Tải bản đầy đủ (.docx) (56 trang)

BÀI LUẬN môn HỌC đề tài tính toán thiết kế máy sấy lạnh sản lượng 50kgmẻ môn thiết kế hệ thống cung cấp nhiệt

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (2.07 MB, 56 trang )

BỘ CÔNG THƯƠNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP TP HCM
KHOA CÔNG NGHỆ NHIỆT LẠNH
----------

BÀI LUẬN MÔN HỌC
Đề tài: Tính toán thiết kế máy sấy
lạnh sản lượng 50kg/mẻ
Môn: Thiết kế hệ thống cung cấp nhiệt
GVHD: T.S NGUYỄN HIẾU NGHĨA
Nhóm SVTH:
Vũ Văn Hảo

16062971

Văn Nguyễn Tiến Dũng

16051801

Phạm Hoàng Hải

16046581

TP. HCM, ngày 31 tháng 05 năm 2019
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CƠNG
NGHIỆP TPHCM

CỢNG HỊA XÃ HỢI CHỦ
NGHĨA VIỆT NAM



Khoa Công nghệ Nhiệt Lạnh

Độc Lập – Tự Do – Hạnh Phúc

NHIỆM VỤ ĐỒ ÁN CUNG CẤP NHIỆT
Họ và tên:

Vũ Văn Hảo

MSSV:

16062971

Văn Nguyễn Tiến Dũng

16051801

Phạm Hoàng Hải

16046581

Khoa: Công nghệ nhiệt lạnh

Năm học:

2018-2019

Tên đề tài
Tính toán và thiết kế máy sấy lạnh để sấy Mít có năng suất 50 kg/mẻ


I/ Thông tin thực hiện đề tài:
Số liệu cho trước:
Loại vật liệu: Mít
Năng suất: 50 kg/mẻ
II/ Nội dung đề tài:
- Nghiên cứu lý thuyết về cơng nghệ sấy bơm nhiệt
- Tính toán thiết kế máy sấy lạnh theo nguyên lí bơm nhiệt
- Phân tích, đánh giá các kết quả thực nghiệm.
III/ Ngày giao nhiệm vụ: 10/1/2019
IV/ Ngày hoàn thành nhiệm vụ:

Bộ môn

Giảng viên hướng dẫn

NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN
..................................................................................................................


..................................................................................................................
..................................................................................................................
..................................................................................................................
..................................................................................................................
..................................................................................................................
..................................................................................................................
..................................................................................................................
..................................................................................................................
..................................................................................................................
..................................................................................................................
..................................................................................................................

..................................................................................................................
..................................................................................................................
..................................................................................................................
..................................................................................................................
..................................................................................................................
..................................................................................................................
..................................................................................................................
..................................................................................................................


NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN PHẢN BIỆN
.............................................................................................................................................
.............................................................................................................................................
.............................................................................................................................................
.............................................................................................................................................
.............................................................................................................................................
.............................................................................................................................................
.............................................................................................................................................
.............................................................................................................................................
.............................................................................................................................................
.............................................................................................................................................
.............................................................................................................................................
.............................................................................................................................................
.............................................................................................................................................
.............................................................................................................................................
.............................................................................................................................................
.............................................................................................................................................


Mục lục

LỜI CẢM ƠN......................................................................................................1
Chương 1: Tổng Quan..........................................................................................2
1.1

Giới thiệu đề tài........................................................................................2

1.1.1
1.2

Lý do chọn đề tài...............................................................................2

Giới thiệu về vật liệu sấy..........................................................................3

1.2.1 Sơ lược về quả mít................................................................................3
1.2.2 Thành phần hóa học của mít..................................................................3
1.2.3 Lý do chọn vật liệu sấy.........................................................................4
1.2.4 Các quy trình thực hiện sấy...................................................................4
Chương 2: Cơ sở lý thuyết....................................................................................5
2.1 Lựa chọn phương án sấy.............................................................................5
2.2 Sấy lạnh ( sấy bơm nhiệt )............................................................................5
2.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình sấy.......................................................7
Chương 3: Lựa chọn phương án và tính toán quá trình sấy...................................9
3.1

Lựa chọn phương án sấy...........................................................................9

3.2

Các Thơng Số Tính Toán..........................................................................9


3.2.1

Vật Liệu Sấy...................................................................................9

3.2.2

Tác Nhân Sấy.....................................................................................9

3.4

Tính Toán Quá Trình Sấy Lý Thuyết và Thực Tế...................................11

3.4.1 Đồ Thị I-d............................................................................................11
3.4.2

Tính Toán Quá Trình Sấy.................................................................11

Chương 4: Tính Toán và Thiết Kế Sấy Lạnh.......................................................26
4.1 Chọn môi chất............................................................................................26
4.1.1 Chọn môi chất nạp..............................................................................26
4.1.2 Nhiệt độ ngưng tụ................................................................................26
4.1.3 Nhiệt độ bay hơi..................................................................................26
4.1.4 Nhiệt độ hơi hút..................................................................................27
4.1.5 Tính toán chu trình..............................................................................27
4.1.6. Tính toán lưu lượng mơi chất tuần hoàn qua hệ thống:......................29
4.2.Tính chọn máy nén.....................................................................................30
4.2.1. Tính toán chu trình ở chế độ u cầu.................................................30


4.2.2 Tổn thất năng lượng và công suất động cơ..........................................32

4.3. Dàn ngưng (Thiết bị gia nhiệt khơng khí).................................................33
4.4. Dàn bay hơi (Thiết bị làm lạnh khơng khí)...............................................35
4.5. Chọn Đường ống dẫn môi chất.................................................................36
4.5.1. Đường ống đẩy...................................................................................36
4.5.2 Đường ống hút....................................................................................37
Chương 5: TÍNH TỐN TRỞ LỰC VÀ CHỌN QUẠT.....................................38
Chương 6: TÍNH THỜI GIAN HOÀN VỐN......................................................42
Bản vẽ Cad thiết bị và sơ đồ nguyên lý...............................................................47
KẾT LUẬN.........................................................................................................49
Tài liệu tham khảo.............................................................................................50


Mơn: Thiết kế hệ thống cung cấp nhiệt

Nhóm:4

LỜI CẢM ƠN
Từ những ngày đầu bước chân vào giảng đường đại học cho đến lúc hoàn thành đề
tài này, em luôn nhận được sự quan tâm chỉ dạy và sự giúp đỡ tận tình của các thầy các
cơ. Qua luận văn này, em xin được bày tỏ lòng biết ơn chân thành đến:
 Ban giám hiệu Trường Đại Học Công Nghiệp Thành Phố Hồ Chí Minh
 Ban chủ nhiệm Khoa Cơng Nghệ Nhiệt Lạnh
 Q thầy cơ đã tận tình chỉ dạy em trong thời gian học tập tại trường.
 Cuối cùng, em muốn nói lời cám ơn đến ba mẹ cùng mọi người trong gia đình đã
quan tâm, lo lắng, động viên em trong những ngày học tập xa nhà.
 Em xin được gửi đến quý thầy cô, ba mẹ cùng tất cả mọi người lời chúc sức khoẻ và
lời cám ơn chân thành nhất !

TPHCM, ngày 10 tháng 01 năm 2019
SVTH: Vũ Văn Hảo

Văn Nguyễn Tiến Dũng
Phạm Hoàng Hải

Page: 1


Mơn: Thiết kế hệ thống cung cấp nhiệt

Nhóm:4

Chương 1: Tổng Quan
1.1 Giới thiệu đề tài
1.1.1 Lý do chọn đề tài
- Việt Nam nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa nóng ẩm, có bờ biển dài hơn 3000
Km, độ ẩm khơng khí thường trên 70%, nhiệt độ cao nhất có thể lên tới 38 oC. Khí hậu
nóng ẩm là điều kiện thuận lợi để nấm mốc và các loại vi sinh vật có hại phát triển làm
hư hại các loại lương thực, thực phẩm, hoa quả, giống cây trồng, thuốc chữa bệnh…. Bên
cạnh đó, nước ta lại là một nước nơng nghiệp, trình độ khoa học kỹ thuật cịn lạc hậu. Có
nhiều địa phương do khơng có trang bị kỹ thuật bảo quản hoa quả, nông sản sau thu
hoạch nên thường bán thốc bán tháo với giá rẻ khi mùa thu hoạch đến. Có khi giá trị đạt
được chỉ khoảng 20% so với giá trị thực của nó. Để tránh được tình trạng đó và để đa
dạng hoá các loại sản phẩm nông nghiệp, nâng cao giá trị sử dụng của sản phẩm, nâng
cao thu nhập cho người nông dân, việc nghiên cứu nâng cao chất lượng sản phẩm sau thu
hoạch là một yêu cầu cần thiết trong thời gian hiện nay.
Ngày nay, nhu cầu về chất lượng của sản phẩm ngày càng đòi hỏi khắt khe, đặc
biệt là các loại sản phẩm cần giữ màu sắc và mùi vị như kẹo, hoa quả, thuốc chữa
bệnh…. Hơn nữa, trong những năm gần đây, Việt Nam đã có nhiều bước tăng trưởng
mạnh về nông - lâm - ngư nghiệp. Để có thể cạnh tranh được trong thời kỳ hội nhập
WTO thì bắt buộc các sản phẩm sấy của chúng ta phải đảm bảo chất lượng và uy tín cao.
Với các loại rau, củ, quả, dược liệu… khi sấy ở nhiệt độ cao có thể phá huỷ các

chất hoạt tính sinh học như hóc mơn, màu, mùi vị, men, vitamin, protêin… và làm thay
đổi chất lượng sản phẩm. Vì thế, sấy lạnh bằng nguyên lý bơm nhiệt là một phương pháp
bảo quản sau thu hoạch đáp ứng được những yêu cầu khắt khe về chất lượng sau khi sấy.
Bởi vì tác nhân sấy có độ ẩm thấp, nhiệt độ sấy thấp nên quá trình sấy xẩy ra tại nhiệt độ
thấp hơn so với các phương pháp sấy thơng thường do đó hạn chế được sự thay đổi
khơng có lợi về màu sắc và mùi vị tự nhiên của sản phẩm.
Như vậy, việc tìm tịi và phát triển rộng các hệ thống hút ẩm và sấy lạnh thực
phẩm, nông sản sau thu hoạch, lâm sản, dược liệu là một yêu cầu cấp bách khuyến khích
phát triển nơng nghiệp, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, sản xuất các mặt hàng thay thế nhập
khẩu và xuất khẩu ra thị trường thế giới, tiết kiệm năng lượng, giảm vốn đầu tư và giá
thành sản phẩm.
Bơm nhiệt là thiết bị nhiệt-lạnh được xem là có khả năng tiết kiệm năng lượng
nhất hiện nay [1]. Qua nhiều năm nghiên cứu và triển khai ứng dụng để hút ẩm và sấy
lạnh thấy rằng bơm nhiệt có rất nhiều ưu điểm và rất có khả năng ứng dụng rộng rải trong
điều kiện khí hậu nóng ẩm, phù hợp với thực tế Việt Nam, mang lại hiệu quả kinh tế - kỹ
Page: 2


Mơn: Thiết kế hệ thống cung cấp nhiệt

Nhóm:4

thuật đáng kể. Bơm nhiệt sấy lạnh đặc biệt phù hợp với những sản phẩm cần giữ trạng
thái, màu mùi, chất dinh dưỡng và không cho phép sấy ở nhiệt độ cao, tốc độ gió lớn [2].
Hiện nay đã có nhiều cơng trình nghiên cứu và ứng dụng sấy lạnh dùng bơm nhiệt
và đã có hiệu quả thực tiễn cao. Tuy nhiên, chưa có tài liệu nào nói rõ việc tính toán thiết
kế một hệ thống sấy lạnh dùng bơm nhiệt cụ thể. Vì vậy, nhóm đã chọn đề tài: “Thiết kế
hệ thống sấy Mít nhiệt độ thấp sử dụng sấy lạnh” để làm đề tài tìm hiểu của nhóm.

1.2 Giới thiệu về vật liệu sấy

1.2.1 Sơ lược về quả mít
Mít là loại cây gỗ to, cao 15 20m (có thể hơn). Cành non có lơng mềm gồm nhiều hoa,
bao hoa hình ống có hai phiến dính nhau ở hai đầu, nhị
có bao phấn rộng, cụm hoa cái mọc trên thân hoặc
cành già, hình bầu dục, có nhiều hoa, bao hoa hình trụ.
Quả mít là quả phức to hình bầu dục, vỏ ngoài có
nhiều gai nhọn gồm nhiều quả thịt mềm, hạt to. Quả
mít lúc thu hoạch có khối lượng từ (4 - 25) kg. Quả
mít có thể dài từ (20 - 90) cm; đường kính từ (15 - 50)
cm. Mổi quả Mít có thể có 100 - 500 hạt tương ứng
với 100 - 500 múi ( Mỗi múi là một quả đơn).
Mít là cây mọc hoang dại trong các vùng rừng
mưa ở Ấn Độ. Mít ưa khí hậu nóng ẩm, mưa nhiều,
Mít chịu hạn tốt nhờ bộ rể ăn sâu và kém chịu úng.
Hiện nay, Mít được trồng nhiều ở các nước: Ấn Độ,
1 Hình
quảcủa
mít nhiều
và múi mít
Xrilanca, Lào, Việt Nam, Thái Lan…và đã trở thành loại câyHình
ăn quả
quanảnh
trọng
nước. Thái Lan có diện tích trồng Mít là 40700 ha; Philippin 13000 ha; Malaysia 1500
ha…[3].

1.2.2 Thành phần hóa học của mít
Phần thịt ăn được của quả Mít chiếm 25 – 40 % trọng lượng của quả. Trong 100g phần
này chứa 72 – 77,2g nước; 1,3 – 2g protein; 0,1 – 0,4g chất béo; 18,9 – 25,4g
carbohydrat; 0,8 – 1,1g chất xơ; 0,8 – 1,4g tro; Vitamin A chiếm 175 – 540 đơn vị quốc

tế; Niacin 0,9 – 4 mg; Vitamin C từ 8 – 10g.[3]
Phần khơng ăn được của quả Mít giàu Pectin dùng để chế biến Mứt. Hạt chứa 70%
tinh bột; 5,2% Prơtít; 0,62% chất béo; 1,4% muối khoáng. Hạt Mít có thể được sấy để
làm thực phẩm thay thế gạo.

Page: 3


Mơn: Thiết kế hệ thống cung cấp nhiệt

Nhóm:4

1.2.3 Lý do chọn vật liệu sấy
Mít là loại cây ăn quả có giá trị, giá thành thấp và cũng là một cây thuốc quý.
Ngày nay, đã có rất nhiều sản phẩm chế biến từ quả mít được nhiều người ưa chuộng
như: Mít sấy, thức ăn từ hạt Mít, các loại nước ép từ Mít và Mít đóng hộp.... Ở Việt Nam,
đã có rất nhiều công ty thành công trong việc xuất khẩu ra thị trường thế giới các sản
phẩm từ hoa quả đặc biệt là Mít. Điển hình là cơng ty Vinamit. Tuy nhiên, công nghệ sấy
hoa quả của các công ty này vẫn là nhập các dây chuyền công nghệ sấy thăng hoa và
dùng hơi nước từ nước ngoài nên giá thành sản phẩm vẫn cịn khá cao.

1.2.4 Các quy trình thực hiện sấy
Nguyên liệu mít thường quả mít chín tự nhiên thân mềm, mắt mít nở to, gai khơng
nhọn. Sau khi thu mua về, người ta phân loại loại bỏ những quả mít bị hư thối, sâu bệnh.
Loại bỏ vỏ, hột và các sớ mít bằng thủ cơng. Giữ lại múi mít để đem sấy. Múi mít
có màu vàng óng, cùi dày, vị ngọt bùi, xơ mít màu vàng nhạt hoặc màu trắng. Trong quá
trình này phân loại múi mít đồng đều để đảm bảo hiệu suất tốt nhất.

Cắt lát:
Để tạo cảm quan cho sản phẩm cũng như tăng hiệu quả cho quá trình sấy, múi mít thường

được cắt thành lát mỏng bằng các máy cắt. Yêu cầu của sản phẩm sau quá trình cắt phải
đồng đều về kích thuớc, khơng bị dập nát,..Sản phẩm sau sấy dễ đóng gói và bảo quản.

Sấy khô: Sấy (ở nhiệt độ 30-50C) theo phương pháp sấy lạnh.

Đóng gói và bảo vệ sản phẩm
Hình
: Đóng
2 Mít gói
sau bằng
khi sấy
túi hút chân khơng hoặc đóng gói theo
u cầu khách hàng.
Mít sấy khơ, mít sấy giịn : là sản phẩm dạng lát kích thước theo nhu cầu của khách
hàng. Ứng dụng: sử dụng làm thức ăn.

Page: 4


Mơn: Thiết kế hệ thống cung cấp nhiệt

Nhóm:4

Chương 2: Cơ sở lý thuyết
2.1 Lựa chọn phương án sấy
Trong quá trình sấy rau quả xảy ra một loạt biến đổi hóa sinh, hóa lý, cấu trúc cơ
học và các biến đổi bất lợi khác làm ảnh hưởng tới chất lượng sản phẩm. Những biến đổi
cơ học bao gồm sự biến dạng, nứt, cong queo, biến đổi độ xốp... Hàm lượng vitamin
trong rau quả sấy thường thấp hơn trong rau quả tươi vì chúng bị phá hủy một phần trong
quá trình sấy và xử lý trước khi sấy.

Để tránh hoặc làm chậm các biến đổi không thuận nghịch ấy, cũng như tạo điều
kiện để ẩm thoát ra khỏi rau quả một cách dễ dàng, cần có chế độ sấy thích hợp cho từng
loại sản phẩm.
Mít cũng là loại quả có màu sắc và mùi vị rất đặc trưng. Vì vậy, khi sấy Mít ta
cũng cần tìm những biện pháp để giữ lại những nét đặc trưng của loại quả này. Ta chọn
hệ thống sấy lạnh sử dụng bơm nhiệt để sấy Mít

2.2
Sấy
lạnh
( sấy
bơm
nhiệt )

Hình 3 Thiết bị sấy lạnh

Page: 5


Mơn: Thiết kế hệ thống cung cấp nhiệt

Nhóm:4

Sấy lạnh là hệ thống sử dụng nhiệt thải của hệ thống lạnh kết hợp với bộ cấp nhiệt
phụ để có thể điều chỉnh chính xác nhiệt độ sấy cần cung cấp cho buồng sấy, sử dụng hệ
thống lạnh nhằm 2 mục đích chính là làm khơ khơng khí sấy trước khi đưa trở lại buồng
sấy và tận dụng nguồn nhiệt từ dàn nóng để làm nóng khơng khí sấy. Điều quan trọng
nhất của hệ thống này là phương pháp tách ẩm để làm khơ hoàn toàn khơng khí trước khi
đưa trở lại buồng sấy, yếu tố này khô nhanh hơn dù sấy ở nhiệt độ thấp hoặc cao. Tuy
nhiên vì yếu tố kỹ thuật nên các hệ thống sấy bơm nhiệt thường chỉ làm việc ở nhiệt độ <

40oC
Nguyên Lý Hoạt Động
-Hệ thống sấy lạnh này gồm các bộ phận chính như Dàn Lạnh, Dàn Nóng, Máy Nén, Van
Tiết Lưu, bộ phận điều khiển và các bộ phận phụ khác. Nó cũng tương tự như máy lạnh 2
cục

Hình 4 Nguyên lý sấy lạnh

Hình ảnh trên mơ tả quá trình ln chuyển của khơng khí sấy bên trong máy sấy lạnh,
tác nhân sấy sau khi đi qua buồng sấy sẽ bị giảm nhiệt độ và mang nhiều hơi nước từ sản
phẩm thoát ra, phần khí này được đưa đến dàn lạnh để ngưng tụ hơi nước ( làm khơ
khơng khí ), tiếp theo sẽ đi qua dàn nóng để làm nóng nhiệt độ đến nhiệt độ sấy cần thiết
và cuối cùng khơng khí khơ nóng này đi qua buồng sấy để làm khơ sản phẩm. Nó diễn ra
liên tục cho khi đạt yêu cầu về nhiệt độ sấy
Ưu điểm của Sấy Bơm Nhiệt
-Sấy bơm nhiệt có ưu điểm giữ màu sắc sản phẩm đẹp hơn, giữ chất dinh dưỡng tốt hơn,
màu sắc đẹp hơn…
-Nhiệt độ sấy phù hợp với nhiệt độ với hầu hết các loại rau củ quả, dược liệu, tinh bột
Page: 6


Mơn: Thiết kế hệ thống cung cấp nhiệt

Nhóm:4

-Chi phí hoạt động được tiết kiệm hơn, khơng khí đưa vào buồng sấy có độ khơ rất cao,
giúp sản phẩm khơ nhanh hơn
Nhược điểm của sấy lạnh
+ Giá thành thiết bị cao,tiêu hao điện năng lớn.
+ Cấu tạo thiết bị phức tạp,thời gian sấy lâu.

+ Rị rỉ mơi chất lạnh ra mơi trường có thể làm ảnh hưởng đến mơi trường xung quanh
cũng như ảnh hưởng đến chât lượng của thực phẩm.
Các vật liệu sấy lạnh
+ Các loại thực phẩm, vật liệu địi hỏi tính thẩm mỹ và hiệu suất cao
+ Các loại thực phẩm như: Xoài, Chuối, Mít, Cà Rốt, Khoai Tây, Gỗ quý…

2.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình sấy
Tốc độ sấy phụ thuộc vào nhiều yếu tố, sau đây xin nêu lên một số yếu tố chủ yếu
bao gồm :
1.Bản chất vật liệu:
Cấu trúc, thành phần hóa học, đặc tính liên kết ẩm,..
2.Hình dáng vật liệu sấy:
Kích thước mẫu sấy,chiều dày lớp vật liệu,…Trong trường hợp các điều kiện khác nhau
khơng đổi ta có thể xem như tốc độ sấy tỷ lệ với tỷ số giữa bề mặt của các phần tử vật
liệu sấy với thể tích của nó. Bề mặt vật liệu sấy càng lớn thì quá trình sấy tiền hành càng
nhanh.
3. Độ ẩm trong vật liệu sấy:
Bao gồm độ ẩm đầu (M1),độ ẩm cuối của vật liệu sấy (M2), đồng thời cả độ ẩm tới hạn
của vật liệu (Mkx1)
4. Độ ẩm tương đối của không khí,nhiệt độ và vận tốc của khơng khí:
Nhiệt độ khơng khí càng cao, vận tốc khơng khí càng lớn, độ ẩm tương đối của khơng
khí càng nhỏ thì tốc độ giảm ẩm trong vật liệu sấy diễn ra càng nhanh,nhưng thực tế nhiệt
độ khơng khí khơng thể vượt quá nhiệt độ sấy cho phép của từng loại vật liệu cụ thể, vận
tốc của tác nhân sấy cũng không thể quá lớn vì cịn phụ thuộc vào điều kiện làm việc và
chế độ sấy.
Page: 7


Mơn: Thiết kế hệ thống cung cấp nhiệt


Nhóm:4

5. Tác nhân sấy:
Có thể sấy bằng khơng khí được gia nhiệt bằng điển trở hay bộ trao đổi nhiệt khí-hơi
hoặc khí khói hay bằng cách hịa trộn khói lị với khí ngoài trời thành tác nhân sấy
6. Chênh lệch nhiệt độ đầu và cuối của tác nhân sấy:
Nhiệt độ cuối giảm ít thì nhiệt độ trung bình của tác nhân sấy càng cao, do đó tốc độ sấy
cũng tăng.Nhưng khơng nên chọn nhiệt độ cuối quá cao vì khơng sử dụng triệt để nhiệt.
7 Cấu tạo máy sấy, chế độ sấy :
Có thể nói vận tốc sấy tỉ lệ với tỷ số giữa bề mặt (F) bốc hơi với thể tích (V) của sản
phẩm sấy (F/V). Nếu V cố định,Khi F tăng thì vận tốc sấy tăng
Trên đây trình bày một số nhân tố cơ bản có ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ sấy và thời
gian sấy mà người thiết kế máy sấy cần biết để khi tiến hành sấy một vật liệu cụ thể thì để
chọn những điều kiện sấy thích hơp nhất
Để lập được một quy trình sấy và xác định kích thước hợp lý của thiết bị sấy cần phải
xác định được thời gian sấy từ độ ẩm ban đầu đến độ ẩm cuối đã xác định trước.Ngoài
ra,phải cịn xét đến các yếu tố khác nhau có ảnh hưởng đến thời gian sấy. Để xác định
thời gian sấy trước hết ta phải xác định và phân biệt đươc một số khái niệm cơ bản bao
gồm đồ thị đường cong sấy, đồ thị tốc độ sấy và đồ thị nhiệt độ vật liệu sấy và nhiệt độ
tác nhân sấy
Hình 5 Đồ thị đường cong sấy và đường cong tốc độ sấy

Page: 8
Hình 6 Đồ thị đường cong nhiệt độ vật liệu sấy


Mơn: Thiết kế hệ thống cung cấp nhiệt

Nhóm:4


Chương 3: Lựa chọn phương án và tính toán quá
trình sấy
3.1 Lựa chọn phương án sấy
Như đã trình bày ở các chương trên, các loại rau quả rất nhạy cảm với nhiệt độ sấy
cao. Vì vậy cần có phương án sấy thích hợp để rau quả sấy đạt chất lượng cao, giữ
nguyên được màu sắc và mùi vị. Mít cũng là loại quả có màu sắc và mùi vị rất đặc trưng.
Vì vậy, khi sấy Mít ta cũng cần tìm những biện pháp để giữ lại những nét đặc trưng của
loại quả này. Từ những phân tích về hiệu quả của sấy lạnh ở chương 1, ta chọn hệ thống
sấy lạnh sử dụng để sấy Mít.

3.2 Các Thơng Số Tính Tốn
3.2.1 Vật Liệu Sấy
Ở đây ta chọn vật liệu sấy là Mít. Các thơng số của Mít:
+ Độ ẩm ban đầu :
Độ ẩm ban đầu của hoa quả phụ thuộc theo mùa, theo vùng miền…. và phụ thuộc
vào từng loại. Với Mít, độ ẩm ban đầu nằm trong khoảng 72 – 77 % [3] . Ta chọn độ ẩm
trung bình ban đầu của Mít là = 74%.
+ Độ ẩm cuối:
Theo nhiều sách tham khảo người ta thường sấy các loại quả đến độ ẩm từ 15
25%. Với Mít ta chọn = 15%. [3]
+ Khối lượng một mẻ sấy:
Ta có:

G2 = 50 kg/mẻ.
G1 = = 163,46 kg/mẻ

+ Khối lượng riêng: = 1052,63 kg/m3.

3.2.2 Tác Nhân Sấy
Ta chọn tác nhân sấy là khơng khí với các thông số sau:

* Thông số ngoài trời
Thông số trung bình trong năm của khơng khí tại Thành Phố Hồ Chí Minh
-

Nhiệt độ trung bình: t0 = 32 0C.

-

Độ ẩm trung bình : = 78 %.
Page: 9


Mơn: Thiết kế hệ thống cung cấp nhiệt

Nhóm:4

* Thơng số khơng khí trước khi vào thiết bị sấy
-

Nhiệt độ tác nhân sấy vào và ra thiết bị sấy: t2 = 40 0C.

- Tốc độ gió là 2-3 m/s. Ta chọn = 2 m/s.
* Thơng số khơng khí sau thiết bị sấy
Thơng số khơng khí sau thiết bị sấy phải cao hơn nhiệt độ đọng sương của khơng
khí để tránh hiện tượng đọng sương trong buồng sấy. Từ điểm O(320C;78%) trên đồ thị Id ta dóng theo đường d = const ta có ts = 40oC.
-Nhiệt độ tác nhân sấy sau thiết bị sấy được chọn sao cho nó phải lớn hơn nhiệt độ đọng
sương. Ta chọn t3 = 40 0C
* Thơng số khơng khí sau dàn lạnh
- Nhiệt độ: chon t1 = 16 0C.
- Quá trình làm lạnh trong dàn lạnh thường đạt đến trạng thái bão hòa nên nhiệt

độ khơng khí sau dàn lạnh có thể lấy = 100%.
*Kích Thước Buồng Sấy
Các kích thước cơ bản gồm Chiều dài L, chiều rộng B, chiều cao H. Trong đó, chiều
dài L xác định theo thời gian sấy và năng suất sấy. Đối với thiết bị sấy buồng chiều dài
xác định theo yêu cầu duy trì chế độ sấy đồng đều. Chiều dài càng lớn, chế độ sấy
càng kém đồng đều nhưng càng tận dụng được nhiệt của mơi chất. Vì vậy cần chọn
hợp lý.


Vật liệu sấy là mít



Năng suất buồng sấy: Gb = G1 = 164 kg

 Tính toán các kích thước của buồng sấy


Kích thước khay sấy: Skh = Dài x rộng = 2,1(m) x 1,2(m) =2,52 m2



Khối lượng mít trên một khay sấy: Gm =14,5 kg



Mật độ phân bố mít trên 1 khay
G
14,5
g kh  m 

 5,754
S kh 2,52
kg/m2

 Tổng diện tích cần thiết để sấy hết khối lượng mít ban đầu
Page: 10


Mơn: Thiết kế hệ thống cung cấp nhiệt
Stkh 

Nhóm:4

G1
164

 28,6
g kh 5,754
m2

 Số khay sấy cần thiết
S
28,6
n  tkh 
 11,34
S kh 2,52
Chọn số khay sấy là n=12 khay
Tính lại : 12x14,5=174kg
 Phù hợp với 12 khay sấy cho hệ thống sấy
 Chọn các thông số

+ Độ dày khay sấy: 0,003m
+ Đục lỗ : 60% Diện tích khay
+
+
+
+

Khoảng hở giữa các khay sấy: 0,1m
Sử dụng khay sấy có bánh xe để đẩy
Khoảng hở phía trên và dưới: 0,1m
Khơng gian 2 bên vách 0.1 m

 Tính toán được các kích thước của buồng sấy: Dài(D) x Rộng(R) x Cao (H)
+ L = 2,1+0,05.2=2,3m
+ R = 1,2+0,05.2=1,3m
+ H = (n-1).0,12+0,12.2=2,1m
Kích thước buồng sấy là :
L x B x H = 2,3 x 1,3 x 2,1 m

Page: 11


Mơn: Thiết kế hệ thống cung cấp nhiệt

Nhóm:4

3.4 Tính Tốn Quá Trình Sấy Lý Thuyết và Thực Tế
3.4.1 Đồ Thị I-d

Hình 7 Đồ thị i-d


Điểm 0: Trạng thái khơng khí ngoài trời.
Điểm 1: Trạng thái khơng khí trước khi vào dàn nóng
Điểm 2: Trạng thái khơng khí trước khi vào buồng sấy
Điểm 3: Trạng thái khơng khí ra khỏi thiết bị sấy
Điểm 4: Trạng thái khơng khí ở thời điểm bắt đầu ngưng tụ ẩm.
3- 4 : Quá trình làm lạnh khí thải đến điểm ngưng tụ ẩm
4 -1 : Quá trình ngưng tụ ẩm trong dàn lạnh
1 -2 : Quá trình gia nhiệt đẳng dung ẩm trong dàn nóng
2 -3 : Quá trình sấy trong thiết bị sấy

3.4.2 Tính Tốn Q Trình Sấy
a) Các thơng số tại điểm nút
Page: 12


Mơn: Thiết kế hệ thống cung cấp nhiệt

Nhóm:4

1) Điểm 0
- Nhiệt độ: t0 = 32 0C.
- Độ ẩm tương đối: = 78 %.
- Phân áp suất bão hoà của hơi nước:
Pbh = exp
(3.1)
= exp = 0,04726 bar
- Dung ẩm của khơng khí:
do = 0,621.


(3.2)

Trong đó :
+P : áp suất khí trời = 1 bar
Vậy do = 0,621. = 0,02377 kg/kgkkk

- Entanpi của khơng khí ngoài trời:
I0 = 1,0048.t0 + d0(2500 + 1,842.t0)

(3.3)

I0 = 1,0048.32 + 0.02377.(2500 + 1,842.32)
= 92,98 kJ/kg
2) Điểm 1:
- Nhiệt độ: t1 = 16 0C.
- Độ ẩm tương đối : = 100%.
- Phân áp suất bão hoà:
Với t1 = 16 0C, thay vào công thức (4.1) ta có Pb1= 0,01814 bar.
- Dung ẩm của khơng khí:
Thay t1, vào cơng thức (4.2) ta có:
d1 = 0,621.= 0,621.=0,01147 kg/kgkkk.
- Entanpi:
Thay các thông số của điểm 1 vào công thức (4.3) ta có:
I1 = 1,004.16 +0,01147.(2500 + 1,842.16)
Page: 13


Mơn: Thiết kế hệ thống cung cấp nhiệt

Nhóm:4


= 45,09 kJ/kgkkk.
2) Điểm 2:
- Nhiệt độ: t2 = 40 0C.
- Dung ẩm: Do quá trình sấy là quá trình đẳng dung ẩm nên ta có:
d2 = d1 = 0,01147 kg/kgkkk.
- Phân áp suất bão hoà:
Với t2 = 400C, thay vào công thức (4.1) ta tính được :
Pb2 = exp = 0,07371 bar.
- Độ ẩm tương đối:
(4.4)
= = 23,8 %.
- Entanpi:
I2 = 1,004.t2 + d2(2500 + 1,842.t2)

(4.3)

= 1,004.40 + 0,01147.(2500 + 1,842.40)
= 68,5 kJ/kgkkk.
3) Điểm 3:
- Nhiệt độ: t3 = 40 0C
Chọn = 65 %.
- Dung ẩm:
Từ công thức (4.4) ta suy ra: d3 =0,03101 kg/kgkk
- Entanpi là :
I3 = 1,004.t3 + d3(2500 + 1,842.t3)

(4.3)

= 1,004.40 + 0,03101.(2500 + 1,842.40)

= 120 kJ/kgkkk.
4) Điểm 4
- Độ ẩm: = 100%.
Page: 14


Mơn: Thiết kế hệ thống cung cấp nhiệt

Nhóm:4

- Dung ẩm: d4 = d3 = 0,03101 kg/kgkkk.
- Phân áp suất bão hoà:

Pb4 = 0,621.
=0,621.=0.04756 bar

- Nhiệt độ:

t4 =
== 32,11 0C.

- Entanpi: Thay các giá trị t4,d4 vào công thức (4.3) ta có:
I3 = 1,004.t4 + d4(2500 + 1,842.t4)

(4.3)

= 1,004.32,11 + 0,03101.(2500 + 1,842.32,11)
= 111,623 kJ/kgkkk.
Bảng 1 Thông số tại các điểm nút của quá trình sấy lí thuyết
Thơng sớ

t (°C)
Pbh (bar)
(%)
d
(kgẩm/kgkkk)
I (kJ/kgkk)

Điểm 0
32°C
0,04726
78

92,98

Điểm 1

Điểm 2
40C
0,07371
23,8

Điểm 3
40C
0,073
65

Điểm 4
32,11C
0,047
100


0,011

0,011

0,031

0,031

45,09

68,5

120

111,623

°C

0,01814

b) Tính Thời Gian Sấy
*Thời gian đốt nóng vật liệu
o

=

Trong đó Fo chuẩn số Furie
-Xác định chuẩn số Bio nhờ sự tương quan giữa sự trao đổi nhiệt trên bề mặt và tính dẫn
nhiệt của nó

Bi = = = 0,25
Với R là độ dày vật liệu tính bằng; 0,0025 m
là hệ số truyền nhiệt của vật liệu: = 0,546 W/mK
: Hệ số trao đổi nhiệt đối lưu
Page: 15


Mơn: Thiết kế hệ thống cung cấp nhiệt

Nhóm:4

= 3,6 = 3,6. = 48,8 W/.K
Với vk: Vận tốc dịng khí m/s
k:

khối lượng riêng khơng khí tại nhiệt độ sấy

R: Bán kính vật liệu sấy
-Chuẩn số nhiệt độ xác định đại lượng vật liệu tại 1 điểm bất kì
= = = 0,7
Với tk là nhiệt độ trung bình của tác nhân sấy trong buồng sấy = 40oC
là nhiệt độ vậy liệu sấy ban đầu

= to

là nhiệt độ bề mặt bay hơi của vật liệu = tư3
Từ hệ số và Bi ta tra đồ thị quan hệ Bio – Fo ta được Fo = 1,2
Ta có a: Hệ số khuếch tán nhiệt của vật liệu
a= = = 1,37.
Vậy o = = = 54,7s = 0,015 h

-Độ ẩm cân bằng theo công thức Egoro

Với K1 và K2 là hằng số thực nghiệm (tra theo bảng 1.13 Sách Lý Thuyết, Tính Toán,
Thiết Kế hệ thống Sấy) chọn K1 = 2,7 và K2 = 19,5 ta có = 11,4 %
-Hệ số trao đổi nhiệt đối lưu
= 3,6 = 3,6. = 48,8 W/.K
Với v là vận tốc tác nhân sấy là 2 m/s
-Tính mật độ dịng nhiệt Jlb
Ta có tu0 = 25oC , tsay = 40 oC
Vậy chênh lệch nhiệt độ tác nhân sấy và vật liệu sấy là (tsay - tu0 ) = 15oC
Jlb = . (tsay – tb ) = 48,8.(40 -25) = 732 W/m2.độ = 2635200 J/h.m2.độ
Jm = = = 1,054 kg / m2.h.độ
-Tốc độ sấy: U1 = = = 40%/h
Với chiều dày múi mít là 5mm
Page: 16


Mơn: Thiết kế hệ thống cung cấp nhiệt

Nhóm:4

χ = = = 6,32.10-3
Trong đó là độ ẩm vật liệu vào buồng sấy
M1 = .100
Với M1 = 74% => Mk1 = 284,615%
Ta có: Độ ẩm tương đối tính theo độ khơ
= + = 169,63 %
Với Mkcb là độ ẩm cân bằng của vật liệu vào buồng sấy
Mkcb = .100 = 12,87%
*Thời gian sấy đẳng tốc:

= = = 2,87 giờ
-Thời gian sấy giảm tốc
2

= χ.(
= = 7,3h

Với 2 = = = 0,0104
U: Tốc độ sấy giai đoạn đẳng tốc = 40%.h
: Độ ẩm cân bằng = 12,87 %
Vậy tổng thời gian sấy của cả 3 giai đoạn là:
= + + = 0,015 + 2,87 + 7,3 = 10,2h
c) Tính Tốn Nhiệt
* Lượng ẩm bay hơi trong quá trình sấy:
W = G1 163,46. = 113,46 kg/ mẻ
* Lượng ẩm bốc hơi trong 1 giờ:
Wh = = 11,12 kg/h
* Lượng khơng khí khơ cần thiết để làm bay hơi 1 kg ẩm:
llt = = 50 kgkk/kg
* Lưu lượng khơng khí khơ tuần hoàn trong quá trình sấy
Llt = W.l = 113,46.50 = 5673 kgkk/ mẻ
Page: 17


Mơn: Thiết kế hệ thống cung cấp nhiệt

Nhóm:4

* Nhiệt lượng dàn nóng cung cấp cho quá trình sấy để làm bay hơi 1 kg ẩm:
qlt = = = 1230 kJ/kga

*Nhiệt lượng dàn nóng cung cấp để sấy 1 mẻ:
Qlt = W.qlt = 113,46 . 1230 = 139556 kJ
* Năng lượng tiêu hao cho quá trình sấy trong 1giây:
Q0 lt = = 3,8 kW
* Lượng ẩm ngưng tụ:
dlt = d1 –d2 = 0,031 – 0,011 = 0,020 kg/kg
* Lượng nhiệt thu được từ ngưng tụ 1kg ẩm:
qll lt = llt.(I3 – I1)= 50.(120 – 43,9) = 3805 kJ/kga
* Lượng nhiệt dàn lạnh thu được:
Qll lt = W.qll lt = 113,46 . 3805 = 431715,3 kJ
Cân bằng nhiệt cho quá trình sấy thực tế
Phương trình cân bằng nhiệt:
Q + Qbs + WCntm1 + G2Cmtm1 + LI1 + Gvc.Cvctm1 = G2Cmtm2 + Q5 + LI3’ + Gvc.Cvc.tm2
Q + Qbs = L(I3’ – I1) + G2Cm(tm2 – tm1) + Q5 – WCn.tm1 + Gvc.Cvc.(tm2 – tm1)
Q + Qbs = Q2 + Qm + Q5 + Q1 + Qvc

(*)

Trong đó :
+ Q - Nhiệt lượng cung cấp để gia nhiệt tác nhân sấy.
+ Qbs - Nhiệt lượng bổ sung.
Do không dùng thiết bị gia nhiệt cho khơng khí sau dàn nóng nên Qbs = 0.
+ Q1 = - WCntm1 - Nhiệt hữu ích do ẩm mang vào.
+ G2Cm.(tm2 – tm1) = Qm - Nhiệt lượng tổn thất do vật liệu sấy mang ra.
+

Q5 - Nhiệt tổn thất ra môi trường theo kết cấu bao che.

+


Gvc.Cvc.(tm2 – tm1) = Qvc - Nhiệt lượng tổn thất theo thiết bị vận chuyển.
Page: 18


Mơn: Thiết kế hệ thống cung cấp nhiệt
+

Nhóm:4

Q2 = L(I3’ – I1) - Nhiệt tổn thất do tác nhân sấy.

Chia 2 vế (*) cho W và bỏ qua Qbs ta có:
q = q1 + q2 + qvc + q5 + qm
Mà q = l(I2 - I1) hay
Hay

l(I2 – I1) = l(I3’ – I1) + qv +q5 – Cntm1
l(I3’ – I2) = Cntm1 - ( qvc + q5 + qm)

Đặt Cntm1-(qv + q5 + qm) =  - Tổn thất nhiệt để làm bay hơi 1 kg ẩm.
Suy ra l(I3’ – I2) =  hay I3’ = I2 + /l
Tính :
* Tổn thất nhiệt ra môi trường q5
Nhiệt độ bên ngoài buồng sấy: tf = t0 = 320C
Nhiệt độ bên trong buồng sấy: tf2 = = 40 0C
Buồng sấy có tường làm bằng thép có chiều dày 3 mm. Tra bảng phụ lục ta có hệ số dẫn
nhiệt  = 46 W/mK
Nhiệt tổn thất ra mơi trường được tính theo cơng thức Q5 = K.F.t , W
Trong đó:
+ F - Diện tích xung quanh của buồng sấy, m2

Buồng sấy là hình hộp có các thơng số: LBH = 2,3 x 1,3 x 2,1, m3. Ta tính tổng diện
tích xung quanh của buồng sấy:
F = 2(L.B + L.H + B.H)
= 2(2,3.1,3 + 2,3.2,1 + 1,3.2,1) = 21,1 m 2
+ t - Độ chênh nhiệt độ bên trong và bên ngoài buồng sấy , 0C
t = tf2 - tf1 = 40 – 32 = 8 0C
+ K - Hệ số truyền nhiệt , W/m2K
K=
Page: 19


×