Tải bản đầy đủ (.doc) (5 trang)

Phương pháp dạy thực hành môn Công Nghệ

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (55.36 KB, 5 trang )

phơng pháp dạy thực hành
môn công nghệ 9
i. đặt vấn đề:
Chúng ta biết môn công nghệ có những đặc thù riêng so với môn học
khác đây là môn học tơng đối mới so với môn học khác và chơng trình lần này
có thay đổi nhiều so với chơng trình hiện hành là môn học gắn với thực tiển, với
công nhgệ với sản xuất.
Môn công nghệ là môn học mang nhiều tính thực tiển do vậy phơng
pháp chủ yếu trong giảng dạy là kết hợp lí thuyết với thực hành, thực hành một
mặt cũng cố lí thuyết cho học sinh mặt khác để hình thành những kĩ năng cần
thiết cho học sinh và tập cho học sinh vận dụng các kiến thức kĩ năng đã đơc
học vào thực tế vào cuộc sống hàng ngày, qua đó gây thêm sự hứng thú và lòng
say mê của học sinh đối môn học góp phần chuẩn bị cho học sinh phân luồng để
một bộ phận sẽ vào học các lĩnh vực giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp,
số còn lại sẽ đi vào cuộc sống lao động.
Để tăng hiệu quả học tập, nhằm rèn luyện kĩ năng, thái độ đúng đắn,
khoa học trong lao động, làm việc theo quy trình rèn luyện tác phong công
nghiệp thì việc tổ chức và đánh giá kết quả học tập là một công việc hết sức
quan trọng của giáo viên và học sinh.
Đây là vấn đề vừa mang tính thực tiễn vừa mang tính nhạy cảm nên việc
tổ chức cho học sinh thực hành và đánh giá kết quả thực hành môn công nghệ
9, cần có kế hoạch và phơng pháp đúng đắn, hiệu quả.
Sau đây tôi xin đợc trình bày một số sáng kiến kinh nghiệm từ việc tổ
chức và đánh giá kết quả thực hành môn công nghệ của học sinh lớp 9C mà tôi
xdm là có hiệu quả nâng cao chất lợng, hiệu quả giờ dạy.
i. giải quyết vấn đề:
A. Định hớng tổ chức dạy học:
Chơng trình và sách giáo khoa lần này đợc biên soạn theo quan điểm "công
nghệ" do vậy quan điểm "công nghệ" cần đực quán triệt trong suốt quá trình
giảng dạy môn học, có nghĩa là khi dạy học sinh tiến hành một công việc nào đó
cần làm cho học sinh hiểu rõ quy trình để thực hiện công việc đó trớc khi dạy kĩ


thuật ;tiến hành từng bớc, từng công đoạn cụ thể.
Mỗi quy trình đều đợc bắt đầu bằng việc chuẩn bị tiếp đó là các bớc để
thực hiện công việc và cuối cùng đợc kết thúc bằng việc đánh giá kết quả thực
hiện. thờng xuyên thực hiện quan điểm này trong giảng dạy sẽ tạo cho học sinh
thói quen làm việc theo kế hoạch, tuân thủ đúng quy trình đồng thời cũng góp
phần hình thành tác phong công nghiệp cho học sinh.
- 1 -
Chia nhóm:
Để đổi mới trong phơng pháp dạy - học công nghệ II "lắp đặt mạng điện
trong nhà" một vấn đề cần chú ý là đặc trng của môn học chủ yếu là thực hành
vì vậy ngoài việc kết hợp những phơng pháp truyền thống để phát huy tính tích
cực độc lập học tập của học sinh giáo viên còn đặc biệt chú ý tổ chức cho học
sinh học theo cặp, theo nhóm nhằm giúp học sinh hỗ trợ nhau trong học tập và
còn để khắc phục tình trạng thiếu dụng cụ thực hành.
Với định hớng tổ chức dạy - học nh trên, có tác dụng to lớn trong việc thực
hiện quan điểm môn học và tăng tính tích cực tự giác học tập của học sinh cacs
em có thể hỗ trợ nhau trong học tập để nâng cao chất lợng đại trà và hiệu quả
giảng dạy.
B. Tổ chức dạy - học thực hành:
1, Chuẩn bị và lập phơng án bài giảng:
Chúng ta cần thay thói quen viết mục tiêu giảng dạy (cho thầy) nghĩa là tập
trung vào những điều giáo viên cần phải đạt đợc sau khi dạy xong bài đó bằng
cách viết mục tiêu học tập (cho trò).
Cách viết mục tiêu này phải định rõ mức độ tiếp thu kiến thức và hoàn
thành công việc của học sinh làm căn cứ để đánh giá chất lợng, hiệu quả bài học
vì vậy mỗi một yêu cầu "đầu ra" của bài học nên đợc diễn tả bằng một động từ
hành động có thể quan sát, đánh giá đợc.
Ví dụ viết mục tiêu bài học "thực hành lắp bảng điện".
Sau khi dạy xong bài này học sinh:
1, Xây dựng đợc sơ đồ lắp đặt mạch điện bảng điện.

2, Lắp đặt mạch điện đúng quy trình và yêu cầu kxi thuật.
3, Làm việc khoa học, an toàn, nghiêm túc.
Nh vậy mục tiêu đặt ra các tiêu chí là cơ sở để giáo viên đánh giá kết quả
đồng thời giúp học sinh có mục tiêu để hớng tới và phấn đấu để đạt đợc mục
tiêu bài học đặt ra và mục tiêu bài học đặt ra chính xác sát viới yêu cầu của bài
học sẽ là định hớng tốt cho giáo viên hoàn thành totó bài giảng và học sinh
chiếm lĩnh và làm chủ đợc kiến thức kĩ năng.
Đây là cách viết mục tiêu (cho trò) áp dụng đổi mới trong phơng pháp dạy
học. Còn cách viết mcụ tiêu cũ (mục tiêu cho thầy) sẽ tạo ra những rào cản cho
học sinh tới chiếm lĩnh tri thức kĩ năng và cũng giảm vai trò chủ đạo của học
sinh trong hoạt động dạy - học.
Sau khi giáo viên và học sinh đã định hớng đợc mục tiêu của bài học thì
công việc chuẩn bị đã cơ bản hoàn thành và có thể chuyển tiếp sang hoạt động
dạy học tiếp theo.
- 2 -
2, Tổ chức thực hành:
- T tởng đối mới trong phơng pháp dạy học là lấy học sinh làm chủ thể
trọng tâm của quá trình dạy học còn giáo viên chỉ là ngời tổ chức, hớng dẫn và
định hớng các hoạt động dạy - học. T tởng này đợc mở đầu bằng việc giáo viên
tổ chức cho học sinh theo cặp, theo nhóm ví dụ giáo viên tổ chức cho học sinh
thảo luận theo nhóm để xây dựng sơ đồ lắp đặt mạch điện,. bảng điện.
Trớc tiên giáo viên chia lớp thành các nhóm nhỏ mỗi nhóm 4 học sinh, cứ
nhóm trởng và th kí nhóm. Nhóm trởng có nhiệm vụ điều hành các hoạt động
của nhóm và th kí ghi lại, ý kiến của các thành viên trong nhóm. Giao nhiệm vụ
chi tiết cho cả nhóm chú ý giải thích yêu cầu của mình thật rõ ràng, có thể ghi
lên bảng hoặc dùng phiếu học tập. giáo viên quy định thời gian cho từng nhiệm
vụ. thờng xuyên đi kiểm tra hoạt động của từng nhóm và kịp thời điều chỉnh và
hớng dẫn công việc.
Quan điểm "công nghệ" cần đợc giáo viên đặc biệt chú ý trong quá trình
dạy học có nghĩa là trong quá trình thực hành giáo viên cần để cho học sinh làm

việc theo quy trình khoa học nhằm rèn luyện và hình tàhnh tác phong công
nghiệp cho học sinh, cần tránh để học sinh làm việc tuỳ tiện, thiếu khoa học sẽ
có tác động tạo thói quen không đúng đắn trong cách nhìm nhận công việc của
học sinh và đi lệch hớng với mục tiêu bài học do vậy nếu bắt gặp trờng hợp này
giáo viên cần có mặt để sữa chữa, uốn nắn kịp thời. Với những kĩ năng phức tạp,
giáo viên yêu cầu học sinh dừng công việc để giáo viên hớng dẫn làm mẫu và
yêu cầu học sinh thao tác lại. Ví dụ để vẽ đợc sơ đồ "lắp đặt mạch điện bảng
điện", giáo viên có thể tổ chức nh sau:
Học sinh thảo luận tìm ra quy trình vẽ sơ đồ lắp đặt mạch điện giáo viên
chỉ định các nhóm trả lời giáo viên ghi lên bảng.
Bớc 1: Vẽ đờng dây nguồn.
Bớc 2: Xác định vị trí đặt bảng điện, bóng đèn.
Bớc 3: Xác định vị trí các thiết bị trên bảng điện.
Bớc 4: Vẽ mạch điện theo sơ đồ.
Sau khi đã có quy định cho công việc sắp tiến hành thì công việc còn lại là
phải tiến hành công việc đó theo quy trình công nghệ.
Giáo viên hớng dẫn chi tiết từng bớc lên bảng để học sinh theo giõi và làm
theo sau đó giáo viên có thể ra một số đề bài vẽ sơ đồ lắp đặt mạch điện có thể
thay đổi cách bố trí thiết bị và cách đi dây để học sinh thực tập.
Phơng pháp tổ chức dạy học nh trên sẽ tạo cho học sinh chủ động tự giác
học tập lam việc theo quy trình và góp phần giúp học sinh tăng hứng thú học tập
và nắm chắc bài.
- 3 -
c. đánh giá kết quả:
Kết quả học tập của học sinh đợc đánh giá trên cả ba mặt: kiến thức, kĩ
năng, thái độ đã đợc nêu trong mục tiêu.
- Đánh giá kiến thức: Ngoài những phơng pháp đánh giá thông thờng nh:
vấn đáp, ra câu hỏi, bài tập ... giáo viên cần tăng cờng sử dụng các phơng pháp
đánh giá bằng trắc nghiệm để đảm bảo tính khách quan, công bằng đồng thời
tiết kiện đợc thời gian đánh giá.

- Đánh giá kĩ năng:
Môn công nghệ có đặc điểm là thời lợng thực hành khá nhiều, đặc biệt ở
lớp 9. Do vậy, đánh giá kĩ năng có một ý nghĩa quan trọng, kĩ năng cần đợc
đánh giá trên hai mặt.
Căn cứ vào sản phẩm học sinh làm ra hoặc kết quả công việc mà học sinh
thực hiện. Giáo viên tổ chức cho học sinh kiểm tra chéo sản phẩm giữa các
nhóm với nhau nhằm giúp học sinh có thể đánh giá, nhìn nhận khách quan kết
quả của mình. Đây là cơ sở để giáo viên có thể đánh giá chính xác kết quả năng
lực thao tác của học sinh và cũng góp phần giúp hs phấn đấu thi đua trong học
tập.
Cách đánh giá này cần có một chuẩn mực đặt ra để học sinh có thể so sánh
kết quả của mình so với chuẩn đợc quy định. Ngoài ra cũng cần phải đánh giá
quy trình học sinh thực hiện so với quy trình hợp lí mà học sinh đợc học là đúng
hay sai.
Đây là yêu cầu đặt ra hết sức quan trọng song để đánh giá chính xác yêu
cầu này là một vấn đề khó khăn vì quá trình thực hiện công việc theo thời gian
cả tiết học nên để đánh giá đợc tiêu chí này giáo viên phải thờng xuyên theo giõi
học sinh thao tác để hớng dẫn và uốn nắn kịp thời nếu học sinh thao tác sai quy
trình, làm việc tuỳ tiện.
Ví dụ học sinh thực hiện quy trình lắp đặt mạch điện, bảng điện.
Vạch
dấu
Khoan lỗ
bảng điện
Đi dây
mạch điện
Lắp TB
điện vào

Kiểm tra

Quy trình trên đã đợc hợp lí hoá do vậy học sinh phải tiên shành tuần tự
công việc theo quy trình không đợc bỏ qua bất kì công đoạn nào và mỗi công
đoạn cần có nội dung công việc, dụng cụ và yêu cầu kĩ thuật để học sinh nắm rõ
thao tác khi dạy thực hành, các thao tác mẫu của giáo viên phải chuẩn xác, đúng
kĩ thuật, đúng quy trình công nghệ vì rằng nếu học sinh đã quen các thao tác
không chính xác, tuỳ tiện thì sữa chữa sẽ rất khó khăn.
- Đánh giá thái độ:
- 4 -
Đánh giá thái độ là một việc khó khăn, tuy nhiên cũng rất cần thiết nhằm
rèn luyện cho học sinh tác phong công nghiệp, thói quen làm việc theo kế
hoạch, đúng quy trình, ý thức tiết kiệm, tinh thần tập thể và tính say mê công
việc... giáo viên đánh giá thái độ của học sinh qua việc theo dõi quá trình học
tập và tiến hành các công việc thực hành.
iii. kết luận:
Qua nội dung trên tôi đã trình bày một số kinh nghiệm trong việc định h-
ớng tổ chức và đánh giá kết quả thực hành môn công nghệ 9 với định hớng và
phơng pháp tổ chức trên có u điểm phù hợp với đặc thù của môn học và thực
hiện đổi mới phơng pháp giảng dạy lấy học sinh làm chủ thể của quá trình dạy -
học mục tiêu nâng cao chất lợng hiệu quả giờ dạy. Tuy đã có nhiều cố gắng tìm
hiểu song kinh nghiệm thực tế bản thân còn hạn chế nên không tránh đợc thiếu
sót, mong đợc sự góp ý giúp đỡ của bạn bè đồng nghiệp.
iv. một số kiến nghị:
Thiết bị dạy học gắn bó chặt chẽ với phơng pháp dạy học. Đặc thù của
môn công nghệ là môn học gắn liền với kĩ thuật, với thực tiễn, với sản xuất do
vậy không thể dạy "chay" chỉ bằng lời mà phải có cơ sở vật chất và thiết bị để
tối thiểu để dạy thực hành. Những thiết bị và dụng cụ để dạy thực hành này
không chỉ cung cấp cho thầy giáo mà phải cung cấp cho học sinh để các em rèn
luyện kĩ năng.
Một số phơng tiện, dụng cụ đơn giản thì thầy và trò có thể tự làm nh các
mô hình đơn giản, tiêu bản v.v...

Nhng nói chung cần phải đợc Nhà nớc cung cấp hoặc trờng tự mua sắm
theo danh mục thiết bị, đồ dùng dạy học mà Bộ giáo dục và đào tạo quy định ./.
- 5 -

×