Tải bản đầy đủ (.doc) (15 trang)

(Sáng kiến kinh nghiệm) các biện pháp chỉ đạo ở cơ sở nhằm nâng cao chất lượng HSG lớp 9 dự thi cấp tỉnh

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (274.2 KB, 15 trang )

Các biện pháp chỉ đạo ở cơ sở nhằm nâng cao chất lượng HSG lớp 9 dự thi cấp tỉnh.

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

TÊN SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

“CÁC BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO Ở CƠ SỞ NÂNG CAO
CHẤT LƯỢNG HSG LỚP 9 DỰ THI CẤP TỈNH ”

Lệ Thủy, tháng 05 năm 2019.

 Lê Dương Quyền - HT trường THCS Liên Thủy

Trang: 1


Các biện pháp chỉ đạo ở cơ sở nhằm nâng cao chất lượng HSG lớp 9 dự thi cấp tỉnh.

CỘNG HÒA XÃ HỌI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

TÊN SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

“CÁC BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO Ở CƠ SỞ NÂNG CAO
CHẤT LƯỢNG HSG LỚP 9 DỰ THI CẤP TỈNH ”

Họ và tên: Lê Dương Quyền
Chức vụ: Hiệu trưởng
Đơn vị công tác: Trường THCS Liên Thủy


Lệ Thủy, tháng 05 năm 2019.

 Lê Dương Quyền - HT trường THCS Liên Thủy

Trang: 2


Các biện pháp chỉ đạo ở cơ sở nhằm nâng cao chất lượng HSG lớp 9 dự thi cấp tỉnh.

1.PHẦN MỞ ĐẦU
1.1.Lí do chọn đề tài.
1.1.1. Quan điểm của một số nước tiên tiến về học sinh giỏi
Nh chóng ta ®· biÕt mục tiêu chính của chương trình dành cho häc sinh
giái và häc sinh tài năng nhìn chung các nước đều khá giống nhau. Có thể nêu lên
một số điểm chính sau đây:
Phát triển phương pháp suy nghĩ ở trình độ cao phù hợp với khả năng trí tuệ của
trẻ.
Bồi dưỡng ý thøc lao động, làm việc sáng tạo, phát triển các kĩ năng, phương
pháp và thái độ tự học suốt đời.
Nâng cao ý thức và khát vọng của trẻ về sự tự chịu trách nhiệm.
Khuyến khích sự phát triển về lương tâm và ý thức trách nhiệm trong đóng góp
xã hội.
Phát triển phẩm chất lãnh đạo.
Trên thế giới việc phát hiện và bồi dưỡng häc sinh giái đã có từ rất lâu. Ở
Trung Quốc, từ đời nhà Đường những trẻ em có tài đặc biệt được mời đến sân Rồng để
học tập và được giáo dục bằng những hình thức đặc biệt. Cơ quan GD Hoa Kỳ miêu tả
khái niệm “häc sinh giái” như sau: Đó là những học sinh có khả năng thể hiện xuất
sắc hoặc năng lực nổi trội trong các lĩnh vực trí tuệ, sự sáng tạo, khả năng lãnh đạo,
nghệ thuật, hoặc các lĩnh vực lí thuyết chuyên biệt. Những HS này thể hiện tài năng đặc
biệt của mình từ tất cả các bình diện xã hội, văn hóa và kinh tế”.

Nhiều tài liệu khẳng định: häc sinh giái có thể học bằng nhiều cách khác nhau
và tốc độ nhanh hơn so với các bạn cùng lớp vì thế cần có một Chương trình häc sinh
giái để phát triển và đáp ứng được tài năng của họ. Từ điển bách khoa Wikipedia trong
mục Giáo dục häc sinh giái (gifted education) nêu lên các hình thức sau đây:
Thø nhÊt, lớp riêng biệt (Separate classes): häc sinh giái được rèn luyện
trong một lớp hoặc một trường học riêng, thường gọi là lớp chuyên, lớp năng khiếu.
Nhưng lớp hoặc trường chuyên (độc lập) này có nhiệm vụ hàng đầu là đáp ứng các đòi
hỏi cho những häc sinh giái về lí thuyết (academically). Hình thức này địi hỏi ở nhà
trường rất nhiều điều kiện (không dựa vào được các gia đình phụ huynh) từ việc bảo vệ
häc sinh, giúp đỡ và đào tạo phát triển chuyên môn cho giáo viên đến việc biên soạn
chương trình, bài học...
Thø hai, phương pháp Mông-te-xơ-ri (Montessori method): Trong một lớp
häc sinh chia thành ba nhóm tuổi, nhà trường mang lại cho häc sinh những cơ hội
vượt lên so với các bạn cùng nhóm tuổi. Phương pháp này địi hỏi phải xây dựng được
các mức độ khá tự do, nó hết sức có lợi cho những häc sinh giái trong hình thức học
tập với tốc độ cao.
Thø ba, phương pháp tăng gia tốc (Acceleration): Những häc sinh xuất sắc
xếp vào một lớp có trình độ cao với nhiều tài liệu tương ứng với khả năng của mỗi häc
sinh. Một số trường Đại học, Cao đẳng đề nghị hồn thành chương trình nhanh hơn để
häc sinh có thể học bậc học trên sớm hơn. Nhưng hướng tiếp cận giới thiệu häc sinh

 Lê Dương Quyền - HT trường THCS Liên Thủy

Trang: 3


Các biện pháp chỉ đạo ở cơ sở nhằm nâng cao chất lượng HSG lớp 9 dự thi cấp tỉnh.

giái với những tài liệu lí thuyết tương ứng với khả năng của chúng cũng dễ làm cho HS
xa rời xã hội.

Thø t, phương pháp làm giàu tri thức (Enrichment) toàn bộ thời gian HS học
theo lớp bình thường, nhưng nhận tài liệu mở rộng để thử sức, tự học ở nh.
Thứ năm, phng phỏp Dy nh (Homeschooling) mt na thời gian học tại
nhà học lớp, nhóm, học có cố vấn (mentor) hoặc một thầy một trị (tutor) và khơng cần
dạy.
Thø s¸u, phương pháp học tách rời (Pull-out) một phần thời gian theo lớp häc
sinh giái, phần còn lại học lp thng.
1.1.2 Quan điểm của Đảng ta
iu 35 Hin phỏp nước CHXHCN Việt Nam năm 1992 sửa đổi bổ sung ngày 25
tháng12 năm 2001đã ghi: "Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu. Nhà nước phát
triển giáo dục nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài. Mục tiêu
của giáo dục là hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của cơng
dân; đào tạo những người lao động có nghề, năng động và sáng tạo, có niềm tự hào dân
tộc, có đạo đức, có ý chí vươn lên góp phần làm cho dân giầu nước mạnh, đáp ứng yêu
cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc". Qua đó chúng ta thấy cơng việc đào
tạo và bồi dưỡng nhân tài nói chung và cơng việc bồi dưỡng học sinh giỏi ở bậc học phổ
thơng nói riêng là vấn đề tất yếu trong giai đọan hiện nay vµ trong xu thế hội
nhập của nớc trong tơng lai.
Điều này cũng thĨ hiƯn râ ë Lt Gi¸o dơc 2005 "Mục tiêu của giáo
dục phổ thông là giúp học sinh phát triển tồn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm
mỹ và các kỹ năng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo, hình
thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm
công dân; chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham
gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc".
Tại đại hội Đảng toàn quốc lần VIII và IX Đảng ta đều xác định và nhấn mạnh:
“Giáo dục là quốc sách hàng đầu là một trong những động lực quan trọng tạo sự chuyển
biến toàn diện trong phát triển giáo dục và đào tạo”
Xuất phát từ quan điểm chỉ đạo của Đảng về giáo dục - đào tạo, thực hiện chiến
lược phát triển giáo dục 2001 - 2010, ngành giáo dục đang tích cực từng bước đổi mới
nội dung chương trình đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới phương pháp dạy học,

đổi mới công tác quản lý giáo dục nâng cao chất lượng quản lý dạy bồi dưỡng học sinh
giỏi nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo, nhằm hồn thành mục tiêu: “Nâng
cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài”. Cũng trong nghị quyết TW II khoá
VIII đã nêu những giải pháp phát triển giáo dục cùng với việc cải tiến các vấn đề về
cơng tác giáo dục tồn diện học sinh cả mặt tri thức lẫn đạo đức học sinh.
Chính vì vậy công tác bồi dưỡng học sinh giỏi thực chất là một hoạt động dạy
học đòi hỏi người giáo viên phải tuân thủ các yêu cầu sư phạm, các nguyên tắc cũng
như phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính sáng tạo của người học, người học
thực sự là chủ thể của hoạt động dạy học. Do đó người quản lí ở cơ sở phải biết khơi
dậy trong đội ngũ giảng dạy các cách làm, cách giải quyết một vấn đề cụ thể trong điều
 Lê Dương Quyền - HT trường THCS Liên Thủy

Trang: 4


Các biện pháp chỉ đạo ở cơ sở nhằm nâng cao chất lượng HSG lớp 9 dự thi cấp tỉnh.

kiện diễn ra hoạt động bồi dưỡng ở cơ sở quản lí của mình. Và người quản lí ở cơ sở
cũng phải nắm bắt được các hình thức giáo dục học sinh giỏi. Từ đó đề ra các biện pháp
chỉ đạo sáng tạo để tổ chức tốt các hoạt động dạy học, bồi dưỡng để đội ngũ xác định rõ
mục đích trách nhiệm của bản thân mình từ đó có các phương pháp dạy học sáng tạo
tuỳ theo đặc trưng từng bộ môn bồi dưỡng để đạt hiệu quả cao nhất.
1.1.3. Tình hình bồi dưỡng HSG tại huyện Lệ Thủy.
Từ những năm đầu thập kỷ 90 của thế kỷ XX, Ngành Giáo dục Lệ Thủy đã chú
trọng hoạt động nâng cao chất lượng giáo dục tồn diện trong đó chú trọng chất lượng
giáo dục mũi nhọn. Đó là nhiệm vụ trung tâm của toàn ngành, của mọi cơ sở giáo dục.
Để thực hiện có hiệu quả mục tiêu đó, giải pháp quan trọng đặt ra cho cấp THCS là thực
hiện đổi mới phương pháp dạy học. Mục tiêu của đổi mới là nhằm nâng cao chất lượng
dạy học, chất lượng đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng ngày càng cao của sự nghiệp cơng
nghiệp hố, hiện đại hố đất nước và yêu cầu hội nhập khu vực và quốc tế.

Trong những năm gần đây vị thế chất lượng học sinh giỏi của Huyện Lệ Thuỷ
ngày càng ngang tầm với chất lượng đại trà cũng như các nhiệm vụ chính trị khác của
ngành, đã khẳng định chất lượng HSG so với các huyện bạn, là địa chỉ tin cậy cho mọi
người.
1.1.4. Điểm mới của đề tài.
Công tác chỉ đạo bồi dưỡng HSG tại các trường THCS ngày càng khó khăn từ
khi có cơ chế bỏ trường chuyên lớp chọn. Bởi vậy trong thực tế quản lí cịn gặp rất
nhiều lúng túng trong việc tìm ra các giải pháp chỉ đạo giáo viên tại trường bồi dưỡng
cho học sinh tại chỗ.
Hiện nay các biện pháp chỉ đạo quản lí ở cơ sở để nâng cao hiệu quả chưa được
cán bộ quản lí các cấp triển khai nhân rộng trên địa bàn huyện để các trường cùng học
tập. Bởi vậy nếu người quản lí mạnh dạn suy nghĩ các phương pháp chỉ đạo sát với thực
tiễn nhà trường thì sẽ được hiệu quả cao trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi tại các
nhà trường.
Nhận thấy đây là một vấn đề quan trọng có vị trí chiến lược lâu dài và cũng để
khẳng định "thương hiệu" giáo dục Lệ Thuỷ thì mỗi một cán bộ quản lí, mỗi một giáo
viên phải trăn trở tìm được các giải pháp tối ưu để làm tốt công việc đầy gian khó là bồi
dưỡng ngày càng được nhiều nhân tài cho quê hương và đất nước. Với suy nghĩ như vậy
qua một số năm cơng tác quản lí chỉ đạo hoạt động ở trường THCS bản thân tôi trăn trở
suy nghĩ tìm ra những giải pháp để chỉ đạo nâng cao hiệu quả hoạt động này. Trong
phạm vi một sáng kiến kinh nghiệm tôi xin được trao đổi "Các biện pháp chỉ đạo ở cơ
sở nhằm nâng cao chất lượng HSG lớp 9 dự thi cấp tỉnh".
1.2.Phạm vi áp dụng của sáng kiến kinh nghiệm
Các biện pháp chỉ đạo ở cơ sở nhằm nâng cao chất lượng HSG lớp 9 dự thi cấp tỉnh
được áp dụng tại trường THCS nơi tôi đang công tác.
*

*

*


 Lê Dương Quyền - HT trường THCS Liên Thủy

Trang: 5


Các biện pháp chỉ đạo ở cơ sở nhằm nâng cao chất lượng HSG lớp 9 dự thi cấp tỉnh.

2.PHẦN NỘI DUNG
2.1.Thực trạng của nội dung cần nghiên cứu
2.1.1. Về học sinh
Học sinh lớp 9 bậc học THCS Lệ Thuỷ nói chung và trường THCS tơi đang cơng
tác nói riêng chất lượng đại trà đạt ở mức cao, HS năm vững các kiến thức và kĩ năng
cơ bản của bộ mơn do đó kết quả tuyển sinh vào cấp THPT có những năm điểm sàn
nằm ở vị trí số 1 trong toàn tỉnh. Tuy nhiên chất lượng mũi nhọn chưa đáp ứng với yêu
cầu nhiệm vụ đặt ra. Kết quả kiểm tra chọn HSG lớp 9 trường THCS tôi đang công tác
năm học 2011 - 2012 đạt kết quả chưa được tương xứng mặc dù có nhiều cố gắng:
Tham gia 19 em chỉ có 13 em đạt giải, trong đó giải nhất khơng có, giải Nhì 2 giải, giải
Ba 2 giải và Khuyến khích 9 giải, đặc biệt bộ mơn Tốn khơng có giải nào. Cá biệt có
nhiều em điểm kiểm tra học sinh giỏi tỉnh rất thấp: có điểm dưới 2,90; điểm từ 1,00 đến
3,000 chiếm tỉ lệ khá cao 5.26%; điểm thi dưới 5,00 có 2/19 em chiếm tỉ lệ 10,6 (xem
bảng 1, bảng 2).
Nguyên nhân của kết quả trên là: Một bộ phận học sinh vào học ở các lớp bồi
dưỡng chưa được lựa chọn kỹ, thậm chí một số em kiến thức cơ bản chưa thực sự nắm
vững, làm ảnh hưởng đến chất lượng bồi dưỡng ở các đội tuyển. Học sinh lớp 9 trong
các lớp bồi dưỡng cịn có một bộ phận học sinh có năng lực khơng có điều kiện tham
gia, hoặc tham gia học chưa đảm bảo chuyên cần. Học sinh còn bị chi phối bởi nhiều
hoạt động ở các trường. Những năm học trước, việc bồi dưỡng học sinh giỏi chưa đảm
bảo tính hệ thống, nhiều thời gian học sinh nghĩ nhiều mà không được dạy bù kịp thời
nên các em nảy sinh tư tưởng chán học. Học sinh và phụ huynh ý thức về tham gia bồi

dưỡng các môn xã hội thiếu tích cực.
2.1.2. Về giáo viên:
Giáo viên bồi dưỡng tuyến 2 đã được BGH nhà trường tuyển chọn các đồng chí
tiêu biểu của Hội đồng sư phạm nhà trường là các đồng chí có uy tín trong cơng tác
giảng dạy. Tuy nhiên nhìn chung một số đồng chí chưa đầu tư nhiều thời gian cho cơng
tác bồi dưỡng, vì nhiều lí do (tham gia nhiều vào cơng việc ở nhà trường, khơng chịu
khó tích luỹ kiến thức theo các chun đề mình đảm nhận qua các kênh thơng tin khác
nhau,..).
Việc biên soạn chương trình của các nhóm bộ mơn bồi dưỡng tuyến 2 từng môn
chưa thật khoa học, một số chuyên đề bồi dưỡng chưa đồng bộ với kiến thức các bộ
mơn liên quan. Chưa có biện pháp bổ sung kiến thức cơ bản bộ môn và kiến thức công
cụ kịp thời để tiến hành bồi dưỡng chuyên đề có chất lượng.
Trong q trình thực hiện cơng tác bồi dưỡng theo kế hoạch năm học một số đồng
chí triển khai thiếu tính sáng tạo: khơng điều chỉnh chương trình dạy học, chưa bám sát
đối tượng nên khi phân loại HS cịn mang tính cảm tính, thiếu cơ sở khoa học do đó nảy
sinh hiện tượng nhiễu, tiếp sức cho học sinh chưa sát.

 Lê Dương Quyền - HT trường THCS Liên Thủy

Trang: 6


Các biện pháp chỉ đạo ở cơ sở nhằm nâng cao chất lượng HSG lớp 9 dự thi cấp tỉnh.

Quỹ thời gian dành cho giáo viên bồi dưỡng còn hạn chế; kính phí hỗ trợ cho
giáo viên khơng có, nên động lực bồi dưỡng chưa cao.
2.1.3. Cơng tác quản lí
Cơng tác quản lý tuy đã có những thay đổi nhưng vẫn cịn một số bất cập. Đó là
chỉ đạo chưa sâu sát, cụ thể; còn mang nặng nếp làm cũ, ít có sự phát hiện đề xuất điều
chỉnh; cịn bộc lộ rõ sự chủ quan; chưa có sự tác động tích cực về mặt chun mơn. Hồ

sơ quản lí tuy được xác lập nhưng không phản ánh hết hoạt động dạy học của thầy và
trị, cũng như các thơng tin quan trọng khác.
Sự nắm bắt thông tin về người học, về người dạy và các chủ trương, biện pháp
chỉ đạo của Phòng giáo dục nhiều lúc chưa kịp thời.
Kế hoạch bổ sung tài liệu cho giáo viên và học sinh, tài liệu để giáo viên tham
khảo còn hạn chế. Do đó tài liệu chưa được bổ sung, việc khai thác sử dụng chưa thành
nền nếp.
Quản lí tuy đã làm tốt cho cơng tác xã hội hố trong bồi dưỡng học sinh giỏi,
nhưng vẫn cịn hạn chế đó là: chưa huy động được sự tham gia đóng góp của phụ huỵnh
và các trường trong việc bồi dưỡng học sinh giỏi; chưa huy động huynh mua tài liệu
học tập theo giới thiệu của giáo viên giảng dạy, chưa khơi dậy phong trào học thêm ở
các bộ mơn, việc tìm hiểu việc học của con em ở trường cịn giao khốn cho nhà
trường,...
*Bảng 1:
THỐNG KÊ SỐ GIẢI HSG LỚP 9 NĂM HỌC 2011 – 2012

Giải cá nhân
TT

Tổng gải
cn

Mơn

HS điểm cao nhất

NHẤT NHÌ BA KK

1


Toán

0

0

0

0

0

2

Văn

0

0

1

1

2

6.00

3




0

0

0

2

2

5.25

4

Hoá

0

0

0

1

1

7.00


5

Sinh

0

0

0

1

1

6.25

6

Sử

0

1

1

1

3


8.50

7

Địa

0

1

0

0

1

8.25

8

Anh

0

0

0

2


2

6.90

 Lê Dương Quyền - HT trường THCS Liên Thủy

Trang: 7


Các biện pháp chỉ đạo ở cơ sở nhằm nâng cao chất lượng HSG lớp 9 dự thi cấp tỉnh.

9

Tin

0

0

0

1

1

5.00

Tổng

0


2

2

9

13

*Bảng 2:
THỐNG KÊ TỈ LỆ ĐIỂM CỦA HỌC SINH THAM GIA DỰ THI NĂM HỌC 2011 -2012

ĐIỂM
TT MÔN

TỔNG
SỐ

0.0 - 2.9

3.0 - 4.9

5.0 - 6.4

SL

TL

SL


TL

SL

6.5 - 7.9

8.0 - 10.0

TL

SL

TL

SL

TL

1

Toán

0

0

0.00

0


0.00

0

0.00

0

0.00

0

0.00

2

Văn

2

0

0.00

0

0.00

2


100.00

0

0.00

0

0.00

3



3

1

33.33

0

0.00

2

66.67

0


0.00

0

0.00

4

Hoá

1

0

0.00

0

0.00

0

0.00

1

100.00

0


0.00

5

Sinh

4

0

0.00

1

25.00

3

75.00

0

0.00

0

0.00

6


Sử

3

0

0.00

0

0.00

1

33.33

1

33.33

1

33.33

7

Địa

1


0

0.00

0

0.00

0

0.00

0

0.00

1

100.00

8

Anh

4

0

0.00


0

0.00

3

75.00

1

25.00

0

0.00

8

Tin

1

0

0.00

0

0.00


1

100.00

0

0.00

0

0.00

Tổng

19

1

5.26

1

5.26

12

63.16

3


15.79

2

10.53

Từ cơ sở thực trạng nêu trên, trong năm học 2012 -2013 với cương vị là chỉ đạo
chun mơn nhà trường, qua q trình chỉ đạo bước đầu chúng tôi đã triển khai các giải
pháp cơ bản sau:
2.2.Các giải pháp
2.2.1. Tăng cường công tác thông tin.
Giáo viên bồi dưỡng và tổ chuyên môn phải tích cực tranh thủ kịp thời sự chỉ đạo
của BGH nhà trường. Đồng thời làm tốt công tác tham mưu với cấp trên, với chính
quyền địa phương để có những hỗ trợ kịp thời cho công tác bồi dưỡng.
Nắm bắt thơng tin và xử lí thơng tin kịp thời để kế hoạch dạy học tại trường diễn
ra theo đúng kế hoạch của giáo viên bồi dưỡng tại THCS Kiến Giang. Bao gồm các loại
thông tin sau:
+Thông tin giữa giáo viên và cán bộ quản lí nhằm giải quyết các thắc mắc cho đội
ngũ (về chế độ, chương trình,..)
+Thơng tin giữa giáo viên dạy và học sinh, nhằm phát hiện những vấn đề nảy
sinh các tình huống sư phạm để có các giải pháp đồng bộ. Ví dụ phải phát hiện nhanh

 Lê Dương Quyền - HT trường THCS Liên Thủy

Trang: 8


Các biện pháp chỉ đạo ở cơ sở nhằm nâng cao chất lượng HSG lớp 9 dự thi cấp tỉnh.

các học sinh nghỉ học và thông báo cho phụ huynh và trường sở tại để có biện pháp xử

lí.
+Thơng tin giữa giáo viên và phụ huynh nhằm cáo các giải pháp phối hợp trong
giáo dục học sinh. Biện pháp cụ thể đó là hàng tháng giáo viên dạy chính phải gửi bản
báo cáo đánh giá quá trình học tập của học sinh trong đó nêu rõ về các nội dung thông
tin sau: tỉ lệ chuyên cần, thái độ ý thức học bài trên lớp, việc hoàn thành các bài tập
được giao, kết quả trung bình các bài kiểm tra trong tháng (kiểm tra theo chương trình,
kiểm tra miệng, kiểm tra vở, kiểm tra đột xuất theo các chuyên đề nhỏ,..) và xếp thứ
hạng của học sinh, qua đó giúp học sinh cũng như phụ huynh hình dung học lực của con
em mình từ đó các giải pháp để động viên học sinh học tập tốt hơn.
+Thông tin giữa nhà trường và cơ quan chỉ đạo, nhằm xin các chủ trương, việc
thanh toán chế độ cho đội ngũ kịp thời, các giải pháp nảy sinh trong quá trình điều hành
kế hoạch bồi dưỡng.
2.1.2. Làm tốt công tác bồi dưỡng đội ngũ giảng dạy.
Xác định đây là một nhiệm vụ thường xuyên vì rằng nếu khơng tự bồi dưỡng thì
đội ngũ sẽ tụt hậu so với học sinh trong việc tiếp thu các chuyên đề. Bởi vậy mà phải
luôn tăng cường công tác tự bồi dưỡng của các giáo viên dạy thông qua tự nghiên cứu
tài liệu, qua dự giờ thăm lớp, học hỏi kinh nghiệm ở các thành viên trong HĐBD nhà
trường và Phịng giáo dục.
Tăng cường dự giờ góp ý cho đội ngũ về phương pháp giảng dạy.
Tổ chức, vận động cho đội ngũ đi tìm hiểu thực tế giảng dạy của các đơn vị bạn.
Trang bị đủ sách, tài liệu cơ bản cho đội ngũ giáo viên và học sinh nghiên cứu.
Sinh hoạt nhóm chun mơn định kì, hàng tháng để rút kinh nghiệm giảng dạy.
Có biện pháp chỉ đạo cụ thể đối từng nhóm chun mơn tuỳ theo đặc trưng của từng
nhóm. Trong sinh hoạt nhóm cũng có những nội dung cụ thể.
Ví dụ: Đầu năm trước khi bồi dưỡng chỉ đạo cho các nhóm sinh hoạt để xác định
nhiệm vụ, biện pháp kĩ thuật trong soạn bài, tuỳ theo đặc trưng bộ môn để soạn một
buổi dạy chuyên đề. Về kết cấu các dạng bài giảng của giáo viên:
+ Kiến thức mới: GV căn cứ SGK, SBT, chuẩn kiến thức theo QĐ 16/2006 chọn
các kiến thức kĩ năng cơ bản nhất, đặc biệt các kiến thức, kĩ năng phục vụ cho học sinh
tiếp nhận các chuyên đề soạn bài. Trong quá trình dạy các kiến thức kĩ năng học sinh

khó (thơng qua việc làm bài tập của học sinh ở nhà) tiếp nhận thì GV đầu tư thời gian
soạn và dạy tiếp sức cho HS ngay tại các tiết học.
+ Ôn chuyên đề: Nhắc lại kiến thức, kĩ năng của chuyên đề 10% thời lượng .Làm
các dạng bài tập mang nội dung của chuyên đề nhưng phải gắn với năng lực của từng
học sinh. Có bài tập làm tại lớp: thầy và trò làm chung với nhau 50% thời lượng, còn lại
40% thời lượng dành cho HS tự làm, GV kèm từng học sinh, cho HS giải bài trên lớp.
Mỗi chuyên đề ra bài tập về nhà: BT vận dụng kiến thức cơ bản 20%, BT áp dụng 40%,
BT nâng cao 40%, trong đó lượng bài tập khoảng 4 - 6 bài tùy theo năng lực tiếp thu
chuyên đề của học sinh. Có phiếu theo dõi việc làm bài tập của học sinh.
+ Dạy chuyên đề mới: Bổ túc kiến thức, kĩ năng của chuyên đề khoảng 20% thời
lượng trong dó chú trọng ví dụ vận dụng. Làm các dạng bài tập mang nội dung của
chuyên đề nhưng phải gắn với năng lực của từng học sinh, đảm bảo bài tập áp dụng KT,
 Lê Dương Quyền - HT trường THCS Liên Thủy

Trang: 9


Các biện pháp chỉ đạo ở cơ sở nhằm nâng cao chất lượng HSG lớp 9 dự thi cấp tỉnh.

KN cơ bản, bài tập áp dụng, bài tập nâng cao. Có bài tập làm tại lớp: thầy và trị làm
chung với nhau 40% thời lượng, còn lại 40% dành cho HS tự làm, GV kèm từng học
sinh, cho học sinh giải bài trên lớp. Mỗi chuyên đề ra bài tập về nhà: BT vận dụng kiến
thức cơ bản 40%, BT nâng cao 30%, BT khó 30% khoảng 4 - 6 bài tập tùy theo năng
lực tiếp thu chuyên đề của học sinh. Có phiếu theo dõi việc làm bài tập của học sinh.
BGH nhà trường tạo điều kiện về thời gian cho đội ngũ nghiên cứu tài liệu, sọan
bài.
2.1.3. Tăng cường cơng tác giáo vụ.
Trong q trình tiên hành bồi dưỡng cán bộ quản lí phải có mặt để quản lí, giải
quyết các tình huống nảy sinh.
Thiết lập các hồ sơ quản lí theo tinh thần quản các hoạt động dạy và học. Hồ sơ

gỉang dạy bồi dưỡng bao gồm. Đầu năm học công bố cho đội ngũ thảo luận hồ sơ như
vậy được chưa và tổ chức thực hiện. Hệ thống hồ sơ bao gồm:
Về hồ sơ giáo viên trực tiếp bồi dưỡng:
+ Giáo án giảng dạy.
+ Chương trình khung.
+ Kế hoạch giảng dạy bộ môn.
+ Sổ điểm cá nhân.
+ Phiếu theo dõi việc làm bài tập của học sinh.
+ Sổ hội họp.
+ Phiếu báo giảng.
+ Sổ chủ nhiệm
+ Sổ dự giờ.
+ Lưu các báo cáo, đề xuất của cá nhân hoặc nhóm chun mơn.
Về hồ sơ quản lí việc dạy học của giáo viên và học sinh:
+ Sổ kiểm tra đánh giáo viên học sinh.
+ Sổ dự giờ.
+ Sổ đầu bài các lớp học.
+ các báo cáo tiếp sưc hang tháng.
Hệ thống hồ sơ này phải thiết kế sát thực với điều kiện dạy học, khơng máy móc
theo các mẫu đã có. Khi xây dựng phải với tinh thần nội dung gọn, bảo đảm cho GV dễ
thực hiện, tránh hình thức. Nội dung chủ yếu tập trung quản lí chặt đối tượng học sinh,
theo dõi được diễn biến các giai đoạn học tập của các em từ đó mỗi em tìm ra các giải
pháp tối ưu để bồi dưỡng.
Ví dụ: Thiết kế sổ chủ nhiệm cho GV bồi dưỡng sổ này hình thức giống sổ chủ
nhiệm dành cho dạy đại trà, nhưng có một thơng tin như sau để kiểm soát chất lượng
dạy của GV và việc học của học sinh:
THEO DÕI DIỄN BIẾN CHẤT LƯỢNG HỌC SINH
T
T


Họ và tên

Thán
g

1

A

9
10

Điểm
trung
bình

Số BT hồn
thành/Só bài
tập được giao

Chất lượng làm bài
tập
(Kiến thức, kĩ năng,
trình bày)

 Lê Dương Quyền - HT trường THCS Liên Thủy

Giải pháp tác
động


Trang: 10


Các biện pháp chỉ đạo ở cơ sở nhằm nâng cao chất lượng HSG lớp 9 dự thi cấp tỉnh.
11
9

2

B

10
11

Duy trì nề nếp sinh hoạt tổ, nhóm chun mơn. Sinh hoạt tổ phải có nội dung, có
kế hoạch cụ thể để tất cả các giáo viên tham gia bồi dưỡng phải được ý kiến của mình,
từ đó đề xuất các gải pháp nhằm nâng cao chất lượng bồi dưỡng.
2.1.4. Tăng cường công tác kiểm tra, đánh giá
2.1.4.1.Đối với Ban giám hiệu
Làm tốt các hình thức kiểm tra đối giáo viên: Kiểm tra hồ sơ, kiểm tra việc dạy
học, kiểm tra thực hiện các quy định về chuyên môn, kiểm tra cơng tác chủ nhiệm, dự
giờ, góp ý cho đội ngũ giáo viên,..Sau khi kiểm tra phải trả thông tin, tư vấn thúc đẩy
cho đội ngũ, nhân rộng những nhân tố mới, yêu cầu họ khắc phục những tồn tại và hạn
chế.
Chú trọng thúc đẩy và tư vấn đặc biệt các đồng chí trẻ mới tham gia vào lỉnh vực
bồi dưỡng HSG.
2.1.4.2.Đối với giáo viên
Giáo viên tăng cường công tác kiểm tra, giám sát tình hình làm bài tập của học
sinh ở lớp cũng như ở nhà. Tích cực kiểm tra việc học và làm bài tập của học sinh trên
lớp. Có sự phản hồi thơng tin kịp thời với GV dạy chính.

2.1.4.3.Đối với học sinh
Đây là nhân tố quyết định đến chất lượng học sinh giỏi, nên công tác quản lí phải
chú trộng kiểm tra, đánh giá học sinh. từ đó bước đầu chúng ta hình dung mức học sinh
như thế nào, từ đó để có giải pháp tác động.
Thơng qua sổ điểm, sổ đầu bài thiết lập phần mềm tính điểm học sinh theo từng
tháng qua đó nắm bắt được diễn biến chất lượng của học sinh. Thông qua sổ chủ nhiệm
để nắm bắt tỉ lệ chuyên cần của từng học sinh, để chỉ đạo cho Giáo viên dạy tiếp sức kịp
thời.
2.1.5. Tranh thủ sự chỉ đạo tiếp sức của HĐBD, tích cực hỏi ý kiến chuyên gia
Làm tốt công tác tham mưu với lãnh đạo, chuyên viên tạo thời gian để cho giáo
viên dạy tiếp xúc với HĐBD, các chuyên gia để học hỏi kinh nghiệm.Tích cực học hỏi ở
các đơn vị có bề dày trong cơng tác bồi dưỡng học sinh giỏi như THCS Kiến Giang,
THCS Sơn Thủy,.. Mua sắm đủ cơ số sách, tạp chí, tài liệu, tài nguyên mạng (Ngân
hàng đề thi, các chuyên đề bồi dưỡng theo từng bộ môn, các giải pháp kĩ thuật trong bồi
dưỡng,...)
2.1.6. Làm tốt cơng tác xã hội hóa giáo dục.
Tăng cường công tác tuyên truyền rộng rãi trong cha mẹ học sinh, các trường có
học sinh tham gia công tác bồi dưỡng nhằm làm chuyển biến nhận thức về công tác bồi
dưỡng học sinh giỏi. Để họ quan tâm tạo điều kiện, động viên con em học tập tốt hơn,
trang bị cho con em đầy đủ sách vở, đồ dùng dạy học, thường xuyên liên lạc với nhà
trường để nắm được tình hình học tập của con em mình

 Lê Dương Quyền - HT trường THCS Liên Thủy

Trang: 11


Các biện pháp chỉ đạo ở cơ sở nhằm nâng cao chất lượng HSG lớp 9 dự thi cấp tỉnh.

Khuyến khích các hình thức học gia sư nhằm nâng cao kiến thức cũng như kĩ

năng làm bài cho học sinh.
2.1.8. Chỉ đạo bổ sung và lựa chọn học sinh vào các đội tuyển.
Một số môn đặc trưng, số lượng chưa ổn định thì giáo viên dạy có thể về cơ sở
tuyển chọn và bổ sung thêm học sinh. Nhưng phải có kế hoạch kèm cặp bổ túc kiến
thức cho học sinh mới vào.
Các trường đăng kí bổ sung học sinh và giao cho các giáo viên có thế mạnh về bộ
môn ở trường tổ chức dạy gia sư cho các học sinh.
2.1.9. Làm tốt công tác thi đua khen thưởng.
Khen thưởng phải bám sát các văn bản của nhà nước để bảo đảm quyền lợi của
người dạy cũng như người học, việc khen thưởng cho giáo viên phải gắn với việc khen
thưởng của học sinh nghĩa là thành tích của thầy phải gắn với thành tích của trị. Tổ
chức khen thưởng thì thơng tin cho các đối tượng phải kịp thời, để thúc đẩy phong trào
bồi dưỡng, tạo động lực cho người dạy có niềm phấn khởi trong cơng việc. Việc tổ chức
trao thưởng nên làm long trọng để tạo ra dư luận tốt cho việc dạy bồi dưỡng.
Tuỳ theo đặc điểm từng nhà trường mà có thêm những hình thức thưởng thêm
cho học sinh cũng như giáo viên.
Sau khi áp dung các giải pháp chỉ đạo trên chỉ đạo thực hiện công tác bồi
dưỡng học sinh giỏi THCS tôi đang công tác đạt kết quả đạt như sau (xem Bảng 3, 4).
*Bảng 3:
THỐNG KÊ SỐ GIẢI HSG LỚP 9 NĂM HỌC 2012 – 2013

TT

Tổng
Mơn
gải
NHẤT NHÌ BA KK cn
Giải cá nhân

HS điểm cao nhất


1

Toán

0

0

2

1

3

7.75

2

Văn

0

0

1

0

1


5.50

3



0

0

1

1

2

6.75

4

Hoá

0

0

2

0


2

7.00

5

Sinh

0

0

0

2

2

7.00

6

Sử

0

0

0


2

2

5.00

7

Địa

0

0

0

0

0

5.25

8

Anh

0

0


1

2

3

6.90

 Lê Dương Quyền - HT trường THCS Liên Thủy

Trang: 12


Các biện pháp chỉ đạo ở cơ sở nhằm nâng cao chất lượng HSG lớp 9 dự thi cấp tỉnh.

9

Tin

0

0

1

1

2


Tổng

0

0

8

9

17

8.00

(Quyết đinh số 628/QĐ-SGDĐT ngày 08 tháng 4 năm 2013 của Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo
về việc khen thưởng thành tích thi chọn học sinh giỏi tỉnh lớp 9 và lớp 11 năm học 2012 - 2013)

*Bảng 4:
THỐNG KÊ TỈ LỆ ĐIỂM CỦA HỌC SINH THAM GIA DỰ THI NĂM HỌC 2012 – 2013

ĐIỂM
TT MÔN

TỔNG
SỐ

0.0 - 2.9

3.0 - 4.9


5.0 - 6.4

6.5 - 7.9

8.0 - 10.0

SL

TL

SL

TL

SL

TL

SL

TL

SL

66.67
100.0
0

1


33.33

0

0.00

0

0.00

0

0.00

2

40.00

1

20.00

0

0.00

1

33.33


2

66.67

0

0.00

33.33
100.0
0
100.0
0

2

66.67

0

0.00

0

0.00

0

0.00


0

0.00

0

0.00

2

50.00

1

25.00

0

0.00

1

33.33

0

0.00

1


33.33

14

53.85

7

26.92

1

3.85

1

Toán

3

0

0.00

0

0.00

2


2

Văn

1

0

0.00

0

0.00

1

3



5

1

4

Hoá

3


0

20.0
0
0.00

5

Sinh

3

0

6

Sử

2

7

Địa

8
8

0

20.0

0
0.00

0.00

0

0.00

1

0

0.00

0

0.00

2

2

0

0.00

0

0.00


2

Anh

4

0

0.00

1

Tin

3

0

0.00

1

Tổng

26

1

3.85


3

1

25.0
0
33.3
3
11.54

TL

(Quyết đinh số 628/QĐ-SGDĐT ngày 08 tháng 4 năm 2013 của Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo
về việc khen thưởng thành tích thi chọn học sinh giỏi tỉnh lớp 9 và lớp 11 năm học 2012 - 2013)

Qua các bảng số liệu này chúng ta thấy số lượng học sinh tham gia 26 đông hơn
năm học 2011 - 2012 là 19 em. Giải cá nhân có 17/26 em đạt giải chiểm tỉ lệ 65,3%,
trong khi đó năm học 2011 - 2012 chỉ có 13/19 em đạt giải. Tuy nhiên do khách quan
nên tỉ lệ đạt giải Nhất, Nhì khơng có nhưng số giải Ba có đến 8/26, giải Khuyến khích
có 9/26. Học sinh có điểm cao nhất là 8.00 điểm .
Kết quả về điểm số của từng em được tăng lên đáng kể điểm từ 1,00 đến 3,000
giảm xuống đáng kể chỉ còn 1/26 em chiếm tỉ lệ 3,85% so với năm học 2011 -2012 là
1/19 em chiếm tỉ lệ 5,26%.
 Lê Dương Quyền - HT trường THCS Liên Thủy

Trang: 13


Các biện pháp chỉ đạo ở cơ sở nhằm nâng cao chất lượng HSG lớp 9 dự thi cấp tỉnh.


Chất lượng bộ mơn Tốn có nhiều chuyển biến: có 3/3 em tham dự thi có giải, có
học sinh đạt 7.75 điểm cao nhất huyện, trong khi đó năm học 2011 - 2012 khơng có em
nào.
Từ sự phân tích trên, cho chúng ta thấy các giải pháp trên là sát đúng với thực tế
công tác bồi dưỡng tại THCS tôi đang công tác nên đã gặt hái bước đầu những kết quả
quan trọng, tạo sự động viên khích lệ cho đội ngũ yên tâm công tác trong việc bồi
dưỡng, tiếp sức học sinh giỏi tuyến 2 tại nhà trường.
*
* *
3.PHẦN KẾT LUẬN
3.1.Ý nghĩa của sáng kiến
Việc bồi dưỡng học sinh giỏi là một cơng việc đầy khó khăn, địi hỏi phải biết
phát huy sức mạnh tổng hợp của nhiều lực lượng giáo dục. Chúng ta phải biết khai thác
những thuận lợi, lợi thế của học sinh, của đội ngũ, tranh thủ sự chỉ đạo của các cấp uỷ
Đảng, của cơ quan chỉ đạo cấp trên để khơi dậy lòng đam mê học của học sinh, lịng
nhiệt tình của người dạy, sự đầu tư của cơ quan chỉ đạo, sự đồng thuận của xã hội đặc
biệt là lực lương phụ huynh... Trong đó sự năng động, dám nghĩ dám làm của cán bộ
quản lí cơ sở nhằm cụ thể hố các chủ trường, đường lối của cấp trên cũng như thực
hiện các giải pháp của ngành. Người cán bộ phải đam mê với công việc, phải thực sự
gần gũi đội ngũ, gần gũi học sinh, mạnh dạn đề xuất các chủ trương, biện pháp phù hợp
với tình hình hiện tại để thúc đẩy quá trình bồi dưỡng đi đúng hướng theo tinh thần chỉ
đạo của ngành.
Bồi dưỡng HSG giỏi là một vấn đề nhạy cảm, đòi hỏi nghệ thuật dạy học cao của
nhà sư phạm vì học sinh thực sự là các tinh hoa của các em cùng trang lứa. Làm tốt vấn
đề này thì ở cơ sở phải có các giải pháp sáng tạo để thực hiện tốt các biện pháp chỉ đạo
của cấp trên.
Để làm được vấn đề này thì theo tôi chúng ta phải lưu ý một số bài học kinh
nghiệm trong công tác chỉ đạo bồi dưỡng học sinh giỏi ở cơ sở. Đó là:
Một là, Người làm cơng tác quản lí phải năm bắt được các văn bản, tư tưởng chỉ

đạo, các biện pháp chỉ đạo của ngành từ đó cụ thể hố vào tình hình thực tế của đơn vị
mình cho phù hợp. Xây dựng được kế hoạch có tính khả thi; tạo sự đồng tâm trong tập
thể nhà trường cũng như đội ngũ giáo viên tham gia bồi dưỡng.
Hai là, có các giải pháp để tập hợp lực lượng bồi dưỡng ổn định có kiến thức
vững vàng, có năng lực bồi dưỡng thực sự. Trong đó chọn ra được giáo viên chính để
bồi dưỡng một môn và giao quyền tự chủ cho họ để họ có trách nhiệm cao về các cơng
việc mình làm. Trong sinh hoạt nhóm bộ mơn họ thật sự là con chim đầu đàn ở nhà
trường trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi. Khích lệ họ có các đề xuất, giải pháp để
không ngừng nâng cao chất lượng học sinh giỏi.
Ba là, làm tốt công tác động viên đội ngũ, tạo cho đội ngũ quỹ thời gian. Các chế
độ bảo đảm theo quy định, đồng thời có sự hỗ trợ thích đáng với chất xám mà giáo viên
bỏ ra khi phải làm việc thêm giờ, ngoài giờ. Việc khen thưởng phải kịp thời chu đáo,
thông tin tuyên truyền rộng rãi để nhân rộng các thành tích nổi trội tạo dư luận đồng
thuận với công tác bồi dưỡng học sinh giỏi.
 Lê Dương Quyền - HT trường THCS Liên Thủy

Trang: 14


Các biện pháp chỉ đạo ở cơ sở nhằm nâng cao chất lượng HSG lớp 9 dự thi cấp tỉnh.

Bốn là, tranh thủ sự quan tâm, tạo điều kiện của cấp uỷ đảng, chính quyền địa
phương, sự giúp đỡ của phịng GD&ĐT, của các tổ chức ban ngành, đồn thể. Triển
khai cơng việc kịp thời, tạo được lịng tin đối với nhân dân đặc biệt là phụ huynh học
sinh; có chế độ động viên, khuyến khích đội ngũ giáo viên giỏi luyện đội tuyển và các
em học sinh giỏi.
Bản thân tơi tuổi đời cịn trẻ, tham gia cơng tác quản lí bồi dưỡng cũng chưa được
nhiều nên bản sáng kiến này chắc chắn cịn có nhiêù chỗ cịn hạn chế, nhưng với tinh
thần muốn đóng góp cho phong trào bồi dưỡng học sinh giỏi huyện nhà ngày càng có
những dấu hiệu khởi sắc, xứng tầm với thành tích của giáo dục Lệ Thuỷ, cần được sự

đóng góp bổ sung của các đồng nghiệp. Tôi chân thành cám ơn chuyên viên Phòng giáo
dục, Hội đồng khoa học nhà trường đã giúp tôi thành SKKN này.
3.2. Kiến nghị đề xuất
Công tác bồi dưỡng nhân tài cho đất nước nói chung, bồi dưỡng HSG cấp THCS
nói riêng là nhiệm vụ hết sức quan trọng trong cơng cuộc Cơng nghiệp hóa, hiện đại
hóa đất nước. Bản thân thiết nghĩ các cấp ủy đảng chính quyền, lãnh đạo nghành giáo
dục cần quan tâm hơn nữa đến nhiệm vụ vinh quang và nặng nề này. Phát động sâu rộng
trong đội ngũ cán bộ, giáo viên viết sáng kiến kinh nghiệm về công tác bồi dưỡng HSG
tại các trường THCS trên địa bàn huyện Lệ Thủy.
NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC NHÀ TRƯỜNG.

 Lê Dương Quyền - HT trường THCS Liên Thủy

Trang: 15



×