Tải bản đầy đủ (.pdf) (102 trang)

Nghiên cứu đề xuất phương án phân bổ tài nguyên nước và giải pháp quản lý tổng hợp tài nguyên nước cho thành phố cần thơ

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (2.26 MB, 102 trang )

B GIÁO D C VÀ ÀO T O

TR

B NÔNG NGHI P VÀ PHÁT TRI N NÔNG THÔN

NG

I H C THU L I
---------------

MAI VI T B O

NGHIÊN C U
XU T PH
NG ÁN PHÂN B
TÀI NGUYÊN N
C VÀ GI I PHÁP QU N LÝ
T NG H P TÀI NGUYÊN N
C CHO
THÀNH PH C N TH

LU N V N TH C S

H CHÍ MINH, 2015


B GIÁO D C VÀ ÀO T O

TR


B NÔNG NGHI P VÀ PHÁT TRI N NÔNG THÔN

NG

I H C THU L I

MAI VI T B O

NGHIÊN C U
XU T PH
NG ÁN PHÂN B
TÀI NGUYÊN N
C VÀ GI I PHÁP QU N LÝ
T NG H P TÀI NGUYÊN N
C CHO
THÀNH PH C N TH
Chuyên nghành: Quy ho ch và Qu n lý tài nguyên n
Mã s : 60-58-0212

LU N V N TH C S
Ng

i h ng d n khoa h c
TS. Nguy n Ngh a Hùng
PGS.TS Võ Kh c Trí

H Chí Minh, 2015

c



L IC M
Tr

N

c tiên h c viên xin g i l i c m n đ n Tr

Tp H Chí Minh, Khoa K thu t tài nguyên n

ng

c, Phòng

i h c Th y l i c s 2
ào t o

i h c và Sau đ i

h c cùng quý th y và cô giáo đã t o đi u ki n thu n l i, giúp đ cho h c viên trong
th i gian h c t p, nghiên c u và hoàn thành Lu n v n Th c s .
V i lòng kính tr ng và bi t n sâu s c, h c viên xin g i l i c m n t i th y
h

ng d n TS. Nguy n Ngh a Hùng và th y PGS.TS Võ Kh c Trí đã t n tình giúp đ

h c viên t nh ng b

c đi đ u tiên xây d ng ý t


ng nghiên c u, c ng nh trong su t

quá trình nghiên c u và hoàn thành lu n v n t t nghi p. Th y đã luôn ng h , đ ng
viên, h tr và t o đi u ki n t t nh t đ h c viên hoàn thành lu n v n t t nghi p.
H c viên xin g i l i c m n chân thành t i anh ch em đ ng nghi p Trung tâm
Nghiên c u Phát tri n H t ng K thu t Nông thôn thu c Vi n Khoa h c Th y l i
mi n Nam đã có nh ng ý ki n đóng góp h t s c thi t th c và nhi t tình đ h c viên
hoàn thành lu n v n.
có th hoàn thành đ tài lu n v n th c s m t cách hoàn ch nh, bên c nh s
n l c c g ng c a b n thân còn có s đ ng viên ng h c a gia đình và b n bè, đ ng
nghi p trong su t th i gian h c t p. Qua đây, h c viên xin g i l i c m n sâu s c t i
ng

i thân trong gia đình và b n bè.
Do h n ch v th i gian, ki n th c khoa h c và kinh nghi m th c t c a b n

thân nên lu n v n không th tránh kh i nh ng thi u sót. H c viên r t mong nh n đ
ý ki n đóng góp và trao đ i chân thành giúp h c viên hoàn thi n lu n v n.
Xin trân tr ng c m n!
Tp. HCM, Ngày

tháng

H C VIÊN

Mai Vi t B o

n m 2015

c



B N CAM K T
Tôi tên: Mai Vi t B o
H c viên l p: CH-20Q – Tr

ng

i h c Th y L i – C s 2

Tôi xin cam đoam lu n v n th c s v i đ tài “Nghiên c u đ xu t ph
phân b tài nguyên n

c và gi i pháp qu n lý t ng h p tài nguyên n

ng án

c cho Thành

ph C n Th ” là công trình nghiên c u c a b n thân v i s ch d n c a Giáo viên
h

ng d n. Các tài li u, thông tin không ph i c a b n thân đ u có trích d n ngu n c

th .
Tp. HCM, Ngày

tháng

H C VIÊN


Mai Vi t B o

n m 2015


M CL C
M

U .........................................................................................................................2

1. Tính c p thi t c a lu n v n ....................................................................................2
2. M c tiêu c a đ tài ..................................................................................................4
3.

it

ng và ph m vi nghiên c u .........................................................................4

4. K t qu d ki n đ t đ
CH

c .......................................................................................4

NG 1 T NG QUAN.........................................................................................5

1.1 V TRÍ

A LÝ,


A HÌNH

A M O ...............................................................5

1.1.1 V trí đ a lý ............................................................................................................5
1.1.2
1.2

a hình đ a m o ..................................................................................................5
A CH T TH

1.3 KHÍ T

NH

NG .................................................................................6

NG, TH Y V N....................................................................................7

1.3.1

c đi m khí t

1.3.2

c đi m Th y v n ...............................................................................................7

1.4
1.4.1


ng, khí h u.................................................................................7

C I M DÂN SINH – KINH T XÃ H I ...................................................17
n v hành chính, dân s và v n đ đ nh c ....................................................17

1.4.2 Lao đ ng, thu nh p .............................................................................................18
1.4.3 Y t , giáo d c, s c kh e c ng đ ng ....................................................................20
1.4.4

i n, n

c sinh ho t và v sinh môi tr

ng ......................................................21

1.4.5 C c u và tình hình phát tri n kinh t ................................................................22
1.4.6 Hi n tr ng m t s ngành kinh t chính ..............................................................23
1.5 T NG QUAN V NGHIÊN C U
N QU N LÝ T NG H P TÀI
NGUYÊN N
C TRÊN TH GI I VÀ TRONG N
C .....................................27
1.5.1 Các nghiên c u v qu n lý t ng h p tài nguyên n

c trên th gi i ..................27

1.5.2 Qu n lý t ng h p tài nguyên n

c


Vi t Nam ..................................................28

1.5.3 Qu n lý t ng h p tài nguyên n

c

Thành ph C n Th .................................29

CH
NG 2 XÁC NH NHU C U N
C VÀ ÁNH GIÁ KH N NG C P
N
C CHO THÀNH PH C N TH ....................................................................30
2.1

ÁNH GIÁ HI N TR NG KHAI THÁC VÀ KH N NG ÁP

2.2 PHÂN LO I VÀ XÁC
2.2.1 Phân lo i các đ i t

NH CÁC
ng dùng n

2.2.2 Xác đ nh các ngành dùng n
2.3 TÍNH TOÁN NHU C U S
2.3.1 Tính toán nhu c u n

IT

NG S


D NG N

NG ........30
C ...........31

c ...................................................................31

c ..........................................................................32
D NG N

C ......................................................34

c theo đ a gi i hành chính qu n/huy n ..........................42


2.3.2 T ng nhu c u n

c 2012 và d ki n 2020 .........................................................51

2.4 TÍNH TOÁN CÂN B NG N
2.4.1

C ......................................................................52

xu t, phân tích các k ch b n tính toán cân b ng n

c .................................52

2.4.2 Mô hình tính toán ng d ng ...............................................................................53

2.4.3 K t qu tính toán cân b ng n

c mùa ki t .........................................................57

CH
NG 3 NGHIÊN C U
XU T PH
NG ÁN PHÂN B
TÀI
NGUYÊN N
C VÀ GI I PHÁP QU N LÝ T NG H P TÀI NGUYÊN
N
C CHO TP C N TH .......................................................................................64
3.1 PH

NG ÁN PHÂN B

3.1.1 Quan đi m và đ nh h

TÀI NGUYÊN N

C .............................................64

ng phân b tài nguyên n

c .........................................64

3.1.2 Nguyên t c phân b tài nguyên n

c .................................................................65


3.2 TH

NG H P H N HÁN, THI U N

T

U TIÊN TRONG TR

3.2.1 Nguyên t c s d ng ngu n n
3.2.2 Th t

c ........................................................................66

u tiên trong chia s , phân b tài nguyên n

3.3 TÍNH TOÁN PHÂN B

C ...66

TÀI NGUYÊN N

3.3.1 Các k ch b n phân b tài nguyên n

c .....................................67

C ...............................................67

c vùng nghiên c u ..................................67


3.3.2 Phân b tài nguyên n c th i đi m hi n t i ng v i nhu c u n c n m 2012
(K ch b n 1) ...................................................................................................................68
3.3.3 Phân b tài nguyên n c cho nhu c u dùng n c n m 2020 ng v i đi u ki n
ngu n c p n c n m ki t n c 2005 (k ch b n 2) ........................................................71
3.4 GI I PHÁP QU N LÝ T NG H P TÀI NGUYÊN N
C CHO THÀNH
PH C N TH ...........................................................................................................73
3.4.1 Gi i pháp qu n lý t ng h p tài nguyên n
3.4.2 Ki m soát hi u qu dùng n
3.4.3 Công tác ki m soát tr l

c .....................................................73

c ...........................................................................75
ng, phân ph i n

c h p lý .......................................88

K T LU N ..................................................................................................................90
KI N NGH .................................................................................................................90
TÀI LI U THAM KH O...........................................................................................92


DANH M C CÁC HÌNH V VÀ

TH

Hình 1-1. B n đ hành chính thành ph C n Th .........................................................5
Hình 2-1. C c u dùng n


c c a các ngành- Hi n tr ng ............................................41

Hình 2-2. C c u dùng n

c c a các ngành- 2020 .....................................................41

Hình 2-3.

th yêu c u dùng n

c Thành ph C n Th ...........................................52

Hình 2-4. C u trúc mô hình th y l c .............................................................................54
Hình 2-5. S đ tính toán th y l c toàn BSCL ...........................................................58
Hình 2-6. K t qu tính toán h s Nash-Sutcliffe trên toàn đ ng b ng ........................59
Hình 3-1. C u trúc ph n m m ArcGis ...........................................................................76
Hình 3-2. Ngôn ng l p trình vi t trên Microsort Visual .............................................76
Hình 3-3. Ch

ng trình qu n lý thông tin TNN ............................................................77

Hình 3-4. T ng quan ch

ng trình qu n lý thông tin TNN ...........................................78

Hình 3-5. Minh h a 9 ch c n ng chính c a ch

ng trình Qu n lý TNNM ..................78

Hình 3-6. Minh h a ch c n ng M b n đ HT s d ng đ t .........................................79

Hình 3-7. Ch c n ng trong b n đ HT s d ng đ t .....................................................79
Hình 3-8. Ch c n ng trong b n đ Th nh

ng ...........................................................80

Hình 3-9. Ch c n ng trong Kênh r ch và Hành chính .................................................80
Hình 3-10. Ch c n ng trong B n đ ch t l

ng n

c m t theo BOD5 .......................81

Hình 3-11. Minh h a ch c n ng M b n đ 38 đi m đo ch t l

ng n

c ..................81

Hình 3-12. Ch c n ng M b n đ v trí 38 đi m đo và kích ho t truy v n thông tin ...82
Hình 3-13. Minh h a vi c truy v n thông tin t ng đi m ...............................................82
Hình 3-14. Hi n th thông tin v v trí ch t l

ng n

c ................................................83

Hình 3-15. Minh h a vi c ch n công c “C p phép s d ng n

c m t”.....................84


Hình 3-16. i n thông tin cá nhân hay t ch c đ ng ký s d ng n
Hình 3-17. K t qu c p phép cho đ i t

c ........................84

ng có nhu c u ...............................................85

Hình 3-18. In k t qu c p phép .....................................................................................86
Hình 3-19. Minh h a ch c n ng m các quy chu n, tiêu chu n...................................86
Hình 3-20. Các TCVN v ch t l

ng n

c ...................................................................87

Hình 3-21. Thông tin khai thác tài nguyên n

c trên kênh...........................................88

Hình 3-22. S đ qu n lý theo c m, HTX dùng n

c ..................................................89

DANH M C CÁC B NG BI U
B ng 1-1. Kh n ng xu t hi n H > = 3,0 m và 3,5 m tr m Châu

c .........................10


B ng 1-2. Kh n ng xu t hi n đ nh l (%)

B ng 1-3. Th i gian duy trì c p m c n
B ng 1-4. M c n

c bình quân tháng

m t s n i...............................................10

cl

m t s n i ..........................................11

m t s n i Cao đ : Hòn d u .......................12

B ng 1-5. T n s xu t hi n h n (7,10,15) ngày (ch tiêu X<= 3mm/ngày) (%) ...........13
B ng 1-6. T n s xu t hi n h n (7,10,15) ngày (ch tiêu X<= 3mm/ngày) (%) ...........13
B ng 1-7.

c tr ng m c n

B ng 1-8. M c n

c cao nh t n m m t s v trí ..........................................14

c l n nh t n a tháng mùa l n m 1996

m t s v trí ..................15

B ng 1-9. Th i gian b t đ u và k t thúc ng p l m t s v trí ......................................16
B ng 1-10. Lao đ ng và c c u lao đ ng (ng


i) ........................................................18

B ng 1-11. T ng s n ph m bình quân đ u ng

i .........................................................19

B ng 1-12. C c u t ng giá tr s n xu t qua các n m theo thành ph n kinh t (%) ....23
B ng 2-1. L u l
B ng 2-2.

ng bình quân k tri

nh m c s d ng n

ngày m t s v trí ..........................................30

c cho sinh ho t .........................................................33

B ng 2-3. Nhu c u n

c cho nông nghi p ....................................................................34

B ng 2-4. Nhu c u n

c cho công nghi p ....................................................................35

B ng 2-5. Nhu c u n

c sinh ho t ................................................................................35


B ng 2-6. K t qu tính toán th i gian c p và thoát n

c .............................................36

B ng 2-7. K t qu tính toán các thông s thoát, c p cho vùng tôm-lúa .......................37
B ng 2-8. K t q a tính toán các thông s thoát, c p cho vùng tôm..............................38
B ng 2-9. Nhu c u n

c nuôi tr ng th y s n ...............................................................39

B ng 2-10. Nhu c u n

c d ch v du l ch .....................................................................39

B ng 2-11. T ng nhu c u n

c cho các đ i t

B ng 2-12. T ng nhu c u n

c qu n Ninh Ki u 2012 ..................................................42

B ng 2-13. T ng nhu c u n

c qu n Ninh Ki u 2020 ..................................................42

B ng 2-14. T ng nhu c u n

c qu n Bình Th y 2012..................................................43


B ng 2-15. T ng nhu c u n

c qu n Bình Th y 2020..................................................43

B ng 2-16. T ng nhu c u n

c qu n Ô Môn 2012 .......................................................44

B ng 2-17. T ng nhu c u n

c qu n Ô Môn 2020 .......................................................44

B ng 2-18. T ng nhu c u n

c qu n Cái R ng 2012 ...................................................45

B ng 2-19. T ng nhu c u n

c qu n Cái R ng 2020 ...................................................45

B ng 2-20. T ng nhu c u n

c qu n Th t N t 2012 ....................................................46

B ng 2-21. T ng nhu c u n

c qu n Th t N t 2020 ....................................................46

B ng 2-22. T ng nhu c u n


c huy n C

ng .......................................................40

2012 ......................................................47


B ng 2-23. T ng nhu c u n

c huy n C

...............................................................47

B ng 2-24. T ng nhu c u n

c huy n V nh Th nh 2012 ..............................................48

B ng 2-25. T ng nhu c u n

c huy n V nh Th nh 2020 ..............................................48

B ng 2-26. T ng nhu c u n

c huy n Phong i n 2012 .............................................49

B ng 2-27. T ng nhu c u n

c huy n Phong i n 2020 .............................................49

B n 2-28. T ng nhu c u n


c huy n Th i Lai 2012 .....................................................50

B ng 2-29. T ng nhu c u n

c huy n Th i Lai 2020 ...................................................50

B ng 2-30. T ng nhu c u n

c Thành ph C n Th – Hi n tr ng 2012 .....................51

B ng 2-31. T ng nhu c u n

c Thành ph C n Th – 2020 ........................................51

B ng 2-32. M c hi u qu c a mô hình theo Nash – Sutcliffe .......................................59
B ng 2-33. T ng h p tính toán cân b ng n

c các sông/kênh chính (K ch b n 1) .....60

B ng 2-34. T ng h p tính toán cân b ng n

c các sông/kênh chính (K ch b n 2) .....62

B ng 3-1. T ng h p nhu c u và kh n ng đáp ng c a ngu n c p .............................64
B ng 3-2. T l và l u l

ng phân b t các sông, kênh cho Qu n Ninh Ki u 2012 ..68

B ng 3-3. T l và l u l


ng phân b t các sông, kênh cho Qu n Bình Th y 2012 ..68

B ng 3-4. T l và l u l

ng phân b t các sông, kênh cho Qu n Cái R ng 2012 ...69

B ng 3-5. T l và l u l

ng phân b t các sông, kênh cho Qu n Ô Môn 2012........69

B ng 3-6. T l và l u l

ng phân b t các sông, kênh cho Qu n Th t N t 2012.....69

B ng 3-7. T l và l u l

ng phân b t các sông, kênh cho Huy n C

2012 ......69

B ng 3-8. T l và l u l ng phân b t các sông, kênh cho Huy n V nh Th nh 2012
.......................................................................................................................................70
B ng 3-9. T l và l u l ng phân b t các sông, kênh cho Huy n Phong i n 2012
.......................................................................................................................................70
B ng 3-10. T l và l u l

ng phân b t các sông, kênh cho Huy n Th i Lai 2012 .70

B ng 3-11. T ng l u l ng phân b t các sông, kênh mùa ki t 2012 vùng nghiên c u

.......................................................................................................................................70
B ng 3-12. T l và l u l

ng phân b t các sông, kênh cho Qu n Ninh Ki u 2020 71

B ng 3-13. T l và l u l

ng phân b t các sông, kênh cho Qu n Bình Th y 2020 71

B ng 3-14. T l và l u l

ng phân b t các sông, kênh cho Qu n Cái R ng 2020 .71

B ng 3-15. T l và l u l

ng phân b t các sông, kênh cho Qu n Ô Môn 2020 .....71

B ng 3-16. T l và l u l

ng phân b t các sông, kênh cho Qu n Th t N t 2020...71

B ng 3-17. T l và l u l

ng phân b t các sông, kênh cho Huy n C

2020 ....72

B ng 3-18. T l và l u l ng phân b t các sông, kênh cho Huy n V nh Th nh 2020
.......................................................................................................................................72



B ng 3-19. T l và l u l ng phân b t các sông, kênh cho Huy n Phong i n 2020
.......................................................................................................................................72
B ng 3-20. T l và l u l

ng phân b t các sông, kênh cho Huy n Th i Lai 2020 .72

B ng 3-21. T ng l u l ng phân b t các sông, kênh mùa ki t 2020 vùng nghiên c u
.......................................................................................................................................73


DANH M C CÁC T , C M T
BSCL
Tp
TGLX
KHTLMN
QL
TNN
XNM
HT
HTX
NCN

:
:
:
:
:
:
:

:
:
:

VI T T T

ng b ng sông C a Long
Thành ph
T Giác Long Xuyên
Khoa h c Th y l i mi n Nam
Qu c l
Tài nguyên n c
Xâm nh p m n
Hi n tr ng
H p tác xã
Nhu c u n c


2
M
N

U

c là y u t quan tr ng đ i v i s phát tri n kinh t - xã h i m i qu c gia,

vùng, lãnh th . Tuy nhiên, th c t có 97,5% l
chúng h u h t đ

c ch a


đ id

ng n

ng, có 2,5% l

c trên Th gi i là n

ng n

c trên Th gi i là n

trong đó: 70% là n m trong tuy t và núi b ng; 29,7% là n
n

c ng t đ

i v i Thành ph C n Th , n

c ng t,

c ng m, ch 0,3% l

c ch a trong các h th ng sông ngòi, h ch a và ngu n n

đã b suy gi m và ô nhi m làm gi m hi u qu s d ng n

c m n và


ng

c t nhiên

c.

c là m t trong nh ng ngu n tài nguyên đ c bi t

quan tr ng, g n li n v i l ch s hình thành, đi u ki n t nhiên, an sinh xã h i và t

ng

lai c a Thành ph . Phát tri n kinh t - xã h i, phát tri n đô th , khu dân c t p trung,
gia t ng c s s n xu t, khu/c m công nghi p thì vi c khai thác, s d ng n
gia t ng trong khi ngu n n

c m t, n

cd

c c ng

i đ t là h u h n và đang ch u tác đ ng

c a bi n đ i khí h u và c a vi c khai thác s d ng n

c

th


ng ngu n sông Mê

Công.
V i quan đi m đ y nhanh t c đ phát tri n kinh t - xã h i t i n m 2020 và đ nh
h

ng 2030 c a TP. C n Th . N u không có ph

ng án qu n lý khai thác ngu n n

m t cách h p lý, s d n đ n tính b n v ng c a ngu n n

c

c không đ m b o, v lâu dài

d n đ n nh ng nguy c suy thoái, c n ki t, đ n đ n c nh tranh, tranh ch p v ngu n
n

c nh h

ng l n t i đ i s ng c a ng

i dân và quá trình phát tri n chung c a

Thành ph .
Ngoài vi c thi u h t ngu n n

c, thì ng p l t trong mùa l và tri u c


ng hi n

đang đe d a đ n TP. C n Th , n i t p trung nhi u tài s n có giá tr , đ i s ng an sinh
đang b đe d a. H n th n a, s t l c ng là m t trong nh ng v n đ nóng và đ u t
cho s t l c ng đã đ

c quan tâm th c hi n t r t lâu. Tuy nhiên, do t p quán ng

i

dân s ng ven sông r ch, đi u ki n đ a ch t y u, th y v n dòng ch y ph c t p nên s t l
v n luôn là v n đ th

ng tr c đang c n ph i có gi i pháp t ng th . Bên c nh ng p l t

đô th và s t l , do đ c thù h th ng kênh r ch ch ng ch t đ ng th i s n xu t công
nghi p và sinh ho t đ u s d ng ngu n n

c m t ch y u đ làm s ch môi tr

s n xu t, đ sinh ho t là nguyên nhân làm t ng nguy c ô nhi m tài nguyên n

ng, đ
c.

1. Tính c p thi t c a lu n v n
Tài nguyên n

c


Tp.C n Th ch y u là n

(sông/ r ch, ao h ). Trong đó n

c m a, n

cd

i đ t và n

cm t

c m t đóng vai trò h t s c quan tr ng trong môi


3
tr

ng sinh thái, phát tri n c a các ngành, cung c p ngu n s ng cho h n 1,22 tri u

dân. Có th nói so v i nh ng thành ph lo i I khác
nhiên u đãi h n, ngu n n

n

c ta, Tp.C n Th đ

c thiên

c d i dào, thu n l i cho vi c phát tri n các ngành công,


nông nghi p, đ c bi t là phát tri n du l ch, C n Th n i ti ng là đô th c a mi n sông
n

c.
N

Tp. C n Th n m chung trong l u v c l n là sông Mê Công, cùng

cm t

chung dòng n
mà ngu n n

c m n bi n ông và bi n Tây đ i v i toàn vùng BSCL. Chính vì v y
c m t c a C n Th ch u s

nh h

ng r t l n c a ch đ dòng ch y

sông C u Long, ch đ th y tri u bi n ông và bi n Tây. N
xu h

cm t

TP. C n Th có

ng bi n đ ng theo không gian và th i gian r t l n. Do h th ng ao h không có


nhi u, n

c m t ch y u đ

c l u thông liên t c trên các h th ng sông chính, kênh

tr c… Ngu n n

c d i dào, bi n đ ng th

vì v y mà kh i l

ng và ch t l

ng n

ít, phù sa trong n

c có hàm l

ng th p, n

ng xuyên theo mùa, theo th y tri u, chính

c m t c ng không n đ nh. V mùa khô, n

c x th i t các ngu n công nghi p, nông

nghi p, nuôi tr ng th y s n, đã làm cho m t s vùng b ô nhi m. V mùa l , n
nhi u, do không có h đi u hòa, n

làm cho h th ng n

c

c m t nhi u gây ng p l t

c

các vùng nông thôn,

c tràn b , phá v b bao, đê bao c ng b ng, dòng ch y có c

ng

đ l n làm s t l b sông,…
Trong nh ng n m g n đây, bi n đ ng b t th

ng c a th i ti t và khí h u, nh ng

khai thác không có ki m soát trong vùng và trên l u v c sông Mê Công, chính vì v y
mà tài nguyên n
l n kh i l

cm t

Tp. C n Th ngày càng có d u hi u gi m v c ch t l

ng. Trong khi đó nhu c u dùng n

ng


c c a các ngành, các h dân ngày m t

cao lên, đòi h i ph i có s phân b h p lý v ngu n n

c. Vi c x th i đang di n ra

quy t li t, đ c bi t là x th i do công nghi p, nuôi tr ng th y s n, s n xu t lúa,… đang
là nh ng nguy c ti m n cho s ô nhi m ngu n n

c.

Nhìn chung c s h t ng đ phân ph i và b o v ngu n tài nguyên n
r t h n ch , các ngành s d ng n
n i. Vi c b o v ngu n n
b ngu n n
c a nh h
tình hình n

c m t còn

c m t ch a có tính t ng th , n m r i rác

c m t, qu n lý ngu n n

c (tr l

ng và ch t l

nhi u


ng), phân

c cho các ngành s d ng là h t s c quan tr ng. Bên c nh đó, s đe d a
ng do bi n đ i khí h u trong toàn l u v c sông Mê Công, n
c ng t s khan hi m trong mùa ki t, n

c bi n dâng,

c m n trên sông H u s đ

cđ y

lên cao 30-40 km n a, khi đó Tp. C n Th s b nhi u y u t tác đ ng đ n ngu n n

c


4
m t. Vì l đó, tài nguyên n

c t ch thiên nhiên ban t ng tr thành th y tai đ i v i

c ng đ ng.
Vi t Nam nói chung và đ a bàn Thành ph C n Th nói riêng tài nguyên n
ng t ngày càng khan hi m, l i th

c

ng xuyên tr c ti p ch u các tác đ ng tiêu c c, trong


khi đó đ phù h p v i s bùng n phát tri n kinh t nh hi n nay thì nhu c u s d ng
n

c luôn t ng theo c hai ph

ng di n là m c đ và ph m vi. Bài toán cân b ng cung

- c u s ph c t p, khó kh n. Trong tr
nhi m, ngu n tài nguyên n

ng h p b t l i: ngu n c p n

c t i TP. C n Th c ng c n ph i đ

c c n ki t ho c ô
c tính toán phân b

m t cách phù h p nh t.
Do v y, đ tài: “Nghiên c u đ xu t ph
gi i pháp qu n lý t ng h p tài nguyên n
thi t và đ

ng án phân b tài nguyên n

c và

c cho Thành ph C n Th ” là r t c n

c ch n làm n i dung c a lu n v n Th c s nh m tr l i các v n đ nêu trên.


2. M c tiêu c a đ tài
ánh giá th c tr ng: nhu c u, khai thác và tính toán cân b ng n

c trên h th ng

sông, kênh, r ch c a thành ph C n Th
Tính toán phân b , đ xu t gi i pháp qu n lý t ng h p ngu n tài nguyên n

c

m t m t cách h p lý cho thành ph C n Th .
3.

it

ng và ph m vi nghiên c u
it

ng c a đ tài là toàn b tài nguyên n

đ ng theo th i gian và không gian nên đ i t

cm t

Tp. C n Th , do s bi n

ng nghiên c u này còn có các đ i t

ng


liên quan nh hi n tr ng sông, kênh r ch, h t ng k thu t, đ i s ng dân sinh,… Lu n
v n t p trung nghiên c u v vi c phân b ngu n tài nguyên n

c m t cho các ngành

s n xu t nh m ph c v phát tri n kinh t - xã h i c a Thành ph C n Th
Ph m vi nghiên c u là toàn Tp. C n Th bao g m 9 qu n huy n.
4. K t qu d ki n đ t đ

c

Báo cáo t ng th hi n hi n tr ng s d ng n
s d ng n

c cho các ngành

c.

Tính toán h p lý nhu c u s d ng n
toán cân b ng n

c c a các ngành s n xu t, k t h p v i bài

c c a ngu n c p đ xác đ nh t l phân b ngu n n

h p h n hán thi u n

c trong tr


ng

c m t cách h p lý.

T đó đ xu t ph
nguyên n

c, kh n ng c p n

ng pháp qu n lý t ng h p ngu n n

c m t cách hi u qu nh t.

c đ s d ng ngu n tài


5

CH
1.1 V TRÍ

A LÝ,

NG 1

A HÌNH

T NG QUAN

AM O


1.1.1 V trí đ a lý
Thành ph C n Th có v trí đ a lý t i trung tâm vùng BSCL, là đi m giao nhau
c a vùng Tây Nam sông H u v i vùng T giác Long Xuyên, vùng B c sông Ti n và
vùng tr ng đi m phía Nam. Thành ph n m gi a m t m ng l
ch ng ch t, cách bi n

i sông ngòi, kênh r ch

ông 80 km, cách th đô Hà N i 1.800 km và cách thành ph

H Chí Minh 170 km (theo đ

ng b ).

T a đ đ a lý: 9o55’08” – 10o19’38” v B c;
105o13’38” – 105o50’35” kinh ông,
- Phía B c giáp An Giang;
- Phía Nam giáp H u Giang;
- Phía Tây giáp Kiên Giang;
- Phía ông giáp 02 t nh V nh Long và

ng Tháp.

Hình 1-1. B n đ hành chính thành ph C n Th
1.1.2

a hình đ a m o
Nhìn chung, đ a hình Tp.C n Th thu c di n th p và khá b ng ph ng. Cao đ


trung bình bi n thiên trong kho ng 0.6 – 0.80 m và có th chia ra hai vùng nh sau:


6
Vùng I (vùng Ven sông): đ
T ng; kênh

ng; kênh Bà

c gi i h n b i sông H u, kênh Cái S n, kênh B n

m, có cao đ bi n đ i t 0.6 – 1.0 m, h

ng d c chính

ông sang Tây. Các khu v c có n n đ a hình cao (t 1.0 – 1.5 m ) là d i đ t n m

t

d c b sông H u, qu c l I và QL 90, các khu v c th p, có cao đ bi n đ i t 0.5 –
0.7m g m nông tr

ng Sông H u, phía

ông r ch C n Th thu c các xã Giai Xuân,

Tân Th i, Th i An và phía ông kênh 4000.
Vùng II (vùng Trung Tâm): ti p giáp v i vùng I t i ranh c a Tp.C n Th và
Kiên Giang có cao đ bi n đ i t 0.5 – 0.1m, h


ng d c chính t B c - Nam, và t

ông - Tây, n i cao nh t là vùng Th nh An, Th nh Th ng, nông tr

ng C

, Th i

lai, ông Tân Hi p, có cao đ t 0,7 - 1,0m.
1.2

A CH T TH

NH

NG

Vùng đ ng b ng sông C u Long nói chung và khu v c Tp. C n Th nói riêng
đ

c hình thành b i các lo i tr m tích n m trên n n đá g c Mezoic xu t hi n t đ sâu

g nm tđ t

phía B c đ ng b ng cho đ n kho ng 1.000 m

g n b bi n. Các d ng

tr m tích có th chia thành nh ng t ng chính sau: T ng Pleitocene (Q I-III): có ch a
cát s i l n sét, bùn v i tr m tích bi n. T ng Holocene (Q IV): n m trên m t, thu c lo i

tr m tích tr , bao g m sét và cát. Thành ph n h t t m n đ n trung bình. T ng Miocene
(N1): có ch a sét và cát h t trung bình. T ng Pliocene (N2): có ch a sét l n cát h t
trung bình. Các công trình th y l i và h t ng c s ph n l n đ
Holocene n i có các tr m tích m m y u. T ng này có hàm l
ch t h u c , th

ng

tr ng thái bão hòa n

c xây d ng trên t ng

ng sét cao, l n nhi u t p

c nên kh n ng ch u t i kém.

t đai Tp. C n Th g m 3 nhóm chính:

t phù sa, đ t phèn và đ t b xáo tr n.

t phù sa: có di n tích 93.494 ha chi m 66,74 % di n tích t nhiên, phân b d c ven
sông H u, cách sông t 8 đ n 20 km v i chi u dài kho ng 75 km.
nhi u nh t
n

huy n Th t N t (37.439 ha).

c, b i đ p thêm hàm l

t phù sa t p trung


ây là lo i đ t t t, hàng n m đ

c ng p

ng phù sa, không có các lo i đ c t gây h i cho cây tr ng,

cho phép đa d ng hoá cây tr ng

m c cao. N n đ t này đã đ

n m và trong b tính thu đ t nông nghi p, đ

c khai thác trên 200

c phân lo i I.

t phèn: có di n tích 19.625 chi m 14,01 % di n tích t nhiên, đ ng th 2 sau
đ t phù sa.
đ

t phèn

C n Th do đã đ

c khai thác lâu n m, đ

c l b i đ p phù sa hàng n m nên h u h t đ u

ct


i tiêu khá t t,

d ng đ t phèn nh (đ t phèn n ng


7
ch chi m 2,26%), n ng đ đ c t th p, t ng Jarosite n m sâu trên 50cm, nên ít nh
h

ng đ n cây tr ng.
t xáo tr n (đ t líp, th c ....): có di n tích 19.768 ha chi m 14,11 % di n tích

t nhiên, phân b t i c 4 huy n và 4 qu n n i thành; đây là qu đ t r t quý cho vi c
tr ng cây lâu n m…
1.3 KHÍ T

NG, TH Y V N

c đi m khí t

1.3.1

ng, khí h u

Nhi t đ trung bình hàng n m cao, thay đ i t 26,5-27,30C (trung bình là 27 0C).
Nhi t đ bình quân tháng thay đ i t 25,0-28,50C. Tháng IV nóng nh t, nhi t đ bình
quân t 27,6 –28,40C. Tháng I l nh nh t, nhi t đ bình quân t 24,9 –25,20C.
mt


ng đ i trung bình n m t 82-85%. Tháng IX, X đ

bình cao nh t 85-90%, tháng I, II đ
Chênh l ch đ

m t

mt

ng đ i trung

ng đ i trung bình th p nh t 79-82%.

m trung bình gi a tháng l n nh t và nh nh t là 13%, đ

m t ng d n

t bi n vào đ t li n.
Thành ph C n Th ch u nh h

ng c a ch đ gió mùa; trong n m có 2 mùa

gió: ông B c (t tháng XI đ n tháng IV) trùng v i mùa khô và Tây Nam (t tháng V
đ n tháng X), trùng v i mùa m a.
L

ng b c h i trung bình n m trong t nh khá l n, đ t kho ng 1.000 mm (C n

Th 917 mm, R ch Giá 1.164 mm, Sóc Tr ng 878 mm). Mùa khô, b c h i l n, đ t giá
tr l n nh t vào tháng III, kho ng 110-120 mm (R ch Giá 123 mm, C n Th 110 mm,

Sóc Tr ng 122 mm). Mùa m a, l
L

ng m a n m trung bình t

ng b c h i nh , th p nh t là tháng X, t 50-70 mm.
ng đ i l n (1.600-2.000 mm). T i Tân Hi p 1.875

mm, R ch Giá 2.116 mm, C n Th 1.566 mm,

i Ngãi 1.826 mm, Ph ng Hi p 1.680

mm, Sóc Tr ng 1.829 mm, V Thanh 1.825 mm. L

ng m a n m g am d n t phía

bi n Tây vào trong đ t li n.
c đi m Th y v n

1.3.2
1.3.2.1

c đi m h th ng sông ngòi, kênh r ch

a. H th ng kênh tr c/ kênh c p I
H th ng kênh tr c phân b khá đ u

Tp. C n Th , trung bình kho ng 4-5km có

m t kênh. Theo th t t phía B c xu ng có các kênh sau: R ch Giá Long Xuyên,

Kênh Tròn, Cái S n, KH1, KH3, Th t N t, Th m R m, KH5, Ô Môn, Th
KH8, KH9, Xà No. Ngoài ra còn có m t s kênh nh kênh

i, KH7,

ng, kênh Ven L ... Các


8
kênh này có chi u dài kho ng t 30 đ n 60km, b r ng t 10 đ n 30m, đ sâu đáy
kho ng t -2.0 đ n -5.0m. M i kênh tr c có hàng ch c kênh nhánh n i vào. T ng
chi u dài h th ng kênh tr c kho ng trên 300 km.
b. H th ng kênh c p II
Theo th ng kê, Tp. C n Th hi n có kho ng 800 km kênh c p II, m t đ trung
bình kho ng 11m/ha. M t kênh c p II th

ng r ng t 6 đ n 8m, cao đ đáy t 0.0 đ n

- 2.0m. Chi u dài m i kênh ch t 1.5 đ n 5km;
c. H th ng kênh c p III
Là h th ng kênh g n li n v i m t ru ng, hàng n m đ

c nhân dân t duy tu, n o

vét. Toàn t nh có kho ng 750 kênh c p II, v i chi u dài kho ng 1000 km, m t đ trung
bình kho ng 8m/ha. M t kênh r ng 2-3m, cao đ đáy t 0.0 đ n -0.5m.
c đi m th y v n dòng ch y

1.3.2.2


a. Th y tri u bi n ông
Tri u bi n ông thu c lo i bán nh t tri u không đ u, biên đ tri u l n (3,00-3,50
m); m c nu c chân tri u dao đ ng l n (1,60-3,00 m), m c n
nh (0,80-1,00 m). Th i gian duy trì m c n
th p, đ

ng m c n

c đ nh tri u dao đ ng

c cao dài h n th i gian duy trì m c n

c bình quân ngày n m g n v i đ

ng m c n

c đ nh tri u.

M t chu k tri u trung bình 15 ngày, trong đó có 1 k tri u c
kém. M c n

c

ng và 1 k tri u

c bình quân 15 ngày đ t giá tr cao nh t vào tháng XII, I, th p nh t vào

tháng VI, VII.
b. Ch đ th y v n sông Mê Công, sông H u
Dòng ch y trên l u v c sông Mê Công đ


c phân thành hai mùa rõ r t, mùa khô

t tháng XII – V và mùa l t tháng VI-XI. Mùa khô l
t ng l

ng n

c trong n m, trong đó các tháng III-IV có l u l

tháng VI, khi l sông Mê Công b t đ u lên, n
ch y ng

ng n

c vào Bi n H . Th i gian ch y ng

X, khi l trên sông chính v

c ch chi m 10-15%
ng ki t nh t. Vào

c t sông chính theo sông Tonle Sap
c duy trì đ n cu i tháng IX, đ u tháng

t qua đ nh cao nh t trong n m. T tháng X, XI, n

ct

Bi n H b t đ u ch y ra sông chính, b sung cho dòng ch y vào đ ng b ng cu i mùa

l và su t c mùa ki t. Trên sông H u (đo n Long Xuyên đ ng th i c a dòng ch y th
ki t t ng.
cao

ng m c n

ng ngu n và tri u bi n

c bình quân t ng d n t

i Ngãi), ch u nh h

ông m nh, nên m c n
i Ngãi lên th

ng

c mùa

ng l u và đ t đ nh

khu v c Ô Môn, sau đó gi m nh lên phía Long Xuyên. Vì v y, kho ng th i


9
gian tháng I, II m c n
sông C n Th ) th

c bình quân đ nh tri u trên sông H u (t c a sông Ô Môn đ n


ng cao h n m t ru ng t 20-30 cm. M t s n i ven sông H u

thu c các huy n Ô Môn, Th t N t, Phong

i n có kh n ng t

i t ch y vào lúc đ nh

sông Ti n cao h n

sông H u. K t qu l u

tri u.
Xu th chung m c n
l

c bình quân

ng th c đo cho th y kho ng 33% l u l

ng sông Mê Công đ

Ti n sang sông H u (mùa ki t). Phía trên Vàm Nao, m c n
cao h n Châu

c t 0,20-0,30 m, phía d

c chuy n t sông

c trung bình t i Tân Châu


i Vàm Nao m c n

c bình quân t i Ch

M i trên sông Ti n và Long Xuyên trên sông H u chênh nhau không nhi u (0,01-0,02
m).
Do có n

c ng t t th

sông H u cao h n m c n

ng ngu n liên t c b sung v nên m c n
c bình quân

c bình quân

phía bi n Tây, đ c đi m này có ý ngh a quan

tr ng trong vi c phát tri n các kênh tr c t o ngu n d n n

c t sông chính vào sâu

trong n i đ ng.
Mùa l t tháng VI-XI, chi m 85÷90% t ng l
các tháng VIII-IX; Hàng n m th

ng t tháng VII, t i Châu


m nh, cùng v i m a n i đ ng làm ng p l t
31)/VIII, m c n

c t i Châu

ng n

c hàng n m, l n nh t là
cm cn

c đã gia t ng

khu v c đ u ngu n. Kho ng t (15-

c đ t trên 3,00 m (chi m kho ng 56% s n m quan

tr c). Nh v y, trung bình kho ng 2 n m có 1 n m l tháng VIII đ t m c trên 3m t i
Châu

c; đo n t Long Xuyên đ n C n Th
L cao nh t trong n m th

ng x y ra th i gian t h tu n tháng IX đ n trung

tu n tháng X (20/IX-10/X), v i t n su t l n h n vào th
l cao nh t t i Châu

c

c là 4,90 m (n m 2000), Long Xuyên 2,67 m (1961), C n Th


1,92 m (n m 1961). Trung bình 2 n m có 1 n m l v
c. Chênh l ch m c n
m cn

ng tu n tháng X. M c n

c l nhi u n m t i Châu

c trên 3,00 m t i Châu

t quá báo đ ng c p III

Châu

c là 2,24 m. Th i gian duy trì

c kho ng 3 tháng, đ i v i n m l l n và 2 tháng đ i

v i n m l trung bình. Th i k l l n, c

ng su t l lên t 3-4 cm/ngày trên dòng

chính và 2-3 cm/ngày trong n i đ ng. T tháng XI tr đi l b t đ u rút v i c

ng su t

t 2-4 cm/ngày.
Theo s li u m c n


c l t i Tân Châu và Châu

u mùa l (VII-VIII), l l n (IX-X) và l rút (XI-XII).
- Th i k đ u mùa l

c có th phân làm 3 th i k :


10
Hàng n m, thông th

ng t tháng VII, m c n

c t i Châu

c gia t ng nhanh

c ng v i m a n i đ ng l n, tình hình ng p l t b t đ u x y ra trên
N

c l t p trung

dòng chính vì v y c

xu t l lên t i Châu

BSCL nói chung,

ng xu t l lên trong th i k này l n. C


ng

c (trên sông H u) trung bình 4÷5 cm/ngày cu ng xu t l l n

nh t t 10-20 cm/ngày (trong tháng VII và VIII).
K t qu phân tích s li u m c n

c l tr m Châu

trong kho ng th i gian 15÷31/VIII, kh n ng m c n

c (1961÷2004) cho th y

c l trên 3,0 m chi m 56%. Nh

v y, trung bình kho ng 2 n m có 1 n m l lên s m (trên 3,0 m) b t l i cho v lúa Hè
Thu. C ng nh n th y r ng do th i gian try n l nên l b t đ u nh h

ng vùng TP.

C n th khá mu n vào gi a đ n cu i tháng IX, b i v y ta có th ch đ ng thu ho ch
lúa Hè Thu.
B ng 1-1. Kh n ng xu t hi n H > = 3,0 m và 3,5 m tr m Châu
C pH

Tr. 15/VIII 15-31/VIII 01-15/IX 16-30/IX Sau 01/X

c
C ng


3,0-3,5 m

3

41

29

12

9

94

Trên 3,5 m

0

15

35

9

24

82

Tr m Châu


c có 2 n m Hmax < 3.0 m (1977 & 1988) và 6 n m Hmax < 3.5 m.

- Th i k l l n nh t trong n m
Bi n đ i m c n

c l t i h l u sông Mê Công nói chung, đ u ngu n sông Ti n

và sông H u (Tân Châu và Châu
th

c) nói riêng, không nh ng có liên quan đ n l

ng ngu n sông Mê Công mà còn có quan h m t thi t v i tình hình m a khu v c.

S bi n đ i m a hàng n m

đây có liên quan v i tình hình ho t đ ng c a gió mùa

Tây Nam, ho t đ ng c a áp th p nhi t đ i và bão bi n ông đ b vào mi n Trung và
Nam Trung b . Nh ng n m l l n, đ c bi t là nh ng n m l kép (1961,1978, 1991 và
l 2000) là k t q a t h p các y u t b t l i đó.
T i Châu

c (trên sông H u) đ nh l th

ng xu t hi n t h tu n tháng IX đ n

trung tu n tháng X, kh n ng xu t hi n nhi u nh t vào th
2). C


ng xu t l lên t i Châu

gi i vào vùng TGLX, c

c trung bình 4 đ n 5 cm/ngày. Khi l tràn qua biên

ng su t l ch còn 2 đ n 3 cm/ngày.

B ng 1-2. Kh n ng xu t hi n đ nh l (%)
V trí

Tháng

ng tu n tháng X (B ng 1-

Tháng IX

m ts n i
Tháng X

Tháng


11
VIII

T ng 01-10

11-20 21-30


XI

T ng 01-10 11-20 21-31

Tân Châu

6

38

3

10

25

56

36

14

6

0

Châu

c


3

32

3

10

19

61

30

19

12

4

Lg.Xuyên

2

18

0

4


14

75

25

32

18

5

M cn

c l trung bình nhi u n m t i Châu

M cn

c l cao nh t t i Châu

(2000). M c n

c là 4.90 m (2000), t i Long Xuyên là 2.63 m

c l th p nh t t i Châu

m (1988). Bi n đ i m c n

c 3.72 m, Long Xuyên 2.40 m.


c là 2.82 m (1988), t i Long Xuyên là 2.12

c l cao nh t trong nhi u n m t i Châu

c là 2.18 m, t i

Long Xuyên là 0.51 m.
Kh n ng xu t hi n l

ng v i các c p m c n

c t i Châu

c nh sau: d

i 3.5

m là 13%, t 3.5-4.0 m là 32%, t 4.0-4.5 m là 42% và trên 4.5 m là 13% nh v y có
đ n 87% s n m có m c n

c l b ng ho c l n h n 3.5 m.

BSCL nói chung, vùng Thành ph C n Th

nói riêng th

i u này c ng có ngh a là
ng b ng p l hàng n m.

- Th i k l rút (XI-XII)

T tháng XI tr đi là kho ng th i gian l xu ng. Cu ng đ l xu ng t i Châu
c trung bình 2 đ n 4 cm/ngày. Th i gian duy trì các c p m c n
l n, l nh và trung bình t i Châu

c ng v i n m l

c và Long Xuyên trình bày trong B ng 1-3, B ng

1-4 sau đây:
B ng 1-3. Th i gian duy trì c p m c n

cl

m ts n i

Th i gian (ngày) ng v i các c p m c n

Phân
V trí
Lo i

C.

c

L.Xuyên

N m

c


Hmax
(cm)

H>

H>

H>

H>

H>

H>

H>

H>

150

200

250

300

350


400

450

450

L n

2000

490

200

155

108

91

70

50

30

0

T.B


1973

386

177

115

95

60

35

0

0

0

Nh

1977

285

118

70


37

0

0

0

0

0

L n

2000

263

150

92

31

0

0

0


0

0

T.B

1973

246

130

70

0

0

0

0

0

0

Nh

1977


216

110

20

0

0

0

0

0

0


12
o n sông H u nh h

ng m nh b i th y tri u Bi n

ông, mà th y tri u Bi n

ông là l n nh t vào th i k t tháng XI đ n tháng I n m sau, trùng v i th i k l rút.
B i v y vi c tiêu l cho vùng C n Th là r t khó kh n, đi u c n quan tâm là vi c xây
d ng b bao ph c v vi c tiêu n
B ng 1-4. M c n


c cho vùng cây n trái r t phong phú c a vùng này.
m t s n i Cao đ : Hòn d u

c bình quân tháng

Tháng
V trí
I
Châu

c 1.05

II

III

IV

V

VI

VII

VIII

IX

X


XI

XII

0.69

0.51

0.34

0.35

0.72

1.35

2.14 3.00 3.35 2.48 1.73

L.Xuyên

0.73

0.54

0.39

0.26

0.23


0.40

0.79

1.22 1.67 1.87 1.54 1.06

C n th

0.49

0.35

0.25

0.13

0.07

0.10

0.30

0.49 0.71 0.91 0.85 0.66

i Ngãi 0.28

0.18

0.11


0.01

-0.06 -0.13 -0.06 0.04 0.22 0.42 0.46 0.37

Tân Hi p 0.27

0.14

0.09

0.03

0.06

0.19

0.37

0.56 0.88 1.24 1.11 0.66

R ch Giá -0.03 -0.07 -0.11 -0.14 -0.14 -0.10 -0.04 0.03 0.08 0.16 0.12 0.03

c. Ch đ th y v n n i đ ng
T cu i tháng V đ n cu i tháng VI, m c n
gia t ng do m a và s gia t ng m c n

c

các kênh r ch n i đ ng b t đ u


c trên sông H u. Tuy nhiên chân tri u

các

kênh r ch n i đ ng v n còn th p h n cao trình m t ru ng, vi c tiêu chua t ch y vào
khi chân tri u khá thu n l i. H

ng tiêu chua chính theo các kênh tr c ch y v phía

Kiên Giang sau đó ra bi n Tây, m t ph n tiêu xu ng phía Nam và ra sông H u khi
chân tri u.
K t qu đo l u l

ng 1 k tri u (15 ngày) tháng II/1990,VI/1990, II-III/2000 cho

th y xu th dòng ch y t sông H u vào các kênh r ch nh

sau :

Khu v c B c Cái S n, do l i th dòng ch y sông Ti n đ
tháng ki t nh t (IV, V) m c n
(20-30 cm) và chênh l ch m c n
l

c b sung nên trong

c bình quân t i Long Xuyên trên sông H u khá cao
c gi a Long Xuyên và R ch Giá (45-50 cm). L u


ng bình quân k tri u tháng II,III/2000 ch y t sông H u vào kênh Cái S n 17,1

m3/s.
Khu v c Nam Cái S n (kênh Cái S n đ n sông C n Th ), h u h t các kênh tr c
có l u l

ng sông H u vào trên 5,00 m3/s. trong đó các tr c chính nh sông C n Th ,

Cái R ng l u l

ng vào khá l n (trên 30,0 m3/s), l u l

ng ch y ra sông Cái L n



Quao trên 50 m3/s, g n c a sông Cái L n kho ng 100 m3/s, ch y ra g n c a sông Cái


13
Bé t 30-40 m3/s. Ngoài ra còn l u l
c ng trên QL80.

ng t B c Cái S n chuy n xu ng qua các c u

i u trên kh ng đ nh, vi c m r ng, n o vét các kênh tr c d n n

t sông H u vào ph c v cho các yêu c u dùng n
nhiên, do nh h
tr c l y n


ng l t sông H u nên các ph

c

c trong mùa khô là r t đúng. Tuy

ng án m r ng và phát tri n các kênh

c trong muà khô c n xem xét k v i các ph

ng án ch ng l cho khu v c

B c Xà No cho kinh t và hi u qu h n.
d. Tình hình h n
“H n” đ

cđ c p

đây là h n khí t

ng. Trong su t 5 tháng mùa khô (tháng

XII-IV n m sau), trong vùng h u nh không có m a, m c n

c trên các kênh r ch,

đ c bi t là t i các h th ng kênh c p II, c p III xu ng th p đã gây nên tình tr ng thi u
n


c cho các khu v c “vùng sâu, vùng xa” c a t nh. M t khác, do s bi n đ ng c a

m a nên ngay c các tháng trong mùa m a c ng có nh ng th i k không m a ho c
m a r t ít kéo dài, x y ra trên di n r ng, gây nên các đ t h n “bà Ch ng”. K t q a tính
t n s xu t hi n h n (7,10,15) ngày.
B ng 1-5. T n s xu t hi n h n (7,10,15) ngày (ch tiêu X<= 3mm/ngày) (%)
Tháng V

Tháng VI

Tháng VII

Tháng VIII

V trí
7

10

15

7

10

15

7

10


15

7

10

15

L.Xuyên

83

44

17

67

56

33

83

44

17

72


50

6

R ch Giá

67

40

3

73

43

3

73

37

7

60

20

7


C n Th

76

48

24

69

17

0

62

28

0

45

14

0

V Thanh

86


50

25

25

12

12

50

25

12

62

25

0

Sóc Tr ng

50

21

7


25

0

0

14

0

0

18

4

0

B ng 1-6. T n s xu t hi n h n (7,10,15) ngày (ch tiêu X<= 3mm/ngày) (%)
Tháng IX

Tháng X

Tháng XI

V trí
7

10


15

7

10

15

7

10

15

L.Xuyên

50

28

0

39

17

11

72


33

17

R ch Giá

60

27

0

57

27

7

60

27

13

C n Th

45

24


3

55

34

3

66

41

14

V Thanh

44

12

12

56

27

14

58


36

31

Sóc Tr ng

18

4

0

43

14

1

71

36

25


14
B ng trên cho th y kh n ng xu t hi n h n 7 ngày (tiêu chu n b c h i trung bình
3mm/ngày) trong các tháng V là l n nh t, chi m 15-50%.
m i gieo s , nên b nh h


ây là th i k lúa Hè Thu

ng khá l n.

e. Mùa l
Tình hình ng p l t C n Th ph thu c vào các y u t chính: L t vùng TGLX
ch y qua QL.80 v , l t sông H u ch y qua QL.91, m a n i đ ng và nh h

ng tri u

bi n ông và bi n Tây.
Hàng n m, t cu i tháng VII đ n h t tháng VIII, m c n

c trên các kênh r ch

khu v c B c Cái S n gia t ng nhanh chóng do l t Campuchia v và t sông H u vào.
M cn

c đ nh tri u t i Long Xuyên t 1,80-2,00 m, Tân Hi p t 0,80-1,00 m, C n

Th t 1,20-1,40 m (tu theo lên xu ng c a tri u). Vì v y, nhi u đ ng ru ng trong t nh
đã b ng p, nh ng khu đ t tr ng phía Nam kênh Cái s n th

ng b ng p t 0,50-0,80

m, B c Cái s n ng p sâu trên 0,80 m.
nh l

trong n i đ ng th


Hàng n m, m c n

ng xu t hi n mu n h n vùng TGLX t 15-20 ngày.

c l l n nh t trong n i đ ng xu t hi n t cu i tháng IX đ n h t

tháng X. Th i gian này, m c n

c l trên sông H u t i Long Xuyên th

ng đ t trên

2,00 m, l n nh t là 2,67 m (n m 1961), Tân Hi p t 1,40-1,60 m và l n nh t 2,11 m
(n m 1961). C n Th do nh h

ng tri u nên m c n

c cao nh t n m t 1,70-1,90 m.

C ng trong th i gian này, khu v c phía Tây t nh n m trong đi u ki n b t l i khi m c
n

c tri u bi n Tây đang trong th i k gia t ng (cao nh t tháng XII), l th

v m nh và m a n i đ ng l n càng làm gia t ng m c n

ng ngu n

c n i đ ng.


Các y u t nh đ a hình, h th ng giao thông, đê bao, tác đ ng c a con ng
đã có nh h

ng m nh m đ n tình hình l l t trong vùng. Quan tr ng nh t là QL.80

(đo n L T - R ch S i) làm cho l
Vì v y, chênh l ch m c n

C n Th đ n ch m h n, th i gian ng p ng n h n.

c l cao nh t trong n i đ ng (n m l l n và n m l nh

không nhi u 25-30cm), chênh l ch m c n
B ng 1-7.
c

i ...

Tân Hi p

c tr ng m c n
V Thanh

c gi a các n m l l n t 10-15 cm.
c cao nh t n m m t s v trí
C n Th

Ph ng Hi p


tr ng

H(cm)

BQuân

158

L l n

190

1996

95

1996

199

1994

134

1990

L nh

101


1983

62

1982

177

1983

126

1991

N m

H(cm)

N m

63

H(cm)

N m

170

H(cm)


N m

121


15
∆H

89

33

22

T n m 1997, QL.80 (L T - R ch S i) đ

8

c nâng c p v cao trình và b r ng

đã tr thành tuy n ng n l v ng ch c cho vùng Nam Cái S n, cao đ m t đ
tuy n cao h n m c n

ng toàn

c l n m 1996 kho ng 0,50-0,70 m, l xu ng phía Nam không

b tràn qua l mà ch ch y qua các c u, c ng nên l v C n Th ch m h n và nh h n
nh ng n m tr


c.

Hàng n m, kho ng 5 % di n tích đ t (huy n Th t N t)

B c kênh Cái S n thu c

vùng ng p sâu trung bình t 1,30-1,50 m, n m l l n ng p t 1,50-1,75 m. Kho ng
45% di n tích đ t (gi a kênh Cái S n và kênh Xà No) ng p nông trung bình 1,00-1,20
m. Còn l i ng p t

0,75-1,00 m do l , m a và tri u.

B ng 1-8. M c n
V Trí
Long
Xuyên
C n Th

V Thanh

Tân Hi p

c
Tr ng

c l n nh t n a tháng mùa l n m 1996

VIII
nh Chân


IX

X

nh Chân

m t s v trí

XI

nh Chân

XII

nh Chân

nh

Chân

N ađ u

163

84

181

111


243

207

215

177

184

118

N a cu i

185

96

226

132

241

200

210

160


165

70

N ađ u

134

-33

160

1

174

51

156

37

158

42

N a cu i

160


-15

173

35

172

58

160

58

140

10

N ađ u

41

14

44

38

44


40

78

75

60

57

N a cu i

34

32

46

41

72

68

61

57

47


42

N ađ u

68

66

86

85

186

185

174

171

142

140

N a cu i

64

62


104

100

190

188

160

156

112

110

Hàng n m, t tháng XI tr đi, m c dù l đã rút trên dòng sông chính (sông H u)
nh ng vùng TGLX v n còn l cu i mùa t Campuchia v , trong đ ng v n còn no
n

c, nên tình hình tiêu thoát l trên toàn vùng TGLX còn r t ch m. Dòng ch y v n

qua các c u, c ng trên QL.80 v C n Th m nh d n đ n tình hình thoát l n i đ ng
Tp. C n Th ch m, ru ng đ ng v n no n
L t i Tp. C n Th thoát theo 2 h

c.
ng chính: M t ph n thoát v phía Kiên Giang

nh dao đ ng tri u bi n Tây và s chênh l ch m c n


c gi a sông H u và sông Cái

L n, m t ph n thoát ra sông H u nh s dao đ ng c a tri u bi n
ph n nh thoát xu ng phía Nam và ra bi n

ông, ngoài ra m t

ông qua h th ng sông M Thanh và m t


×