Tải bản đầy đủ (.pdf) (8 trang)

Ngộ độc sâu róm ở trẻ em docx

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (120.98 KB, 8 trang )

Ngộ độc sâu róm ở trẻ em


Vào mùa sinh trưởng của
các loài sâu bọ, trẻ em đi
chơi hè rất dễ bị tai nạn
ngộ độc do bị “sâu đốt”.
Đã có trường hợp trẻ bị
sốc phản vệ nặng do
đụng phải sâu róm khi
trẻ tìm bắt chơi hoặc tình
cờ sâu rơi bám vào
người. Các bậc phụ
huynh cần lưu ý phòng tránh và biết cách xử trí thích
hợp để tránh biến chứng nặng cho trẻ.

Những con sâu róm sặc sỡ, lạ mắt

Sâu róm là ấu trùng của bướm, thường được ngộ nhận là


những sinh vật hiền lành vô hại. Chúng thường khiến trẻ
em thích thú, tò mò bởi hình dáng kỳ lạ và dễ bắt được
trong tự nhiên do chúng di chuyển rất chậm. Những loại
sâu róm bao phủ bởi nhiều lông, gai, được cho là nơi cung
cấp các độc chất nên việc tiếp xúc trực tiếp với các lông và
gai này chắc chắn sẽ gây triệu chứng ngộ độc. Đây là loài
sinh vật tiềm ẩn nguy cơ gây độc cùng với khả năng biến
hóa thành những con bướm xinh đẹp.



Sâu róm có hình dạng cơ thể giống như con giun nhưng
màu sắc sặc sỡ, chi tiết lạ, có gai và lông để ngụy trang và
tự vệ. Khi bị chạm vào, chúng xù lên những chùm lông
hoặc gai để tấn công. Gai sâu có dạng đầu nhọn hoặc phân
nhánh, có thể gây độc trực tiếp hoặc nối với hạch chứa nọc
độc ở chân. Những cái lông chích của sâu róm trông giống
như sợi thủy tinh có thể tự gãy rời khỏi thân sâu, bám trên
da người và gây triệu chứng ngộ độc. Lông sâu trên da
không bị thoái biến đi mà mắc lại suốt cả năm sau khi bị
ngộ độc, gây ra những cơn đau bất chợt trong suốt thời gian
này, đặc biệt nguy hiểm khi ở mắt.

Ở nước ta chưa có số liệu thống kê nhưng ở các nước như
Hoa Kỳ thì từ cuối những năm 90, các Trung tâm Độc chất
đã báo cáo có hơn 3.700 trường hợp ngộ độc do sâu róm
hàng năm, trong đó có khoảng 30% xảy ra ở trẻ dưới 6 tuổi.
Ngoại trừ một số ít do sâu ngài, hầu hết các trường hợp có
triệu chứng ở da là do tiếp xúc với sâu róm gây ra. Đáng
lưu ý là sâu róm có thể gây bệnh cảnh nặng, đặc biệt ở trẻ
nhỏ. Một số trong những loài sâu róm gây ngộ độc phổ
biến với các gai nhọn và hạch độc ở chân là loài
Megalopyge opercularis (Pus caterpillar), Megalopige
crispate (Flannel moth caterpillar), Sibine stimuli
(Saddleback caterpillar) có khả năng tự vệ rất cao, đồng
thời có gai và lông chứa các độc tố. S

âu róm Megalopyge opercularis là nguyên nhân của hầu hết
các trường hợp ngộ độc nặng ở Hoa Kỳ. Điển hình là sau
khi tiếp xúc với con sâu, bệnh nhân bị đau nhức dữ dội ở
vùng da tiếp xúc tại chỗ mà không bị ngứa. Một loạt các

sẩn xuất huyết có thể xuất hiện trong vòng 2 – 3 giờ và có
thể tồn tại trong nhiều ngày. Ngoài ra, còn có thể bị sưng
hạch lân cận và sưng cả tay chân. Những triệu chứng khác
gồm nhức đầu, sốt, hạ huyết áp và co giật. Ngộ độc do nuốt
phải sâu Lophocampa caryae gây nhiều triệu chứng, từ
chảy nước miếng tới nổi mề đay.

Hiện người ta chưa biết nhiều về thành phần nọc độc của
sâu róm, vì có quá nhiều loài mà nọc độc của mỗi loài này
đều khác nhau nên gây khó khăn cho việc nghiên cứu. Các
độc tố đã được phát hiện có tính chất không bền với nhiệt
độ cho thấy bản chất chúng là protein hoặc polypeptide.
Người ta cũng tìm thấy histamine và serotonin trong thành
phần độc tố của một số loài sâu róm. Điều này giải thích
nguy cơ phản ứng dị ứng nặng có thể xuất hiện.
Trẻ bị ngộ độc do bắt chơi, đụng phải sâu róm trong
vườn cây

Nghiên cứu những trường hợp ngộ độc do trẻ chủ động bắt
sâu róm, xảy ra ở trẻ em tuổi từ 1 – 8 tuổi (80%) ghi nhận
hầu hết có triệu chứng ở da (94,2%) như: phát ban, ngứa ở
da, và có cảm giác đau nhức có gai, lông sâu đâm vào da.
Trẻ ăn phải sâu thường biểu hiện khóc la dữ dội, chảy nước
miếng, không chịu uống nước, trẻ lớn cho biết cảm thấy
khó chịu ở miệng, môi và có cảm giác vướng lông ở miệng.
Các tình huống khác bị ngộ độc do sâu róm rơi từ trên cao
xuống chạm vào da, rơi vào trong ly nước đang uống hoặc
vướng trong giày dép sâu chạm vào chân.

Vào mùa sâu róm, với sự hiện diện số lượng lớn và hiện

tượng tự nhiên phát tán trong không khí, lông sâu róm có
thể bay chạm vào da người hoặc hít phải sẽ gây triệu chứng
ngứa dữ dội do viêm da cục bộ kéo dài vài giờ đến nhiều
ngày. Đôi khi bị nổi mề đay lan tỏa. Có trường hợp lông
sâu vướng vào mắt gây viêm nội nhãn ở mắt.

Thông thường, những lông sâu chạm và nằm lại trên bề mặt
da người, có thể tự bay mà không cần tác động mạnh. Chỉ
cần rửa sạch bằng nước và hạn chế tiếp xúc. Tuy nhiên, khi
trẻ gãi mạnh da, cầm bắt hoặc cắn vào thân sâu sẽ làm lông
và gai đâm sâu vào trong da hoặc niêm mạc miệng gây tổn
thương kéo dài do “sâu đốt”. Đã có trường hợp báo cáotrẻ
nhỏ bị ngộ độc nặng do ăn phải sâu.

Quan sát vết sâu đốt thường không đơn độc mà thường thấy
nhiều nốt đỏ, hình thành dãy hoặc nhiều dãy nốt đỏ. Xuất
hiện bất kỳ vị trí nào trên da và gây đau ở những mức độ
khác nhau, thay đổi tùy độ mẫn cảm của trẻ. Vết sâu đốt để
lại vết sưng hằn trong trong vài ngày đến nhiều tuần, một
số trường hợp diễn tiến nặng có thể tử vong.
Xử trí khi bị sâu đốt

Căn bản của việc điều trị là loại bỏ chất độc và làm dịu
triệu chứng. Bị sâu bám cẩn thận dùng que để lấy sâu ra,
phủi sạch các lông gai thấy được, sau đó dùng băng dính
dán lên vùng da tiếp xúc với sâu róm để lấy sạch các lông
nằm sâu, còn sót lại. Sau đó nhẹ nhàng rửa sạch da bằng
nhiều nước và xà phòng. Đắp lạnh để làm giảm sưng và
giảm đau.


Đối với gai mắc ở hầu họng và thực quản phải dùng thuốc
tê cho bệnh nhân mới có thể lấy gai ra được. Không có
thuốc giải độc cho các trường hợp ngộ độc do sâu róm. Do
vậy, các biện pháp điều trị tiếp sau đó là dùng thuốc giảm
đau, giảm ngứa và làm dịu phát ban da bằng thuốc kháng
histamine và/hoặc corticoids. Những trẻ ngộ độc nặng bị hạ
huyết áp phải được xử trí cấp cứu tiêm adrenaline và truyền
dịch kịp thời.
Phòng tránh

Sâu róm tăng trưởng trong một khoảng thời gian nhất định
trong năm, chúng có số lượng lớn vào mùa sinh trưởng và
có năm số lượng sâu nhiều hơn những năm khác. Trẻ em
cần được cảnh báo mối nguy hiểm gặp sâu vào những thời
điểm này. Mặc dù khả năng đụng phải những loại sâu độc
xảy ra khi đi chơi dã ngoại tương đối thấp nhưng tai nạn
sâu đốt vẫn thường xảy ra khi trẻ đụng phải cành lá mà sâu
đang ăn. Hơn nữa, gai sâu vẫn có thể dính vào quần áo
hoặc găng tay và trẻ chạm phải chúng ở những vị trí này.
Do vậy, nên cho trẻ mặc áo dài tay và đội nón rộng vành
khi đi chơi nơi có cây cảnh. Dạy trẻ không chơi bắt sâu,
không sờ vào sâu ngay cả khi chúng đã chết vì vẫn có độc
tố như lúc sâu còn sống.

Cũng phải nhớ lông sâu róm có thể phát tán trong không
khí gây dị ứng ở một số người nên vào mùa sâu róm lưu ý
đóng cửa sổ, cửa ra vào và phải vệ sinh các máy điều hòa
nhiệt độ có chức năng mang không khí từ bên ngoài vào
nhà. Không treo áo quần ngoài vườn vì lông sâu róm có thể
dính vào. Hãy nhìn ngắm loài sinh vật tiềm ẩn khả năng

biến hóa thành những con bướm xinh đẹp này mà không
nên đụng phải.

×