự cầu khiến: hãy, đừng, chớ, đi, nào.
<span class='text_page_counter'>(33)</span> e. Nhóm phó từ chỉ sự hoàn thành: xong, rồi, đợc, mất, ra, với, cùng, ngay, liền, n÷a, m·i, dÇn… HoÆc cã thÓ chia: - Nhóm phó từ đứng trớc động từ, tính từ bổ sung các ý nghĩa sau đây: thời gian. mức độ, sự tiếp diễn tơng tự, sự khẳng định, phủ định, sự cầu khiến. - Nhóm phó từ đứng sau động từ, tính từ bổ sung các ý nghĩa sau đây: mức độ, kh¶ n¨ng, kÕt qu¶, chØ sù hoµn thµnh, chØ t×nh huèng, c¸ch thøc. 4. Gi¸ trÞ vµ ý nghÜa Trong câu văn các phó từ có giá trị gợi tả và tạo nên sắc thái biểu cảm đầy ấn tợng tránh đợc cách diễn đạt chung chung, hời hợt II. Bµi tËp vËn dông Bài tập 1: Xác định phó từ trong những ví dụ sau a. Bởi tôi ăn uống có chừng mực và làm việc điều độ nên tôi chóng lớn lắm …., y nh cã nh¸t dao võa lia qua. b. Giã nåm võa thæi, dîng H¬ng Th nhæ sµo. C¸nh buåm nhá c¨ng phång. Thuyền rẽ sóng lớt bon bon nh đang nhớ núi rừng phải lớt cho nhanh để về cho kÞp. c. Đêm khuya cháu vẫn cứ thổn thức không sao ngủ đợc. d. Em ¨n ngay ®i cho kÞp giê lªn líp e. B¹n Lan ®i ra cæng tõ lóc n·y g. ¤ vÉn cßn ®©y cña c¸c em Chång th míi më B¸c ®ang xem h. Em t«i còng võa míi ®i häc Bµi tËp 2: a. Đặt 2 câu có phó từ đứng trớc và 2 câu có phó từ đứng sau động từ và tính từ. b. Đặt ba câu có hai phó từ đi liền nhau trớc động từ. Bài tập 3: Viết đoạn văn nói về tình cảm của em đối với thầy cô, chú ý sử dụng phã tõ. Ngµy so¹n Buæi 21 V¨n miªu t¶ A. Mục tiêu cần đạt - Cñng cè vµ n©ng cao v¨n miªu t¶: kh¸i niÖm, ph©n lo¹i, nh÷ng kÜ n¨ng c¬ b¶n khi lµm v¨n miªu t¶ - VËn dông lý thuyÕt lµm c¸c bµi tËp nhËn diÖn, n©ng cao, t¹o lËp v¨n miªu t¶ theo yêu cầu đề ra. B. Tæ chøc «n tËp I. Lý thuyÕt 1. Kh¸i niÖm Văn miêu tả là loại văn dùng ngôn ngữ để tái hiện cảnh vật, sự vật, sự việc, thế giới nội tâm nhân vật- mà mình quan sát đợc, cảm nhận đợc. Văn miêu tả có thể giúp ngời đọc hình dung ra đối tợng mà ngời viết đã miêu tả. 2. Ph©n lo¹i - Miªu t¶ phong c¶nh - Miªu t¶ loµi vËt.
<span class='text_page_counter'>(34)</span> - Miªu t¶ sù vËt - Miªu t¶ ngêi - Miªu t¶ ho¹t c¶nh……. 3. Tr×nh tù trong v¨n miªu t¶ Lựa chọn trình tự miêu tả tuỳ thuộc vào đối tợng đợc miêu tả hoặc điểm nhìn của ngời tả. Một số trình tự thờng đợc dùng - Tr×nh tù thêi gian( T¶ c©y cèi, t¶ c¶nh thiªn nhiªn, t¶ c¶nh sinh ho¹t) VÝ dô - Tr×nh tù kh«ng gian( T¶ c¶nh thiªn nhiªn, t¶ c¶nh sinh ho¹t) VÝ dô - Sắp xếp theo đặc điểm tính chất của đối tợng đợc miêu tả( tả ngời: hình dáng đến tính tình, các đặc điểm trong tính tình…) - §an xen c¶ tr×nh tù kh«ng gian vµ thêi gian - Theo c¶m nhËn tù do cña ngêi quan s¸t, võa t¶ võa lång vµo nh÷ng c©u v¨n nªu suy nghÜ, c¶m xóc 4. Ng«n ng÷ trong v¨n miªu t¶ - Ng«n ng÷ trong v¨n miªu t¶ phong phó, giµu h×nh ¶nh, cã søc biÓu c¶m lín( c¸c tõ l¸y, l¸y tîng h×nh, tîng thanh) - Ng«n ng÷ trong v¨n miªu t¶ ph¶i thËt chÝnh x¸c - Ngôn ngữ trong văn miêu tả có khả năng khơi gợi trí tởng tợng cho ngời đọc - s¾p xÕp ng«n ng÷ trong c©u v¨n t¶, ®o¹n v¨n t¶( sö dông c¸c kiÓu c©u) 5. YÕu tè tr÷ t×nh trong v¨n miªu t¶ Đằng sau những bức tranh tả cảnh phải là những thái độ rõ ràng, những tấm lòng, những tâm hồn nhạy cảm, biết rung động trớc cái đẹp 6. Nh÷ng lu ý khi lµm v¨n miªu t¶ a. C¸c kÜ n¨ng chung cÇn sö dông khi lµm v¨n miªu t¶ - KÜ n¨ng quan s¸t, ghi chÐp - KÜ n¨ng tëng tîng - KÜ n¨ng so s¸nh - KÜ n¨ng nhËn xÐt b. Lu ý về cách diễn đạt - C¸ch dïng tõ ng÷ h×nh ¶nh - Cách đặt câu, dựng đoạn - C¸ch më ®Çu vµ kÕt luËn 7. Bè côc cña bµi v¨n miªu t¶ MB: Giới thiệu đối tợng cần miêu tả TB: Lần lợt dừng lại hình ảnh hoặc khung cảnh đợc miêu tả vơpí những nét đặc ®iÓm chung- riªng KB: Nêu cảm nghĩ về đối tợng miêu tả.. II. Bµi tËp vËn dông 1. Mỗi một kiểu bài văn miêu tả em hãy tập ta một đề . 2. Viết phần mở bài, kết bài cho mỗi đề bài sau §Ò 1: T¶ l¹i mét c©y ¨n qu¶ mµ em yªu thÝch §Ò 2: T¶ l¹i mmät ngêi b¹n th©n cña em..
<span class='text_page_counter'>(35)</span> 3. Hãy quan sát và ghi chép những điều đã quan sát đợc về các đối tợng, cảnh vật sau ®©y a. Một nhóm trẻ chơi thả diều trên đê trong một buổi chiều hè b. Khu vên sau c¬n ma rµo mïa h¹ c.Không khí sinh hoạt trong gia đình vào một tối thứ 7 Ngµy so¹n : Buæi 22 V¨n t¶ c¶nh A. Mục tiêu cần đạt - Củng cố kiến thức về văn tả cảnh đặc biệt là kĩ năng làm bài - Lµm c¸c bµi tËp nhËn diÖn, n©ng cao, t¹o lËp v¨n t¶ c¶nh B. Tæ chøc «n tËp I. Lý thuyÕt 1. Ph©n lo¹i - T¶ c¶nh thiªn nhiªn - T¶ c¶nh sinh ho¹t 2. Ph¬ng ph¸p t¶ c¶nh - Xác định đối tợng miêu tả - Quan s¸t lùa chän nh÷ng h×nh ¶nh tiªu biÓu - Trình bày những điều đã quan sát đợc theo một trình tự hợp lí 3. Bè côc bµi v¨n t¶ c¶nh MB: Giới thiệu cảnh đợc tả( trực tiếp hoặc gián tiếp, một đoạn hoặc nhiều đoạn) TB: Tập trung tả chi tiết từng cảnh theo trình tự đã đợc lựa chọn: thời gian, không gian, đặc điểm của cảnh KB: Phát biểu cảm tởng về cảnh đợc tả II. Bµi tËp vËn dông 1. H·y viÕt tiÕp nh÷ng c©u v¨n sau b»ng c¸ch dïng h×nh ¶nh so s¸nh a. Con đờng làng uốn lợn b. Mùa đông cây hồng trụi hết lá, chỉ còn hàng trăm quả trĩu trịt trên cành c. BÇu trêi ®Çy sao d. Nh÷ng qu¶ dõa lóc lØu trªn cao e. Trong buæi b×nh minh, chim chãc ®ua nhau cÊt tiÕng hãt rÝu ran 2. Dùng nghệ thuật nhân hoá để viết lại những câu văn tả sau đây sao cho cách diễn đạt trở nên giàu hình ảnh hơn. a. VÒ mïa hÌ, níc dßng s«ng trong xanh mµu ngäc bÝch. b. Tra hÌ, lò trÎ thêng rñ nhau ra ch¬i díi bãng c©y ®a cæ thô c. Khi diều hâu xuất hiện, gà mẹ xoè cánh che chở cho đàn con d. Cần trục vơn tới, kéo từng thùng hàng khổng lồ, nhẹ nhàng đặt vào khoang những chiếc xe tải đang đợi sẵn. 3. T×m vµ ®iÒn nh÷ng tõ tîng h×nh, tîng thanh phï hîp vµo chç trèng trong c¸c ®o¹n v¨n sau a. Nắng đã lên. Sau một đợt ma………… kéo dài, chút ánh nắng……… ấy thật đáng quí biết bao. Bầu trời không con khoác chiếc áo choàng trắng ………. nữa. Nh÷ng kho¶ng xanh thÉm trªn vßm cao loang ra rÊt nhanh, phñ kÝn t¹o thµnh một chiếc áo khoác mới tinh. Nổi lên trên cái nền trời xanh…………. đó là.
<span class='text_page_counter'>(36)</span> nh÷ng côm m©y tr¾ng muèt tr«i…………… MÆt trêi lã ra. N¾ng………… Råi n¾ng………….dÇn lªn. Trong khu vên nhá, chim chãc gäi nhau………… nghe vang động và……………biết bao b. Dòng sông trong chiều hè thật………….. Gió thổi ………….đủ làm cho sóng níc gîn……….. ¸nh n¾ng cuèi ngµy vµng rùc, phñ s¸ng trªn dßng n íc trong xanh. Một vài con đò nhỏ lớt qua. Tiếng hò của cô lái đò vọng lên…………., ……………. Hai bªn bê s«ng, nh÷ng b·i ng« xanh rên…………Trªn vßm cao........, c¸nh diÒu ®ang chao lîn. TiÕng s¸o diÒu………….,…………. lan to¶ trong bãng chiÒu. 4. T×m c¸c tõ ng÷ gîi t¶ ©m thanh s©n trêng trong giê ra ch¬i. H·y chän mét số từ để viết thành một đoạn văn tả cảnh 5. Đọc kĩ bài văn sau từ đó lập ra một dàn ý hợp lí Ho¹ mi hãt N©ng cao Ng÷ v¨n 6 trang 164 6. Tả cảnh giao mùa từ đông sang xuân. Ngµy so¹n Buæi 23 ¤n tËp truyÖn kÝ Bøc tranh cña em g¸i t«i Vît th¸c Buæi häc cuèi cïng I. Mục tiêu cần đạt - HS nắm vững hơn những đặc sắc nội dung và nghệ thuật của từng văn bản HS phân tích đợc những đoạn văn miêu tả, những đặc sắc trong nghệ thuật tả c¶nh, biÖn ph¸p nghÖ thuËt so s¸nh… - HS biết vận dụng, học tập tác giả để tạo lập những đoạn văn miêu tả sử dungj kÕt hîp c¸c biÖn ph¸p nghÖ thuËt. B. Tæ chøc «n tËp 1. V¨n b¶n" Bøc tranh cña em g¸i t«i" - T¸c gi¶: T¹ Duy Anh - ThÓ lo¹i: truyÖn ng¾n - Tãm t¾t néi dung: Tµi n¨ng héi ho¹, t©m hån trong s¸ng vµ lßng nh©n hËu ë c« em gái Kiều Phơng đã giúp ngời anh vợt lên đợc lòng tự ái và sự tự ti của mình. ? KÓ tãm t¾t v¨n b¶n ? C¶m nghÜ cña em vÒ nh©n vËt KiÒu Ph¬ng ? C¶m nghÜ cña em vÒ nh©n vËt ngêi anh ( TËp viÕt thµnh ®o¹n v¨n ph¸t biÓu c¶m nghÜ) 2. V¨n b¶n" Vît th¸c" - T¸c gi¶: Vâ Qu¶ng - ThÓ lo¹i: truyÖn( ®o¹n trÝch) - Tóm tắt nội dung: Hành trình ngợc sông Thu Bồn vợt thác của con thuyền do dợng Hơng Th chỉ huy. Cảnh sông nớc và hai bên bờ, sức mạnh và vẻ đẹp của con ngêi trong cuéc vù¬t th¸c.
<span class='text_page_counter'>(37)</span> ? ChØ ra chi tiÕt miªu t¶ vµ so s¸nh trong v¨n b¶n" Vît th¸c", t¸c dông cña viÖc miêu tả và so sánh đó? ? Hãy tìm những hình ảnh so sánh và nhân hoá đợc t/g sử dụng khi tả dòng sông, rõng nói, con thuyÒn, c©y cæ thô vµ dîng H¬ng Th? Ngµy so¹n Buæi 24 V¨n t¶ ngêi A. Mục tiêu cần đạt - Hs nắm vững những đặc trng cơ bản của văn tả ngời - Thµnh th¹o trong viÖc lËp dµn ý v¨n t¶ ngêi - Biết tạo lập đoạn văn, văn bản sử dụng ngôn ngữ đặc trng, các biện pháp nghệ thuËt. B. Tæ chøc «n tËp I. Lý thuyÕt 1. Ph©n lo¹i - T¶ ch©n dung - Tả ngời trong hoạt động cụ thể. 2. Ph¬ng ph¸p t¶ ngêi: CÇn a. xác định đợc đối tợng miêu tả. - Tuæi t¸c, nghÒ nghiÖp, giíi tÝnh. b. Quan s¸t lùa chän nh÷ng chi tiÕt tiªu biÓu - Ngo¹i h×nh: trang phôc, diÖn m¹o, cö chØ. - Néi t©m: T×nh c¶m, suy nghÜ. Lồng việc miêu tả ngoại hình để làm nổi bật nội tâm, cuộc sống hành động của con ngêi. c. Tr×nh bµy kÕt qu¶ quan s¸t theo mét tr×nh tù hîp lÝ - LÇn lît t¶: + Ngo¹i h×nh + Lêi nãi, suy nghÜ, t×nh c¶m + Cö chØ, viÖc lµm. 3. Bè côc: 3 phÇn MB: Giới thiệu về ngời đợc tả. TB: Lần lợt tả chi tiết ngoại hình-> nội tâm-> hoạt động việc làm của ngời đợc t¶. KB: T×nh c¶m, suy nghÜ cña ngêi viÕt 4. Lu ý. - Ng«n ng÷ tîng h×nh, tîng thanh, nghÖ thuËt so s¸nh - Ngời viết phải bộc lộ tình cảm với ngời đợc tả ngay sau quá trình làm văn II. Bµi tËp vËn dông 1. Đánh dấu vào ô mà em cho là đúng a. Ngêi anh trai cña KiÒu Ph¬ng lµ ngêi tèt. b. Ngêi anh trai cña KiÒu Ph¬ng lµ ngêi tèt song cßn nhîc ®iÓm cha th«ng c¶m, hiÓu em g¸i m×nh, cã lóc cßn ghen ghÐt víi tµi n¨ng cña em g¸i m×nh. c. Ngêi anh trai cña KiÒu Ph¬ng lµ ngêi Ých kØ hay ghen ghÐt víi tµi n¨ng cña em g¸i m×nh.
<span class='text_page_counter'>(38)</span> 2. Chọn cách hiểu nhân vật đúng qua một câu văn trong tác phẩm " Buổi học cuèi cïng" a. Sau khi viÕt lªn b¶ng 4 ch÷" Níc Ph¸p mu«n n¨m" thÇy Ha Men sî bän §øc quá không đứng vững đợc. b Sau khi viÕt lªn b¶ng 4 ch÷" Níc Ph¸p mu«n n¨m" thÇy Ha Men thÊy yÕu qu¸ quá không đứng vững đợc c. Sau khi viết lên bảng 4 chữ" Nớc Pháp muôn năm" thầy Ha Men quá xúc động không đứng vững đợc Em hiÓu t×nh c¶m g× ë thÇy gi¸o? 3. Nếu tả chân dung các nhân vật sau đây, có thể làm nổi bật những nét đặc điểm ngo¹i h×nh nµo? a. Chân dung một em bé đang độ tuổi tập nói, tập đi b. Chân dung một chú bộ đội c. Ch©n dung B¸c Hå d. Ch©n dung mét b¹n líp trëng giái vµ g¬ng mÉu 4. Lập dàn ý cho đề bài sau: H·y t¶ l¹i h×nh ¶nh mÑ ©n cÇn ch¨m sãc em trong nh÷ng ngµy em bÞ èm Yªu cÇu HS lËp, GV kiÓm tra, s÷a ch÷a Dµn ý tham kh¶o MB: Nªu lÝ do em bÞ èm hoÆc nªu c¶m nhËn cña em vÒ h×nh ¶nh ngêi mÑ th©n yªu cña m×nh TB: H×nh ¶nh vÒ mÑ sau nh÷ng ngµy em bÞ èm hoÆc n»m viÖn - Hình ảnh về đôi mắt mẹ hiền từ, nhân hậu, giàu lòng yêu thơng và những cảm nhận của em về đôi mắt ấy. - Hình ảnh về đôi bàn tay mẹ nâng đỡ chăm sóc em trong những ngày em bị ốm và những cảm nhận của em về đôi bàn tay ấy. - Những hình ảnh khác về ngời mẹ thân yêu mà em nhận thấy đợc trong những ngµy em bÞ èm. + NÐt mÆt + Cö chØ + Hành động. KB: Khẳng định tình yêu thơng của mẹ đối với em T×nh c¶m cña em dµnh cho mÑ 5. Tả hình ảnh một bạn học sinh thông minh, hiếu động trong lớp em. Ngµy so¹n : Buæi 25 ¤n tËp th¬ A. Mục tiêu cần đạt. - Nắm vững những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của các văn bản thơ: Đêm nay B¸c kh«ng ngñ, Lîm, Ma - HS nhận ra và biết phân tích những hình ảnh thơ đặc sắc. - Biết dựa vào bài thơ để chuyển hình thức từ thơ sang miêu tả lại hoặc kể lại B. Tæ chøc «n tËp. 1. V¨n b¶n" §ªm nay B¸c kh«ng ngñ" - T/g : Minh HuÖ.
<span class='text_page_counter'>(39)</span> - Häc thuéc lßng bµi th¬ - Hình ảnh Bác Hồ đợc khắc hoạ đậm nét qua tâm hồn anh đội viên + Việc làm" đốt lửa", hành động" đi dém chăn", cử chỉ" nhón chân nhẹ nhàng" -> Sự chăm chút yêu thơng của" ngời cha mái tóc bạc" đối với những ngời lính nh t×nh cha con, t×nh «ng ch¸u. - Ngoài trời" ma lâm thâm, lạnh lẽo, trong lều xơ xác, suốt đêm Bác vẫn ngồi không ngủ-> Bác vĩ đại, ấm áp biết bao. - So sánh rất đẹp ca ngợi tình nhân ái của CT HCM " Bãng………….hång" - Chi tiÕt NT: m¸i tãc, chßm r©u, ngän löa, bãng B¸c, vÎ mÆt trÇm ng©m vÒ hµnh động, cử chỉ-> Tô đậm, ca ngợi tình thơng bao la của Bác Hồ… ? Bài thơ ra đời trong hoàn cảnh nào? Dùng phơng thức biểu đạt gì? Nhân vật trung tâm trong bài thơ là ai? Hình ảnh Bác Hồ đợc miêu tả từ những phơng diện nµo? ? Nªu ý nghÜa cña 3 c©u kÕt bµi ….§ªm nay B¸c kh«ng ngñ V× mét lÏ thêng t×nh B¸c lµ Hå ChÝ Minh ? Dùa theo bµi th¬ em h·y viÕt bµi v¨n ng¾n b»ng lêi cña ngêi chiÕn sÜ kÓ vÒ kØ niệm một đêm đợc ở bên Bác Hồ khi đi chiến dịch? 2. V¨n b¶n Lîm - T/g: Tè H÷u - Häc thuéc lßng bµi th¬ - H×nh ¶nh Lîm + Th©n h×nh bÐ nhá, thÊp bÐ, gÇy gß. Trang phôc ngêi lÝnh lµ" c¸i x¾c xinh xinh". Nhanh nhẹn, hiếu động, đáng yêu. Đôi chân thì thoăn thoắt.Cái đầu ngẩng lên cói xuèng" nghªnh nghªnh" + Ngây thơ, hồn nhiên, tinh nghịch, yêu đời." Ca lô….vàng" + Lîm ®i liªn l¹c, yªu níc, yªu k/c-> hi sinh + Lîm vÉn sèng m·i trong lßng ngêi. - NT: kÕt hîp kÓ víi t¶, biÓu lé c¶m xóc.thÓ th¬ 4 ch÷, nhiÒu tõ l¸y gîi h×nh. ? Xđ phơng thức biểu đạt, những yếu tố NT-> từ đó cho thấy vẻ đẹp gì của Lợm ? Cho biÕt ý nghÜa khæ th¬ sau: Ch¸u n»m trªn lóa Tay n¾m chÆt b«ng Lóa th¬m mïi s÷a Hồn bay giữa đồng… ? Dùa vµo bµi th¬ h·y miªu t¶ l¹i h×nh ¶nh chó bÐ Lîm? 3. V¨n b¶n Ma - T/g: TrÇn §¨ng Khoa - Häc thuéc lßng bµi th¬ - Bµi th¬ miªu t¶ c¬n ma theo tr×nh tù thêi gian mét c¸ch hån nhiªn, tinh tÕ vµ độc đáo + C¶nh s¾p ma.
<span class='text_page_counter'>(40)</span> + C¶nh trong c¬n ma + Cuèi c¬n ma - con ngêi xuÊt hiÖn - NT : bài thơ viết theo lối đồng dao, sử dụng phép nhân hoá và nghệ thuật sử dông c¸c tõ l¸y. ? Dùa vµo bµi th¬ h·y miªu t¶ l¹i quang c¶nh tríc, trong vµ sau c¬n ma? ? Hình ảnh con ngời đợc khắc hoạ ntn ở phần cuối bài thơ? Ngµy so¹n Buæi 26. C¸c biÖn ph¸p tu tõ A. Mục tiêu cần đạt - Cñng cè vµ n©ng cao vÒ c¸c biÖn ph¸p tu tõ so s¸nh, nh©n ho¸, Èn dô, ho¸n dô. - Nhận diện và phân tích đợc tác dụng của các biện pháp tu từ trong những văn c¶nh cô thÓ. - Tìm đợc những câu thơ văn, ca dao tục ngữ sử dụng các biện pháp tu từ và hiệu qu¶ sö dông cña nã. - Tạo lập đợc những câu văn, đoạn văn sử dụng các biện pháp tu từ hợp lí. B. Tæ chøc «n tËp I. So s¸nh.. 1. Kh¸i niÖm - So sánh là đối chiếu sv,sv, hiện tợng này với sv, sv, hiện tợng khác có nét tơng đồng nhằm tăng thêm sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt - VÝ dô :- L¸ liÔu dµi nh mét nÐt mi. - §Ñp nh tiªn 2. CÊu t¹o cña phÐp so s¸nh VD: áo chàng đỏ tựa ráng pha Ngùa chµng s¾c tr¾ng nh lµ tuyÕt in VÕ A Ph¬ng diÖn so Tõ so s¸nh VÕ B s¸nh ¸o chµng đỏ tùa r¸ng pha ngùa chµng s¾c tr¾ng nh lµ tuyÕt in l¸ liÔu dµi nh nÐt mi đẹp nh tiªn Lu ý: ph¬ng diÖn so s¸nh, tõ so s¸nh cã thÓ bÞ lîc bá 3. C¸c kiÓu so s¸nh a. So s¸nh nhang b»ng Sö dông tõ so s¸nh: nh, nh lµ, lµ, y nh, tùa nh… bao nhiªu… bÊy nhiªu b. So s¸nh h¬n kÐm Sö dông tõ so s¸nh: h¬n, h¬n lµ, kÐm, kÐm g×… 4. T¸c dông cña so s¸nh - Tạo ra hình ảnh cụ thể, sinh động VD: C«ng cha nh nói Th¸i S¬n NghÜa mÑ nh níc trong nguån ch¶y ra. - Lµm cho c©u v¨n hµm sóc, gîi trÝ tëng tîng VD: Tµu dõa chiÕc lîc ch¶i vµo m©y xanh. Bµi tËp.
<span class='text_page_counter'>(41)</span> 1. T×m phÐp so s¸nh, nªu râ t¸c dông cña phÐp so s¸nh trong ®o¹n v¨n sau Dßng s«ng N¨m C¨n mªnh m«ng… v« tËn 2. T×m c¸c c©u ca dao, tôc ng÷, thµnh ng÷ sö dông phÐp so s¸nh. 3. §äc ®o¹n th¬ Chó bÐ lo¾t cho¾t C¸i x¾c xinh xinh ………………… Nhảy trên đờng vàng - Phép so sánh ở đoạn thơ trên độc đáo ở chỗ nào? - Em hãy phân tích cái hay của sự so sánh độc đáo trong đoạn thơ? II. Nh©n ho¸ 1. Kh¸i niÖm - Nh©n ho¸ lµ………. VÝ dô: C©y dõa S¶i tay B¬i Ngän mïng t¬i Nh¶y móa 2. C¸c kiÓu nh©n ho¸ a. Dùng từ vốn gọi ngời để gọi vật VD: DÕ cho¾t ra cöa, hÐ m¾t nh×n chÞ Cèc. Råi hái t«i: - Chị Cốc béo xù đứng trớc cửa nhà ta đấy hả? b. Dùng từ chỉ hoạt động, tính chất của con ngời để chỉ hoạt động, tính chất cña vËt VD: ¤ng trêi MÆc ¸o gi¸p ®en Ra trËn c. Trß chuyÖn, t©m sù víi vËt nh víi ngêi VD: Tr©u ¬i, ta b¶o tr©u nµy Tr©u ra ngoµi ruéng tr©u cµy víi ta 3. T¸c dông Làm cho câu văn cụ thể, sinh động, gợi cảm, làm cho thế giới loài vật, cây cối, con vật đợc gần gũi với con ngời hơn. VD: Lng trÇn ph¬i n¾ng ph¬i s¬ng Cã manh ¸o céc tre nhêng cho con Bµi tËp 1. T×m 5 c©u co dao cã sö dông phÐp nh©n ho¸? 2. Bài thơ" Cây dừa" của Trần Đăng Khoa đã sử dụng những từ ngữ nào có tác dông nh©n ho¸? 3. Trong bµi th¬ KÝnh g÷i cô NGuyÔn Du, Tè H÷u viÕt Song cßn bao nçi chua cay Gím qu©n ng KhuyÓn, ghª bÇy Së Khanh Còng loµi hæ b¸o, ruåi xanh Còng phêng gian ¸c h«i tanh h¹i ngêi.
<span class='text_page_counter'>(42)</span> §©y cã ph¶i phÐp nh©n ho¸ kh«ng? V× sao? 4. Viết một đoạn văn miêu tả cảnh bình minh trên quê hơng em trong đó có sử dông biÖn ph¸p so s¸nh, nh©n ho¸ III. Èn dô 1. Kh¸i niÖm Èn dô lµ c¸ch gäi tªn sù vËt, hiÖn tîng nµy b»ng tªn sù vËt, hiÖn tîng kh¸c cã nÐt tơng đồng quen thuộc nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt VD: Ngµy ngµy mÆt trêi ®i qua trªn l¨ng Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ 2. C¸c kiÓu Èn dô a. Èn dô h×nh tîng lµ c¸ch gäi sù vËt A b»ng sù vËt B VD: Ngêi cha m¸i tãc b¹c -> Lấy hình tợng ngời cha để gọi Bác Hồ b. Èn dô c¸ch thøc lµ c¸ch gäi hiÖn tîng A b»ng hiÖn tîng B VD: VÒ th¨m quª B¸c lµng Sen Cã hµng r©m bôt th¾p lªn löa hång -> Hàng râm bụt với những bông hoa đỏ rực t/g tởng nh những ngọn đèn" thắp lên lửa hồng" c. ẩn dụ phẩm chất là lấy phẩm chất của sự vật A để chỉ phẩm chất của sự vật B VD: ë bÇu th× trßn, ë èng th× dµi -> tròn và dài đợc lâm thời chỉ phẩm chất của sự vật B d. ẩn dụ chuyển đổi cảm giác là lấy cảm giác A để chỉ cảm giác B `3. T¸c dông cña Èn dô Làm cho câu văn giàu hình ảnh và hàm súc, lôi cuốn ngời đọc, ngời nghe. Bµi tËp 1. Xác định các kiểu ẩn dụ trong các câu sau đây: a. Ngêi Cha m¸i tãc b¹c §èt löa cho anh n»m ( Minh HuÖ) b. Bây giờ mận mới hỏi đào Vờn hồng đã có ai vào hay cha? ( Ca dao) c. Đèn khoe đèn tỏ hơn trăng Đèn ra trớc gió còn chăng hỡi đèn ( Ca dao) d. ChØ cã thuyÒn míi biÕt BiÓn mªnh m«ng nhêng nµo. ( Xu©n Quúnh) e. Nµy l¾ng nghe em khóc nh¹c th¬m. ( Xu©n DiÖu) g. Em thÊy c¬n ma rµo NgËp tiÕng cêi cña bè ( Phan ThÕ Kh¶i) 2. H·y t×m c¸c Èn dô trong 3 bµi th¬ võa häc.
<span class='text_page_counter'>(43)</span> 3. Trong ®o¹n th¬ sau ®©y Tõ Êy trong t«i bõng n¾ng h¹ MÆt trêi ch©n lÝ chãi qua tim Hån t«i lµ mét vên hoa l¸ RÊt ®Ëm h¬ng vµ rén tiÕng chim ( Tè H÷u) ? T×m c¸c phÐp so s¸nh vµ Èn dô trong ®o¹n th¬? ? H·y viÕt thµnh v¨n xu«i ®o¹n th¬ trªn? IV. Ho¸n dô 1. Kh¸i niÖm Ho¸n dô lµ gäi tªn sv, htîng, kniÖm b»ng tªn cña mét svËt, htîng, kniÖm kh¸c cã quan hệ gần gũi với nó nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt. VD: §øng lªn, th©n cá, th©n r¬m Bóa liÒm kh«ng sî sóng g¬m b¹o tµn. 2. C¸c kiÓu ho¸n dô a. Lấy bộ phận để chỉ toàn thể Đầu xanh đã tội tình gì Má hồng đến quá nửa thì cha thôi -> ChØ KiÒu b. Lấy vật chứa đựng để chỉ sự vật đợc chứa đựng VD: Cả làng quê đờng phố C¶ lín nhá g¸i trai §¸m cµng ®i cµng dµi Càng dài càng đông mãi -> chỉ đồng bào nâng thôn và đồng bào thành thị. c. Lấy dấu hiệu của sự vật để gọi sự vật VD: ¸o chµm ®a buæi ph©n li CÇm tay nhau biÕt nãi g× h«m nay -> chỉ đồng bào Việt Bắc d. Lấy cái cụ thể để gọi cái trừu tợng VD: Đảng ta đó trăm tay nghìn mắt Đảng ta đây xơng sắt da đồng -> Những số cụ thể đợc dùng để thay cho số nhiều. Bµi tËp 1. Cho ®o¹n th¬ Cßi m¸y gäi bÕn tµu hÇm má Hòn Gai kêu Đất Đỏ đấu tranh ¸o n©u liÒn víi ¸o xanh Nông thôn liền với thị thành đứng lên a. Trong đoạn thơ trên t/g dùng những từ nào để làm phép hoán dụ? b. Các từ ngữ dùng làm hoán dụ để thay cho ai? c. T¸c dông cña c¸c phÐp ho¸n dô trong ®o¹n th¬?.
<span class='text_page_counter'>(44)</span> 2. Cho c¸c c©u sau ®©y - Tay ta tay bóa tay cµy Tay g¬m tay bót dùng x©y níc m×nh - §øng lªn th©n cá th©n r¬m Bóa liÒm kh«ng sî sóng g¬m b¹o tµn a. §ã lµ nh÷ng ho¸n dô kiÓu g×? b. C¸ch sö dông ho¸n dô nh vËy cã t¸c dông g×? 3. T×m 4 ho¸n dô tiªu biÓu trong th¬ v¨n.. Ngµy so¹n Buæi 27 ¤N tËp v¨n b¶n kÝ A. Mục tiêu cần đạt - Cñng cè, kh¾c s©u nh÷ng kiÕn thøc c¬ b¶n ë c¸c v¨n b¶n kÝ - HS lập đợc bảng hệ thống - Phân biệt đợc điểm giống và khác nhau giữa truyện và kí - Biết khái quát nội dung, t tởng chủ đề của các văn bản kí qua đó trình bày đợc c¶m nhËn cña m×nh díi d¹ng mét ®o¹n v¨n. B. Tæ chøc «n tËp 1. LËp b¶ng hÖ thèng GV yêu cầu HS lập bảng hệ thống sau, dới sự hớng dẫn, giúp đỡ của giáo viên. STT Tªn v¨n b¶n T¸c gi¶ ThÓ lo¹i nh©n vËt Tãm t¾t néi dung 1 C« T« 2. C©y tre ViÖt Nam. 3. Lßng yªu níc. 4. Lao xao. 2. So s¸nh ®iÓm gièng vµ kh¸c nhau gi÷a truyÖn vµ kÝ Gièng: §Òu thuéc lo¹i h×nh tù sù Kh¸c: - KÝ kÓ vÒ nh÷ng g× cã thùc, tõng x¶y ra. - TruyÖn: thêng tëng tîng, s¸ng t¹o vµ h cÊu - TruyÖn thêng cã cèt truyÖn, nh©n vËt - KÝ thêng kh«ng cã cèt truyÖn. kh«ng cã nh©n vËt 3. Trong c¸c t¸c phÈm sau, t¸c phÈm nµo kh«ng thuéc thÓ kÝ? A. C©y tre ViÖt Nam B. Bøc tranh cña em g¸i t«i C. C« T« D. Lßng yªu níc 4. YÕu tè nµo thêng kh«ng cã trong thÓ kÝ? A. Cèt truyÖn B. Sù viÖc C. Nh©n vËt ngêi kÓ chuyÖn D. Lêi kÓ.
<span class='text_page_counter'>(45)</span> 5. Trong nh÷ng c©u v¨n sau ®©y nãi vÒ nh©n vËt nµo? Trong t¸c phÈm nµo? - Cø chèc chèc t«i l¹i trÞnh träng vµ khoan thai ®a c¶ hai ch©n lªn vuèt r©u. - Mèo mà lại! Em không phá là đợc… - Tôi thoáng nghĩ hay là trốn học rong chơi ngoài đồng nội -……nh mét hiÖp sÜ cña Trêng S¬n oai linh hïng vÜ. 3. Trong các văn bản kí đã học em thích đoạn nào nhất? Tại sao? Hãy viết một bµi v¨n ng¾n nªu c¶m nhËn cña em vÒ ®o¹n v¨n Êy? 4. Cảm nhận của em về đất nớc, con ngời Việt Nam qua các văn bản kí đã học? Ngµy so¹n Buæi 28+29 c¸c thµnh phÇn chÝnh cña c©u Câu trần thuật đơn. A. Mục tiêu cần đạt - Cñng cè vµ n©ng cao kiÕn thøc vÒ c¸c thµnh phÇn chÝnh cña c©u: chñ ng÷ vµ vÞ ngữ; câu trần thuật đơn có từ là và câu trần thuật đơn không có từ là - HS làm các bài tập nhận diện và nâng cao về thành phần câu, câu trần thuật đơn - HS tạo lập, phân tích đợc các thành phần chính của câu cũng nh câu trần thuật đơn. B. Tæ chøc «n tËp I. Lý thuyÕt 1. Phân loại câu chia theo mục đích nói: - Câu trần thuật dùng để kể, để miêu tả, để giới thiệu,… - Câu nghi vấn dùng để hỏi và yêu cầu trả lời. - Câu cầu khiến dùng để yêu cầu, ra lệnh, chúc tụng, … - Câu cảm thán dùng để bộc lộ cảm xúc. C©u trÇn thuËt thêng dïng trong v¨n tù sù vµ miªu t¶ 2. Câu trần thuật đơn là gì? Câu trần thuật đơn là loại câu do 1 cụm C- V tạo thành dùng để giới thiệu, tả hoặc kể về một sự việc, sự vật hay để nêu một ý kiến VÝ dô: - S¬n Tinh kh«ng hÒ nao nóng - B¹n Lan häc rÊt giái ( Cßn cã c©u trÇn thuËt ghÐp: bao gåm hai côm chñ vÞ trë lªn) VD: Ph¸p ch¹y, NhËt hµng, vua B¶o §¹i tho¸i vÞ. 3. Nội dung của câu trần thuật đơn. Câu trần thuật đơn có những mục đích sau ®©y - Dùng để giới thiệu ngời, vật trong văn tự sự miêu tả VD: Xa có một ngời thợ mộc dốc hết vốn trong nhà ra mua gỗ để làm nghề - Dùng để miêu tả đặc điểm của ngời, vật trong văn tự sự, miêu tả VD: Cầu Long Biên có một tuyến đờng sắt chạy giữa. - Dùng để nêu một ý kiến VD: C©y tre lµ ngêi b¹n th©n cña ngêi n«ng d©n ViÖt Nam, b¹n th©n cña nh©n d©n ViÖt Nam - Dùng để kể một sự việcnh hoạt động của ngời, diễn biến của sự việc VD: Một đêm nọ, Thận thả lới ở một bến vắng nh thờng lệ..
<span class='text_page_counter'>(46)</span> 4. C¸c thµnh phÇn c©u: Chñ ng÷ vµ vÞ ng÷ a. Chñ ng÷ - Lµ mét trong hai thµnh phÇn chÝnh cña c©u - Nêu lên ngời, sự vật, sự việc đợc đa ra xem xét đánh giá - §øng tríc vÞ ng÷, tr¶ lêi cho c©u hái: Ai? C¸i g×? ViÖc g×? Con g×? b. VÞ ng÷ - Lµ mét trong hai thµnh phÇn chÝnh cña c©u - Nêu lên hành động, trạng thái, tính chất, quan hệ của ngời, sự vật, sự việc nêu ở chñ ng÷ - §øng sau chñ ng÷, tr¶ lêi cho c©u hái Lµm g×? ThÕ nµo? Ra sao? Lµ ai? Lµ c¸i g×? VÞ ng÷ cã thÓ lµ mét tõ, mét côm tõ, mét côm chñ vÞ BT1: Em hãy xác định chủ ngữ, vị ngữ các câu trần thuật đơn trong đoạn trích dới đây: " Bãng tre trïm lªn ©u yÕm lµng, b¶n, xãm, th«n. Díi bãng tre cña ngµn xa, thấp thoáng mái đình, mái chùa cổ kính. Dới bóng tre xanh, ta gìn giữ một nền văn hoá lâu đời, ngời dân cày VN dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng, khai hoang. Tre ăn ở với ngời đời đời, kiếp kiếp. Tre, nứa, trúc, mai, vầu giúp ngời trăm công ngh×n viÖc kh¸c nhau. Tre lµ c¸nh tay cña ngêi n«ng d©n." BT2: a. Trong c¸c c©u díi ®©y, c©u nµo cã mét côm C-V, c©u nµo cã 2 côm C-V trë lªn. V¹ch ranh giíi chñ ng÷, vÞ ng÷ chÝnh trong mçi c©u. " Dòng suối đổ vào sông, sông đổ vào dãi trờng giang vôn ga, con sông vôn ga ®i ra bÓ. Lßng yªu nhµ, yªu lµng xãm, yªu miÒn quª trë nªn lßng yªu tæ quốc… Ngời ta giờ đây đã hiểu lòng yêu của mình lớn đến dờng nào, yêu ngời th©n, yªu tæ quèc, yªu níc Nga, yªu liªn bang X« viÕt b. Xác định các cumk C-V chính trong mỗi câu. 5. Câu trần thuật đơn có từ " là" a. Khái niệm: câu trần thuật đơn có từ"là" là kiểu câu trần thuật biểu thị một suy luận trong đó chủ ngữ thờng đợc nối với vị ngữ bằng từ" là" VÝ dô: MÑ em lµ gi¸o viªn b. §Æc ®iÓm - VÞ ng÷ cña c©u thêng do tõ lµ kÕt hîp víi danh tõ hoÆc côm danh tõ t¹o thµnh - Khi chủ ngữ và vị ngữ đợc biểu thị bằng động từ hoặc tính từ thì nghĩa của chúng đợc dùng nh danh từ VÝ dô: Thi ®ua lµ yªu níc Khãc lµ nhôc - Tổ hợp giữa từ là với động từ, cụm động từ, hoặc tính từ, cụm tính từ cũng có thÓ lµm vÞ ng÷ VÝ dô: Bµi v¨n nµy lµ hay ViÖc b¹n lµm lµ tèt - Muốn biểu thị ý phủ định cần có các cụm từ không phải, cha phải đứng trớc từ lµ VÝ dô: MÑ t«i kh«ng ph¶i lµ c« gi¸o.
<span class='text_page_counter'>(47)</span> - Khi muốn khẳng định ta thêm từ vẫn vào trớc từ là VÝ dô: TrÎ con vÉn lµ trÎ con c. Các kiểu câu trần thuật đơn có từ là - Câu định nghĩa, giới thuyết VD: Søc khoÎ lµ vèn quÝ cña con ngêi - C©u giíi thiÖu VD: Trêng häc nµy lµ n¬i chóng em trëng thµnh - C©u miªu t¶ VD: Mị Nơng là ngời con gái xinh đẹp tuyệt trần - Câu đánh giá VD: Bµi lµm cña em lµ tèt BT1: Hãy cho biết tác dụng của mỗi câu trần thuật đơn có từ là sau: a. ViÖc lµm cña Lang Liªu nh©n ngµy lÔ Tiªn V¬ng lµ cã hiÕu b.§Êt rõng Ph¬ng Nam lµ truyÖn dµi cña §oµn Giái c. Câu trần thuật đơn là loại câu do một cụm C-V tạo thành, dùng để giới thiệu, tả hoặc kể về một sự việc, sự vật hay để nêu một ý kiến d. Hà Nội là thủ đô của Việt Nam ®. §Êt lµ n¬i chim vÒ e. Tù häc lµ biÖn ph¸p tÝch cùc nhÊt gióp ta tiÕn bé BT2: a. Viết một đoạn văn ngắn miêu tả cảnh đẹp quê em trong đó có một câu trần thuật đơn giới thiệu và một câu trần thuật đơn miêu tả. b. Xác định chủ ngữ và vị ngữ trong mỗi câu` 6. Câu trần thuật đơn không có từ là a. §Æc ®iÓm - Vị ngữ thờng do các động từ, cụm động từ, tính từ hoặc cụm tính từ tạo thành VD: C¸i x¾c xinh xinh Buæi tra h«m nay t«i ngñ - Khi vị ngữ biểu thị ý phủ định, nó kết hợp với các từ không, cha VD: Buæi tra h«m nay t«i cha ngñ b. Ph©n lo¹i - Câu miêu tả là những câu dùng để miêu tả hành động, trạng thái, đặc điểm, tính chất… của sự vật, hiện tợng nêu ở chủ ngữ. Trong câu miêu tả chủ ngữ thờng đặt trớc vị ngữ. Chia thành + Câu miêu tả hành động của sự vật, hiện tợng nêu ở chủ ngữ VD: - Tr¸ng sÜ mÆc ¸o gi¸p, cÇm roi, nh¶y lªn m×nh ngùa - Tr«ng thÊy t«i, DÕ Cho¾t khãc lãc th¶m thiÕt + C©u miªu t¶ tr¹ng th¸i cña sù vËt nªu ë chñ ng÷ VD: Lọ hoa đặt trên bàn. C©y hoa lan në hoa tr¾ng xo¸. + Câu miêu tả đặc điểm của sự vật nêu ở chủ ngữ VD: Chợ Năm Căn ồn ào đông vui tấp nập. Dßng s«ng N¨m C¨n réng mªnh m«ng. - Câu tồn tại là kiểu câu dùng để thông báo về sự xuất hiện, tồn tại hoặc tiêu biÕn cña sù vËt, hiÖn tîng.
<span class='text_page_counter'>(48)</span> + Th«ng b¸o vÒ sù xuÊt hiÖn cña sù vËt VD: Tõ trong líp hai c¸i ®Çu lã ra ngoµi + Th«ng b¸o vÒ sù tån t¹i cña sù vËt VD: Trên thinh không bay qua từng đàn chim lớn + Th«ng b¸o vÒ sù tiªu biÕn cña sù vËt, hiÖn tîng VD: Trªn bÇu trêi vôt t¾t mét v× sao -> Cách tạo câu tồn tại là đảo chủ ngữ xuống sau vị ngữ VD: Tõ díi bê s«ng, hai chó bÐ vôt ch¹y lªn -> Tõ díi bê s«ng vôt ch¹y lªn hai chó bÐ BT1: Những câu sau đây, câu nào miêu tả trạng thái, câu nào miêu tả hành động, câu nào miêu tả đặc điểm của sự vật ? a. §Çu t«i to vµ næi tõng t¶ng rÊt bíng b. Trên bầu trời, mây đen kéo đến mù mịt c. Ch¼ng hiÓu sao t«i ph¶i bam,s chÆt lÊy mÑ d.Xa kia, cuộc sống của ngời dân da đỏ thiếu thốn đủ đờng đ. Mèo rất hay lục lọi các đồ vật với một sự thích thú đến khó chụi h. ChØ cÇn mét lçi nhá ë nã lµ t«i g¾t um lªn i. Tre sÏ cµng t¬i nh÷ng cæng chµo th¾ng lîi k. Nh÷ng chiÕc ®u tre vÉn dín lªn bay bæng l. Chú Tiến Lê tặng" đồng nghiệp" hẳn một hộp màu ngoại xịn BT2: Đặt 5 câu miêu tả sau đó đổi thành câu tồn tại BT3: ChuyÓn c¸c c©u sau thµnh c©u miªu t¶ - Trªn bÇu trêi v¼ng l¹i mét tiÕng kªu. - Xa xa xuất hiện những đàn cò, đàn sếu đông nghịt. - Sáng nay đã diễn ra một cuộc họp. - Díi gèc tre tua tña nh÷ng mÇm m¨ng. BT4: ViÕt mét ®o¹n v¨n ng¸n t¶ c¶nh sinh ho¹t n¬i em ë, chó ý sö dông c©u trÇn thuật đơn. Ngµy so¹n: . Buæi 30 : Ch÷a c©u sai ng÷ ph¸p A. Mục tiêu cần đạt - HS nắm vững các lỗi trong ngữ pháp đặt câu - Nhận diện đợc các lỗi sai và biết sữa lỗi đúng, chính xác. - Tạo lập đợc câu văn. văn bản không mắc lỗi về ngữ pháp. B. Tæ chøc «n tËp I. C¸c lçi thêng gÆp 1. C©u thiÕu chñ ng÷ - Nguyªn nh©n : nhÇm tr¹ng ng÷ lµ chñ ng÷ - C¸ch ch÷a : thªm chñ ng÷ cho c©u VÝ dô : Qua truyÖn Th¹ch Sanh thÊy LÝ Th«ng lµ kÎ ¸c -> Qua truyÖn Th¹ch Sanh, ta thÊy LÝ Th«ng lµ kÎ ¸c 2. C©u thiÕu vÞ ng÷ - Nguyªn nh©n : nhÇm gi÷a thµnh phÇn phô víi vÞ ng÷.
<span class='text_page_counter'>(49)</span> - C¸ch ch÷a : - thªm vÞ ng÷ cho c©u - biến đổi thành phần phụ thành vị ngữ VÝ dô : Nh÷ng häc sinh ch¨m ngoan, häc giái trong häc k× võa qua -> Những học sinh chăm ngoan, học giỏi trong học kì vừa qua đã đợc biÕu d¬ng -> Những học sinh ấy đã chăm ngoan, học giỏi trong học kì vừa qua 3. C©u thiÕu c¶ chñ ng÷ lÉn vÞ ng÷ - Nguyªn nh©n : ngêi viÕt thªm thµnh phÇn cã cïng chøc vô ng÷ ph¸p hoÆc kÐo dài trạng ngữ rồi nhầm tởng đó là kết cấu chủ vị. - Cách chữa : - biến đổi bên trong để có kết cấu chủ- vị - thªm chñ ng÷, vÞ ng÷ thÝch hîp VÝ dô: Trong thêi k× 1960-1975, lµ thêi k× chiÕn tranh ¸c liÖt nhÊt ë ViÖt Nam -> Thêi k× 1960-1975 lµ thêi k× chiÕn tranh ¸c liÖt nhÊt ë ViÖt Nam ->Trong thêi k× 1960-1975, lµ thêi k× chiÕn tranh ¸c liÖt nhÊt ë ViÖt Nam, nhân dân VN đã thực hiện quyết tâm giải phong đất nớc 4. C©u sai vÒ quan hÖ ng÷ nghÜa gi÷a c¸c bé phËn - Nguyªn nh©n : do c¸c bé phËn trong c©u t¬ng hîp sai ý nghÜa víi nhau do không đảm bảo quan hệ hô ứng cần thiết trong khi viết gây nên - C¸ch ch÷a : - bá, thay thÕ - thiÕt lËp l¹i quan hÖ h« øng VÝ dô : a. Ch©n bíc thÊp, bíc cao, ta thÊy chÞ DËu thËt lµ téi nghiÖp -> Ch©n bíc thÊp bíc cao- chÞ DËu thËt lµ téi nghiÖp b. Ngßi bót cña Lan sau nh÷ng nÐt ®a lªn ®a xuèng mÒm m¹i bçng dõng l¹i mØm cêi khoan kho¸i. -> Ngßi bót cña Lan sau nh÷ng nÐt ®a lªn ®a xuèng mÒm m¹i bçng dõng l¹i -> Ngßi bót cña Lan sau nh÷ng nÐt ®a lªn ®a xuèng mÒm m¹i bçng dõng l¹i vµ Lan mØm cêi khoan kho¸i. c. Chúng em càng đến gần ngày thi thì tinh thần hăng hái học tập đã bộc lé mét c¸ch râ nÐt. -> Chúng em càng đến gần ngày thi thì tinh thần hăng hái học tập càng béc lé mét c¸ch râ nÐt. II. Bµi tËp 1.Những câu sau đây: Câu nào đúng ngữ pháp, câu nào sai? Chỉ ra chỗ sai và nêu c¸ch ch÷a nh÷ng c©u sai. a. Em Nga ®i thi häc sinh giái m«n To¸n b. ViÖc Em Nga ®i thi häc sinh giái m«n To¸n c. ®i qua vên b¸c Nam, thÊy cã nhiÒu c©y ¨n qu¶ d. B¹n Nga, ngêi líp trëng mµ t«i yªu quÝ nhÊt e. Trong ngày sinh nhật, ngày mà em hằng mong đợi g. Anh Phan §×nh Giãt lµ ngêi ®Çu tiªn lÊy th©n m×nh lÊp lç ch©u mai h. TruyÖn DÕ mÌn phiªu lu kÝ cña nhµ v¨n T« Hoµi viÕt cho thiÕu nhi i. Tay ôm chiếc cặp bên hông cất bớc đến trờng trong niềm vui sớng.
<span class='text_page_counter'>(50)</span> `k. Để tởng nhớ công lao của những anh hùng liệt sĩ đã hi sinh cho sự nghiệp giải phãng d©n téc l. Mỗi buổi chào cờ chúng em đều có một phút mặc niệm m. C mçi lÇn nh×n lªn bÇu trêi trong xanh cña quª h¬ng n. Chân đi giày trắng, đầu đội mũ ca lô trông thật dễ thơng p. Nơi những chiến sĩ quân giải phóng đã chiến đáu rất anh dũng q. Nơi đây nhiều trận đánh ác liệt đã xảy ra. 2. Hoµn chØnh c¸c c©u díi ®©y b»ng c¸ch ®iÒn thªm chñ ngu`÷, vÞ ng÷ thÝch hîp vµo chç trèng a. Khi mÆt trêi tõ díi biÓn nh« lªn khái rÆng nói xa xa……………………….. b. Qua c©u chuyÖn nh¹t phÌo cña hai cËu, ……………… thÊy thËt l·ng phÝ thêi gian c. Mçi khi nh×n lªn ¶nh B¸c Hå……………………………. d. V× sù khã kh¨n triÒn miªn trong cuéc sèng hµng ngµy cña b¹n Lan…………. e. ®i qua chiÕc cÇu míi b¾c qua s«ng……………………………. g. Với sự giúp đỡ nhiệt tình và vô t của các bạn trong lớp……………………… h. Qua nh÷ng ngän th¸c cheo leo,………………….. l¹i lÆng lÏ tr«i theo dßng n íc ra tËn biÓn kh¬i. 3. Ph¸t hiÖn vµ ch÷a nh÷ng c©u sai sau ®©y: a. Chiếc xe đạp của Thuý bon bon chạy trên đờng và hát vang bài hát b. Em đến trờng gặp bạn Đức mới đợc trả lại cái bút c. Cầu thanh đa em đến tận cửa phòng học ở gác hai rồi tiến vào lớp. …………………………………….………... ……………………………………………………………………....................... Ngµy so¹n Buæi 31 : Ch÷a lçi c¸c dÊu c©u A. Mục tiêu cần đạt - Hs nhËn biÕt t¸c dông cña c¸c lo¹i dÊu c©u - Biết sử dụng dấu câu đúng chỗ. - Thùc hµnh t¹o lËp v¨n b¶n nãi( viÕt) sö dông hiÖu qu¶ c¸c lo¹i dÊu c©u B. Tæ chøc «n tËp I. Lý thuyÕt 1. DÊu chÊm KÕt thóc c©u trÇn thuËt. NÕu kh«ng cã dÊu chÊm th× c©u th× ®o¹n v¨n kh«ng s¸ng sña, m¹ch l¹c, nhiÒu lóc sÏ lÉn sang c©u kh¸c. 2. DÊu chÊm than - Dïng ë cu«Ý c©u c¶m xóc VD: chả nhẽ lại đúng là nó, cái con mèo hay lục lọi ấy! - Dïng cuèi c©u cÇu khiÕn VD: §øng im! Chóng «ng b¾n n¸t ®Çu! Líi ®©u? Mau chØ! Líi ë ®©u? 3. DÊu chÊm hái.
<span class='text_page_counter'>(51)</span> - Dïng cuèi c©u nghi vÊn - Thờng dùng trong văn đối thoại VD: - Anh cã biÕt con g¸i anh lµ thiªn tµi héi ho¹ kh«ng - Con gái tôi vẽ đấy ? 4. DÊu ph¶y - §¸nh dÊu ranh giíi c¸c thµnh phÇn phô cña c©u víi nßng cèt c©u + §¸nh dÊu tr¹ng ng÷ víi nßng cèt c©u VD: Ngày mai, trên đất nớc này, sắt, thép có thể nhiều hơn tre, nứa. + §¸nh dÊu khëi ng÷ víi nßng cèt c©u VD: Giµu, t«i còng giµu råi. + Đánh dấu thành phần gọi đáp với nòng cốt câu VD: Mẹ ơi con là ngời đấy - §¸nh dÊu mét tõ ng÷ víi bé phËn chó thÝch cña nã VD: Tây Bắc, một hòn ngọc ngày mai của Tổ quốc, đang chờ đợi chúng ta, thúc giôc chóng ta. - §¸nh dÊu ranh giíi gi÷a c¸c tõ ng÷ cã cïng chøc vô nh nhau trong c©u VD: Råi tre lín lªn, cøng c¸p, dÎo dai, v÷ng ch¾c. - Chỉ ranh giới giữa các vế của câu ghép đẳng lập VD: Giã nåm võa thæi, dîng H¬ng nhæ sµo. II. Bµi tËp vËn dông 1. Đặt dấu câu thích hợp vào mỗi câu trong đoạn đối thoại dới đây: Hu Hu Sao giê nµy mµ mÑ vÉn cha vÒ Mµy cã im ®i kh«ng Hu Hu T¹i v× mÑ ®i chî l©u qu¸ Th«i nµo Anh xin Chèc n÷a mÑ vÒ anh nhêng hÕt quµ cho em A Mẹ về Mẹ đã về Chµo c¸c con Sao con l¹i khãc nhÌ MÑ ¬i anh m¾ng con 2. Đoạn trích dới đây đã bị xoá dấu câu. Em hãy dùng các dấu câu đã học để điền vào các chỗ dấu câu bị xoá " Đối với đồng bào tôi mỗi tấc đất là thiêng liêng mỗi lá thông óng ánh mỗi bờ cát mỗi hạt sơng long lanh trong những cánh rừng rậm rạp mỗi bãi đất hoang và tiÕng th× thÇm cña c«n trïng lµ nh÷ng ®iÒu thiªng liªng trong kÝ øc vµ kinh nghiệm của đồng bào tôi Những dòng nhựa chảy trong cây cối cũng mang trong đó kí ức của ngời da đỏ. Khi ngời da trắng chết đi họ thờng dạo chơi giữa các vì sao và quên đi đất nớc họ sinh ra Còn chúng tôi chúng tôi chẳng thể quên đợc mảnh đất tơi đẹp này". 3. §Æt dÊu phÈy thÝch hîp vµo c¸c c©u sau ®©y: a. Trong ¸nh tr¨ng su«ng giã bÊc trµn xuèng thung lòng. b. Mát đến tận tim phổi ông bà ông vải ơi. c. Bè em biÕu thÇy gi¸o chñ nhiÖm líp 7 quyÓn s¸ch míi mua h«m qua. d. Trái laị bạn Lan đạt điểm 10 môn Toán, điểm 6 môn Văn ®. §ªm h«m qua lèi rÏ tèi l¾m e. B¹n Lan líp trëng líp t«i häc giái..
<span class='text_page_counter'>(52)</span> 4.Cã lÇn nhµ v¨n Huy G« göi cho nhµ xuÊt b¶n mét t¸c phÈm cña m×nh. Sách đã bán trên các hiệu sách mà vẫn không thấy NXB gửi tiền nhuận bút, ông bèn gửi th để hỏi. "Bức th " vẻn vẹn chỉ có một dấu chấm hỏi( ? ). Vài ngày sau, nhà văn nhận đợc th trả lời của nhà xuất bản. " Bức th" ấy lại vẻn vẹn chỉ có một dÊu chÊm than( ! ) Em h·y viÕt thµnh hai v¨n b¶n diÔn t¶ néi dung, ý nghÜa cña hai dÊu chÊm câu đó. 5. Trong bài " Cây tre Việt Nam", Thép Mới viết : " Tre, anh hùng lao động. Tre, anh hùng chiến đấu". Hai câu trên thuộc loại câu trần thuật nào? Cách dùng dÊu phÈy cã t¸c dông g×?.
<span class='text_page_counter'>(53)</span>