Tải bản đầy đủ (.doc) (24 trang)

SKKN tạo hứng thú học tập môn thể dục thông qua phần trò chơi ở tiểu học

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (461.7 KB, 24 trang )

MC LC
a. Đặt vấn
đề.................................................................................................................
......1
1. Lý do chn ti.....................................................................................1

2. Mc đích nghiên cứu đề tài.....................................................................1
3. Nhiệm vụ nghiên cứu..............................................................................1
4. Khách thể và đối tượng nghiên cứu........................................................1
5. Giới hạn đề tài.........................................................................................1
6. Phương pháp nghiên cứu.........................................................................1
b. GIẢI QUYẾT VẤN
ĐỀ................................... .............................................2
1. Cơ sở lý luận...........................................................................................2

2. Thực trạng…..........................................................................................2
2.1. Thuận lợi và khó khăn.........................................................................2
a. Thuận lợi................................................................................................2
b. Khó khăn................................................................................................3
2.2.Thực trạng giảng dạy mơn thể dục ở Trường tiểu học ........................3
3. Một số biện pháp thực hiện để tổ chức trò chơi đạt hiệu quả cao...........4
4. Một số trò chơi giúp học sinh hăng say trong giờ thể dục......................8
5. Kết quả…………………………………………………………..........19
C. KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ……………………..............................21
1. Kết luận…………………………………………………………….....21
2. Khuyến nghị………………………………………………………......21
D. DANH MỤC TÀI LIỆU ĐÍNH KÈM………………………………….... 22

1



a: Đặt vấn đề
1. Lý do chn ti:

2


Lúc sinh thời Bác Hồ đà từng nói: "Sức khoẻ lµ vèn q
nhÊt cđa con ngêi". Cã lÏ ai cịng đều công nhận điều đó. Có
sức khoẻ chúng ta có thể vui chơi, học tập, làm việc... Vậy
chúng ta phải biết bảo vệ, giữ gìn và thờng xuyên tập luyện
TDTT (rèn luyện thân thể) để có một cơ thể luôn khoẻ mạnh
cả về trí tuệ lẫn thể chất.
Trong Trờng tiểu học, thể dục là môn học rất quan trọng,
là một trong bốn mặt giáo dục toàn diện: Đức - Trí - ThĨ - MÜ.
Häc thĨ dơc gióp c¸c em cã một cơ thể phát triển một cách
toàn diện, cân đối, nâng cao khả năng nhanh nhẹn, mạnh mẽ,
bền bỉ, khéo léo. Đồng thời nhằm bồi dỡng phẩm chất đạo đức
cách mạng, đức tính gan dạ, dũng cảm, tính tự chủ, tinh thần
lạc quan, tinh thần tập thể, ý thức tổ chức kỷ luật.
Giáo dục thể chất trong nhà trờng còn góp phần phát
hiện, bồi dỡng nhân tài thể dục thể thao cho nớc nhà và cải tạo
giống nòi cho dân tộc.
Học thể dục trong Trờng tiểu học là tiền đề cho việc
giáo dục thể chất cho hc sinh. Vậy làm thế nào để trong 2 giờ
học thể dục trên tuần đạt đợc hiệu quả mong muốn. Đó là câu
hỏi luôn làm tôi trăn trở?...
Qua tìm hiểu, quan sát học sinh và dự giờ đồng nghiệp
dạy môn thể dục tôi đà tìm ra một số biện pháp để giờ học
thể dục thùc sù cã t¸c dơng tÝch cùc tíi c¸c em häc sinh. Chính vì
vậy tơi đã chọn đề tài: “Tạo hứng thú học tập môn thể dục thông qua phần trò

chơi” để nghiên cứu nhằm giúp học sinh bớt căng thẳng, phát huy tính tích cực,
sơi nổi và đạt hiệu quả cao sau mỗi giờ học.
2. Mục đích nghiên cứu đề tài:
- Nghiên cứu đề tài “Nâng cao chất lượng hoạt động ngoại khóa trong
trường tiểu học” sẽ giúp tơi hiểu rõ hơn vai trò của TDTT đối với hoạt động
học tập, vui chơi, giải trí của học sinh tiểu học – lứa tuổi có những biến đổi quan
trọng trong các điều kiện sinh hoạt, học tập và hoạt động của chính các em.
Cũng từ việc nghiên cứu này đã giúp tôi nắm được rõ hơn các kiến thức
khoa học cơ bản của giáo dục nói chung và các hoạt động TDTT nói riêng.
Q trình nghiên cứu đề tài trên cho phép tơi tìm ra được phương pháp
thích hợp để nâng cao chất lượng hoạt động ngoại khóa trong nhà trường.
3. Nhiệm vụ nghiên cứu:
- Tìm hiểu cơ sở lý luận của hoạt động ngoại khóa TDTT có tác dụng, lợi
ích như thế nào đối với cơng tác giáo dục thể chất trong nhà trường.
- Tìm hiểu thực trạng của hoạt động ngoại khóa của các trường tiểu học
trong những năm gần đây.
3


- Từ đó đề ra những nội dung, phương pháp thích hợp để hoạt động ngoại
khóa của nhà trường đạt hiệu quả và chất lượng.
4. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
- Khách thể: Các trò chơi vận động phát triển các tố chất thể lực trong
môn thể dục.
- Đối tượng: Tạo hứng thú học tập môn thể dục thông qua phần trò chơi
cho học sinh tiểu học
5. Giới hạn đề tài
Tạo hứng thú học tập môn thể dục thông qua phần trò chơi cho học
sinh tiểu học, trường tiểu học Khương Đình- Thanh Xuân - Hà Nội
6. Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu
- Phương pháp điều tra
- Phương pháp phỏng vấn
b: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

4


1. Cơ sở lý luận
Sức khoẻ là vấn đề quan trọng và đợc đặt lên hàng đầu
của toàn nhân loại. Tập luyện TDTT đề rèn luyện sức khoẻ là
thiết yếu trong sinh hoạt hàng ngày. Đất nớc càng phát triển bao
nhiều thì sự quan tâm đến phong trào tập luyện TDTT càng
lớn bấy nhiêu. Trên thế giới, hàng năm tổ chức rất nhiều giải
đấu TDTT, cùng với nó là sự đầu t về công sức, tiền của và
niềm khát khao chiến thắng tất cả đều có mục tiêu lớn nhất là
sức khoẻ (khoẻ cả thể chất lẫn tinh thần)
ở Việt Nam chúng ta, vấn đề giáo dục thể chất đang đợc
Đảng và Nhà nớc hết sức quan tâm mà cụ thể là các trờng học
khi xây dựng đều có nhà thể chất, tạo điều kiện thuận lợi cho
việc học thể dục của các em đạt hiệu quả tốt. Trong chơng
trình thể dục của tiểu học đợc học một tuần 2 tiết với các nội
dung cơ bản đó là:
+ ĐHĐN
+ Bài TD phát triển chung
+ Bài tập rèn luyện t thế và kỹ năng vận động cơ bản
+ Trò chơi vận động
Đó là lợng vận động đủ giúp các em cân bằng giữa cơ
thể và điều kiện sinh hoạt, góp phần làm cho cơ thể phát
triển toàn diện, cân đối, tạo cơ sở tốt để nâng cao sức khoẻ,

khả năng học tập, vui chơi... GDTC trong trờng tiểu học là nền
tảng cho các em làm quen với tập luyện TDTT sau này và nó
phải đợc đặt lên hàng đầu trong bậc tiểu học đúng nh lời nói
của cố thủ tớng Phạm Văn Đồng: "Thể dục là mục tiêu không thể
thiếu đợc trong quan điểm giáo dục của chúng ta, nó là cơ sở
để tiếp thu tốt Đức dục - Mỹ dục - Trí dục".
2. Thực trng :
Tuy nhiên trong quá trình giảng dạy môn thể dục tại trờng
tôi thấy có những thuận lợi và khó khăn sau:
2.1. Thun li v khú khăn:

5


a. Thuận lợi:
- Các em đang tuổi phát triển nên rất thích đợc vận
động.
- XÃ hội ngày càng phát triển nên các gia đình rất thích
con em mình đợc tập luyện thể dục thể thao.
- Ban Giám hiệu nhà trờng đánh giá cao tầm quan trọng
của môn thể dục đối với học sinh tiểu học nên quan tâm và tạo
điều kiện tốt nhất trong môn học cũng nh công tác tập huấn
đội tuyển.
b. Khó khăn
- Lứa tuổi nhỏ nên các em rÊt hiÕu ®éng, sù tËp trung chó
ý cha cao, nhất là tâm lý đang học trong lớp đợc ra ngoài vận
động.
- Các em học sinh cha hiểu đợc tác dụng của từng nội dung
bài học đến sự phát triển của cơ thể.
- Đa số phụ huynh học sinh coi môn thể dục là môn phụ

nên ít quan tâm, việc tập luyện thêm ở nhà của các em là rất
ít.

6


2.2. Thực trạng giảng dạy môn thể dục ở Trờng tiểu
học.
Qua quan sát và tiếp xúc học sinh trong giờ học thể dục
năm học 2014 - 2015 tôi nhận thy:
- Các em còn cha hiểu hết về tác dụng của môn học thể
dục với sức khoẻ của bản thân. Đặc biệt các em đều không
biết là mỗi nội dung đợc học đều có tác dụng riêng tới cơ thể,
các em chØ hiĨu chung chung r»ng tËp thĨ dơc cã lỵi cho sức
khoẻ và thích học thể dục vì đợc ra ngoài sân và đợc chơi trò
chơi.
- Trong giờ tập cha hình thành nếp học. Khi xuống nhà
thể chất tập và khi về lớp còn cha nghiêm túc, lớp tập chung rất
mất trật tự, giáo viên mất rất nhiều thời gian ổn định lớp.
Nhiều em trang phục không gọn gàng, còn nãi tù do trong giê.
Trong khi tËp th× hay hái "sắp đợc chơi trò chơi cha cô" hoặc
""Em không thích tập cái trò này"?.
- Theo chơng trình của Bộ giáo dục và đào tạo, môn thể
dục hiện nay chủ yếu học bài thể dục phát triển chung, thể
dục RLTT cơ bản, chơi trò chơi, ĐHĐN. Các nội dung đợc lặp đi
lặp lại đôi khi học sinh thấy nhàm chán (nhất là học sinh ở
thành phố).
Từ một số nguyên nhân khách quan cïng víi viƯc cha hiĨu
ý nghÜa, t¸c dơng cđa môn học nên ý thức tập luyện của các
em còn kém. Cha thực hiện đợc kỹ thuật, biên độ động tác cha đúng dẫn đến giờ học đạt hiệu quả thÊp.

3. Một số biện pháp thực hiện để tổ chức trò chơi đạt hiệu quả cao:
Như chúng ta đã biết, một trong những phương pháp giảng dạy kỹ năng
rèn luyện có hiệu quả nhất trong dạy thể dục là áp dụng các trò chơi trong các
tiết học . Phương pháp này đem lại cho chúng ta rất nhiều lợi ích. Các trò chơi
bổ trợ cho việc tập luyện tạo hứng thú say mê ,sự sáng tạo và chủ động . Hơn
hết, nó góp phần rút ngắn khoảng cách giữa giáo viên và học sinh, giúp cho tiết
học sôi nổi hơn và tạo hứng thú cho người dạy và người học.
3.1. Cách tổ chức trò chơi trong tiết học thể dục:
Trò chơi ln đóng vai trị to lớn so với một giờ thể dục cũng như một
hoạt động giải trí của con người.
Trước hết, người giáo viên phải hiểu biết rộng, biết tham gia và biết tổ
chức tốt nhiều trò chơi, thu hút học sinh tham gia. Như chúng ta đã biết, học đó
người giáo viên cần phải hiểu và nắm bắt được tâm lí của học sinh.
7


3.2. Người giáo viên phải hiểu được cốt trò chơi:
- Tác dụng của trị chơi đó như thế nào?
- Trọng tâm của trị chơi đó nhằm mục đích gì?
3.3. Để hướng dẫn và tổ chức cho học sinh có hiệu quả và an toàn
người giáo viên cần chú ý các nội dung sau đây.
- Chọn trò chơi và biên soạn giáo án giảng dạy.
- Chuẩn bị phương tiện và địa điểm tổ chức trị chơi.
- Tổ chức đội hình cho học sinh chơi.
- Giới thiệu và giải thích cách chơi.
- Điều khiển trò chơi.
- Đánh giá kết quả cuộc chơi.
3.4. Chọn trò chơi và biên soạn thiết kế bài dạy.
Để giảng dạy cho học sinh một trị chơi, cơng việc đầu tiên của người giáo
viên là chọn trò chơi (trừ những trò chơi đã quy định cố định trong chương trình

và sách hướng dẫn giảng dạy). Muốn chọn trị chơi đúng với yêu cầu, cần xác
định được mục đích, yêu cầu của trị chơi định chọn. Ví dụ trong một buổi hoạt
động ngoại khố ở ngồi trời, giáo viên muốn có một hoạt động sơi nổi, hấp dẫn
có thể lơi cuốn được tất cả học sinh vào hoạt động thi đua giữa tổ này với tổ
khác hay lớp này với lớp khác. Như vậy là giáo viên đã xác định được mục đích,
u cầu để chọn trị chơi, trong trường hợp này giáo viên có thể chọn trị chơi
"Chạy tiếp sức", hay "Tiếp sức chuyển vật" hoặc "Lò cò tiếp sức"…
Khi chọn trò chơi giáo viên cần phải chú ý đến trình độ và sức khoẻ của
học sinh, ví dụ như học sinh lớp 1 thì trình độ tiếp thu cũng như khả năng phối
hợp vận động và sức khoẻ cịn có hạn, do đó khơng thể chọn những trị chơi
phức tạp hoặc địi hỏi sức mạnh cao. Ngồi ra giáo viên cịn phải chú ý tới đặc
điểm giới tính, địa điểm định tổ chức cho học sinh chơi rộng hay hẹp, có đảm
bảo an tồn khơng, phương tiện để tổ chức cho học sinh có đầy đủ để tổ chức trị
chơi đó khơng…Sau khi đã chọn được trị chơi, giáo viên cần soạn thành giáo án
giảng dạy, từng bước cho học sinh từ chỗ chưa biết đến biết, từ chỗ chỉ biết chơi
cầm chừng, thụ động đến tham gia chơi hồn tồn chủ động và có thể sáng tạo
được. Ví dụ, khi chọn trị chơi "Mèo đuổi chuột", giáo án lúc đầu chỉ làm sao
cho học sinh biết cách chơi, chuột chạy đường nào mèo đuổi đường đó, giáo án
sau nâng lên cho học sinh biết đọc các câu đồng dao trước và trong khi chơi, sau
đó mức cao hơn nữa có thể đổi một phần cách chơi như không quy định "mèo"
cứ phải đuổi đúng theo đường mà "chuột" đã chạy mà mèo có thể chạy đón
đầu…
3.5. Chuẩn bị phương tiện và địa điểm tổ chức trò chơi.
Sau khi chọn được trò chơi, giáo viên nghiên cứu kĩ các quy tắc và luật lệ
của trò chơi và sau đó soạn thành giáo án ở những mức độ khác nhau để dần dần
tổ chức cho các em biết tham gia chơi một cách thành thục. Công việc đầu tiên
8


lúc này là chuẩn bị phương tiện và địa điểm để tổ chức cho các em chơi. Về

phương tiện cần phân chia ra những phương tiện nào giáo viên chuẩn bị và
phương tiện nào học sinh phải chuẩn bị. Ví dụ đá cầu, thì học sinh phải chuẩn bị
cầu, muốn vậy giáo viên phải nhắc nhở học sinh từ buổi học trước để các em
chuẩn bị, thậm chí ngày hơm sau là giờ thể dục, thì hơm trước giáo viên phải
nhắc lại một lần nữa để cá em nhớ và chuẩn bị. Đối với giáo viên thì phương
tiện tổ chức cho học sinh cần chia ra làm hai loại, loại thứ nhất là loại cần phải
chuẩn bị trước khi đến giờ tổ chức cho các em chơi, ví dụ mua cầu, mua bóng…
và loại thứ hai là kẻ vẽ sân chơi thì phải kẻ trước nếu kẻ bằng vơi, nước, sơn…
cịn kẻ bằng phấn thì đợi đến giờ chơi mới kẻ.
Về địa điểm, sau khi đã chọn giáo viên cho học sinh thu nhặt các vật gây
nguy hiểm, nếu bẩn thì phải qt dọn cho bảo đảm mơi trường trong sạch.
3.6. Tổ chức đội hình cho học sinh chơi.
Tổ chức đội hình cho học sinh chơi được quy định trong một số nhiệm vụ
sau: Tập hợp học sinh theo các đội hình khác nhau và ổn định tổ chức, phân chia
đội (nếu trị chơi phải chia đội), chọn vị trí đứng của giáo viên để giải thích và điều
khiển trị chơi, chọn đội trưởng của từng đội hoặc những người tham gia đóng vai
của cuộc chơi, ví dụ như “lăn bóng”
Đội hình chơi trị chơi
xxx

x

………………………….

xxx

x

………………………….


xxx

x

………………………….

xxx

x

………………………….
GV

Tuỳ theo tính chất của trị chơi mà giáo viên có thể tổ chức trị chơi theo
nhiều đội hình khác nhau: Đội hình một hàng dọc, ngang hay vịng trịn… Ở mỗi
đội hình như vậy vị trí của giáo viên đứng điều khiển cũng khác nhau, tuy nhiên
phải theo một nguyên tắc phải chú ý là làm sao học sinh phải nghe rõ được lời
giáo viên nói, nhìn rõ được giáo viên làm mẫu, giáo viên phải bao quát được đội
hình chơi, học sinh và tiến trình cuộc chơi, nhưng khơng gây cản trở cuộc chơi
của các em.
3.7. Giới thiệu và giải thích cách chơi.
Giới thiệu và giải thích trị chơi có thể tiến hành theo nhiều cách khác
nhau, tuỳ thuộc vào thực tiễn, điều kiện cụ thể và đối tượng. Nếu các em chưa
biết trò chơi đó thì cần giải thích và làm mẫu tỉ mỉ những nếu các em đã biết
hoặc nắm vững trò chơi đó thì cách giới thiệu và giải thích thật ngắn gọn. Thơng
thường khi giới thiệu và giải thích về trò chơi giáo viên cần nêu tên trò chơi,
cách chơi, luật chơi, yêu cầu về tổ chức đội hình, cách đánh giá thắng thua và
thời gian chơi.
9



Đối với học sinh tiểu học, khi được tổ chức chơi các em thường muốn được
chơi ngay, nhất là những trò chơi mà các em đã biết, sau khi giáo viên gọi tên trị
chơi các em đã biểu lộ tình cảm ngay như reo hị, hưởng ứng hoặc khơng đồng ý
chơi trị chơi đó… Dù ở trong trường hợp nào, các em cũng khơng thích giảng giải
dài dịng, vì vậy khi giải thích trị chơi, giáo viên nên nói ngắn gọn, rõ ràng, dễ
hiểu, nhưng phải làm sao cho tất cả học sinh đều nghe và nắm được cách chơi.
Đối với trò chơi các em đã biết và hiểu luật chơi rồi thì khơng cần giải
thích nữa, mà nêu thêm một số yêu cầu cao hơn. Có thể đưa ra một số yêu cầu
chơi cao hơn lần trước, đòi hỏi học sinh cố gắng cao hơn mới hồn thành được.
Có như vậy các em mới hào hứng, hăng hái hơn, phát huy hết khả năng sức lực,
trí tuệ và óc sáng tạo của mình.
Giới thiệu và giải thích trị chơi hấp dẫn, lơi cuốn được sự chú ý và khích
lệ được học sinh tham gia chơi một cách thực sự là nghệ thuật của người điều
khiển. Vì vậy mỗi giáo viên cần tích luỹ kinh nghiệm và khơng nên coi thường
khâu giới thiệu và giải thích trị chơi.
3.8. Điều khiển trị chơi.
Khi các em bước vào chơi thì lúc này giáo viên phải đóng vai trị như một
trọng tài trong một trận thi đấu. Mọi tình huống vi phạm luật, thống kê điểm
thắng thua của từng đội để rồi phân loại đội nào thắng, đội nào thua và giải
quyết kiện cáo… đều do người điều khiển quyết định. Vì vậy người điều khiển
phải nắm vững tiến trình và theo dõi cuộc chơi thật chặt.
Theo kinh nghiệm của nhiều nhà sư phạm, lúc cho học sinh chơi trị chơi
mới, thì thường cho các em chơi thử một đến hai, ba lần, sau mỗi lần giáo viên
cần nhận xét và bổ sung thêm những điều về luật để các em nắm vững luật, sau
đó mới tiến hành cho các em chơi chính thức có thi đua.
Thơng thường người điều khiển phải làm một số công việc sau:
Cho học sinh làm một số động tác khởi động, rồi mới tiến hành cuộc chơi.
Theo dõi và nắm vững từng hoạt động của cá nhân hoặc toàn thể học sinh
tham gia chơi.

– Điều chỉnh khối lượng và cường độ của trò chơi.
– Bảo hiểm đề phòng chấn thương ở những chỗ cần thiết.
Khi điều khiển trị chơi giáo viên có thể điều chỉnh khối lượng và cường
độ trò chơi bằng nhiều cách:
– Dùng tiếng vỗ tay, tiếng trống, tiếng reo hò để tăng nhịp điệu của trò chơi.
– Rút ngắn hoặc tăng thời gian của cuộc chơi.
– Thay đổi phạm vi hoạt động của trò chơi (rút ngắn hoặc tăng cự li, giảm
hoặc tăng trọng vật…)
– Thay đổi số lượng người chơi.
– Thay đổi yêu cầu, mục đích hoặc luật chơi.
– Nghỉ giải lao (nếu cần giảm khối lượng vận động).



Khi điều khiển trò chơi giáo viên cần chú ý bảo hiểm cho các em và tìm
biện pháp phịng ngừa chấn thương có thể xảy ra. Cần nhắc nhở và giáo dục ý
10


thức tổ chức kỉ luật vì đây là một trong những biện pháp phòng ngừa chấn
thương hiệu quả nhất.
3.9. Đánh giá kết quả cuộc chơi.
Sau một lần hoặc một số lần cho học sinh chơi, giáo viên cần nhận xét,
đánh giá kết quả của cuộc chơi, giáo viên phải thống kê được những ưu điểm,
khuyết điểm của từng đội, cụ thể về thời gian đội nào hoàn thành trước, nhiều
hay ít người vi phạm luật chơi, đội hình đội ngũ có trật tự khơng… Dựa vào u
cầu, nội quy chơi, kết quả cuộc chơi giáo viên đánh giá cuộc chơi và phân loại
thắng, thua thật công bằng, rõ ràng. Giáo viên hết sức lưu ý vấn đề này, vì đơi
khi có giáo viên yêu cầu và luật lệ chơi rất khắt khe, nhưng đánh giá kết quả
cuộc chơi lại đại khái, khơng chính xác hoặc khơng cơng bằng. Vì vậy đã làm

học sinh mất phấn khởi, đôi khi các em biểu lộ sự phản đối với sự đánh giá đó
và không chấp nhận kết luận của người điều khiển. Đây là những điều đã xảy ra
không phải hãn hữu, ngay đến các trị chơi của người lớn như đá bóng, bóng rổ,
bóng chuyền… chúng ta cũng đã thấy những hiện tượng như vậy và như vậy tất
nhiên là kết quả của cuộc chơi mà chúng ta tổ chức cho học sinh chơi bị giảm đi
nhiều, mất đi ý nghĩa giáo dục và đơi khi cần đến sự hiềm khích, hiểu lầm…
Có thể nói, điều khiển tiến trình một cuộc chơi (nhất là với học sinh tiểu
học các em hiếu động và mức độ hiểu biết cịn có hạn) sao cho sôi nổi, sinh
động, hấp dẫn lôi cuốn được học sinh tham chơi một cách thích thú, đó là nghệ
thuật của nhà sư phạm. Có lẽ chỉ có lịng u trẻ, yêu nghề, sự ham học hỏi
nghiên cứu, sưu tầm tích luỹ kinh nghiệm thì nghệ thuật đó mới ngày càng
phong phú và hoàn thiện.
3.10. Một số điểm cần chú ý giảng dạy trò chơi vận động:
Do điều kiện cơ sở vật chất của hầu hết các trường phổ thông ở nước ta là
sân bãi chật hẹp, dụng cụ phương tiện thiếu thốn… trong điều kiện thời tiết bình
thường đã khó dạy hết chương trình, khi gặp thời tiết khơng thuận lợi như mưa,
gió, bão lụt thì hầu hết các giờ thể dục đều khơng thực hiện được. Người giáo
viên có thể áp dụng một số biện pháp sau đây để áp dụng trong điều kiện gặp
phải thời tiết không thuận lợi:
- Dạy một số nội dung về lí thuyết của trị chơi, luật chơi và cách chơi,
cũng như các hình thức thưởng phạt trong chương trình trị chơi.
- Cho tập một số bài tập thể lực, bổ trợ để học sinh tập lần lượt ngày trong
lớp học.
- Sử dụng một số trị chơi trong nhà để học sinh có thể tập luyện, hay chơi
ln trong phịng học, mặc dù khối lượng của trị chơi có thể chưa đạt mức u
cầu, những cịn hơn là khơng tập gì để trống giờ.
- Khi dạy trong nhà nên sử dụng các trò chơi có hoạt động cả về tay, chân
và trí tuệ… kết hợp với biện pháp là tập thể lực hay thực hiện các trị chơi có
dạng như bài tập thể lực. Ví dụ: Thi chống đẩy, nhảy qua chướng ngại vật, bật
quay các hướng…

11


- Khi phải dạy ngay trong nhà, giáo viên cần chú ý là cho thu xếp bàn ghế
trong lớp để tạo ra khoảng trống rộng hơn cho các em tập và cũng là đảm bảo an
toàn và tránh hư hỏng, đổ vỡ.
- Khi dạy các trị chơi có cự ly thì giáo viên nên chú ý áp dụng cho từng
đối tượng học sinh. Lớp dưới thì cự ly ngắn, lớp trên thì cho cự ly dài hơn, cụ
thể là cho từng cấp bậc học.
4. Một số trò chơi giúp học sinh hăng say trong giờ thể dục
4.1. Trò chơi rèn luyện hô hấp, định hướng, phản xạ và khéo léo, tập
trung chú ý:
4.1.1. Trị chơi lăn bóng:
Mục đích:
Nhằm rèn luyện sự khéo léo, nhanh nhẹn.
Chuẩn bị:
- Mỗi tổ 1 quả bóng nhỏ (bằng cao su, nhựa) hoặc bóng chuyền, bóng đá…
- Tập hợp thành 2 đến 4 hàng dọc (theo số tổ học sinh trong lớp), hàng nọ
cách hàng kia 1 - 2 m, trong mỗi hàng em nọ cách em kia 1m - 1,5m. Các em
đứng giang rộng hai chân hơn vai, thân trên ngả về trước, một tay chống lên đùi,
một tay buông tự nhiên. Riêng em đứng trên cùng hai tay cầm bóng và em đứng
cuối cùng đưa hai tay về trước để chuẩn bị đón bóng.
Cách chơi:
Khi có hiệu lệnh cho trị chơi bắt đầu, những em đứng trên cùng của mỗi
hàng nhanh chóng lăn bóng qua khe chân của các bạn cho người cuối cùng. Em
cuối cùng nhận bóng, cầm bóng nhảy lị cị về phía trước, sau đó đứng lên phía
đầu hàng và lăn bóng như bạn trước đó. Trị chơi cứ tiếp tục như vậy cho đến
người cuối cùng (em đầu tiên chuyền bóng lúc này là người cuối cùng) nhận
bóng nhảy lị cị về trước, đứng vào trước hàng của mình và dùng hai tay đưa
bóng lên cao và hơ to "Xong!". Căn cứ vào đó giáo viên xem tổ nào xong nhanh,

hàng ngũ ngay ngắn tổ đó thắng cuộc.
Khi lăn bóng, có thể bóng đi lệch hướng hoặc khơng có khả năng làm được
đến người cuối cùng, các em trong hàng có quyền dùng tay chỉnh bóng hoặc đón
bóng, nhặt lấy bóng rồi lăn bóng tiếp cho bạn. Trường hơp bóng lăn ra khỏi hàng
thì bóng lệch ở chỗ nào em đó chạy ra nhặt bóng rồi lại tiếp tục lăn bóng.
Cách dạy:
- Giáo viên tập hợp học sinh theo các hàng và tư thế đứng như đã nêu ở phần
chuẩn bị. Tiếp theo giáo viên gọi tên trò chơi và làm mẫu, giải thích cách chơi, sau
đó các em đứng trên cùng của mỗi hàng cầm bóng để chuẩn bị chơi.
- Trước khi cho học sinh chơi, giáo viên hô "Chuẩn bị" lúc này các em
đứng trên cùng cầm bóng giơ bằng hai tay lên cao. Khi thấy tất cả các hàng đã
chuẩn bị xong, giáo viên có thể hơ "Bắt đầu!" để học sinh bắt đầu trò chơi và lăn
bóng. Trong q trình đó, giáo viên theo dõi, quan sát xem những trường hợp
12


nào sai luật rồi sau đó nhận xét, giải thích thêm về cách chơi để tất cả học sinh
đều nắm được cách chơi thì cho học sinh chơi chính thức có thi đua phân thắng
thua.
- Ghi chú: Khơng được chuyền bóng hoặc ném bóng ra sau mà lăn bóng
trên mặt đất cho đến bạn đứng cuối cùng.
4.1.2. Trò chơi vòng trịn:
Mục đích:
- Nhằm luyện tập cách điểm số, cách chuyển đội hình từ 1 vịng trịn
thành 2 vịng trịn và ngược lại, rèn luyện tác phong nhanh nhẹn, khẩn
trương, giáo dục tinh thần tập thể.
Chuẩn bị:
- Tập hợp học sinh thành 1 vòng tròn mặt quay theo vòng tròn ngược
chiều kim đồng hồ. Giáo viên chỉ định 1 học sinh nào đó bắt đầu điểm số 1,
2; 1,2…. cho đến hết.

Cách chơi:
Các em vừa đi theo vòng tròn (ngược chiều kim đồng
hồ) vừa vỗ tay đánh nhịp kết hợp với nghiêng người,
ngả đầu như múa vừa đọc mấy câu:
"Vòng tròn, vòng tròn,
Từ một vòng tròn,
Chúng ta cùng nhau
Chuyển thành hai vịng trịn".
Khi đọc đến ba từ "hai vịng trịn" thì những em số 1
nhảy sang trái một bước còn những em số 2 cũng nhảy sang phải một bước tạo
thành 2 vịng trịn. Sau đó các em lại vừa đi vừa vỗ tay, nghiêng người ngả đầu
như múa và đọc:
"Vòng tròn, vòng tròn,
Từ hai vòng tròn,
Chúng ta cùng nhau
Chuyển thành một vòng tròn".
Khi đọc đến ba từ "một vòng tròn" thì những em số 1 nhảy sang phải một
bước trong khi đó những em số 2 nhảy sang trái một bước để học sinh cả lớp về
đội hình 1 vịng trịn. Sau đó trị chơi bắt đầu lại từ đầu và cứ tiếp tục như vậy
như vừa múa vừa nhảy, đọc các vần điệu để cầm chịch.

13


Cách dạy:
- Giáo viên tập hợp học sinh theo một vịng trịn, hướng dẫn các em cách
điểm số, sau đó giáo viên gọi tên trị chơi và giải thích cách chơi, đồng thời giáo
viên làm mẫu.
- Cho học sinh tập luyện cách nhảy từ 1 vòng tròn thành 2 vòng tròn và ngược
lại (chưa di động theo vòng tròn, chưa đọc các vần điệu) bằng cách giáo viên hô

"chuẩn bị … bắt đầu!" hoặc "1, 2… 3!" thì các em nhảy chuyển đội hình.
- Cho học sinh tập luyện cách đi như múa theo vòng tròn.
- Học các vần điệu trên và tập đi theo các vần điệu đó.
- Tập đi, đọc vần điệu và chuyển đội hình theo lời.
- Hướng dẫn cho học sinh cách tự lập, tự chơi ngồi giờ.
4.2. Trị chơi rèn luyện kĩ năng đi, chạy và phát triển sức nhanh:
4.2.1. Trò chơi giành cờ chiến thắng:
Mục đích:
Nhằm rèn luyện kĩ năng chạy, sự thơng minh, nhanh nhẹn, khéo léo và
sức nhanh.
Chuẩn bị:
- Kẻ 2 vạch giới hạn cách nhau từ 10m - 16m. Ở chính giữa sân (khoảng
giữa 2 vạch giới hạn) kẻ một vòng trịn có đường kính 0,5m - 1,0m và cắm vào
đó 1 lá cờ nhỏ.
- Tuỳ theo số học sinh trong lớp nhiều hay ít để tổ chức đội hình chơi, mỗi
lần chơi chỉ tổ chức cho 2 tổ, do đó nếu lớp có 4 tổ có thể tổ chức 2 sân chơi,
hoặc 2 tổ chơi thì 2 tổ đứng xem sau đó đổi chỗ cho nhau và tập hợp thành 2
hàng ngang ở 2 bên đường giới hạn, mặt quay vào phía cờ. Cho học sinh ở mỗi
hàng điểm số để từng em nhận biết số của mình.
Cách chơi:
Khi bắt đầu cuộc chơi, giáo viên gọi tên đến số nào thì 2 em mang số đó
của 2 hàng nhanh chóng chạy lên giành lấy cờ mang về cho đội mình. Khi người
của đội bạn đã cầm lấy cờ, thì người cùng số phải chạy đuổi theo để giành lại cờ
bằng cách vỗ nhẹ vào người bạn. Trong trường hợp này người cầm cờ bị thua,
cịn nếu khơng đuổi kịp để người cầm cờ chạy về qua vạch giới hạn, thì người
cầm cờ coi như đã giành được cờ và là người thắng cuộc. Sau đó lại để cờ vào
vịng trịn và trò chơi tiếp tục lại từ đầu.

14



Cách dạy:
Sau khi chuẩn bị sân chơi, giáo viên tập hợp học sinh theo đội hình để
chơi. Nếu trong lớp đã có một số em biết cách chơi rồi thì giáo viên chọn 2 em
ra làm mẫu cách chạy từ vạch lên giành lấy. Ai giành được cờ thì chạy, người kia
đuổi. Nếu khơng có học sinh nào biết cách chơi, giáo viên giới thiệu sân chơi và
cách chơi sau đó cho học sinh điểm số rồi gọi một đội lên chơi bằng cách chỉ
dẫn cho 2 em đó cách chơi. Tiếp theo giáo viên có thể gọi 1 - 2 đơi nữa lên chơi
và tiếp tục giải thích cách chơi, sau đó cho các em chơi chính thức.
Chú ý:
- Không được ngáng chân bạn hoặc giằng kép quần áo khi bạn chạy.
- Khi gọi các số, giáo viên cần tạo ra một sự hấp dẫn đối với học sinh
bằng cách kéo dài từ "số" sau đó mới gọi chính thức số mấy, ví dụ "số …3".
Đối với học sinh lớp 4, 5 có thể gọi liên tiếp 2 - 3 số để có trên sân 4 - 6 học
sinh cùng giành cờ, nhưng quy định chỉ có cùng cặp (cùng một số) mới được
đuổi bắt giành cờ.
4.2.2. Trò chơi mèo đuổi chuột:
Mục đích:
Nhằm rèn luyện kĩ năng chạy, phát triển sức nhanh, sự thông minh sáng tạo.
Chuẩn bị:
- Chọn một nơi sạch sẽ, thoáng mát, nền bằng phẳng. Tập hợp lớp thành
một vòng tròn rộng mặt quay vào trong, các em dang tay ngang và nắm lấy bàn
tay của nhau vào thành những "lỗ hổng" để cho "mèo" và "chuột" chạy đuổi
nhau.
- Chọn một em đóng vai "mèo", một em đóng vai "chuột". Hai em này
đứng cách nhau 3m ở phía trong vịng trịn.
Cách chơi:
Khi có hiệu lệnh của giáo viên, tất cả các em đứng theo vòng tròn nắm tay
nhau lắc lư và nhún chân đồng thời đọc to các câu sau:
"Mèo đuổi chuột,

Mời bạn ra đây
Tay nắm chặt tay,
Đứng thành vòng rộng
Chuột luồn lỗ hổng
Chạy vội chạy mau,
Mèo đuổi đằng sau,
Trốn đâu cho thoát!"
15


Sau từ "thoát", "chuột" chạy luồn qua các "lỗ hổng" chạy trốn khỏi "mèo"
cịn "mèo" phải nhanh chóng luồn theo các "lỗ hổng" mà "chuột" đã chạy để
đuổi bắt "chuột". Khi đuổi kịp, "mèo" đập nhẹ vào người "chuột" và coi như
"chuột" bị bắt, trò chơi dừng lại đổi vai cho nhau hoặc thay bằng một đơi khác
để trị chơi lại được tiếp tục.
Trường hợp sau 1 - 2 phút mà "mèo" vẫn không bắt được "chuột" cũng
phải dừng lại và thay bằng một đôi khác để tránh các em chơi quá sức. Các
em không được chạy hoặc đuổi trước khi hát xong. Khi chạy qua các "lỗ
hổng" các em đứng theo vịng trịn khơng được hạ tay xuống để cản đường.
Cách dạy:
- Giáo viên nêu tên trò chơi, giải thích cách chơi và nội quy trị chơi.
- Giáo viên dạy các em học thuộc vần thơi trước khi chơi trò chơi.
- Cho các em chơi thử 1 - 2 lần sau đó mới cho chơi chính thức. Trong
q trình chơi giáo viên phải giám sát cuộc chơi, kịp thời nhắc nhở các em chú
ý, tránh vi phạm nội quy chơi, đặc biệt là không được ngáng chân, ngáng tay cản
đường chạy của các bạn.
- Giáo viên hướng dẫn để các em có thể tự tổ chức chơi và luyện tập ngồi
giờ.
4.3. Trị chơi rèn luyện kĩ năng bật nhảy và phát triển sức mạnh
chân:

4.3.1. Trò chơi nhảy đúng nhảy nhanh:
Mục đích:
Nhằm rèn luyện sự khéo léo linh hoạt, phát triển sức mạnh chân.
Chuẩn bị:
Kẻ 2 ô vuông lớn, mỗi ô có cạnh 1m, rồi chia thành 4 ô nhỏ, mỗi ơ có
cạnh 0,5m và đánh số như hình vẽ. Kẻ 2 vạch chuẩn bị và xuất phát cách nhau
1m. Cách vạch xuất phát 0,5m kẻ ô số 1. Tập hợp học sinh thành 2 hàng dọc sau
vạch chuẩn bị.
Cách chơi:
Khi có lệnh của giáo viên, tất cả những em số 1 của mỗi hàng nhanh
chóng bật bằng 2 chân từ vạch xuất phát vào ô số 1 (chạm đất bằng cả 2 chân)
sau đó nhảy bật đặt chân trái vào ô số 2 rồi bật nhảy chân phải vào ô số 3, nhảy
chụm 2 chân vào ô số 4, tiếp theo bật nhảy bằng 2 chân ra ngoài. Em số 1 nhảy
xong đến số 2 và cứ lần lượt như vậy cho đến hết. Hàng nào nhảy đúng, nhảy
xong nhanh nhất; hàng đó thắng cuộc. Những trường hợp nhảy khơng đạt u
cầu bị trừ mỗi sai sót đó 1 điểm:
- Bạn nhảy trước 2 chân chưa rời ô số
4, bạn tiếp theo đã rời khỏi vạch xuất phát.
- Nhảy sai chân vào các ô quy định.
16


- Nhảy để chân chạm vạch hoặc nhảy từ ô 4 khơng qua được ơ 2 ra ngồi
ơ vng.
Cách dạy:
- Giáo viên gọi tên trị chơi sau đó chỉ dẫn cho học sinh biết vạch xuất
phát, số thứ tự các ô vuông nhỏ và giải thích cách nhảy.
- Giáo viên làm mẫu, sau đó cho mỗi hàng một em lên nhảy thử đồng thời
tiếp tục giải thích cách chơi để tất cả học sinh đều nắm vững cách chơi.
- Cho các hàng tự chơi thử 2 - 3 lần, trong q trình đó giáo viên chỉ dẫn

cho những học sinh nhảy sai chân vào các ô.
- Cho các hàng nhảy thử 1 lần theo lệnh của giáo viên (thống nhất cho tất
cả các hàng).
- Thi đấu giữa các hàng.
- Hướng dẫn cho học sinh cách kẻ ô và tự tập ở nhà. Đối với học sinh lớp
1, mỗi ô nhỏ 0,5m, lớp 2, 3: 0,6m, lớp 4, 5: 0,7m.
4.3.2. Trò chơi lị cị tiếp sức:
Mục đích:
Phát triển sức mạnh chân, khả năng phối hợp nhanh nhẹn, khéo léo.
Chuẩn bị:
- Kẻ một vạch xuất phát. Cách vạch xuất phát 4-10m (tuỳ theo khối lớp từ
bé đến lớn) kẻ một vạch giới hạnh hoặc cầm 2-4 lá cờ hay đặt 2-4 vật làm chuẩn
trong 2-4 vịng trịn nhỏ có đường kính 0,5m.
- Tập hợp học sinh thành 2-4 hàng dọc sau vạch xuất phát thẳng hướng
với cờ (vật chuẩn). Số lượng học sinh trong 2-4 hàng phải bằng nhau và tương
đương nhau về giới tính.
Cách chơi:
Khi có lệnh cho cuộc chơi bắt đầu, những em số 1 của mỗi hàng nhanh
chóng bật nhảy lị cị bằng một chân về phía trước vịng qua cờ rồi lại nhảy lò cò
trở lại vạch xuất phát và đưa tay chạm sang người số 2. Em số 2 lại nhảy lò cò
như em số 1 và cứ tiếp tục như vậy cho đến
hết. Hàng nào lò cị xong trước, ít phạm quy
là thắng cuộc.
Các trường hợp phạm quy:
- Xuất phát trước lệnh.
- Người trước chưa về đến nơi, chưa
chạm tay người sau đã rời khỏi vạch xuất
phát.
- Khơng bật vịng qua cờ (vật chuẩn)
17



- Khơng lị cị mà chạy.
Cách dạy:
- Ổn định lớp theo đội hình quy định.
- Giáo viên gọi tên trị chơi. Làm mẫu và giải thích thế nào là động tác
nhảy lò cò.
- Cho học sinh nhảy lò cò tại chỗ.
- Cho từng tổ nhảy lò cò về trước sau đó đứng lại quay đằng sau rồi nhảy
lị cị về chỗ cũ (khoảng cách nhảy khoảng 3-5m)
- Giáo viên giải thích cách chơi. Chú ý giới thiệu chi tiết động tác chạm tay
của người nhảy trước với người chuẩn bị nhảy vì đây là chỗ hay phạm quy.
- Cho cả lớp chơi thử 1-2 lần. Giáo viên giải thích hoặc chỉ dẫn chỗ sai
của một số học sinh để cả lớp nắm vững luật.
- Cho các em chơi chính thức có phân thắng thua.
Chú ý: Giáo viên gợi ý đồng thời cho phép các em tự bố trí người nhảy
trước người nhảy sau trong đội của mình cho kết quả, ví dụ người thứ nhất là
bạn khoẻ và nhanh sau đó đến bạn khác rồi một số bạn khoẻ và nhanh ở cuối…
4.4. Trò rèn luyện kĩ năng ném đẩy, mang vác, co kéo và phát triển
sức mạnh tay.
4.4.1. Trò chơi tung bóng cho nhau:
Mục đích:
Nhằm rèn luyện sự khéo léo chính xác, nhanh nhẹn; khả năng tập trung
chú ý cao.
Chuẩn bị:
Hai học sinh một quả bóng nhỏ (bằng cao su, nhựa…). Tập hợp lớp
thành 2 hàng dọc sau đó cho quay thành 2 hàng ngang quay mặt vào nhau
theo từng đôi một hàng nọ cách hàng kia 2,5m - 6m. Trong từng hàng, em nọ
cách em kia tối thiểu 1m. Nếu sân rộng có thể tập hợp lớp thành 4 hàng dọ c
để tạo thành 2 đội hình chơi, nếu sân hẹp thì cho học sinh chơi làm 2 -3 đợt.

Cách chơi:
- Đối với HS lớp 1,2 , sau khi có lệnh của GV, từng đơi một các em tung
bóng cho nhau. Tung bóng bằng 1 tay theo kiểu đưa tay từ dưới thấp lên cao về
trước (không được ném bóng). Khi tung bóng phải tung cho chính xác đến phía
trước ngực bạn, em bắt bóng dùng 2 tay hoặc 1 tay bắt lấy bóng sau đó chuyền
bóng sang tay thuận rồi lại tung bóng sang cho bạn và trị chơi cứ tếp tụcc như
vậy, nếu bóng bị rơi thì nhặt lên và tiếp tục cuộc chơi. Khi tung và bắt bóng cần
di chuyển chân sao cho tung và bắt bóng được chính xác, dễ dàng.

18


- Đối với HS lớp 3 không tập hợp theo hàng ngang mà là 2 hàng dọc đối
chiều nhau khoảng mỗi bên 5 - 6 HS, như vậy 10 - 12 Hs mới cần 1 bóng. Các
em lần lượt tung bóng cho bạn ở hàng đối diện sau đó chạy vịng về tập hợp ở
cuối hàng của mình để chuẩn bị bắt và tung bòng. Trò chơi cứ liên tục như vậy,
nếu bóng rơi thì nhặt lên và tiếp tục chơi.
Cách dạy:
- GV tập hợp HS theo đội hình như đã hướng dẫn, cho các em cầm bóng
sau đó GV gọi tên trò chơi rồi hướng dẫn cho HS cách tung và bắt bóng rồi cho
HS chơi. riêng với HS lớp 3, lúc đầu GV cho HS chơi theo đội hình a, sau đó
một số buổi tập mới chuyển sang cho các em chơi theo đội hình b.
- Trị chơi này đơn giản nhưng việc tổ chức cho HS chơi lại địi hỏi rất cẩn
thận , trật tự nếu khơng các em sẽ rối loạn đội hinh, chạy xô vào nhau hoặc tung
bóng vào người nhau v.v ..... Vì vậy GV phải luôn nhắc nhở các em và nghiêm
khắc với các HS cố tình ném bóng hoặc ngáng chân bạn bên cạnh.Nếu có điều kiện
cho HS đứng cách nhau 2-3 m theo hàng ngang để HS đỡ xô vào nhau.
- Hướng dẫn cho HS cách chơi ngồi giờ.
4.4.2. Trị chơi kéo co:
Mục đích:

Nhằm rèn luyện sức mạnh tay - ngực, sự phối hợp đồng đội và sự gắng
sức.
. Chuẩn bị:
- Một dây chão bằng đay có đường kính 3cm - 4cm hoặc dây ni lơng có
đường kính 1,5cm - 2cm dài tối thiểu 10m. Có thể dùng dây trúc, hóp đá có
đường kính 4 - 6cm dài 3 - 4m. Ở khoảng giữa của dây buộc 2 sợi dây màu đỏ
hay khăn cách nhau 1m để làm giới hạn chỗ cầm dây của người đầu tiên của mỗi
đội. Nếu bằng cây thì chỉ cần đánh dấu ở giữa.
- Kẻ 2 vạch giới hạn song song với nhau, cách nhau 1m ở giữa sân, mỗi
vạch dài khoảng 1m - 2m. Tuỳ theo dây dài hay ngắn để xác định số người chơi
mỗi đợt. Số người chơi mỗi đợt chia ra làm 2 đội có số người bằng nhau và tỉ lệ
nam nữ tương đương nhau.
- Cho các em tập hợp ở 2 phần của dây và hai tay nắm lấy dây. Hai tay
của hai em đứng đầu tiên của 2 đội cầm sát phía ngồi sợi dây đánh dấu chỗ tay
19


cầm và một chân đặt sát vạch giới hạn, chân kia ở phía sau. Các em cầm dây đều
ở tư thế sẵn sàng kéo dây về phía mình.
Cách chơi:
Giáo viên hô "Chuẩn bị …..bắt đầu!" hoặc "Chuẩn bị …" sau đó thổi một
hồi cịi. Sau lệnh đó hai bên bắt đầu dùng sức của hai tay kéo dây về phía sân của
mình, sao cho người đầu tiên của đội bạn bị kéo ra khỏi vạch giới hạn của họ rồi
qua khoảng cách 1m giữa sân chạm chân vào vạch giới hạn của hàng mình là thắng
cuộc. Trường hợp 2 đội cứ co kéo nhau mãi không phân biệt thắng thua, thì sau 23 phút giáo viên cũng cho dừng cuộc chơi và thay bằng 2 đội khác.
Chú ý: Đối với học sinh tiểu học không nên cho các em kéo co theo kiểu
không dùng dây mà là nắm lấy tay nhau ở 2 em đầu tiên, những em còn lại ôm
lấy bụng bạn.

Cách dạy:

- Tập hợp học sinh thành 4 hàng dọc sao cho các em quay thành 4 hàng
ngang mặt hướng về chỗ kẻ sân chơi. Giáo viên gọi tên trò chơi, chọn 6-8 em
khoẻ ra chia làm 2 đội và giáo viên hướng dẫn cho các em cách cầm dây, cách
đứng, sau đó giải thích cho các em cách chơi rồi cho 2 đội chơi thử. Tiếp theo
giáo viên cho 2 đội chơi lần thứ hai và giáo viên giải thích cho học sinh rõ khi
nào là bị thua.
- Cho từng tổ, hoặc 2 tổ ra chơi. Có thể cho riêng các em nam thi với
nhau, hoặc hỗn hợp cả nam và nữ nhưng tỉ lệ phải bằng nhau.
- Tổ chức thi vô địch giữa các tổ.
- Hướng dẫn các em tự chơi, tự tập ngồi giờ.
4.5. Trị chơi rèn luyện kĩ năng leo trèo và phối hợp:
4.5.1. Trị chơi chuyền nhanh, nhảy nhanh:
Mục đích:
Nhằm rèn luyện sự nhanh nhẹn, khéo léo, phát triển sức mạnh chân, giáo dục
tinh thần tập thể.

20


Chuẩn bị:
Tập hợp số học sinh trong lớp thành 2-4 hàng dọc, hàng nọ cách hàng kia
1,5 - 2m, trong mỗi hàng em nọ cách em kia 0,6m. Các em đứng 2 chân rộng
bằng vai, thân trên ngả về trước.
Em đứng đầu của mỗi hàng cầm 1 quả bóng (hoặc 1 chiếc khăn).
Cách chơi:
Giáo viên phát lệnh "chuẩn bị …!" những em đứng đầu của mỗi hàng cầm
bóng bằng hai tay giơ lên cao. Khi thấy các em đã chuẩn bị xong, giáo viên hô
"bắt đầu!" hoặc thổi một hồi cịi, em cầm bóng nhanh chóng ngửa người đưa
bóng bằng 2 tay cho bạn đứng sau mình, bạn số 2 đưa hai tay ra trước rồi nhận
bóng, đưa ra sau cho số 3 và tiếp tục lần lượt như vậy cho đến em cuối cùng. Em

cuối hàng sau khi nhận bóng, bước sang phải một bước rộng hơn vai, kẹp bóng
vào giữa 2 đùi, bật nhảy bằng 2 chân về phía trước. Khi đến ngang em đứng ở
đầu hàng, nhanh chóng đứng vào trước mặt bạn rồi ngửa người truyền bóng ra
sau cho bạn. Trị chơi tiếp tục như vậy cho đến hết, em cuối cùng sau khi nhảy
xong đứng vào đầu hàng, đưa bóng lên cao bằng 2 tay và hơ to "Xong!". Giáo
viên căn cứ vào đó xem hàng nào xong trước, ít phạm quy, hàng đó thắng cuộc.
Nếu để bóng rơi, nhặt bóng và tiếp tục cuộc chơi bắt đầu từ chỗ bóng bị rơi.
Những trường hợp phạm quy:


Trao bóng trước lệnh.



Khơng trao bóng theo thứ tự mà lăn bóng.



Khơng kẹp bóng nhảy mà ơm bóng chạy.

Cách dạy:
– Giáo viên gọi tên trị chơi.
– Chọn một nhóm 4-5 học sinh lên làm mẫu. Giáo viên chỉ dẫn chậm

bằng lời cách chơi để số học sinh này chơi đồng thời làm mẫu cho các bạn. Nếu
thấy sự chỉ dẫn bằng lời các em khơng hiểu, thì giáo viên phải cầm bóng sau đó
trao cho số 1 chỉ dẫn cách chơi của số 1 và các số tiếp theo. Có thể phải làm mẫu
2-5 lần để học sinh cả lớp rõ cách chơi.
– Cho cả lớp chơi thử 3-5 lần.
– Vào những buổi tập tiếp theo, khi thấy học sinh đã nắm vững cách chơi,


giáo viên chia số lượng người chơi của các đội bằng nhau và cho chơi chính
21


thức có phân thắng thua và đội thua phải nhảy lò cò hoặc chạy một vòng xung
quanh các bạn.
4.5.2. Trò chơi trao tín gậy:
Mục đích:
Nhằm rèn luyện sức nhanh, sự phối hợp đồng đội khéo léo linh hoạt.
Chuẩn bị:
– Kẻ hai vạch giới hạn song song với nhau, cách nhau 10-14m. Cách hai

vạch giới hạn về phía ngồi 1m đánh dấu hai dấu chấm lơn hoặc dâu nhân hay
một vòng trịn nhỏ.
– Tập hợp lớp thành 2-4 hàng dọc phía hai bên vạch giới hạn cách vị trí

đánh dấu (theo chiều ngang) khoảng 1,5m-2m.
– Hai em số 1 của 2 hàng đối diện nhau cầm một tín gậy dài 0,2m-0,3m

đường kính 0,03-0,05m (cầm tín gậy bằng tay phải, cầm vào 1/2 phía sau của tín
gậy).
Cách chơi:
Khi có lệnh, các em số 1 chạy qua vạch giới hạn về phía dấu chấm của
hàng đối diện sau đó chạy vịng lại. Khi số 1 chạy đến dấu chấm và bắt đầu vòng
lại thì số 7 bắt đầu chạy về trước. Số 1 và số 7 cùng chạy và trao tín gậy cho
nhau ở khoảng giữa 2 vạch giới hạn. Số 1 trao tín gậy bằng tay phải, số 7 nhận
tín gậy bằng tay trái sau đó chuyển tín gậy sang phải để trao cho số 2.
Số 7 nhận được tín gậy tiếp tục chạy đến dấu chấm thì quay lại. Khi số 7
bắt đầu chạy quay lại thì số 2 xuất phát và cùng chạy rồi gặp nhau và trao tín

gậy cho nhau ở khu giới hạn. Số 2 nhận tín gậy bằng tay trái rồi lại chuyển sang
tay phải để trao gậy vào tay trái số 8. Trò chơi cứ tiếp tục như vậy, cặp hàng nào
xong trước, ít phạm quy là thắng cuộc. Số 1 sau khi trao gậy về tập hợp ở cuối
hàng của mình, số 7 và số sau cũng vậy. Trường hợp đánh rơi tín gậy có quyền
nhặt lên và tiếp tục cuộc chơi.
Các trường hợp phạm quy:
- Chưa có lệnh xuất phát, số 1 đã chạy qua vạch giới hạn.
- Khơng chạy vịng hoặc khơng đặt chân vào chấm đã quy định.
- Khơng trao được tín gậy cho nhau ở khu giới hạn.

Cách dạy:

22


- Giáo viên gọi tên trị chơi, giới thiệu tín gậy, cùng với một học sinh nữa
làm mẫu cách trao tín gậy và chuyển tay cầm gậy sau khi nhận được tín gậy.
- Cho học sinh tập luyện cách trao tín gậy theo nhóm 2 người, 4 người
(đứng tại chỗ, sau đó đi chậm, rỗi chạy chậm, chạy với tốc độ trung bình và trao
tín gậy).
- Sau 1-2 giáo án, học sinh nắm được và thực hiện tương đối tốt cách trao
tín gậy cho nhau, giáo viên kẻ sân chơi, chỉ dẫn cho các em cách chơi bằng cách
làm mẫu cách chạy và trao tín gậy trong khu vực quy định. Sau đó cho học sinh
chơi tập một số lần cho đến khi tất cả học sinh đều nắm được cách chơi thì mới
chơi chính thức có thi đua phân thắng bại.
Chú ý: Dạy cho học sinh biết cách chạy và trao tín gậy là một việc khó, do
đó giáo viên phải thực hiện từng bước một trong một số giáo án rồi mới cho chơi
chính thức.
5. Kết quả:
Qua gần một năm học áp dụng các biện pháp trên vào phần tổ chức trò

chơi, trong tiết học thể dục tại trường. Tôi thấy hiệu quả rõ rệt.
5.1. Đối với học sinh:
Vẫn những câu hỏi của năm học trước, năm nay tôi hỏi lại tất cả các em
đều đã trả lời rất rõ ràng.
Câu 1: Các em có thích chơi các trị chơi trong các giờ thể dục khơng?
Có : 45 học sinh = 100%
Không : không em
Câu 2: Quan sát học sinh tham gia chơi trò chơi
- Chơi đúng luật, nhiệt tình tham gia chơi: 42/45 Hs = 93%
- Chưa chủ động tham gia chơi và đơi lúc cịn phạm luật:
3/45 Hs = 7%
Câu 3: Qua các trò chơi do cô giáo tổ chức trong giờ học thể dục, đã được
tham gia em thấy có tác dụng gì đến sức khỏe và cơ thể của bản thân?
Trả lời đúng : 40 học sinh = 88%
Trả lời chưa rõ ý: 05 hc sinh = 12%
Sai : khụng hc sinh
- Các bạn ®éi tun thi ®Êu trong ®¹i héi TDTT cÊp qn
®¹t rÊt nhiỊu gi¶i cụ thể ở các mơn như sau:
+ Điền kinh: 3 giải (1 giải nhì, 1 giải ba – bật xa, 1 giải ba ch¹y 60m)
+ Karate : 3 giải (1ba cá nhân nữ - 1 ba cá nhân nam – 2 ba đồng đội
nam - nữ )

23


24


+ Tawondo : 1 giải (1 ba cá nhân nam - 1 ba đồng đội nam)
+ Cờ vua : 2 giải (1nhì cá nhân nam - 1 ba cá nhân nam

+ Cờ tướng : 2 giải (1 nhì cá nhân nam – 1 ba cá nhân nam)

25


×