N I DUNG MÔN H CỘ Ọ
PH N I: Nuôi c y mô t bào th c vât (25 Ầ ấ ế ự
ti t)ế
PH N II: Nuôi c y mô t bào đ ng v t (20 Ầ ấ ế ộ ậ
ti t)ế
PH N I: NUÔI C Y MÔ T BÀO TH C V TẦ Ấ Ế Ự Ậ
M đ uở ầ
L ch s phát tri nị ử ể
C s khoa h cơ ở ọ
Ph ng pháp nuôi c y mô và t bào ươ ấ ế
th c v tự ậ
ng d ng c a nuôi c y mô và t bào ứ ụ ủ ấ ế
th c v tự ậ
!!"
#$%&'(&)#! *+,
-.%/!01
!+23 *+0.4+546!,-.%
/!010%
7! 48! (& ! !" *+ , -.%
/!01
TÀI LI U THAM KH OỆ Ả
1. Nguy n c L ngễ Đứ ượ , 2004: Công ngh t bàoệ ế ,
NXB i h c qu c gia Tp H Chí MinhĐạ ọ ố ồ
2. Nguy n c Thành,ễ Đứ 2000: Nuôi c y mô t bào ấ ế
th c v t và ng d ngự ậ ứ ụ . NXB Nông nghi p Hà n i.ệ ộ
3.Nguy n V n Uy nễ ă ể , Nguy n Ti n Th ng, ễ ế ắ 1996:
Nh ng ki n th c c b n v công ngh sinh h cữ ế ứ ơ ả ề ệ ọ , NXB
Giáo d cụ
4.Nguy n V n Uy nễ ă ể , 1996: Nh ng ph ng pháp ữ ươ
công ngh sinh h cệ ọ , NXB Nông nghi pệ
TÀI LI U THAM KH OỆ Ả
5.Vũ Văn Vụ, Sinh lý thực vật ứng dụng, NXB GD –
1998
6. Công ngh t bàoệ ế , Nguy n Hoàng L c,NXB-2006ễ ộ
7. Công ngh nuôi c y mô t bào th c v tệ ấ ế ự ậ , Lê
v n Hoàng, NXB KHKT- 2008ă
8. Roberta H.Smith, 1992 : Plant tissue
Culture; Techniques and Experiments. , Second
edition. Academic Press, 2000.
M c tiêu và yêu c u môn h cụ ầ ọ
-
Ki n th c:ế ứ
+ nguyên t c c a m t s k thu t c b n c a nuôi ắ ủ ộ ố ỹ ậ ơ ả ủ
c y mô và t bào. ấ ế M8 9: ; !<& (& =! >%? $@
148!
+ ng d ng c a k thu t nuôi c y mô t bàoứ ụ ủ ỹ ậ ấ ế
-
K n ngỹ ă :
+ Nuôi c y mô và t bào trên các lo i đ i t ng: ấ ế ạ ố ượ
chu n b môi tr ng nuôi c y, các thao tác nuôi ẩ ị ườ ấ
c y, theo dõi, đánh giá s sinh tr ng c a t bào ấ ự ưở ủ ế
nuôi c y.ấ
+ B o qu n gi ng invitroả ả ố
/A+2
'2B+,C
!!D"%?%!!E'
!)F0.%G/
G&!H&$ICJKL
A$IM0,N>1OCPKL
M t s thu t ng v nuôi c y mô t bào ộ ố ậ ữ ề ấ ế
TV
T m quan tr ng và ng d ng c a ầ ọ ứ ụ ủ
ph ng pháp nuôi c y mô t bào th c ươ ấ ế ự
v tậ
C s khoa h c c a ph ng phápơ ở ọ ủ ươ
M t s thu t ngộ ố ậ ữ
Nuôi c y t bàoấ ế
T bào t các c th nguyên v n (đ ng v t và th c v t) có ế ừ ơ ể ẹ ộ ậ ự ậ
th đ c tách riêng và cho nuôi cho phát tri n trong các ể ượ ể
môi tr ng nuôi c y có ch a h n h p ch t dinh d ng và ườ ấ ứ ỗ ợ ấ ưỡ
nhân t t ng tr ng.ố ă ưở
!
"# $%&'()*
Q
R
Q
S
T
U
& 2
T
-&
V
% >&
V
%
T
$&
U
R!&
T
2
U
&
V
G%
Q
$2
U
2
T
-&
V
%%
T
%!#2
U
)#
U
!
&
V
G&
V
)
V
%
T
%
T
)#
Q
&
T
&:)
T
>&
V
%
T
$&
U
R!&
T
&
V
G
Q
#2
U
%&
V
S
U
M t s thu t ngộ ố ậ ữ
Nuôi c y mô, t bào th c v tấ ế ự ậ
Là khái ni m mô t các ph ng th c nuôi c y các b ph n th c v t ệ ả ươ ứ ấ ộ ậ ự ậ
trong ng nghi m có ch a môi tr ng xác đ nh đi u ki n vô ố ệ ứ ườ ị ở ề ệ
trùng. Nuôi c y các lo i mô tách ra t m t ph n nào đó c a m t c ấ ạ ừ ộ ầ ủ ộ ơ
quan th c v t: lá, thân, hoa, r .ự ậ ễ
Nhân gi ng invitro:ố
1 !HW !A!0%M0%%&!&%
O
&+6!'>.0W!A!MG%%&!&%O)F48!X-"%
0"Y!48!$@1 *+G
W!A!N01:-3
-Z![-/1$&(&N01\$9)]^:)!
[$"0 _!%!A!!"G%X%!>%?-5 *+
$
Lai t bào somaế
*`4?! *+G
[,.B&J-)]
E,-.%:G &+#B&&!
)#!
aX%!G )E!9F\
\-,>/,-`*%X$`
R!Y!(&\
M,.%!$0 _!O
+,-./0123#4#05%(6)
7589:;(<1
b%=
$05%(6)
2=(89:
>$*A
$?*a
c$@*
W+$A*
d%%>&=
%eeD&&&-&
$*W
!A!(&$*
d 0 9
(&W+
%eeD&
&D%&
$*
*+c
W+
T m quan tr ng c a ph ng ầ ọ ủ ươ
pháp nuôi c y mô t bào th c v tấ ế ự ậ
V m t lý lu n sinh h cề ặ ậ ọ
V m t th c ti n s n xu tề ặ ự ễ ả ấ
1.V m t lý lu nề ặ ậ
- *+G fG&$`R!%>]%0"5G
W 3 -` * (& N A!
gNghiên c u v đ c tính c b n c a t bào nh ứ ề ặ ơ ả ủ ế ư
s phân chia, s di truy n và tác d ng c a các ự ự ề ụ ủ
hoá ch t đ i v i t bào và mô trong quá trình ấ ố ớ ế
nuôi c y.ấ
- Nghiên c u qui lu t sinh tr ng và phát tri n ứ ậ ưở ể
cùng m i quan h c a cá th v i môi tr ng.ố ệ ủ ể ớ ườ
2. V m t th c ti n s n xu tề ặ ự ễ ả ấ
Hi n nay ph ng pháp nhân gi ng vô tính th c v t ệ ươ ố ự ậ
trong ng nghi m tr thành k thu t nông nghi p ố ệ ở ỹ ậ ệ
ph bi n.ổ ế
Nh áp d ng k thu t nuôi c y mô, con ng i đã ờ ụ ỹ ậ ấ ườ
thúc đ y th c v t sinh s n nhanh h n, g p nhi u l n ẩ ự ậ ả ơ ấ ề ầ
t c đ v n có c a nó trong t nhiên (nhân nhanh ố ộ ố ủ ự
các cây tr ng quí..) ồ BCDEDDD(F)G#H"7>
7+#-(G#E
Do đó t o ra hàng lo t cá th m i gi nguyên các ạ ạ ể ớ ữ
tính tr ng di truy n c a c th m và làm rút ng n ạ ề ủ ơ ể ẹ ắ
th i gian đ a gi ng m i vào s n xu t quy mô l n, ờ ư ố ớ ả ấ ở ớ
t o sinh kh i l n các ch t có ho t tính SH (alkaloid, ạ ố ớ ấ ạ
steroit)
7!48!(&$@1 *+
G ,-.%N01
W!A!
?%!A!G]
h`i*4)F>"
j`%B`!A!0%
D a vào k thu t nuôi c y đ duy trì và b o ự ỹ ậ ấ ể ả
qu n đ c nhi u gi ng cây tr ng quý hi m.ả ượ ề ố ồ ế
S d ng k thu t nuôi c y và dung h p ử ụ ỹ ậ ấ ợ
protoplast (t bào tr n) đ t o ra nh ng con ế ầ ể ạ ữ
lai xa v m t di truy n mà ph ng pháp lai ề ặ ề ươ
giông c đi n không th c hi n đ c.ổ ể ự ệ ượ
Chuy n các gen mong mu n vào cây tr ng.ể ố ồ
S n xu t các ch t có ho t tính sinh h c t ả ấ ấ ạ ọ ừ
t bào nuôi c y.ế ấ
7!48!MO
ng d ng (tt)Ứ ụ
Nuôi c y mô t bào còn là m t ph ng pháp nghiên c u ấ ế ộ ươ ứ
hi u qu nh t quá trình phát sinh hình thái nhi u loài ệ ả ấ ở ề
th c v tự ậ
B ng ph ng pháp nuôi c y mô, ta hoàn toàn có th lo i b ằ ươ ấ ể ạ ỏ
đ c nh ng cá th nhi m b nh (ph c tráng gi ng)ượ ữ ể ễ ệ ụ ố
T o ra s đ ng lo t v gi ng, t đó t o ra s đ ng lo t c a ạ ự ồ ạ ề ố ừ ạ ự ồ ạ ủ
s n ph m cu i cùng, giúp c gi i hoá đ c khâu tr ng tr t ả ẩ ố ơ ớ ượ ồ ọ
và thu ho ch. Nh đó mà n ng su t lao đ ng t ng lên. ạ ờ ă ấ ộ ă I%
(5##J7I%:)"#K06(L #MN%5##%J&"#O7
PQDDRST.5#(URV(;((5##J:(UW,XY%E
Z<I%C#MN%[\#05%(6)75T40#F7%-#<:V01
(F)4G#(UW]QDDEDDD(F)R (6)75')O0(S0(S0(L
.X(:#E
L CH S PHÁT TRI NỊ Ử Ể
k!&%?C
l!&%?mCnopJqnorpC!"G-&:!&%?
$i)]!C&-D>&4:aYMnopJOCs9%.R!
(&,-.%N01tt+2 !f$ !.
!0],-.%G G[G:--54%!$ !
W&)F$%. !4%, !0[
*ah:G )E! *+u+,A`)!
$
l!&%?mmCnorkgnoKkCd"0&6(&
0&G:*ahM&i:+%$+O
lvW+4N!)FG )E!#-`Ch:w:jK
L CH S PHÁT TRI NỊ Ử Ể
l!&%?mmmCnoKPqnoooCN"0.
*+,-.%#:j,0&60.x>"(&
iy +: &% %%>& 0. W+ ?%
W+#-/= *+?*.=nozp
>.(&!DN01
l!&%?mCnoooq&+C7!48!.
N0.%`i*0]B+G >]
hN0..N(&
*+G ,-.%
5##J201&<:MI( >"7B^_D`7%a 7
<:bS0c#"7B^dD`7%ae([M#;(,;&X4%W>
"7B^fDE
gV<;(X&2h#4+#4i%(5##J05%(6)75j89:;(<1R:
RV<;(F#%-#[9kl0k#0G#'(F)4G#E
ebS0>B^dQ[05%(6)7589:bS0%O%Jm[%J
$:+%*
%Jm%n(%JbI%
]%n(
%J%J 7
%J2%40)a
%J4 0l0ko
m`p`(X(ZE
%J )(U_&\#q#%J74n#b%W7<:r_D&\#q
#%J7m
hN0..N(&
*+G ,-.%
%F#%-#. %F)[2s [(0-%[7q
F) #g [t([(u7(MI#[
F)4>#9](b:[.'R %EE
F)2Mv(R%J0
n2\#2\#89:.X#9J[(=07w[(=0]
?0#v&](F)R %
%J )[BDDx5#2F:g],y2h#(F)#%-#>05%(6)
75E
PDDf(5##J05%(6)75bi(Uc#9MI(b+&X7I%F
#%-#:(5##%-#,F7#n(g%l0z%87[.5%&h(%a0
R:%g 4>#l0z%87.{%#0)(r0)J(L#bw(9%JR:R:%
R :%G#jR:%R :%20)6(UMr#r74O8#%I%|
hN0..N(&
*+G ,-.%
A
&&0D4
{Y&
&&%G%
H%.!!
G>&e%>G