Câu hỏi: Nhà nước xã hội chủ nghĩa đầu tiên trên thế giới ra
đời như thế nào? Hệ thống xã hội chủ nghĩa có vai trò như thế
nào trên trường quốc tế ?
Trả lời:
1)
Cách mạng tháng Mười Nga và Nhà nước xã hội chủ nghĩa
Xô viết đã ra đời như thế nào?
Trên thế giới, sau cuộc Cách mạng xã hội chủ nghĩa Tháng Mười
Nga thắng lợi (1917), chủ nghĩa xã hội hiện thực ra đời, có thời kỳ
đã trở thành hệ thống thế giới đối lập với chủ nghĩa tư bản . chủ
tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định : “Cách mạng Tháng Mười Nga
mở ra con đường giải phóng cho các dân tộc và cả loài người, mở
đầu một thời đại mới trong lịch sủ, thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư
bản lên chủ nghĩa xã hội trên toàn thế giới”
Cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa Tháng Mười Nga thắng lợi đã
chứng minh một cách sinh động nhất tính triệt để sâu sắc và toàn
diện của cách mạng xã hội chủ nghĩa nếu so sánh cới các cuộc cách
mạng xã hội trước đó
Cuộc cách mạng này đã xóa bỏ hoàn toàn ách áp bức, bóc lột của
chủ nghĩa tư bản với những tàn tích của chế độ chuyên chế Nga
hoàng. Lần đầu tiên trong lịch sử nước Nga, chính quyên Xô viết –
chính quyền của công, nông và những người lao động – ngay từ
những ngày đàu thiết lập đã tuyên bố những sắc lênh nổi tiếng: Sắc
lệnh về hòa bình và Sắc lệnh về ruộng đất, đồng thời đã công bố
hàng loạt chính cách ưu việt: ngày làm 8 giờ, giáo dục không mất
tiền; bảo hiểm xã hội; tự do tín ngưỡng;nam nữ bình đẳng; tách
nhà trường ra khỏi nhà thờ; xóa bỏ ngay các hiệp ước mà Sa hoàng
đã ký kết với các nước…
Ý nghĩa to lớn của cuộc Cách mạng xã hội chủ nghĩa Tháng Mười
Nga không chỉ đối với nước Nga mà còn đối với thế giới: Nhờ thắng
lợi của Cách mạng xã hội chủ nghĩa Tháng Mười một thời đại mới
được mở ra trong lịch sử, đánh dấu sự ra đời của một chế độ xã hội
mới – chủ nghĩa xã hội hiện thực. mặc dù chủ nghĩa xã hội hiện
thức trong từng thời gian, trong từng quốc gia chưa biểu hiện được
đầy đủ tính ưu việt của chủ nghĩa xã hội.
Nhà nước Xô viết, chế độ xã hội chủ nghĩa đã ra đời từ nước Nga
sau Cách mạng Tháng Mười. một chế độ xã hội thể hiện tính ưu việt
tiến bộ hơn hẳn so với chế độ tư bản ở các nước tư bản.
Đây là giai đoạn thắng lợi của cách mạng xã hội chủ nghĩa ở nước
Nga Xô viết ở việc xóa bỏ chế độ tư bản, tàn tích của chế độ phong
kiến, thiết lập chình quyền công nông và của những người lao
động , giành thắng lợi trong nội chiến. bằng chế độ ư việt, tiến bộ
trên các lĩnh vực từ nước Nga xã hội chủ nghĩa đã phát triển thành
Liên bang cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết ( viết tắt là Liên Xô)
vào tháng 12 năm 1922
Liên Xô đã phát triển thắng lợi quá trình công nghiệp hóa, điện khí
hóa , hợp tác hóa để xây dựng cơ sở vật chất – kỹ thuật cho chủ
nghĩa xã hội . đây cũng là thời lỳ đất nước Xô viết thực hiện chính
sách kinh tế mới (NEP), phát triển các thành phàn kinh tế, sử dụng
chuyên gia tư sản để xây dựng xã hội chủ nghĩa. Liên Xô cũng đã
tiến hành cách mạng về tư tưởng và văn hóa, xác lập tư tưởng mới,
văn hóa mới trong xã hội.
Nhờ chính sách ưu việt của nhà nước Xô viết, bản chất tốt đẹp của
chế đọ xã hội chủ nghĩa, đến trước Chiến tranh thế giới thứ hai
(1939 – 1945) từ một nước tư bản kém phát triển, Liên Xô đã trở
thành một cường quốc trên tất cả các lĩnh vực, trở thành lực lượng
nòng cốt, quyết định trong việc đánh bại chủ nghĩa phát xít, cưu
nhân loại thoát khỏi thảm họa.
Chiến thẳng chủ nghĩa phát xít thể hiện sức mạnh và chiến thắng
của chủ nghĩa xã hội hiện thực
2)
Hệ thống xã hội chủ nghĩa đã ra đời và có ý nghĩa như thế
nào?
Mặc dù hiện nay hệ thống chủ nghĩa xã hội hiện thực thế giới đang
lâm vào tình trạng khủng hoảng, thoái trào, nhưng sự tồn tại của
chế độ xã hội chủ nghĩa, kể các những nước đã thay đổi thể chế và
những nước đang định hướng xã hội chủ nghĩa đã cho thấy những
thành tựu đáng được ghi nhận
Bằng chế độ ưu việt, tiến bộ trên các lĩnh vực nước Nga xã hội chủ
nghĩa đã phát triển thành Liên ban cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô
viết (Liên Xô) vào tháng 12 năm 1922.
Nhờ có những chính sách kinh tế đúng, coi trọng phát triển lực
lượng sản xuất , khoa học kỹ thuật, Liên bang Xô viết đã nhanh
chóng phát triển mạnh về kinh tế. từ một nước tư bản kém phát
triển nhưng chỉ trong vài chục năm Liên Xô trở thành một cường
quốc không chỉ trong tỷ trọng giá trị trong kinh tế thế giới mà còn
là một quốc gia có tiềm lực khoa học – kỹ thuật phát triển với
những thành tựu to lớn.
Dựa trên cơ sở phát triển kinh tế nhiếu thành phần. sau khi Cách
mạng Tháng Mười Nga thắng lợi (V.I.Lênin đã chỉ ra 5 thành phần
kinh tế của nước Nga đương thời là: 1/ kinh tế nông dân kiểu gia
trưởng, nghĩa là một phần có tính chất tự nhiên; 2/ sản xuất hàng
hóa nhỏ (trong đó bao gồm đại đa số nông dân bán lúa mì); 3/ chủ
nghĩa tư bản tư nhân; 4/ chủ nghĩa tư bản nhà nước; 5/ chủ nghĩa
xã hội ), Liên Xô đã giành nhiều thành tựu trong việc thực hiện
những “bước quá độ nhỏ” để đi lên chủ nghĩa xã hội . với khẩu hiệu
“chủ nghĩa cộng sản là chính quyền Xô viết + điện khí hóa toàn
quốc” Liên bang Xo viết đã đẩy nhanh quá trình công nghiệp hóa,
điện khí hóa, tạo cơ sở vật chất – kỹ thuật cho chủ nghĩa xã hội.
thực hiện đúng chính sách hợp tác hóa của V.I.Lênin , tuân thủ 3
nguyên tắc: tự nguyện, cùng có lợi và quản lý dân chủ, kinh tế tậ thể
ở Liên Xô đạt nhiều thành tựu dưới hình thức của các nông trang
tập thể, cải thiện đời sống vật chất và tinh thần cho nông dân
Trên lĩnh vực chính trị, nhà nước Xô viết đã được xây dựng theo
phương châm mở rộng dân chủ, lôi cuốn nhân dân lao động tham
gia vào quản lý nhà nước, quản lý xã hội. đã có thời lỳ dân chủ xã
hội chủ nghĩa được thực hiện rộng rãi trên thực tế, nhất là dưới
thời V.I.Lênin , một nền dân chủ “gấp triệu lần” hơn dân chủ tư sản
đã được xây dựng. Đảng Công sản Liên Xô đã từng là một Đảng
được xây dựng theo nguyên tắc tập trung dân chủ, Đảng vừa đại
diện cho lợi ích của giai cấp công nhân vừa đại diện cho lợi ích của
nhân dân Liên Xô. Đã có thời kỳ Đảng Cộng sản Liên Xô là hạt nhân
của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế. trước và sau Chiến
tranh thế giới lần thứ hai, Đảng Cộng sản Liên Xô, Nhà nước Xô
viết, quân đội và nhân dân Liên Xô đã thể hiện uy tín về chính trị
của chủ nghĩa xã hội hiện thực
Liên Xô còn đóng vai trò là trụ cột của phe xã hội chủ nghĩa, đã thể
hiện tinh thần quốc tế cao cả trong giúp đỡ phong trào giải phóng
dân tộc, phong trào dân chủ và các phong trào đấu tranh cho hòa
bình tiến bộ thế giới
Bằng những thành tựu trên các lĩnh vực văn hóa, khoa học, giáo
dục, Liên Xô đã đóng góp tích cực cho sự phát triển của nhiều lĩnh
vực khoa học – kỹ thuật của nhân loại
Trong lĩnh vực quân sự, an ninh – quốc phòng, Liên Xô bằng sức
mạnh quân sự và nghiệ thuật quân sự đã đóng vai trò quan trọng
quyết định trong chiến thắng chủ nghĩa phát xít. Nhân dân thế giới
ghi nhận công lao to lớn, sự hy sinh vô giá của hồng quân và nhân
dân Liên Xô trong chiến tranh thế giới lần thức hai
Nhờ những đóng góp và sức mạng của Liên xô xã hội chủ nghĩa, sau
chiến tranh một hệ thống các nước xã hội chủ nghĩa ra đời, tạo
thành phe đối trọng, đối địch với phe tư bản chủ nghĩa
Sau chiến tranh thế giới lần thức hai, chủ nghĩa xã hội hiện thực đã
mở rộng, phát triển từ một nước ra nhiều nước dẫn tới hình thành
hệ thống chủ nghĩa xã hội hiện thực trên thế giới
Mạng lưới các nước xã hội chủ nghĩa đã mở rộng địa bàn từ nhiều
nước châu Âu sang châu Á ( Việt Nam, Trung Quốc) và cả châu Mỹ
La tinh (Cộng hòa Cuba)…
Chủ nghĩa xã hội hiện thực thế gưới thành hệ thống đối lập với hệ
thống tư bản chủ nghĩa, thế giới chia thành hai phe: phe xã hội chủ
nghĩa và phe tư bản chủ nghĩa
Nhờ tác động ảnh hưởng tích cực của Liên Xô và các nước trong hệ
thống xã hội chủ nghĩa, phong trào công nhân, phong trào giải
phóng dân tộc và các phong trào đấu tranh cho hòa bình độc lập
dân chủ và tiến bộ đã trở thành những làn sóng cách mạng thúc
đẩy sự phát triển của nhân loại