Tải bản đầy đủ (.doc) (43 trang)

Giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư vốn của công ty bưu chính viễn thông

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (266.27 KB, 43 trang )

MỞ ĐẦU
Từ năm 1986, Việt Nam bước vào công cuộc đổi mới nền kinh tế, Nhà Nước thực hiện
chính sách mở của kêu gọi, thu hút nguồn vốn đầu tư trong và ngoài nước. Công cuộc
đổi mới và chính sách mở của đã dẫn đến kết quả là nền kinh tế có bước chuyên mình
lớn theo hướng đa dạng hoá, đa phương hoá, mở rộng đối với các lĩnh vực kinh doanh,
các hình thức đầu tư và các thành phần kinh tế, với phương châm phát huy nội lực, hoà
nhập với nền kinh tế khu vực và thế giới. Trong giai đoạn hiện nay phát triển kinh tế,
công nghiệp hoá hiện đại hoá toàn quốc là nhiệm vụ trọng tâm. Do đó, Đảng ta chủ
trương thực hiện nhất quán chính sách phát triển nền kinh tế nhiều thành phần; tạo lập
đồng bộ các yếu tố thị trường, đổi mới và nâng cao hiệu quả quản lý kinh tế của Nhà
Nước cũng như chủ động hội nhập kinh tế quốc tế. Trong điều kiện như vậy, các luồng
vốn đầu tư nước ngoài chảy vào Việt Nam rất mạnh, kết hợp với các nguồn lực tiềm
tàng trong nước đã thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế. Loại hình doanh nghiệp liên
doanh và cổ phần là những hình thức biểu hiện xu hướng của đầu tư này. Với tính chất
đa dạng, đa phương và phức tạp các mối quan hệ kinh tế tài chính chi phối doanh
nghiệp trong nền kinh tế thị trường, vấn đề phân tích và quản lý tài chính doanh
nghiệp đòi hỏi phải đựơc sự quan tâm đặc biệt, để có thể nâng cao được hiệu quả đầu
tư theo mục tiêu đã xác định, mang lại lợi ích cho các nhà đầu tư và cho doanh nghiệp.
Các đơn vị liên doanh, công ty cổ phần Tổng Công ty có số vốn góp đang hoạt động
trong nhiều lĩnh vực khác nhau và đã có những đóng góp vào hoạt động của ngành.
Việc đánh giá tổng hợp tổng hợp tình hình tài chính của những công ty này, cũng như
hiệu quả đầu tư vốn của Tổng Công ty là cần thiết để hoạt động đầu tư ra bên ngoài
(đầu tư tài chính ) của Tổng Công ty được thực hiện có hiệu quả trong điều kiện cạnh
tranh và hội nhập, làm cơ sở cho những giải pháp cụ thể theo định hướng phát triển
của Tổng Công ty.

1


CHƯƠNG I
LÝ LUẬN CHUNG



1. TỔNG QUAN VỀ HOẠT ĐỘNG ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH CỦA TỔNG CÔNG TY TẠI
CÁC ĐƠN VỊ LIÊN DOANH VÀ CÔNG TY CỔ PHẦN.

Đến cuối năm 2003, Tổng Công ty đã tham gia đầu tư vốn tại 8 đơn vị liên doanh và 9
công ty cổ phần. Nhờ chính sách mở cửa của Nhà Nước và chủ trương đi thẳng vào
công nghệ hiện đại của Ngành, Tổng Công ty đã tích cực mở rộng quan hệ hợp tác với
các đối tác nước ngoài. Đến nay, Tổng Công ty đã liên doanh với các nhà sản xuất
thiết bị viễn thông hàng đầu thế giới. Trong đó, có 3 doanh nghiệp sản xuất cáp, 4
doanh nghiệp sản xuất thiết bị chuyển mạch, 1 doanh nghiệp sản xuất thiết bị truyền
dẫn quang và vi ba số. 9 công ty cổ phần gồm 4 doanh nghiệp sản xuất và cung cấp
thiết bị dịch vụ Bưu chính - Viễn thông, 1 doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ giải trí, 3
doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực ngân hàng – tài chính, 1 doanh nghiệp hoạt
động trong lĩnh vực kinh doanh khách sạn.
Thông qua việc góp vốn vào các đơn vị liên doanh và công ty cổ phần, Tổng Công ty
đã đa dạng hoá loại hình kinh doanh, tăng doanh thu cho toàn ngành bằng cách mở
rộng và phát triển theo những ngành nghề mũi nhọn. Tại thời điểm 31/12/2003, tổng
vốn đầu tư của Tổng Công ty tại các đơn vị liên doanh, công ty cổ phần là 353,9 tỷ
đồng, trong đó tổng vốn góp liên doanh là 236,3 tỷ đồng và tổng vốn góp cổ phần là
117,6 tỷ đồng.
Nét đặc trưng trong việc đầu tư vốn ra bên ngoài của Tổng Công ty là có tỷ lệ vốn góp
lớn. Tại các đơn vị liên doanh, tỷ lệ vốn góp của Tổng Công ty thường trong khoảng
từ 45% - 50%. Tại các công ty cổ phần, tỷ lệ vốn góp của Tổng Công ty hầu hết ở mức
trên 30 %, Tổng Công ty thường là cổ đông sáng lập và nắm cổ phần chi phối. Như
vậy, xu hướng đầu tư ra bên ngoài của Tổng Công ty ngày càng phát triển về số lượng,

2


đa dạng về loại hình, tạo điều kiện thuận lợi cho việc xây dựng và phát triển theo mô

hình tập đoàn của Tổng Công ty.
Bảng dưới đây trình bày chi tiết về tình hình đầu tư tài chính của Tổng Công ty trong
các đơn vị liên doanh và công ty cổ phần:
Bảng I.1.1 – Tình hình đầu tư tài chính của Tổng Công ty thời kỳ 1999-2003
đơn vị : triệu đồng
Chỉ tiêu

1.Vốn TCT
-Liên doanh

Luỹ kế

1999

2000

2001

2002

2003

Luỹ kế

đến

đến

31/12/99


31/12/03

171.100

3.050

62.242

--

--

--

236.392

- Cổ phần
2. Số công ty
- Liên doanh

7.760

--

--

92.960

6.750


10.150

117.620

6

--

2

--

--

--

8

- Cổ phần
3. Doanh số
- Liên doanh

1

--

--

7


1

--

9

503.816

429.14

510.60

748.1

599.6

785.23

3.576.563

--

3

3

245.28

--


- Cổ phần

55.132 100.24

-4.Lợi nhuận
- Liên doanh
- Cổ phần

174.25

24.487

50.602

(3.314

34.84

13.03

56.116

175.767

--

--

)


3

3

45.780

--

5.558

21.342

33.37
7

5.Lãi VNPT được
nhận
- Liên doanh

2.313

23.398

1.356

1.175

1.525

9.502


39.269

- Cổ phần

1.362

1.44

970

8.254

11.66

11.750

35.443

7
(Nguồn: Ban KTTKTC – Tổng Công ty Bưu chính - Viễn thông Việt Nam )

Căn cứ vào số liệu của bảng I.1.1, chúng ta có thể thấy được những biến động về tình

3


hình đầu tư của Tổng Công ty trong thời kỳ 1999 – 2003. Tám liên doanh đều được
thành lập trước và trong giai đoạn này, bởi vì đây cũng là thời kỳ đầu tư nước ngoài
đang được khuyến khích tại Việt Nam và các doanh nghiệp nước ngoài rất quan tâm

đầu tư tại thì trường Việt Nam nhất là đầu tư vào những ngành mũi nhọn của nền kinh
tế như Ngành Bưu chính - Viễn thông. Cũng trong thời kỳ này, việc thành lập tập đoàn
kinh tế đang được áp dụng thí điểm trong một số lĩnh vực then chốt như Bưu chính Viễn thông , dầu khí, điện lực xây dựng,… Theo xu hướng phát triển này, Tổng Công
ty đã thực hiện cổ phần hoá các doanh nghiệp trong Ngành và góp vốn thành lập các
công ty cổ phần. Bắt đầu từ năm 1998, Tổng Công ty đẩy mạnh đầu tư vào các công ty
cổ phần. Đến hết năm 2003, Tổng Công ty đã góp vốn vào 9 công ty cổ phần với tổng
vốn đầu tư là 117,6 tỷ đồng.
Đến hết năm 2003, tổng số cổ tức Tổng Công ty được chia từ các công ty cổ phần là
35,4 tỷ đồng, trong khi tổng số dư vốn Tổng Công ty đầu tư tại các công ty cổ phần tại
thời điểm 31/12/2003 là 117,6 tỷ đồng. Đối với hình thức góp vốn liên doanh, tổng lợi
nhuận sau thuế toàn khối liên doanh đạt được là 175,7 tỷ đồng. Phần lợi nhuận Tổng
Công ty được chia tương ứng với tỷ lệ vốn góp khoảng 107,1 tỷ đồng (trong đó: phần
lợi nhuận TCT đã được nhận từ các liên doanh luỹ kế đến 31/12/2003 khoảng 39,2 tỷ
đồng, phần lợi nhận còn lại trên tài khoản phân phối khoảng 67,9 tỷ đồng) trong khi
tổng số dư vốn góp của Tổng Công ty đầu tư theo hình thức liên doanh tại thời điểm
31/12/2003 là 236,3 tỷ đồng. Tính đến cuối năm 2003, trong số 8 doanh nghiệp liên
doanh thì 7 doanh nghiệp làm ăn có lãi hiệu quả sản xuất kinh doanh hằng năm tăng
đáng kể. Tổng doanh thu của khối liên doanh năm 2003 đạt 785,2 tỷ đồng; tăng 185,5
tỷ đồng và bằng 131% so với năm 2002. Năm 2003, các đơn vị cổ phần cũng hoạt
động có hiệu quả, hầu hết các doanh nghiệp đều làm ăn có lãi. Tổng doanh thu của
toàn khối đạt 245,2 tỷ đồng và bằng 140,7% so với năm 2002.
Tính riêng trong năm 2003, trong số 8 liên doanh có 7 liên doanh làm ăn có lãi, đặc
biệt so với năm 2002 hiệu quả sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp này tăng lên

4


đáng kể, loại trừ công ty liên doanh thiết bị tổng đài (VKX) vẫn còn thua lỗ, tuy nhiên
nếu như trong năm 2002 lỗ ròng của VKX là 3,9 tỷ đồng thì năm 2003 giảm còn 1 tỷ
đồng. Tổng doanh thu toàn khối liên doanh đạt 785,2 tỷ đồng. Lợi nhuận trước thuế là

60,4 tỷ đồng, tăng 40,2 tỷ đồng và bằng 298,9% so với năm 2002 chỉ đạt 3,4%. Tỷ
suất lợi nhuận trước thuế/doanh thu thuần đạt mức 7,7%, năm 2002 chỉ đạt 3,4%. Tỷ
suấtlợi nhuận trước thuế/vốn chủ sở hữu đạt mức 8,4%, năm 2002 chỉ đạt 3,0%.
Xem xét số liệu năm 2003, các công ty cổ phần cũng hoạt động có hiệu quả, nói chung
đều có lãi trừ Công ty cổ phần dịch vụ viễn thông Sài Gòn (SPT) vẫn tiếp tục thua lỗ,
tuy nhiên nếu lỗ ròng năm 2002 của SPT là 3,9 tỷ đồng thì năm 2003 giảm xuống chỉ
còn 0,5 tỷ đồng. Tổng doanh thu của các công ty cổ phần đạt 245,2 tỷ đồng, tăng 70,9
tỷ đồng. Lợi nhuận trước thuế là 50,9 tỷ đồng, tăng 10,7 tỷ đồng và bằng 126,7 so với
năm 2002. Tỷ suất lợi nhuận trước thuế/doanh thu thuần đạt mức 22%, năm 2002 chỉ
đạt 21%. Tỷ suất lợi nhuận trước thuế/vốn chủ sở hữu đạt mức 17%, năm 2002 chỉ đạt
15%.
Xét về hiệu quả tài chính trực tiếp cho Tổng Công ty thì tính riêng cho năm 2003 như
đã nêu trên, chỉ tiêu tỷ suất lợi nhuận trước thuế/vốn chủ sở hữu của các doanh nghiệp
liên doanh là 8%, doanh nghiệp cổ phần là 17%. Về tình hình thực hiện nghĩa vụ với
Ngân sách Nhà nước trong năm 2003, chỉ tiêu thực hiện nghĩa vụ với Ngân sách Nhà
nước của cả khối liên doanh và cổ phần là 149,3 tỷ đồng tăng 26 tỷ đồng so với năm
2002 và bằng 121,1%, trong đó khôi liên doanh là 96 tỷ đồng, cổ phần là 53,3 tỷ đồng.
Như vậy, trong thời kỳ này, Tổng Công ty đầu tư vào các công ty cổ phần đem lại hiệu
quả rõ rệt hơn đầu tư vào các đơn vị liên doanh bởi vì các đơn vị liên doanh cũng hoạt
động có hiệu quả, không chia lại lợi nhuận hàng năm cho Tổng Công ty mà dung lợi
nhuận đó để tái đầu tư mở rộng sản xuất. Nếu xét về hiệu quả đem lại lợi nhuận tức
thời thì khối liên doanh chưa đạt cao bằng khối cổ phần. Tuy nhiên, nhìn chung là hoạt
động đầu tư tài chính ra bên ngoài của Tổng Công ty là có hiệu quả, góp phần đa dạng
hoá hoạt động, tăng tích luỹ cho Tổng Công ty, tăng nguồn thu cho Ngân sách Nhà

5


nước, tạo ra nhiều việc làm cho xã hội. Qua việc góp vốn vào các đơn vị liên doanh và
công ty cổ phần, Tổng Công ty đã và đang thực hiện đường lối công nghiệp hoá hiện

đại hoá của Đảng và Nhà nước; cũng thông qua đó thu hút vốn đầu tư và công nghệ
hiện đại trong nước cũng như nước ngoài để phát triển và đa dạng hoá ngành Bưu
chính - Viễn thông. Với hình thức góp vốn trong đơn vị liên doanh và cổ phần, Tổng
Công ty đã tiếp cận được công nghệ tiên tiến hiện đại của thế giới, từng bước xây
dựng một nền công nghiệp Bưu chính - Viễn thông đồng bộ, vững mạnh; đào tạo được
một đội ngũ cán bộ khoa học kỹ thuật và quản lý để từng bứơc tiếp thu và làm chủ các
công nghệ hiện đại tiên tiến của thế giới, cũng như các phương pháp quản lý công
nghiệp hiện đại; tạo ra công ăn việc làm cho hàng nghìn người lao động, giảm bớt tình
trạng thất nghiệp chung cho toàn bộ xã hội, nâng cao tay nghề cho người lao động,
giúp cho họ đứng vững trong thời kỳ đổi mới nền kinh tế của cả đất nước, góp phần
xây dựng cơ sở cho nền công nghiệp của đất nước.
2. HỆ THỐNG MỘT SỐ CHỈ TIÊU PHÂN TÍCH VÀ ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH TÀI
CHÍNH CỦA CÁC ĐƠN VỊ LIÊN DOANH VÀ CÔNG TY CỔ PHẦN.

2.1. Mục tiêu của hệ thống chỉ tiêu đánh giá
Hệ thống chỉ tiêu đánh giá được xây dựng nhằm thực hiện những mục tiêu sau:
- Làm cơ sở cho việc phân tích tình hình tài chính của các đơn vị liên doanh và công ty
cổ phần.
- Phân tích và đưa ra những đánh giá vừa toàn diện, tổng hợp khái quát vừa xem xét
một cách chi tiết về tình hình tài chính của các đơn vị liên doanh, cổ phần.
- Xác định hiệu quả đầu tư vốn của Tổng Công ty vào các đơn vị liên doanh, công ty
cổ phần.
2.2. Hệ thống một số chỉ tiêu đánh giá

6


2.2.1. Nhóm chỉ tiêu về khả năng thanh toán
Tình hình tài chính doanh nghiệp được thể hiện khá rõ nét qua các chỉ tiêu về khả năng
thanh toán của doanh nghiệp. Khả năng thanh toán của doanh nghiệp phản ánh mối

quan hệ tài chính giữa các khoản có khả năng thanh toán trong kỳ. Nhóm chỉ tiêu này
bao gồm các chỉ tiêu chủ yếu sau:
(1)

Hệ số thanh toán = Tổng tài sản lưu động
ngắn hạn

(2)

Hệ số thanh toán nhanh =

nợ ngắn hạn
Tổng tài sản lưu động – hàng tồn kho
Nợ ngắn hạn

(3)

Hệ số thanh toán tức thời = Tiền + Chứng khoán khả mại
Nợ ngắn hạn

2.2.2. Nhóm chỉ tiêu về cơ cấu tài chính (tỷ trọng nợ)
Hệ số nợ (hay còn gọi là hệ số đồn bẩy) cho biết phần trăm tổng tài sản được tài trợ
bằng nợ.
(4)

Hệ số nợ = Tổng nợ phải trả
Tổng tài sản

(5)


Hệ số nợ/vốn chủ sở hữu = Tổng nợ phải trả
Tổng vốn chủ sở hữu

Đối với những doanh nghiệp có nguồn thu đều đặn thì có thể chấp nhận hệ số nợ/vốn
cổ phần cao, trong khi các doanh nghiệp có thu nhập phụ thuộc vào chu kỳ kinh tế
thhường có hệ số nợ/vốn cổ phần thấp hơn.
(6)

Hệ số thu nhập trả lãi định kỳ = Thu nhập trước thuế + lãi vay
Lãi vay

Việc xác định hệ số thu nhập trả lãi định kỳ phản ánh khả năng đáp ứng được nghĩa vụ
trả nợ lãi của doanh nghiệp đến mức độ nào.

7


Ngoài ra, hệ số cơ cấu tài sản cũng là một trong các chỉ tiêu xác định cơ cấu tài chính
của doanh nghiệp. Hệ số này được dùng để đánh giá trình độ sử dụng vốn của doanh
nghiệp. Hệ số cơ cấu cho từng loại tài sản được tính như sau:
(7)

Hệ số cơ cấu TSCĐ = Giá trị còn lại của TSCĐ
Tổng tài sản
Hệ số cơ cấu TSLĐ = TSLĐ
Tổng tài sản

2.2.3. Nhóm chỉ tiêu về hoạt động kinh doanh.
Các hệ số kinh doanh có tác dụng đo lường xem doanh nghiệp khai thác, sử dụng các
nguồn lực có hiệu quả như thế nào, năng lực hoạt động của doanh nghiệp đến đâu.

(8)

Vòng quay vốn lưu động

=

Doanh thu thuần
Vốn lưu động bình quân trong kỳ

(9)

Hệ số vòng quay

=

Giá vốn hàng bán

hàng tồn kho
(10)

Trị giá hàng tồn kho bình quân trong kỳ

Hệ số vòng quay các
khoản phải thu

=

Doanh thu thuần
Số dư bq các khoản phải thu trong kỳ


2.2.4. Nhóm chỉ tiêu về lợi nhuận và phân phối lợi nhuân
2.2.4.1. Nhóm chỉ tiêu có khả năng sinh lời
Hệ số lãi gộp thể hiện mức chênh lệch giữa chi phí sản xuất và giá bán hàng hoá.
(11)

Hệ số lãi gộp =

Doanh thu thuần – Giá vốn hàng bán
Doanh thu thuần

Hệ số lợi nhuận trước thuế/doanh thu thuần đánh giá tổng quan khả năng sinh lời của
doanh nghiệp.
(12)

Hệ số LNTT/DTT = Lợi nhuận trước thuế
Doanh thu thuần

8


Hệ số lợi nhuận ròng (hệ số lợi nhuận sau thuế) là hệ số lợi nhuận từ mọi giai đoạn
kinh doanh. Nói cách khác, đây là tỷ số so sánh lợi nhuận ròng với doanh số bán.
(13)

Hệ số lợi nhuận ròng =

Lợi nhuận ròng
Doanh thu thuần

Ngoài ra, khả năng sinh lời của doanh nghiệp còn được đo bằng hệ số sinh lời của vốn

chủ sở hữu (doanh lợi vốn chủ sở hữu) và hệ số sinh lời của tài sản. Hai hệ số trên
được thể hiện dưới dạng công thức như sau:
(14)

Hệ số sinh lời của = Lợi nhuận sau thuế
Vốn chủ sở hữu

(15)

Vốn chủ sở hữu

Hệ số sinh lời của = Lợi nhuận sau thuế + tiền lãi phải trả
Tài sản

Tổng tài sản

2.2.4.2. Nhóm chỉ tiêu về phân phối lợi nhuận
Một yếu tố chính đóng góp cho giá trị thị trường của cổ phiếu là thu nhập của mỗi cổ
phiếu (EPS).
(16)

Thu nhập trên cổ phần =

Lợi nhuận sau thuế – Cổ tức ưu đãi

(EPS)

Số lượng cổ phiếu đã phân phối

Hệ số chi trả cổ tức đo lường tỷ lệ phần trăm lợi nhuận ròng trả cho cổ đông thường

dưới dạng cổ tức. Hệ số chi trả cổ tức được tính toán như sau:
(17)

Hệ số chi trả cổ tức =

cổ tức được chi trả cho các cổ phiếu thường
Thu nhập của mỗi cổ phiếu

Các chỉ tiêu trên được trình bày sẽ làm cơ sở cho việc phân tích tình hình tài chính của
các công ty liên doanh và công ty cổ phần có vốn góp của Tổng Công ty.

9


CHƯƠNG II
PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH TÀI CHÍNH VÀ ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ ĐẦU TƯ VỐN CỦA
TỔNG CÔNG TY TẠI CÁC ĐƠN VỊ LIÊN DOANH VÀ CÔNG TY CỔ PHẦN.
A. PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH TÀI CHÍNH CỦA CÁC ĐƠN VỊ LIÊN DOANH VÀ CÔNG
TY CỔ PHẦN.

Do các đơn vị cần phân tích tình hình tài chính hoạt động trong nhiều lĩnh vực khác
nhau, loại hình sở hữu khác nhau nên phương pháp áp dụng là phân loại các đơn vị áp
dụng theo ngành nghề kinh doanh. Theo tiêu thức này sẽ có 4 nhóm doanh nghiệp:
Nhóm các đơn vị sản xuất công nghiệp, nhóm các đơn vị kinh doanh dịch vụ công
nghiệp bưu chính – viễn thông, nhóm các tổ chức tài chính và nhóm các đơn vị kinh
doanh các dịch vụ khác. Trong mỗi nhóm này, đề tài sẽ không đi sâu phân tích tình
hình tài chính của từng doanh nghiệp mà chỉ lựa chọn một số doanh nghiệp trong
nhóm để phân tích và có thể so sánh chỉ tiêu của toàn nhóm hoặc các doanh nghiệp
khác hoạt động trong cùng lĩnh vực.
1. NHÓM CÁC ĐƠN VỊ SẢN XUẤT CÔNG NGHIỆP


Cho đến năm 2003, Tổng Công ty đã có 8 công ty liên doanh với nước ngoài đang
hoạt động sản xuất kinh doanh trong các lĩnh vực chủ yếu như chuyển mạch, truyền
dẫn, cáp đồng và cáp quang phục vụ cho ngành viễn thông (gọi chung là nhóm các
đơn vị sản xuất công nghiệp). Ngoài ra thuộc nhóm này còn có một công ty cổ phần,
đó là công ty cổ phần cáp và vật liệu viễn thông (SACOM). Trong 9 doanh nghiệp trên
có 4 công ty sản xuất thiết bị chuyển mạch, 1 công ty sản xuất thiết bị truyền dẫn

10


quang và vi ba số. Với năng lực sản xuất như hiện nay cac doanh nghiệp có thể cung
cấp hầu hết các chủng loại sản phẩm cho ngành viễn thông.

Giới thiệu về Công ty Cáp VINA-DAESUNG
Là đơn vị liên doanh đầu tiên của Tổng Công ty chuyên sản xuất và kinh doanh các
loại dây và cáp điện thoại có (nhồi) dầu chống ẩm chuyên dùng và màng nhôm ngăn
ẩm đươc phủ polime trên cả hai mặt, VINA-DAESUNG chính thức đi vào hoạt động
ngày 25/07/1993 và kể từ đó đến nay luôn là doanh nghiệp hoạt động có hiệu quả nhất
trong số 8 liên doanh. Tuy nhiên, qua xem xét đánh giá tổng quan tình hình tài chính
của VINA-DAESUNG thì thấy bản thân doanh nghiệp vẫn còn tồn tại một số hạn chế
trong công tác quản lý, sử dụng vốn.
Căn cứ vào các số liệu được phản ánh trong bảng cân đối kế toán của VINADAESUNG có thể khái quát đánh giá tình hình tài chính của VINA-DAESUNG như
sau:
Về tài sản: So với năm 2002, tổng tài sản năm 2003 đã giảm đi 4,779 tỷ đồng với tỷ lệ
giảm tương ứng là 2,5%. Số giảm nói trên phản ánh sự giảm sút về quy mô tài sản của
liên doanh, dựa vào số liệu chi tiết, việc giảm về quy mô của tài sản chủ yếu là giảm
về tài sản cố định và đầu tư dài hạn, với mức giảm là 8,192 tỷ đồng, tỷ lệ giảm tương
ứng là 13,69%. Tuy nhiên, do tài sản lưu động và đầu tư dài hạn tăng 3,414 tỷ đồng,
tăng tưng ứng là 2,7% nên quy mô tài sản chỉ giảm ở mức 2,5%. Điều đáng mừng là

mặc dù tài sản lưu động và đầu tư ngắn hạn nhưng các khoản phải thu của khách hàng
và hàng tồn kho đều đã giảm so với năm 2002. Điều này chứng tỏ đã phần nào thu hồi
được công nợ và đó là biểu hiện tích cực trong công tác thanh toán của doanh nghiệp.
Về nguồn vốn: So với năm 2002, tổng nguồn vốn cuối kỳ giảm 4,779 tỷ đồng, tưng
ứng với tỷ lệ giảm 2,5%. Trong tổng nguồn vốn giảm thì nợ phải trả giảm tới 10,853

11


tỷ đồng với tỷ lệ giảm tương ứng là 60,77%, chiếm tới 227,1% trong tổng số giảm của
nguồn vốn. Nếu như năm 2002 nợ dài hạn đến hạn trả lên tới 5,3 tỷ đồng thì đến năm
2003 các khoản nợ này đã được thanh toán và có số dư bằng 0, ngoài ra một khoản nợ
ngắn hạn khác cũng giảm đi so với năm 2002 là : phải trả người bán, thuế và các
khoản phải nộp khác,…
Trong khi nợ phải trả giảm đi đáng kể thì nguồn vốn chủ sở hữu đã tăng lên 6,1 tỷ, chủ
yếu tăng do chênh lệch tỷ giá và lợi nhuận chưa phân phối. Tuy nhiên, điều đáng lưu ý
ở đây là khoản chênh lệch tỷ giá của VINA-DAESUNG lên tới +3,85 tỷ đồng, trong
khi các năm trước chênh lệch tỷ giá thường xuyên ở con số âm: 2001 là - 721,8 triệu
đồng, năm 2002 là - 3,7 tỷ đồng. Mặc dù sự tăng giảm của tỷ giá hối đoái là yếu tố
khách quan, không thể can thiệp song việc đưa ra các dự báo hằng năm về sự thay đổi
của tỷ giá để giảm thiểu những ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động sản xuất kinh doanh
là điều cần thiết.
Để có thể hình dung cụ thể hơn tình hình tài chính của VINA-DAESUNG, theo dõi
bảng II.1 ta thấy.
Bảng II.1
ST
T
1
2
3

4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15

Các chỉ tiêu

Đ/vị

Khả năng thanh toán hiện thời
Khả năng thanh toán nhanh
Hệ số thanh toán tức thời
Hệ số nợ
Cơ cấu TSCĐ
Cơ cấu TSLĐ
Hệ số thu nhập trả lãi định kỳ
Hệ số quay vòng hàng tồn kho
Vòng quay vốn lưu động
Hệ số quay vòng vốn phải thu
Hệ số lãi gộp
Hệ số lợi nhuận ròng
Hệ số LNTT/DTT

Hệ số sinh lợi của vốn chủ sở hữu
Hệ số sinh ;ời của tài sản

Lần
Lần
Lần
%
%
%
Lần
Lần
Lần
Lần
%
%
%
%
%

Doanh nghiệp đạt được
2001
2002 2003
5,37
7,06 18,49
4,78
5,69 15,36
0,31
0,48
2,39
16

10
4
31
32
29
69
68
71
17,99
21,24 36,25
5,54
3,90
0,84
0,71
0,46
0,36
27
27
21
18
20
13
24
26
17
17
13
7
15
12

7

12

Mức TB nhóm
2001 2002 2003
1,72
2,76
1,13
1,84
0,19
0,62
36
23
41
38
59
62
1

1,4

3,4
3

7,7
8


Hệ số cơ cấu tài sản gồm hệ số cơ cấu TSLĐ và hệ số cơ cấu TSCĐ. Hệ số cơ cấu

TSCĐ/Tổng tài sản của VINA-DAESUNG cho thấy TSCĐ chiếm 31% năm 2001,
32% năm 2002 và giảm xuống còn 29% năm 2003. Tương ứng với hệ số cơ cấu tài sản
TSCĐ là hệ số cơ cấu TSLĐ năm 2001 là 69%, năm 2002 là 68% và đến năm 2003 là
71%.
Hệ số quay vòng vốn lưu động của VINA-DAESUNG đạt được năm 2002 là 0,84
(lần), năm 2003 là 0,71 (lần). Nếu so với số vòng quay vốn lưu động của nhóm các
đơn vị sản xuất công nghiệp bưu chính viễn thông(năm 2002 là 1,0 là , năm 2003 là
1,4 lần) thì hiệu quả sử dụng vốn lưu động của VINA-DAESUNG là thấp.
Hệ số quay vòng các khoản phải thu (hệ số thu hồi nợ) là chỉ tiêu hiệu suất bộ phận
của hiệu suất vốn lưu động, nói lên tốc độ luân chuyển các khoản phải thu trong các
giai đoạn luân chuyển của quá trình sản xuất và tiêu thụ. Hệ số này càng lớn chứng tỏ
hàng hoá được bán ra chủ yếu theo phương thức thanh toán ngay và do đó là cho số
ngày thu hồi nợ càng ngắn, rủi ro tài chính giảm. Năm 2003 hệ số này quay vòng các
khoản phải thu tăng lên so với năm 2002 từ 2,16 vòng lên 2,18. Mặc dù hệ số quay
vòng các khoản thu tăng là một dấu hiệu tích cực, song hệ số này vẫn rất thấp so với
hệ số trung bình của nhóm. Một nguyên nhân nữa là do khoản phải thu của khách hàng
còn quá lớn, phải thu các năm trước đã tăng thêm các khoản phải thu mới. Vì vậy,
trong thời gian tới VINA-DAESUNG cần có những biện pháp nhằm đôn đốc khách
hàng thanh toán đúng kỳ hạn, giảm thiểu lượng vốn lưu động bị khách hàng chiếm
dụng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn trong quá trình sản xuất kinh doanh.
Hệ số LNTT/DTT và hệ số lợi nhuận ròng của VINA-DAESUNG đều giảm đáng kể.
Việc hệ số sinh lời của VINA-DAESUNG giảm phản ánh hiệu quả sản xuất kinh
doanh nói chung, hiệu quả của việc quản lý, sử dụng vốn nói riêng của liên doanh có
xu hướng giảm sút.

13


Hệ số sinh lời của vốn chủ sở hữu, năm 2002, 100 đồng vốn chủ sở hữu tạo ra được 13
đồng lợi nhuận sau thuế cao hơn năm 2003 chỉ có 7 đồng lợi nhuận sau thuế. Nguyên

nhân giảm sút là do nguồn vốn chủ sở hữu thì tăng nhưng lợi nhuận sau thuế lại giảm.
Đánh giá chung tình hình tài chính của VINA-DAESUNG
Từ các phân tích trên đây, có thể đưa ra một số nét tổng quan về tình hình tài chính
của VINA-DAESUNG như sau:
- Trong 3 năm, vốn và tài sản của VINA-DAESUNG tăng, giảm không nhiều.
- Khả năng thanh toán các khoản công nợ của VINA-DAESUNG đạt được rất cao, cho
thấy khả năng đáp ứng nghĩa vụ trả nợ rất tốt.
- Lượng hàng tồn kho còn chiếm tỷ trọng lớn, gây tình trạng ứ đọng vốn lưu động.
- Doanh nghiệp đã cố gắng trong công tác thu hồi công nợ, song các khoản phải thu
của khách hàng vẫn còn tồn đọng.
- Doanh thu tiêu thụ có chiều hướng giảm sút trong 3 năm gần đây và lượng hàng bán
bị trả lại cung tăng lên làm ảnh hưởng tiêu cực tới doanh thu thuần.
- Khả năng sinh lời bị giảm sút do doanh thu thuần và lợi nhuận giảm.
2. NHÓM CÁC ĐƠN VỊ KINH DOANH DỊCH VỤ KỸ THUẬT BƯU CHÍNH - VIỄN
THÔNG.

Đến thời điểm 31/12/2003, nhóm các công ty cổ phần kinh doanh dịch vụ kỹ thuật
BC-VT bao gồm 2 đơn vị: Công ty cổ phần dịch vụ viễn thông (VTC) và Công ty cổ
phần dịch vự kỹ thuật viễn thông (TST). Hai doanh nghiệp này đều hoạt động kinh
doanh trong lĩnh vực cung cấp dịch vụ kỹ thuật như lắp đặt, bảo trì, bảo dưỡng các
thiết bị mạng lưới bưu chính - viễn thông. Nhóm các đơn vị kinh doanh dịch vụ đã có
nhiều tiến bộ trong việc quản lý tài chính doanh nghiệp kể từ khi chuyển đổi thành
công ty cổ phần.Trong đề tài này chúng ta sẽ nghiên cứu phân tích Công ty VTC để
biết rõ hơn về hoạt động của nhóm kinh doanh dịch vụ kỹ thuật BC-VT.

14


Giới thiệu Công ty VTC
Phân tích kết cấu vốn.


Bảng II.2.1 – kết cấu nguồn vốn

đơn vị:

Đồng
A
I.
II.
III.
IV.
B
I.

Tài sản
Tài sản lưu động và đầu tư ngắn hạn
Tiền
Các khoản phải thu
Hàng tồn kho
Tài sản lưu động khác
Tài sản cố định và đầu tư dài hạn
Tài sản cố định
Tổng cộng Tài sản

2002
20.413.824.838
7.053.182.849
5.306.562.660
7.674.005.563
380.073.766

2.753.907.606
2.735.907.606
23.149.732.444

2003
24.021.349.185
5.166.268.528
10.219.801.390
8.147.324.928
487.954.339
3.400.511.630
3.400.511.630
27.421.860.815

(Nguồn: Ban KTTK-TC, Tổng Công ty)

So với năm 2002, tổng tài sản năm 2003 đã tăng 4.272 triệu đồng với tỷ lệ tăng tương
ứng là 18,5%. Số tăng nói trên phản ánh số tăng về quy mô tài sản của doanh nghiệp.
Điều này sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc mở rộng quy mô sản xuất và áp dụng tiến
bộ khoa học kỹ thuật của VTC – Dựa vào số liệu chi tiết, việc tăng về quy mô của tài
sản chủ yếu là tăng về tài sản lưu động, với mức tăng 3.607 triệu đồng, tỷ lệ tương ứng
là 17,7% và chiếm tới 84,4% số tăng thêm của tổng tài sản. Cũng từ liệu chi tiết, ta
thấy trong tài sản lưu động, các khoản phải thu đã tăng thêm 4.913 triệu đồng, chiếm
tới 115% số tăng của tổng tài sản. Như vậy, doanh nghiệp chưa thu hồi được công nợ
vì công nợ chiếm tỷ trọng lớn nhất với mức tăng lớn nhất – Nếu công tác thanh toán
của doanh nghiệp không được đẩy mạnh thì dẫn đến tình trạng của doanh nghiệp bị
chiếm dụng, gây hiệu quả nghiêm trọng cho công tác thanh toán nói riêng và cho tình
hình tài chính của doanh nghiệp nói chung.
Trong khi các khoản phải thu tăng thì hàng tồn kho cũng tăng nhưng không tăng
nhiều, tổng giá trị tăng lên là 473 triệu đồng, với tỷ lệ tăng tương ứng là 6,2%. Việc

hàng tồn kho tăng lên ít như vậy biểu hiện doanh nghiệp có số lượng hàng gửi bán

15


chiếm tỷ trọng lớn nhưng được thanh toán đúng kỳ hạn, hạn chế được việc bị chiếm
dụng lớn, đây là hiện tượng tích cực trong công tác thanh toán của doanh nghiệp.
Xét về tài sản cố định và đầu tư dài hạn, năm 2003 tăng so với năm 2002 là 664 triệu
đồng, với tỷ lệ tăng tương ứng là 24,3% và chiếm 15,5% số tăng của tổng tài sản.
Để xem xét mức độ đầu tư tài sản của VTC, ta xét tỷ suất đầu tư:
Tỷ suất đầu tư = TSCĐ (trừ hao mòn)/ Tổng tài sản
Tỷ suất đầu tư năm 2002 = 11,8%
Tỷ suất đầu tư năm 2003 = 12,4%
Việc tăng tỷ suất đầu tư năm 2003 lên 0,6% so với năm 2002 phản ánh năm 2003
doanh nghiệp đã tăng mức đầu tư vào tài sản cố định (đổi mới thiết bị) để phục vụ tốt
hơn cho công tác sản xuất kinh doanh, tuy nhiên việc tăng mức đầu tư này là không
đáng kể.
Nhận xét : Qua việc phân tích kết cấu vốn đầu tư của VTC cho thấy ngoài những mặt
tích cực như vốn của Công ty năm sau co tăng hơn năm trước, nhưng công ty còn có
những mặt hạn chế như: vốn bị chiếm dụng nhiều ở các khoản phải thu khách hàng, dự
trữ hàng hoá tăng, chi phí khấu hao tăng nhanh. Từ những phân tích trên, Công ty
VTC nên phát huy những mặt tốt, đồng thời khắc phục những mặt còn hạn chế trong
việc sử dụng vốn và quản lý vốn.

Phân tích cơ cấu nguồn vốn :
Phân tích về cơ cấu nguồn vốn sẽ thấy được khả năng tài trợ về mặt tài chính, cũng
như mức độ chủ động trong kinh doanh hay những thuận lợi, khó khăn mà công ty
phải đương đầu.
Bảng II.2.2
Đơn vị tính: Đồng


A
I.

Nguồn vốn
Nợ phải trả
Nợ ngắn hạn
Phải trả người bán

2001
5.689.379.173
5.679.954.495
1.430.249.651

16

2002
7.612.109.969
7.568.173.754
3.657.723.700


Người mua trả tiền trước
30.000.000
Thuế và các khoản phải nộp
2.144.245.837
Phải trả CNV
517.034.368
Phải trả khác
1.558.424.639

III. Nợ khác
9.424.678
Tài sản thừa chờ xử lý
Chi phí phải trả
9.424.678
B
Nguồn vốn chủ sở hữu
17.460.353.271
I.
Nguồn vốn, Quỹ
17.460.353.271
Nguồn vốn kinh doanh
14.950.000.000
Quỹ đầu tư phát triển
Lợi nhuận chưa phân phối
2.651.369.535
Quỹ khen thưởng phúc lợi
-141.016.264
Quỹ dự trữ
II. Nguồn kinh phí
Tổng cộng nguồn vốn
23.149.732.444
(Nguồn: Ban KTTK-TC, Tổng Công ty )

1.093.060.184
1.258.606.003
251.942.745
1.306.841.122
43.936.215
43.936.215

19.809.750.846
19.444.751.574
15.435.486.607
1.644.581.347
1.781.272.092
289.674.034
293.737.494
364.999.272
27.421.860.815

So với năm 2002, tổng nguồn vốn năm 2003 đã tăng thêm 4.272 triệu đồng, với tỷ
lệ tăng tương ứng là 18,5%. Vì tổng tài sản luôn băng tổng nguồn vốn vì vậy, đây
là dấu hiệu tốt, tổng nguồn vốn tăng lớn chứng tỏ công ty đã rất nổ lực trong việc
huy động vốn cho hoạt động kinh doanh.
Để đánh giá mức độ đảm bảo vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh ta xét chỉ tiêu
tỷ suất tự tài trợ sau:
Tỷ suất tự tài trợ (ITT) = Nguồn vốn chủ sở hữu

x 100%

Tổng nguồn vốn
ITT 2002 = 75,4%
ITT 2003 = 72,2%
Tỷ suất tự tài trợ năm 2002 là 75,4% và tỷ suất tự tài trợ năm 2003 là 72,2%. Xét
về mặt tuyệt đối, cả vốn chủ sở hữu và công nợ phải trả đều tăng lên. Qua đây cho
thấy mức độc lập về tài chính của VTC là không cao. Tuy nhiên, những chủ nợ khi

17



nhìn vào tỷ suất tự tài trợ của công ty có thể yên tâm trong việc cấp tín dụng
thương mại cũng như tín dụng ngân hàng.
Nhận xét: Từ phân tích kết cấu nguồn vốn của VTC cho thấy ngoài những mặt tích
cực như tổng nguồn vốn của công ty năm sau có cao hơn năm trước, nghĩa vụ với
Ngân Sách Nhà nước thực hiện tốt, nhưng công ty còn có những mặt hạn chế như: khả
năng thanh toán giảm. Từ những phân tích trên, Công ty VTC nên phát huy những mặt
tốt, đồng thời khắc phục những mặt còn hạn chế để hoạt động của công ty ngày càng
có hiệu quả hơn.
Đánh giá chung về tình hình tài chính của Công ty VTC
- Những mặt tích cực
+ Khả năng thanh toán của VTC so với mức trung bình ngành là khả quan, khả năng
thanh toán hiện thời và khả năng thanh toán nhanh tương đối an toàn.
+ Vòng quay vốn lưu động của năm sau có cao hơn năm trước chứng tỏ hiệu suất sử
dụng vốn lưu động có tiến bộ.
+ Khả năng sinh lời của Công ty năm sau cao hơn năm trước chứng tỏ hoạt động kinh
doanh của Công ty cũng có hiệu quả hơn.
- Những mặt hạn chế:
+ Tỷ lệ nợ phải thu/Tổng số vốn; lớn hơn tỷ lệ Nợ phải trả/Tổng số vốn, điều này
chứng tỏ Công ty còn bị chiếm dụng vốn.
+ Tỷ suất tự tài trợ vốn chủ sở hữu/Tổng tài sản của Công ty ngày càng giảm.
+ Tuy khả năng thanh toán hiện thời và khả năng thanh toán nhanh của Công ty tốt,
nhưng công ty gặp khó khăn trong thanh toán tiền mặt, vì khả năng chuyển đổi thành
tiền phần lớn nằm ở khoản phải thu khách hàng và hàng tồn kho.
+ Khả năng sinh lợ giảm do chi phí tăng, cụ thể là chi phí quản lý và giá vốn hàng bán
tăng.

18


3. NHÓM CÁC TỔ CHỨC TÀI CHÍNH


Tính đến thời điểm hiện nay, Tổng Công ty Bưu chính - Viễn thông Việt Nam đã thực
hiện góp vốn vào 3 tổ chức tài chính.
Bảng II.3.1: một vài số liệu về các tổ chức tài chính có vốn góp của Tổng Công ty
Chỉ tiêu
Năm thành lập
Vốn điều lệ
Vốn góp của Tổng Công ty
Cổ tức được chia năm 2002
Cổ tức được chia năm 2003

NHTMCP

NHTMCP

CTCP Bảo hiểm

Xuất nhập khẩu
1991
250.000.000.000
250.000.000

Hàng hải
1991
109.310.000.000
7.760.000.000
811.258.000
397.064.219

Bưu điện

1998
58.297.500.000
23.900.000.000
269.619.429
1.793.750.000

(nguồn : Ban KTTK-TC, Tổng Công ty)
Trong thời gian qua hoạt động của NH thương mại cổ phần gặp nhiều khó khăn do
cạnh tranh không bình đẳng với các doanh nghiệp quốc doanh. Nhiều NH làm ăn thua
lỗ, thậm chí bị đóng cửa.
Giới thiệu về NH TM Cổ phần Hàng hải
Ngân hàng Thương mại Cổ phần Hàng hải được thành lập năm 1991. Phạm vi hoạt
động của ngân hàng rộng khắp cả nước với 6 chi nhánh tại các thành phố lớn ( Hà Nội,
Hải Phòng, Tp. Hồ Chí Minh, Quảng Ninh, Cần Thơ, Đà Nẵng và Vũng Tàu). Ngân
hàng được thành lập để tiến hành các hoạt động ngân hàng bao gồm nhận tiền gửi
ngắn hạn, trung hạn và dài hạn từ các tổ chức và cá nhân, cho vay ngắn hạn trung hạn
và dài hạn tuy theo tính chất và khả năng nguồn vốn của NH; chiết khấu thương phiếu,
trái phiếu và chứng từ có giá trị; cung cấp các dịch vụ cho các khách hàng và các dịch
vụ ngân hàng khác khi được Ngân Hàng Nhà nước cho phép.
Bảng II.3.2 tình hình chia lãi của NHTMCP Hàng hải (1999-2003)
Tỷ lệ cổ tức
TCT được chia

1999
17,5%
1.362.105.96

2000
18,1%
1.402.236.26


5

0

19

2001
2002
2003
12,3%
10,4%
5,1%
958.784.255 8811.258.000 397.064.219


Tình hình tài chính : 2001 - 2003
Hệ số sử dụng tài sản của Ngân hàng không thay đổi nhiều qua các năm (năm 2003 là
6,34%; năm 2002 là 5,19% và năm 2001 là 6,43%). Nhưng cần nhận thấy khả năng
tạo doanh thu trên tài sản của Ngân hàng trong những năm vừa qua là tương đối thấp
và cần được tăng lên.
Hệ số đòn bẩy (Tài sản/Vốn) phản ánh khả năng huy động vốn của Ngân hàng. Hệ số
đòn bẩy của Ngân hàng năm 2003 là 11,65; năm 2002 là 13,91 và năm 2001 là 13,52.
Hệ số này cho thấy Ngân hàng có khả năng huy động vốn tương đối cao và ổn định
hơn, mặc dù chưa phải huy động đến mức tối đa (khoảng 20 lần).
Cuối cùng, để đánh giá tình hình hoạt động của Ngân hàng, cần xem xét và phân tích 2
chỉ tiêu ROA (Lợi nhuận/Tổng tài sản) và ROE (Lợi nhuận/Vốn). Hai chỉ tiêu này
phản ánh rõ nét kết quả hoạt động của một Ngân hàng. ROA cho chúng ta thấy hiệu
quả và năng suất của một NHTM, trong khi ROE phản ánh sự thành công về mặt tài
chính của một doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường.

Năm
ROA
ROE

2001
0,67%
7,76%

2002
0,21%
2,88%

2003
0,35%
4,71%

Chỉ tiêu của Ngân hàng là quá thấp, theo tiêu chuẩn quốc tế, chỉ tiêu này tối thiểu là
1%. ROA năm 2002 phản ánh sự sụt giảm mạnh trong hoạt động của ngân hàng.
ROE trình bày một bức tranh rõ ràng hơn. năm 2001 ROE của Ngân hàng là 7,76%,
nhưng năm 2002 con số này giảm xuống rất thấp chỉ còn 2,88%. Mặc dù, ROE của
năm 2003 có tăng chút ít, nhưng không đáng kể.
Đánh giá tình hình chung
- Trong 3 năm, vốn và tài sản Ngân hàng không tăng, giảm nhiều.
- Các chỉ tiêu hiệu quả của Ngân hàng không có biến động lớn, nhưng thấp hơn khá
nhiều so với các Ngân hàng cùng ngành.

20


- Chi phí vốn của Ngân hàng nhìn chung không thay đổi khi xu hướng lãi suất trên thị

trường giảm.
- Chi phí quản lý chung còn cao, ảnh hưởng không ít đến hiệu quả hoạt động.
- Chỉ tiêu ROA (phản ánh hiệu quả và năng suất) của Ngân hàng thấp nhiều so với các
Ngân hàng cung ngành,
- Chỉ tiêu ROE của Ngân hàng rất thấp so với Ngân hàng khác.
- Ngân hàng chưa phải đối mặt với rủi ro thanh khoản và rủi ro vốn, nhưng nợ quá hạn
của Ngân hàng quá cao, nếu không được cải thiện sẽ kéo theo các rủi ro khác.
4. NHÓM CÁC ĐƠN VỊ KINH DOANH CÁC DỊCH VỤ KHÁC

Nhóm đơn vị kinh doanh các dịch vụ khác bao gồm 3 đơn vị: Công ty cổ phần Bưu
Điện Nha Trang, Công ty cổ phần dịch vụ viễn thông Sài Gòn (SPT) và Công ty cổ
phần dịch vụ giải trí Hà Nội (HASECO).
Giới thiệu Công ty cổ phần Khác sạn Bưu điện Nha Trang.
Trong 3 công ty nói trên, Công ty cổ phần Khác sạn Bưu điện Nha Trang là đơn vị đi
vào hoạt động từ năm 1999 với số vốn điều lệ là 2,7 tỷ đồng. Trong hai năm qua ,
Công ty cổ phần Khác sạn Bưu điện Nha Trang đã đạt được một số kết quả đáng kể:
vốn được bảo toàn và tăng 10%, lợi tức chia cho cổ đông năm 2002 là 12%, năm 2003
là 14%. Mặc dù là công ty cổ phần đầu tiên của ngành Bưu chính Viễn thông hoạt
động trong lĩnh vực khách sản nhưng Công ty cổ phần Khác sạn Bưu điện Nha Trang
đã từng bước khẳng định trên thị trường, thu hút khách du lịch và đạt công suất sử
dụng phòng lên tới 80%.
Bảng II.4. các chỉ tiêu tài chính chủ yếu.
STT
1
2
3

Các chỉ tiêu

Đ/vị


Khả năng thanh tóan hiện thời
Khả năng thanh toán nhanh
Hệ số thanh toán tức thời

Lần
Lần
Lần

21

Doanh nghiệp
2002
2003
3,43
4,20
3,41
4,17
3,28
4,20


4
5
6
7
8
9
10
11

12
13
14
15
16
17

Hệ số nợ
Cơ cấu TSCĐ
Cơ cấu TSLĐ
Hệ số quay vòng hàng tồn kho
Vòng quay vốn lưu động
Hệ số quay vòng các khoản phải thu
Hệ số lợi nhuận ròng
Hệ số LNTT/DTT
Hệ số sinh lời của vốn chủ sở hữu
Hệ số sinh lời của tài sản
Hệ số thu nhập trên cổ phần(ROE)
Thu nhập trên cổ phần(EPS)
Tỷ lệ cổ tức
Hệ số chi trả cổ tức

%
%
%
Lần
Lần
Lần
%
%

%
%
%
đ
%
%

13,9
52
48
142,60
1,02
0,02
30
35
17
14
16,7
17,630
12,11
69

14,5
39
61
106,41
0,74
0,01
43
51

22
19
22,4
25,359
17,12
68

So với năm 2002, tổng tài sản năm 2003 đã tăng lên 273 triệu đồng với tỷ lệ tăng
tương ứng là 8,3%. Số tăng nói trên phản ánh sự tăng về quy mô tài sản doanh nghiệp,
dựa vào số liệu chi tiết, việc tăng về quy mô tài sản chủ yếu là tăng về tài sản lưu động
và đầu tư ngắn hạn, với mức tăng 591,3% triệu đồng, tỷ lệ giảm tương ứng là 37,6%.
Tuy nhiên, do tài sản cố định và đầu tư dài hạn giảm 318,1 triệu đồng nên quy mô tài
sản chỉ tăng tuyệt đối là 273 triệu đồng. Chi tiết tài sản lưu động và đầu tư ngắn hạn
cho thấy tiền gửi ngân hàng là khoản chiếm tỷ trọng lớn nhất và có mức tăng đáng kể
nhất, tăng so với năm 2002 là 535,4 triệu đồng chiếm tới 90,5% trong tổng số tăng của
TSLĐ. Khoản tiền gửi ngân hàng tăng lên là do khoản công nợ mà Công ty cổ phần
Khác sạn Bưu điện Nha Trang chưa thanh toán với Bưu điện tỉnh sau thời điểm cổ
phần hoá và trong thời gian chờ làm thủ tục khách sạn đã chuyển vào gửi ngân hàng.
Điều đáng mừng là mặc dù tài sản lưu động và đầu tư ngắn hạn tăng nhưng khoản phải
thu của khách hàng giảm so với năm 2002. Điều này chứng tỏ doanh nghiệp đã phần
nào thu hồi được công nợ và đó là biểu hiện tích cực trong công tác thanh toán của
doanh nghiệp.
Về nguồn vốn: So với năm 2002, tổng nguồn vốn cuối kỳ tăng 273 triệu đồng, tương
ứng với tỷ lệ tăng là 8,3%. Trong tổng nguồn vốn tăng thì nợ phải trả tăng 57,4 triệu

22


đồng tương ứng tăng 12,5%, nguồn vốn chủ sở hữu tăng 215,7 triệu đồng tăng tương
ứng là 7,6% và chiếm tới 79% trong tổng số tăng của nguồn vốn. Nguồn vốn chủ sở

hữu tăng chủ yếu do tăng quỹ đầu tư phát triển mà quỹ này được trích từ lợi nhuận để
lại của doanh nghiệp. Như vậy, việc tăng vốn tự bổ sung chứng tỏ tình hình kinh
doanh của doanh nghiệp đạt hiệu quả và doanh nghiệp nên tiếp tục đầu tư để mở rộng
quy mô hoạt động kinh doanh nhằm phát triển hơn nữa hiệu quả hoạt động kinh doanh
trong kỳ tới.
Trên đây là một số đánh giá khái quát về tình hình tài chính của doanh nghiệp trong 2
năm 2002-2003. Qua đánh giá ban đầu cho thấy tình hình hoạt động kinh doanh của
Công ty cổ phần Khác sạn Bưu điện Nha Trang đã có hiệu quả, đạt được một số kết
quả nhất định, tuy nhiên là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực khách sạn, một hoạt
động kinh doanh hoàn toàn mới mẻ nên việc phân tích kỹ lưỡng tình hình hoạt động
kinh doanh của doanh nghiệp nói chung và tình hình tài chính nói riêng là một công
việc cần thiết để đưa những đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn cũng như
hiệu quả hoạt động kinh doanh.
B. ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ ĐẦU TƯ VỐN CỦA TỔNG CÔNG TY TẠI CÁC CÔNG TY
LIÊN DOANH VÀ CÔNG TY CỔ PHẦN.

Kể từ khi Tổng Công ty Bưu chính - Viễn thông Việt Nam chính thức góp vốn vào
liên doanh đầu tiên (năm 1993) – Công ty cáp VINA-DAESUNG và góp vốn cổ phần
đầu tiên vào NHTMCP Hàng hải (Maritime Bank) cho đến nay đã có 8 liên doanh và 9
công ty cổ phần Tổng Công ty góp vốn. Trong đó 1 doanh nghiệp vừa cổ phần hoá
(Công ty cổ phần dịch vụ giả trí Hà Nội – HASECO).
Để đánh giá hiệu quả đầu tư vào các liên doanh và công ty cổ phần về mặt tài chính
(dưới góc độ là một bên góp vốn), việc tính toán và phân tích được dựa vào 2 chỉ tiêu
tài chính chủ yếu là :
Tỷ suất lợi nhuận trước thuế/Doanh thu

23


Tỷ suất lợi nhuận trước thuế/Vốn chủ sở hữu

1. KHỐI CÁC ĐƠN VỊ LIÊN DOANH

Tỷ suất lợi nhuận trước thuế/doanh thu và tỷ suất lợi nhuận/vốn chủ sở hữu của toàn
khối liên doanh đạt được trong 3 năm 2001, 2002 và 2003 là:
STT
1

Chỉ tiêu
Doanh thu thuần

2
3

Lợi nhuận trước thuế
Vốn chủ sở hữu

4
5

2001
748.102.235.06

2002
599.637.000.00

2003
785.234.869.457

6
42.406.742.255


0
20.225.800.133
665.538.000.00

60.462.818.734
717.451.000.000

0
3,3%
3,0%

7,7%
8,4%

Tỷ suất LNTT/DTT
Tỷ suất LNTT/Vốn chủ sở

5,7%

hữu

(nguån: Ban KTTK-TC, Tæng C«ng ty )
Tỷ suất lợi nhuận trước thuế/doanh thu thuần, của toàn khối liên doanh chỉ ra rằng
trong 100đ doanh thu thuần của toàn khối thu được sẽ tạo ra 5,7 đ lợi nhuận trước thuế
(năm 2001) cao hơn năm 2002 chỉ tạo ra được3,3 đ nhưng lại thấp hơn năm 2003 tạo
ra được 7,7 đ lợi nhuận trước thuế.
Tỷ suất lợi nhuận trước/vốn chủ sở hữu đạt mức 8,4% năm 2003, năm 2002 chỉ đạt
3,0% có nghĩa là cứ 100 đ vốn chủ sở hữu bỏ ra thì thu được 8,4 đ lợi nhuận trước
thuế cao hơn năm 2002 chỉ thu được 3 đ.

Hai chỉ tiêu này nói lên rằng kết quả sản xuất kinh doanh của khối liên doanh năm
2003 được cải thiện đáng kể so với năm 2002 mặc dù liên doanh VKX vẫn còn thua lỗ
1 tỷ đồng. Tuy vậy, tổng doanh thu toàn khối liên doanh vẫn đạt 785,2 tỷ đồng, tăng
18,5 tỷ đồng tăng 31% so với năm 2002. Lợi nhuận trước thuế là 60,4 tỷ đồng, tăng
40,2 tỷ đồng và bằng 298,9% so với năm 2002. Lợi nhuận sau thuế của khối liên
doanh đạt 56,1 tỷ đồng, tăng 43 tỷ đồng và bằng 430% so với năm 2002. Từ số liệu

24


trên, nếu tính theo tỷ lệ góp vốn thì phần lợi nhuận ròng của Tổng Công ty trong năm
2003 là 236,3 tỷ đồng.
Trong phần lợi nhuận Tổng Công ty nhận được thì lợi nhuận của Tổng Công ty năm
1993,1995,1996 của liên doanh VINA-DAESUNG đã được Hội đồng quản trị Tổng
Công ty quyết định tái đầu tư mở rộng liên doanh (2,1 triệu USD). Phần lợi nhuận của
Tổng Công ty trong năm 1995 của liên doanh VKX (210.359 USD) đã được HĐQT
Tổng Công ty quyết định dùng để góp vốn bổ sung cho diện tích đất bị thiếu khi đem
góp vốn.
Phần lợi nhuận còn lại trên tài khoản lãi chưa phân phối của 8 đơn vị liên doanh lên tới
67,9 tỷ đồng (chiếm 63,4% trên tổng lợi nhuận Tổng Công ty được chia) trong đó có
các doanh nghiệp có số dư lớn là: ANSV, VINA-GSC, VINA-DAESUNG, cụ thể số
dư tài khoản lãi chưa phân phối của ANSV là 17,4 tỷ đồng, VINA-GSC là 21,2 tỷ
đồng.
Việc Tổng Công ty đầu tư góp vốn vào liên doanh đã bước đầu thu được những thành
quả nhất định như chủ động chu cấp cho mạng lưới các thiết bị hiện đại, tiếp cận được
với công nghệ tiên tiến trên thế giới, đào tạo được đội ngũ cán bộ khoa học quản lý
chuyên nghiệp, tạo nhiều công ăn việc làm cho xã hội,…Tuy nhiên, xét về mặt hiệu
quả đầu tư vốn của Tổng Công ty thì việc chưa có phương án đầu tư sử dụng 67,9 tỷ
đồng lãi được chia từ góp vốn liên doanh đã ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu quả đầu tư
vốn của Tổng Công ty. Tuy nhiên, phương án giữ lại lợi nhuận để Tổng Công ty tiếp

tục tái đầu tư mở rộng quy mô sản xuất liên doanh cũng cần phải được nghiên cứu và
xem xét kỹ lưỡng vì qua một số năm đầu tư góp vốn liên doanh cũng thấy xuất hiện
một số tồn tại là:
+ Vấn đề chi phí nguyên vật liệu đầu vào của liên doanh:
Hiện nay, phía đối tác nước ngoài tham gia liên doanh là nhà cung cấp chính và duy
nhất về nguyên vật liệu đầu vào cho liên doanh, còn Tổng Công ty là khách hàng
chính duy nhất tiêu thụ sản phẩm của liên doanh. Xem xét tỷ lệ giá vốn hàng

25


×