Tải bản đầy đủ (.pdf) (5 trang)

Bài giảng kháng sinh part 3 docx

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (161.24 KB, 5 trang )


11
Tác dụng tơng tự nh Erythromycin
2.3. Clarithromycin (250 - 500 mg uống 12h/lần)
Là 1 Macrolide bán tổng hợp, phổ tác dụng tơng tự nh Erythromycin nhng
tăng cờng tác dụng với H. influenza, M. catarrhalis. Dùng để điều trị nhiễm
trùng đờng hô hấp và nhiễm trùng phần mềm, viêm dạ dày do Helicobacter
pylori, các nhiễm trùng do Mycobacterium avium complex (MAC) trong bệnh
nhân AIDS.
Chống chỉ định cho phụ nữ có thai, giảm liều khi suy thận
2.4. Azithromycin (250 - 500 mg uống/ngày trong 3 ngày)
là 1 Azalide, có thời gian bán huỷ kéo dài. Thuốc ngấm vào tổ chức tốt, có
phổ tác dụng tơng tự nh clarithromycin. Dùng để điều trị nhiễm trùng
đờng sinh dục tiết niệu bao gồm Chlamydia trachomatis và N.gonorrhoeae.
Điều trị các nhiễm trùng đờng hô hấp, viêm niệu đạo, nhiễm trùng do
Legionella, dự phòng và điều trị MAC. Uống thuốc khi đói
2.5. Clindamycin (150 - 450 mg uống 6h/lần hoặc 600 - 900 tiêm tĩnh mạch
8h/lần)
Clindamycin là 1 lincoide có tác dụng chống lại vi khuẩn Gram (+) và hầu hết
vi khuẩn kị khí bao gồm cả B. fragilis và viêm phổi do Pneumocystis carinii.
Thuốc hấp thu tốt qua đờng uống
Tác dụng phụ thờng gặp nhất là phát ban và ỉa chảy, có thể gặp viêm đại
tràng có màng giả.
3. Vancomycin (1g truyền tĩnh mạch 12h/lần)
Vancomycin là 1 kháng sinh Tricyclic glycopeptide loại diệt khuẩn chống lại
hầu hết vi khuẩn Gram (+). Khi chống lại Entercoccus nó chỉ có tác dụng kìm
khuẩn. Trong những năm gần đây đã phát triển các chủng Enterococcus kháng
Vancomycin (VRE). Các chủng Staphylococcus coagulase âm tính kháng
Vancomycin cũng đợc báo cáo, nó làm tăng sự đề kháng của tụ cầu vàng.
3.1. Chỉ định
- Điều trị nhiễm trùng nặng do vi khuẩn Gram (+) kháng beta lactam (ORSA)


- Điều trị nhiễm trùng nặng do vi khuẩn Gram (+) ở bệnh nhân dị ứng với
penicillin
- Điều trị viêm đại tràng do Clostridium difficile mà kháng metronidazol, dự
phòng viêm nội tâm mạc ở những bệnh nhân dị ứng với penicillin
Dự phòng trong ngoại khoa mà có nguy cơ nhiễm trùng coa với ORSA hoặc tụ
cầu trắng kháng Oxacillin
- Điều trị viêm màng não do phế cầu kháng penicillin
3.2. Cách dùng

12
Vancomycin nên truyền tĩnh mạch với tốc độ ít nhất 1g/h để tránh hội chứng
đỏ ngời. Liều Vancomycin nên giảm khi bệnh nhân suy thận.
3.3. Tác dụng phụ
Nếu truyền nhanh Vancomycin có thể dẫn đến phản ứng trung gian với
histamine làm đỏ mặt và ngời, đôi khi hạ huyết áp. Vancomycin làm tăng
nguy cơ độc với thận của aminoglycosid.
4. Tetracyclin
Là 1 thuốc kìm khuẩn có phổ rộng chống lại các tác nhân nh Rickettsia,
Chlamydia, Mycoplasma, Nocardia, Actinomyces, Yesina pestis, Vibrio
cholera, Leptospira
4.1. Chỉ định
Tetracyclin đợc chỉ định điều trị viêm niệu đạo không do lậu, bệnh Rickettsia,
viêm phế quản mãn, bệnh Lyme, bệnh trứng cá.
4.2. Dợc động học
Tetracyclin hấp thu tốt vào lúc đói
4.3. Cách dùng và liều lợng
Tetracyclin 250 - 500 mg uống 6h/lần
Thải trừ qua thận
Doxycycline 100 mg uống 12h/lần. Thải trừ qua gan.
4.4. Tác dụng phụ

Bao gồm kích ứng dạ dày, nhìn đôi, tăng ure máu. Tetracycline không dùng
cho phụ nữ có thai và trẻ em <10 tuổi vì ảnh hởng đến sự phát triển răng và
xơng.
5. Chloramphenicol.
Liều dùng 12.5 - 25 mg/kg cân nặng. Tiêm tĩnh mạch 6h/lần. Liều tối đa
4g/ngày.
Là kháng sinh kìm khuẩn tác động vào các vi khuẩn Gram (+), Gram (-)
5.1. Chỉ định.
Chloramphenicol đợc chỉ định để điều trị nhiễm trùng do H. influenza,
Rickettsia
5.2. Dợc động học
Chloramphenicol ngấm tốt vào tổ chức bao gồm cả dịch não tuỷ và thai nhi.
Cần thiết phải giảm liều khi bị bệnh gan.
5.3. Tác dụng phụ.

13
Suy tuỷ với tỷ lệ 1/25 000 trờng hợp. Có thể hạ bạch cầu, tan máu ở bệnh
nhân thiếu G6PD. Phản ứng dị ứng và viêm thần kinh ngoại vi.
6. Aminoglycosid
Nhóm thuốc này là thuốc diệt khuẩn, tác dụng với cả vi khuẩn Gram (+) và
Gram (-), kém tác dụng ở môi trờng nghèo oxy và pH thấp. Nên thử độ nhạy
cảm của thuốc với vi khuẩn.
6.1. Chỉ định.
Aminoglycosid đợc chỉ định để điều trị nhiễm trùng nặng do trực khuẩn
Gram (-) còn nhạy cảm. đợc phối hợp với penicillin, ampicillin hoặc
vancomycin để điều trị Streptococcus đặc biệt là Enterococcus. Streptomycin
đợc dùng để điều trị bệnh dịch hạch, lao, bệnh do Brucella.
6.2. Dợc động học
Aminoglycosid thải trừ nhanh khi chức năng thận bình thờng. Những yếu tố
gây tăng thể phân bố (phụ nữ có thai, bỏng, cổ chớng, sốc nhiễm khuẩn) làm

tăng nồng độ aminoglycosid để đạt nồng độ đỉnh trong huyết tơng. Suy thận
kéo dài thời gian bán huỷ của thuốc nên phải kéo dài khoảng cách giữa 2 lần
dùng thuốc
6.3. Liều lợng
Gentamycin, Tobramycin và netromycin 3 - 4mg/kg cân nặng, tiêm bắp hoặc
truyền tĩnh mạch 1 lần/ngày
Amikacin và kanamycin 15 mg/kg cân nặng, tiêm bắp hoặc truyền tĩnh mạch
1 lần/ngày
6.4. Tác dụng phụ
Tác dụng phụ chính là gây độc cho thận và tai trong, cần theo dõi chức năng
thận trong quá trình điều trị.
7. Các chất ức chế chuyển hoá acid folic.
- Sulfonamid
Đợc sử dụng để điều trị bệnh do Toxoplasma, Nocardia
- Trimethoprim
- Trimethoprim - sulfamethoxazole (Co-trimoxazol, TMP/SMX)
Là 1 loại thuốc chống lại vi khuẩn Gram (-) và gram (+)
7.1. Chỉ định
Để điều trị nhiễm trùng đờng tiết niệu, viêm tiền liệt tuyến, viêm phế quản
cấp và mãn, viêm xoang, bệnh do Nocardia, viêm phổi do Pneumocystis
carinii, bệnh do Toxoplasma.
7.2. Cách dùng

14
160 mg TMP/ 800 mg SMX uống 12h/lần
7.3. Tác dụng phụ
Thiếu máu, hạ bạch cầu, hạ tiểu cầu, phản ứng dị ứng, tăng creatinin máu.
8. Fluoroquinolon.
Fluoroquinolon là kháng sinh diệt khuẩn, hấp thu tốt qua đờng uống, dung
nạp tốt, có hiệu quả chống lại các trực khuẩn Gram (-) bao gồm cả P.

aeruginosa và nhiều cầu khuẩn Gram (+) bao gồm cả S .aureus. Đặc biệt tác
dụng tốt với các chủng Salmonella, Shigella, lậu cầu, ít tác dụng với phế cầu.
Các kháng sinh Levofloxacin, Moxifloxacine, gatifloxacine còn có tác dụng
tốt với các vi khuẩn gram (+) và không điển hình. Nên giảm liều khi suy thận.
Tác dụng phụ bao gồm buồn nôn, ỉa chảy, phát ban, nhìn đôi và những biểu
hiện với thần kinh trung ơng nh đau đầu, mệt mỏi. Nên tránh dùng
Fluoroquinolon cho trẻ em, phụ nữ có thai và đang cho con bú vì nó ảnh
hởng đến phát triển của sụn.
- Norfloxacin 400 mg uống 12h/lần
- Ciprofloxacin 250 - 500 mg uống 12h/lần hoặc 200 - 400 mg truyền tĩnh
mạch 12h/lần
- Ofloxacin 200 - 400 mg uống hoặc truyền tĩnh mạch 12h/lần
- Pefloxacin 400 mg uống hoặc truyền tĩnh mạch 12h/lần
- Levofloxacin 250 - 400 mg uống hoặc truyền tĩnh mạch 24h/lần
- Lomefloxacin 400 mg uống 24h/lần
- Gatifloxacin 400 mg uống 24h/lần
- Moxifloxacin 500 mg uống 24h/lần
9. Metronidazol.
Liều dùng 250 - 500 mg uống hoặc truyền tĩnh mạch 8 - 12h/lần.
Metronidazol là các nitroimidazol hoạt động chống lại vi khuẩn kị khí Gram (-
) bao gồm Bacteroides spp và Clostridium spp. Nhiều liên cầu kị khí kháng
với thuốc này. Metronidazol có tác dụng chống nhiều loại đơn bào và ký sinh
trùng bao gồm Trichomonas vaginalis, Giardia lamblia, Entamoeba
histolytica.
9.1. Chỉ định.
Điều trị các nhiễm trùng do vi khuẩn kị khí bao gồm nhiễm trùng ổ bụng và tử
cung, apxe gan, apxe não. Thờng đợc dùng phối hợp để điều trị nhiễm trùng
do vi khuẩn kị khí và ái khí.
9.2. Dợc động học
Hấp thu qua dạ dày ruột rất tốt, ngấm vào trong tổ chức tốt bao gồm cả dịch

não tuỷ. Cần giảm liều khi bệnh nhân suy gan.

15
9.3. Tác dụng phụ
Khô miệng, thay đổi vị giác.
10. Các thuốc chống lao
Điều trị có hiệu quả nhiễm trùng lao cần phải phối hợp nhiều thuốc đề phòng
các vi khuẩn đề kháng.
10.1. Isoniazid (INH 300mg uống 24h/lần)
Là thuốc diệt khuẩn chống lại M. tuberculosis, M. kansasii và M. bovis.
Thuốc có tác dụng trên vi khuẩn đang nhân nên cả trong và ngoài tế bào kể cả
trong môi trờng nuôi cấy.
Dợc động học.
- Thuốc hấp thu tốt bằng đờng uống. Sau khi uống 1 - 2h nồng độ thuốc
trong máu đạt 3 - 5g/ml. Thức ăn và các thuốc chứa nhôm làm giảm hấp thu
thuốc.
- INH khuếch tán nhanh vào các tế bào và các dịch màng phổi, dịch cổ chớng
và dịch não tuỷ, chất bã đậu, nớc bọt, da, cơ. Nồng độ thuốc trong dịch não
tuỷ tơng đơng với nồng độ trong máu
- INH có thể dùng 2 lần/tuần (15 mg/kg cân nặng). Liều tối đa 900 mg/lần.
Tác dụng phụ.
- Nhiễm độc gan (Hepatotoxicity)
Tăng men gan, ở những bệnh nhân nghiện rợu thì tăng nguy cơ nhiễm độc
gan
- Viêm dây thần kinh ngoại vi
Do giảm thu nhận vitamin B6. Cần bổ sung vitamin B6
10.2. Rifamycin (RIF, 600 mg uống 24h/lần)
RIF là kháng sinh diệt khuẩn chống lại các cầu khuẩn Gram (+) và nhiều trực
khuẩn Gram (-), hầu hết các chủng Mycobacterium. RIF cũng đợc cho 600
mg uống 2 lần/tuần. Hấp thu và phân bố tốt cả trong màng não. RIF đợc

chuyển hoá bởi gan, thải ra nớc tiểu màu vàng. Độc tính bao gồm phát ban,
các ảnh hởng đến thần kinh trung ơng, rối loạn dạ dày ruột.
10.3. Pyrazinamide (PZA 15 - 30 mg/kg cân nặng/ngày, uống tối đa
2g/ngày)
Là kháng sinh diệt khuẩn ngấm tốt vào vi khuẩn, phân bố tốt vào dịch và tổ
chức bao gồm cả dịch não tuỷ. Thuốc đợc chuyển hoá ở gan. Tác dụng phụ
chính là nhiễm độc gan và tăng ure máu.
10.4. Ethambutol (EMB 15mg/kg cân nặng uống ngày)

×