5 CÁCH TIỀN KỸ THUẬT SỐ SẼ THAY ĐỔI THẾ GIỚI
Tiền kỹ thuật số xuất hiện đã mở ra một cuộc cách mạng cơng nghệ mà trong đó mỗi cá nhân, tổ chức có
thể chuyển tiền cho nhau một cách tức thời và an tồn, mà khơng cần phải thơng qua trung gian. Tiền kỹ
thuật số có tiềm năng rất lớn trong việc mở rộng thương mại, hỗ trợ tài chính, đồng thời thay đổi hành
vi mua sắm, tiết kiệm và kinh doanh thường ngày theo những cách mà chúng ta hoàn toàn chưa nghĩ
đến. Từ một đồng tiền được lập trình, nó có thể trở thành những hình thái mới của thương mại điện tử.
Chia sẻ với bạn đọc 5 cách mà công nghệ mới này sẽ thay đổi thế giới!
1. Chuyển tiền nhanh hơn, rẻ hơn
Cách thức ngân hàng chuyển tiền ngày nay đã cũ kỉ. Thời gian để chuyển khoản ra nước ngồi có thể
mất đến một tuần, và cần có sự tham gia của ngân hàng, trung tâm thanh toán bù trừ (clearing house)
tại cả 2 đầu các quốc gia gửi/nhận tiền. Ngay cả việc chia sẻ những dữ liệu thanh tốn ra nước ngồi
cũng là một thách thức không hề nhỏ. May thay, bằng cách áp dụng tiền kỹ thuật số như bitcoin, chuyển
khoản ngân hàng có thể được thực hiện một cách tức thời, an tồn và tiết kiệm. Thực tế, chúng ta vẫn
có thể thực hiện chuyển tiền giống như vậy mà không cần phải dùng đến đồng tiền mới. Ví dụ như
Ripple Labs, nơi tôi làm cố vấn, là một tổ chức cung cấp giao thức cho phép mọi người chuyển tiền từ
loại này sang loại khác (ví dụ, đơ la sang euro) thơng qua một cuốn sổ kế tốn điện tử an tồn. Cơng
nghệ của họ dịch chuyển tiền trên tịan cầu chỉ trong vài giây, bằng cách tìm đường đi tối ưu nhất giữa
các “trading partners”. Đường đi đó có thể bao gồm hàng loạt giao dịch giữa các thương nhân ngoại hối
(foreign exchange traders) có tài khoản tại nhiều ngân hàng khác nhau, rồi sau đó xác nhận tất cả những
giao dịch cần thiết cùng một lúc.
2. Thúc đẩy kiều hối trên tồn cầu
Mỗi năm, ước tính dân nhập cư sống ở các nước phát triển gửi về quê nhà hơn $500 tỷ tiền kiều hối,
khoảng tiền thậm chí vượt trội hơn so với đầu tư từ nước ngoài. Với việc chỉ chuyển mỗi $200 ra nước
ngoài mà lại mất phí trung bình đến 6-10%, thì gánh nặng lên những người nhập cư thu nhập thấp là
không hề nhỏ. Cơng nghệ là yếu tố tiềm năng có thể giúp việc chuyển tiền như vậy trở nên rẻ và nhanh
hơn. Sử dụng tiền ảo, người dùng cá nhân thậm chí có thể chuyển tiền trực tiếp đến gia đình của họ
bằng điện thoại di động, và chi phí duy nhất cịn lại phải gánh chỉ là phí chuyển đổi ngoại tệ. Trong khi
những công ty cung cấp dịch vụ chuyển tiền truyền thống phải dành một lượng lớn vốn để bù đắp cho
độ trễ trong qúa trình chuyển tiền quốc tế, thì yêu cầu về vốn là thấp hơn nhiều đối với những công ty
sử dụng tiền kỹ thuật số. Tất nhiên, các chi phí trung gian này chỉ là một phần trong tồn bộ phí của
ngành cơng nghiệp chuyển tiền. Tuy nhiên, việc giảm thiểu những chi phí như vậy sẽ tạo cơ hội cho
những doanh nghiệp vừa và nhỏ bước vào thị trường, hoặc các ơng lớn có thể bành trướng thị trường ra
các khu vực nhỏ hơn và những quốc gia khác.
3. Đồng tiền an toàn cho người thu nhập thấp
Sự bùng nổ công nghệ di động ở châu Phi cho thấy rằng, mỗi khi bàn đến những công nghệ phức tạp, các
nước phát triển hồn tồn có thể là những quốc gia đi tiên phong. Ước tính có đến 60% giá trị thương
mại (hoặc hơn) ở Kenya được thực hiện thông qua tài khoản di động, vốn được xem là phương tiện trao
đổi phổ biến (medium of exchange). Bất cứ ai sở hữu một chiếc điện thoại di động, đều có thể lưu trữ
tiền ở đó, và chuyển tiền cho người khác. Vấn đề là phí khá cao: theo số liệu trước đó, chi phí để rút ra
tiền mặt lên đến 20%. Tiền kỹ thuật số có thể trở thành một phương thức thanh tốn an tồn và tiện lợi
khác tại các quốc gia mà đa phần người dân không đủ điều kiện để mở tài khoản ngân hàng. Trong bối
cảnh việc sử dụng bitcon như đồng tiền thứ hai tại một quốc gia có thể đem lại một số rủi ro tiền tệ với
người dân nơi đó, thì có lẽ sẽ tốt hơn nếu áp dụng nó đúng chỗ, đặc biệt đối những những quốc gia chịu
ảnh hưởng nặng nề từ lạm phát cao. Ví dụ, lưu trữ bitcoin có thể an tồn hơn so với việc cất giữ tiền
mặt, vàng hay nữ trang tại nhà. Hơn nữa, những ai sở hữu bitcoin đều có thể đổi sang các loại tiền tệ
vững mạnh khác bất cứ lúc nào, nếu họ muốn, thông qua các sàn giao dịch bitcoin quốc tế trên thế giới.
Bằng cách này, khả năng tiếp cận thị trường tài chính tồn cầu sẽ được mở rộng cho nhiều thành phần,
cho phép ngay cả những người khơng có tài khoản ngân hàng vẫn có thể tích trữ tiền và tự bảo vệ mình
khỏi lạm phát.
4. Khai phá tiềm năng thương mại điện tử
Ngày nay, mối quan ngại về gian lận thẻ tín dụng đang buộc nhiều thương gia trực tuyến phải từ bỏ
những cơ hội kinh doanh tốt trong môi trường internet. Những gian lận như vậy trở nên phổ biến hơn
đối với giao dịch quốc tế, dẫn đến việc khá nhiều doanh nghiệp không chấp nhận thanh tốn từ nước
ngồi. Với tiền kỹ thuật số như bitcoin, giao dịch sẽ khơng thể hồn tác khi nó đã được thực hiện. Điều
này giúp loại bỏ nguy cơ gian lận thẻ tín dụng đối với những thương nhân, từ đó giúp họ mạnh dạn hơn
trong việc bán hàng trực tuyến. Và bởi vì chuyển tiền kỹ thuật số cũng dễ dàng như là gửi email, nên việc
mua sắm trực tuyến sẽ trở nên thuận tiện hơn bao giờ hết. Song song đó, với các đối tượng kinh doanh
nhỏ lẻ tại những quốc gia đang phát triển, tiền kỹ thuật số còn cho phép họ tiếp cận với thị trường tài
chính tồn cầu.
Nhà cung cấp ở tận Mỹ La tinh vẫn có thể bán đồ thủ cơng mỹ nghệ của mình ra tồn thế giới, giới trẻ
Trung Quốc có thể cung cấp các khóa dạy tiếng Trung trực tuyến qua Skype, và thậm chí những cơng ty ở
Phi Châu muốn quảng bá sản phẩm của mình thơng qua thị trường quảng cáo trực tuyến, sẽ có thêm lựa
chọn cho mảng thanh toán, lĩnh vực vốn đang thiếu hiện nay. Ngoài ra, giao dịch giá trị nhỏ cũng là một
trường hợp sử dụng đặc biệt quan trọng đối với tiền kỹ thuật số, vì nó cho phép người dùng dễ dàng
thanh toán khi mua những sản phẩm – dịch vụ thêm từ ứng dụng di động (in-app purchase) vốn mang
giá trị nhỏ – hoặc hỗ trợ cho thanh toán vi mô (micro-payment) mỗi khi đọc báo trực tuyến.
5. Tiền lập trình và hợp đồng thơng minh (smart contract)
Khi một tài sản là thuần kỹ thuật số, nó có thể được chuyển dời một cách tự động. Đây là tiền đề cho
việc ra đời của những khái niệm như “tiền lập trình” và “hợp đồng thơng minh”. Một ví dụ thực tế cho
khái niệm này đó là “tài khoản kí quỹ” (escrow account). Những tài khoản kí quỹ như vậy thường được
sử dụng nhiều trong các giao dịch giá trị lớn, chẳng hạn như mua bán bất động sản. Cụ thể hơn, người
mua sẽ nạp tiền vào tài khoản đó, và số tiền này sẽ không đến tay người bán cho đến khi nào họ hoàn
tất việc chuyển nhượng quyền sở hữu căn nhà cho người mua. Trong thời đại kỹ thuật số, nơi mà vấn đề
về sự tin tưởng có thể là trở ngại lớn nhất đối với những ai thường xun giao dịch trực tuyến, thì hệ
thống tiền ảo có thể được sử dụng với tổng chi phí nhỏ hơn nhiều so với những hệ thống thơng thường.
Một ví dụ khác nữa là “đa chữ ký” (multisig), phương thức cho phép giải ngân tiền từ một tài khoản với
điều kiện tất cả mọi người sở hữu tài khoản đó cùng xác thực. Cách này có thể được dùng để ngăn chặn
hành vi trộm cắp tiền kỹ thuật số, đồng thời giúp doanh nghiệp đảm bảo tiền không bị mất hay đánh cắp
trong quá trình di chuyển, giữa những doanh nghiệp, các tổ chức từ thiện, v..v..
Tiền lập trình cịn đóng vai trò quan trọng trong những dạng hợp đồng phức tạp hơn nữa, chẳng hạn
như hợp đồng tài chính, và các tài chính phái sinh phức tạp khác. Bạn có thể đặt một số tiền vào một
hợp đồng tài chính. Hợp đồng này sẽ tự động trả cho bạn tiền lời nếu giá cổ phiếu được thiết lập tại một
mức quy định nào đó. Một chương trình máy tính sẽ được kết nối với hệ thống của Bloomberg để lấy
thông tin về giá cổ phiếu, và từ đó, tùy thuộc vào việc mức giá của một số cổ phiếu, hay một tập các cổ
phiếu khác nhau, diễn biến ra sao, sẽ quyết định những cá nhân nào nhận được phần thưởng.